Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00115 007383 11238402 na godz. na dobę w sumie
Literatura bliska i daleka. Szkice z zakresu glottodydaktyki - ebook/pdf
Literatura bliska i daleka. Szkice z zakresu glottodydaktyki - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 156
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-226-3209-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> filologia polska
Porównaj ceny (książka, ebook (-16%), audiobook).

Teksty zamieszczone w tej książce są wynikiem odkrywania przez autorkę interesujących wierszy czy opowiadań oraz chęci podzielenia się ich atrakcyjnością z innymi czytelnikami, szczególnie studentami języka polskiego jako obcego, choć pozycja ta jest przede wszystkim skierowana do dydaktyków, szczególnie zaś glottodydaktyków, którzy zechcą być przewodnikami owego studenckiego poznawania literatury polskiej. Książka, podzielona na trzy rozdziały, jest zbiorem artykułów poświęconych praktycznym możliwościom wykorzystania literatury i dzieł sztuki malarskiej na zajęciach lektoratowych, szkiców proponujących głównie czytanie intensywne, czyli lekturę tekstów oryginalnych - napisanych w języku polskim – i zaliczanych do literatury pięknej. Literatura bliska i daleka. Szkice z zakresu glottodydaktyki to książka, w której autorka spogląda na literaturę zarówno z daleka, doceniając ją jako rezerwuar tematów i bogactwa kulturowego, którego jest źródłem, jak i z bliska analitycznie pochylając się nad konkretnymi utworami. Pomysły literackich spotkań glottodydaktycznych zaprezentowane w tej książce, zazwyczaj oparte są na konkretnej wyselekcjonowanej idei, na przykład na propozycji wyzyskania na zajęciach tekstów literackich korespondujących z malarstwem (rozdział Słowne obrazy), uczucia nostalgii i poezji emigracyjnej (część Bliskie uczucia z daleka) czy tematów tabutizowanych, takich jak śmierć, starość czy choroba (partia zatytułowana Trudno rozmawiać).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 3645 Redaktor serii: Kultura i Język Polski dla Cudzoziemców Romuald Cudak Recenzent Andrzej Zieniewicz Redakcja Adriana Biedrowska Projekt szaty graficznej Emilia Dajnowicz Projekt layoutu i opracowanie dtp Beata Klyta Korekta Marzena Marczyk Copyright © 2017 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-226-3208-6 (wersja drukowana) ISBN 978-83-226-3209-3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Liczba ark. drukarskich: 9,75. Liczba ark. wydawniczych: 9,0. Cena 20 zł (+ vAt). Publikację wydrukowano na papierze Alto 90 g, vol. 1.5. Druk i oprawę wykonano w drukarni „tOtEM.COM.PL Sp. z o.o.”, Sp. K. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław Spis treści Zaproszenie/uzasadnienie 7 Słowne obrazy tekst literacki i malarski w nauczaniu cudzoziemców 13 Dwie małpy Bruegla i poezja polska, czyli o poszerzaniu perspektyw 33 bliSkie uczucia z daleka „Mój chory dom jest we mnie na stałe” O glottodydaktycznym wykorzystaniu uczucia nostalgii 51 „Nie jestem turystą” Spotkanie z poezją emigracyjną 73 Trudno rozmawiać „Wyleczyłam się z człowieczeństwa”, czyli porozmawiajmy o anorektycznej współczesności 99 „Miłość, topaz i drozd”, czyli starożytne tajemnice na lekcjach języka polskiego jako obcego 117 Nota bibliograficzna 139 Bibliografia z zakresu literatury i czytelnictwa w naucza- niu języka polskiego jako obcego (wybór) 141 Indeks osobowy 147 Summary 153 Резюме 155 Zaproszenie/uzasadnienie Czytanie jest zawsze spotkaniem, a może powinno stać się również dialogiem: z tekstem, z bogactwem kultury, którego ten tekst dostar- cza, z urodą języka, w którym jest napisany, wreszcie – z własną oso- bowością skonfrontowaną z tą lekturą. Może być czytaniem literatu- ry pięknej, dzięki której doświadcza się przyjemności obcowania ze sztuką wysoką, ale może też być „prasówką” gazety codziennej przy- noszącej informacje bieżące, pobieżnym rzuceniem okiem na ety- kietę produktu spożywczego, dogłębnym analizowaniem istotnych dokumentów, umów czy wnikliwym studiowaniem znaków kultury w ogóle. Każdy z tych zaledwie kilku wskazanych przeze mnie ro- dzajów czytelnictwa jest oczywiście wyborem, zazwyczaj wartościo- wym dla czytającego, a już absolutnie bezcennym dla glottodydak- tyki, szczególnie kiedy staje się aktywną komunikacją, dialogiem, a nie tylko monologiem tekstu natrafiającego na opór odbiorcy. Jak pisze bowiem tamara Czerkies: w trakcie czytania literatury w języku obcym [chyba tak- że rodzimym – B.S.R.] dochodzi do kilku istotnych […] zja- wisk: budowania tożsamości uczącego się/czytającego tekst literacki, rozwijania świadomości i wrażliwości interkultu- rowej, rozwijania kompetencji komunikacyjnej, literackiej oraz językowej, określania własnej kultury, porównywania jej z nową, próby jej zrozumienia oraz znalezienia w niej miejsca dla siebie1. 1 t. Czerkies: Wstęp. W: Eadem: Tekst literacki w nauczaniu języka polskiego jako obcego (z elementami pedagogiki dyskursywnej). Kraków 2012, s. 10. Badaczka w swojej książce słusznie traktuje czytanie jako dynamiczny i twórczy proces ko- munikacji. Omawia też i krytycznie komentuje wiele cennych teorii oraz artykułów dotyczących tego tematu. 7 Zaproszenie/uzasadnienie teksty zamieszczone w tej książce powstawały przez kilka lat. Są one wynikiem odkrywania przeze mnie interesujących wierszy czy opowiadań oraz chęci podzielenia się ich atrakcyjnością z in- nymi czytelnikami, szczególnie studentami języka polskiego jako obcego. Mam nadzieję, że propozycje lektury, interpretacje tekstów literackich oraz omówienia obrazów staną się inspiracją do samo- dzielnych, niekoniecznie zbieżnych z moimi, sądów nauczycieli i studentów. Książka jest skierowana przede wszystkim do dydaktyków, szczególnie zaś – glottodydaktyków. Liczę na to, że stanie się bodź- cem do przeprowadzenia zajęć ze studentami na podstawie sche- matów lekcyjnych, które proponuję. Może podda pomysł na intere- sujące zajęcia, a może ułatwi po prostu pracę lektora? Książka ta jest zbiorem sześciu artykułów, które – mam nadzieję – układają się w spójną całość podzieloną na trzy rozdziały. Wszystkie poświęcone są możliwościom praktycznego wykorzystania literatury (a czasem także dzieł sztuki malarskiej) na zajęciach lektoratowych. Niemniej jednak można tę książkę czytać też fragmentarycznie, wyłuskując z niej odrębne artykuły, które będą mogły służyć nauczycielowi po- mocą w konkretnym momencie. Dlatego też można napotkać w niej celowe powtórzenia teoretyczne, które mają z jednej strony utrwalić podczas zbiorczego czytania pewne ważne moim zdaniem tezy, jak na przykład definicję strategicznej opcji lektury, z drugiej zaś – są równocześnie naturalnym wyjaśnieniem dla prezentowanego mate- riału praktycznego podczas lektury fragmentarycznej. Artykuły zamieszczone w tej książce proponują głównie czyta- nie intensywne, czyli lekturę tekstów oryginalnych – wierszy czy opowiadań napisanych w języku polskim, zaliczanych do literatury pięknej. Jest to zazwyczaj możliwe dopiero dla studenta na śred- nim i wysokim poziomie znajomości języka obcego. Nie oznacza to oczywiście, że nie warto wyzyskiwać na zajęciach lektoratowych także korzyści płynących z czytania ekstensywnego, czyli lektury tzw. czytanek2. Obydwa typy czytania są wartościowe, co następu- jąco argumentowała Anna Seretny: 2 Na temat czytania ekstensywnego i intensywnego zob. A. Seretny: Czytanie ekstensywne – tekst w perspektywie glottodydaktycznej. „Postscriptum Polonistycz- ne” 2014, nr 1, s. 11–25. 8 Zaproszenie/uzasadnienie Zdaniem glottodydaktyków, oba rodzaje czytania powin- ny być udziałem uczących się. Intensywne przyczynia się bowiem do wzrostu ich potencjału językowego (poznają co- raz więcej słów, struktur morfo-syntaktycznych itp.). Dzięki ekstensywnemu z kolei rośnie poziom ich ogólnej sprawno- ści czytelniczej, mogą zatem w większym stopniu czerpać przyjemność z lektury (umiejętności receptywne). W wyni- ku zintensyfikowanego kontaktu z tworzywem języka ma- leje również czas dostępu do gromadzonych w ich umyśle środków językowych, co w rezultacie przekłada się na więk- szą płynność oraz poprawność formułowanych przez nich wypowiedzi (umiejętności produktywne)3. Literatura bliska i daleka. Szkice z zakresu glottodydaktyki to książka, w której spoglądam na literaturę zarówno z daleka – doce- niając ją jako źródło tematów i bogactwa kulturowego, jak i z bliska – analitycznie pochylając się nad konkretnymi utworami. Myślę też, że taki właśnie kierunek (początkowo daleki, później bliski) przy- biera każdy proces lektury. Czytelnik najpierw musi wybrać tekst literacki, z daleka niejako spojrzeć na dzieło sztuki, które w trakcie lektury staje mu się na pewno coraz bliższe intelektualnie, a czasem, kiedy nastąpi „duchowe” porozumienie, także emocjonalnie. teksty, które zaproponowałam w tej książce do omówienia ze studentami, są mi zazwyczaj bliskie. Nie każdy nazwałabym arcydziełem w kla- sycznym tego słowa znaczeniu, ale wszystkie są mi na pewno bliskie jako nauczycielowi, czyli uważam je za użyteczne i atrakcyjne glot- todydaktycznie. Pomysły literackich spotkań zaprezentowane w tej książce, która nie aspiruje do miana podręcznika do nauczania języka polskiego jako obcego, starałam się zazwyczaj oprzeć na konkretnej, wyselek- cjonowanej idei, na przykład na propozycji wyzyskania na zajęciach tekstów literackich korespondujących z malarstwem (część Słow- ne obrazy), nostalgii i poezji emigracyjnej (Bliskie uczucia z daleka) czy tematów tabu (Trudno rozmawiać). także w doborze tematów metafora bliskości i oddalenia staje się zatem moim sprzymierzeń- cem. Wszak literatura i malarstwo to bardzo różne, odległe dziedzi- 3 Ibidem, s. 11. 9 Zaproszenie/uzasadnienie ny sztuki, posługujące się zupełnie odmiennymi środkami wyrazu, a jednak sobie bliskie – dzięki magii wyobraźni inspirowanej sło- wem i słowu, które tłumaczy obraz. Z kolei nostalgia, tak charak- terystyczna dla topiki literatury emigracyjnej (też przecież kiedyś bardzo dalekiej/nieobecnej w kraju), to uczucie, którego można do- świadczyć tylko ze sporej odległości od utraconego „bliskiego”. Last but not least, tematy tabuizowane to problemy trudne i często wy- pierane ze świadomości, oddalone, które warto „oswajać”, o których trzeba rozmawiać, do których należy się zbliżać na przykład poprzez literaturę czy szerzej: kulturę. W każdym artykule zawartym w tej książce omawiam najpierw wskazany temat ogólnie, teoretycznie, następnie przytaczam kilka przykładów, z których część rozpoznaję w sposób szczegółowy. Mam nadzieję, że taki układ tekstów pozwoli na łatwy dostęp do sche- matów zajęć i będzie pomocny nauczycielom chcącym z nich sko- rzystać. A jeżeli obcokrajowcy uczący się języka i kultury polskiej na bazie moich propozycji będą mieli poczucie, że literatura polska, która kiedyś była dla nich odległa i nieznana, stała się im bliższa, to książka Literatura bliska i daleka. Szkice z zakresu glottodydaktyki spełni swój najważniejszy cel. Bożena Szałasta-Rogowska Literature up Close and from Afar Writings on Glottodidactics Summary the texts included in this book result from the author’s discoveries of interesting poems and short stories, and her willingness to share their attractiveness with other readers, with a special emphasis on the students of Polish as a foreign lan- guage. this book, however, is addressed most of all to the educators – mainly those working in the field of glottodidactics – who would like to guide their students in the journey through Polish literature. the book, divided into three chapters, is a collection of articles devoted to practical possibilities of using literature and paintings during foreign language courses. the papers included propose mainly intensive reading practice, that is, reading fiction originally written in Polish. Literature up Close and from Afar. Writ- ings on Glottodidactics is a book that proposes looking at literature both from a dis- tance – since it is appreciated as a reservoir of subjects and cultural heritage – and up close – for the author analyses particular pieces. the propositions for literary glottodidactic meetings are usually based on a specific idea. the ideas include, for instance, exploring literary texts that correspond to paintings (Wordy Images part), the feeling of nostalgia and emigration poetry (Close Feelings from Afar part) or ta- booed subjects such as death, old age, or illness (It Is Difficult to Talk part) during classes. the first part presents most of all the methodics of working at foreign language courses rooted in paintings and literary texts referring to them that revolve around – on the one hand – the role of particular objects in our lives and – on the other hand – the abstract notion of freedom. the author focuses on the analysis of cho- sen works of art both from Poland (for instance by Józef Mehoffer, tytus Czyżewski, or Zbigniew Pronaszko) and from the world (for instance by Pieter Bruegel). Inter- pretations of Olga tokarczuk’s short story Szafa and poems by Wisława Szymbor- ska, Grażyna Zambrzycka, and others complement the description of the paintings. the second part of the book shows the possibilities of exploring the poten- tial of poetry during the course of Polish as a foreign language. Classes revolving around nostalgia, identity issues, or problems connected to not feeling at home in 153 Summary a foreign space are exemplified mainly by Polish emigration poems (for example by Bogdan Czaykowski and Marek Kusiba). the final part of the book touches upon difficult, tabooed questions. the au- thor not only points to the need to talk about such delicate and intimate issues as anorexia or the position of elderly people in the society, but also emphasises the significance of cultural differences present in multinational student groups. It is literature that can perform the role of a soothing mediator in this difficult dis- cussion during the foreign language course. Божена Шаласта-Роговска Литература близкая и далекая Эссе по глоттодидактике Резюме Тексты, публикуемые в этой книге, являются результатом открытия автором интересных стихотворений и рассказов, которыми стоит поделиться с другими читателями. Они могут быть особо привлекательны для студентов польского языка как иностранного, хотя сама публикация адресована прежде всего дидак- тикам и в частности глоттодидактикам, которые стремятся быть путеводителя- ми студенческого познания по польской литературе. Книга, состоящая из трех частей, посвящена практическим возмож- ностям использования литературы и произведений искусства на занятиях. Кроме того, в ней предлагается метод интенсивного чтения, т.е. чтения ори- гинальных текстов, написанных на польском языке и включаемых в область художественной литературы. Литература близкая и далекая. Эссе по глотто- дидактике – это книга, представляющая, с одной стороны, взгляд на литерату- ру издалека – она ценится как кладезь тем и культурного богатства, источни- ком которого является, а с другой стороны, сблизи, так как автор анализирует конкретные произведения. Концепция литературных глоттодидактических встреч, как правило, опирается на определенные идеи. Это, например, предло- жение использовать на занятиях художественные тексты, связанные с живо- писью (глава Словесные картины), эмигрантскую поэзию, корни которой ухо- дят в чувство ностальгии (глава Близкие чувства издалека), а также обсуждать табуированные темы, такие как смерть, старость или болезнь (глава Сложно сказать). В первой главе описывается методика работы на занятиях по языку и ли- тературе, основой которых являются картины и соотносимые с ними художе- ственные тексты, касающиеся как роли конкретных предметов в нашей жиз- ни, так и абстрактного понятия свободы. Автор сосредоточивает внимание на анализе избранных произведений мирового и польского искусства (к примеру, Питера Брейгеля, Юзефа Мехоффера, Титуса Чижевского, Збигнева Пронашко). Описание картин дополняет интерпретация рассказа Шкаф Ольги Токарчук, стихотворений Виславы Шимборской, Гражины Замбжицкой и др. 155 Резюме В следующей главе показана востребованность на занятиях по польскому языку как иностранному потенциала поэзии. Занятия, на которых обращается внимание на чувство ностальгии, проблемы с идентитетом и нахождения себя в чужой среде, иллюстрируются преимущественно польскими эмигрантскими стихотворениями (например, Богдана Чайковского и Марека Кусибы). В последней части книги поднимаются сложные, табуированные вопросы. Автор не только указывает на потребность разговора на такие деликатные и ин- тимные темы, как анорексия или ситуация лиц старшего возраста в обществе, но также подчеркивает значимость культурных различий, наблюдаемых в мно- гонациональных студенческих группах. Главным медиатором в этой трудной дискуссии может стать литература.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Literatura bliska i daleka. Szkice z zakresu glottodydaktyki
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: