Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00263 007638 13275798 na godz. na dobę w sumie
Literatura prze-pisana II. Od zapomnianych teorii do kryminału - ebook/pdf
Literatura prze-pisana II. Od zapomnianych teorii do kryminału - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 260
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8215-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> jezyk polski
Porównaj ceny (książka, ebook (-17%), audiobook).
Publikacja stanowi kontynuację refleksji nad różnymi postaciami literackiego, i nie tylko literackiego, recyklingu kanonicznych tekstów kultury, podjętej w tomie I: Literatura prze-pisana. Od Hamleta do slashu, red. A. Izdebska, D. Szajnert, Łódź 2015. Tematyka tomu II dotyczy zatem zagadnień związanych z wielorako rozumianym prze-pisywaniem, ze szczególnym uwzględnieniem przemian, które zaszły w kulturze w ostatnich latach. Autorzy tropią te zagadnienia na rozmaitych obszarach, takich jak: historia literaturoznawstwa, relacje literatura – nauka, biografistyka, formy autobiograficzne i inne gatunki, konwencje i strategie tekstowe, skupiając się na tym, kto, co, kiedy, gdzie, dlaczego i po co prze-pisuje.
Tom Literatura prze-pisana II jest pokłosiem drugiej edycji konferencji naukowej zorganizowanej przez Katedrę Teorii Literatury Instytutu Kultury Współczesnej UŁ w maju 2015 r.
 
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Agnieszka Izdebska, Agnieszka Przybyszewska, Danuta Szajnert – Uniwersytet Łódzki Wydział Filologiczny, Instytut Kultury Współczesnej, Katedra Teorii Literatury 90-236 Łódź, ul. Pomorska 171/173 RECENZENT Agnieszka Czyżak REDAKTOR INICJUJĄCY Urszula Dzieciątkowska OPRACOWANIE REDAKCYJNE AGENT PR SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcia wykorzystane na okładce: Fotolia © mtlapcevic © Depositphotos.com/yurkap © Copyright by Authors, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07198.15.0.K Ark. wyd. 15,2; ark. druk. 16,25 ISBN 978-83-8088-214-0 e-ISBN 978-83-8088-215-7 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wstęp ............................................................................................................................... 7 Część I Danuta Ulicka, Jak być dobrym historykiem (polskiej nauki o literaturze)? ............. Elżbieta Konończuk, Figury prze-pisywania historii. Teoria narracji historycznej Jerzego Limona ....................................................................................................... 41 Maria Tarnogórska, Podwójne życie „Alicji”, czyli Kraina Czarów w kulturze litera- ckiej i naukowej ...................................................................................................... 53 13 Część II Aleksandra Chomiuk, To samo, ale inaczej. O przepisywaniu biografii ..................... Artur Hellich, Tożsamość improwizowana. Na przykładzie prozy Kazimierza Bran- dysa i Zofii Mitosek ................................................................................................. 89 Katarzyna Wądolny-Tatar, Przepisana biografia matki. O „Małej Zagładzie” Anny Janko w perspektywie pamięci biodziedzicznej ................................................... 109 Julia Dynkowska, Ekfraza jako apokryf. O powieści „Saturn. Czarne obrazy z życia mężczyzn z rodziny Goya” Jacka Dehnela ............................................................ 123 Leszek Karczewski, Komiksiara z suchymi oczami. „Fun Home” Alison Bechdel jako krypto-bio-grafia.................................................................................................... 135 71 Część III Anna Skubaczewska-Pniewska, „Niepomierna intertekstualność”, czyli powieść uni- wersytecka między romansem a kryminałem ..................................................... 147 Adela Kobelska, Przepisywanie miasta. Poznańskie „przechadzkowniki” jako lokalny gatunek miejski ....................................................................................................... 159 Agnieszka Karpowicz, Przepisywanie pisania. „Nikiforma” jako proces społeczny ... 175 Elżbieta Sidoruk, Przepisywanie jako element strategii satyrycznej ......................... 191 Agnieszka Izdebska, Literatura prze-słuchana przez owce, czyli o pożytkach z lek- tury .......................................................................................................................... 209 Monika Górska-Olesińska, Kolektywne „prze-pisywanie” e-literatury ...................... 223 Marta Rakoczy, Cielesność i materialność pisma, czyli o tym, co w piśmie pozajęzy- kowe ......................................................................................................................... 233 Indeks nazwisk ................................................................................................................ 251 Wstęp Publikacja, którą oddajemy w ręce Czytelników, stanowi rozwinięcie i uzupełnienie − swoisty sequel – artykułów zebranych w tematycznym numerze „Zagadnień Rodzajów Literackich” (2014, z. 2) oraz w książce Li- teratura prze-pisana. Od Hamleta do slashu (red. A. Izdebska, D. Szaj- nert), która ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkie- go w 2015 roku. Tom Literatura prze-pisana II. Od zapomnianych teorii do kryminału jest pokłosiem drugiej edycji konferencji naukowej zorga- nizowanej (pod tym samym tytułem głównym) przez Katedrę Teorii Lite- ratury Instytutu Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego w maju 2015 roku. I tym razem przedmiotem rozważań literaturoznawców, kultu- roznawców i medioznawców z różnych polskich ośrodków badawczych mia- ły być szczególne postaci literackiego (i nie tylko literackiego) recyklingu, twórczego pasożytowania na cudzych tekstach: renarracje, refabularyzacje, rekonwencjonalizacje, amplifikacje, kontynuacje, transpozycje tematycz- ne – reinterpretacje apokryficzne, pastiszowe, parodyjne. Nacisk został położony na wyeksponowanie kulturowego i/lub egzystencjalnego sensu takich intencjonalnych praktyk intertekstualnych o skonkretyzowanym odniesieniu, artykułowanego za pośrednictwem relacji między tekstami i ich aktywnymi kontekstami; na sprawczą rolę rzeczywistości kulturowej, w której pre-teksty są prze-pisywane, czyli czytane/interpretowane/pisane od nowa – na to, kto, kiedy, gdzie, dlaczego i po co je prze-pisuje. Autorzy referatów twórczo prze-pisali naszą propozycję, w mniejszym lub większym stopniu uwzględniając wskazane dezyderaty. Rozwinięte wersje wybranych wystąpień konferencyjnych złożyły się na prezentowaną monografię. W jej pierwszej części znalazły się trzy artykuły, w których przedmiot uwagi − jedyny albo ściśle stowarzyszony z omawianym utworem − stanowi literatura naukowa: polskie literaturoznawstwo teoretyczne, historiografia i teoria pisarstwa historycznego, teksty dotyczące przede wszystkim teorii i filozofii języka. Danuta Ulicka, rozwijając projekt filologicznie zorientowa- nej kulturowej historii teorii, diagnozuje przyczyny nieobecności polskich teorii literatury w rodzimym i światowym obiegu akademickim oraz pro- ponuje, by ich dotychczasowe przepisywanie – rozumiane jako użycie po- legające między innymi na nieefektywnym wtłaczaniu poszczególnych ujęć w ramy dyscyplinowo-metodologiczne i w konsekwencji zużycie – zastąpić 8 Wstęp historią napisaną na nowo. Po czym brawurowo przedstawia jeden z moż- liwych wariantów takiej historii w postaci kanonu równoległego czy para- relnego z tym, co funkcjonuje jako kanoniczne w globalnych archiwach te- oretycznoliterackich. Złożyłyby się na ten kanon „nieużytki” polskiej myśli teoretycznej, czyli zapomniane teksty o charakterze często prekursorskim wobec tego, co znane i uznane. Dwa następne artykuły dotyczą konkretnych utworów literackich. Ostatnia powieść Jerzego Limona (Młot na poetów albo Kroniki ścię- tych głów) to według Elżbiety Konończuk kolejna w dorobku tego autora warsztatowa powieść historiograficzna, tematyzująca metody organizacji i eksponowania wiedzy o przeszłości za pośrednictwem historiograficznych metafor – rozmaitych figur „przepisywania” heterogenicznych źródeł hi- storycznych − oraz (jako „interaktywna historia powieściowa”) angażująca czytelnika do tworzenia na ich podstawie własnych narracji. W artykule domykającym tę część książki Maria Tarnogórska przypomina o roli, jaką słynna dylogia Lewisa Carrolla odegrała i nadal odgrywa w pismach filo- zofów (przede wszystkim, choć nie tylko, języka), logików czy matematy- ków. Autorka podkreśla, że funkcjonowanie Alicji… w kulturze naukowej, w której nonsens traktuje się jako kategorię poznawczą, jest – poniekąd paradoksalnie − bliższe oryginałowi niż liczne literackie prze-pisania Car- rollowskich arcydzieł, zapoznające albo całkowicie rugujące ten aspekt opo- wieści o przygodach Alicji. Część drugą tomu otwiera artykuł Aleksandry Chomiuk spajający podej- ście teoretyczne z tematyką biograficzną − wspólną dla wszystkich tekstów zebranych w tym miejscu. Autorka skupia się na biografiach Jana Kochanow- skiego, czyli kolejnych prze-pisaniach opartej na wątłych źródłach historii życia pisarza. Prezentuje te biografie na szerokim tle współczesnej, nader obfitej produkcji dzieł tego gatunku. Rozpoznaje stan polskiej biografisty- ki jako taki, w którym brak ujęć lokujących się między dwoma skrajnymi biegunami: próbą zrekonstruowania pełni cudzego doświadczenia z jednej strony i opowieściami eksponującymi plotkarsko-skandaliczny wymiar ży- ciorysów bohaterów z drugiej. Artur Hellich z kolei przypatruje się re-kon- wencjalizacyjnej praktyce ironicznego prze-pisywania określonych struktur fabularno-kompozycyjnych czy matryc genologicznych w autobiografiach i wypowiedziach quasi-autobiograficznych. Jako swoiste exempla takiej praktyki prezentuje tekst Kazimierza Brandysa − rozpatrywany w związ- ku z wybranymi ze względu na tematykę i konstrukcję podmiotu, jawnie fikcjonalnymi, wcześniejszymi narracjami jego autorstwa − oraz tekst Zofii Mitosek, konfrontowany z teoretycznoliterackimi dokonaniami badaczki. Następne trzy artykuły przynoszą analizy pojedynczych utworów lite- rackich. Katarzyna Wądolny-Tatar czyta Małą Zagładę Anny Janko jako kolejny element odsłaniania binarracji, tworzonej w dialogu z pamięcią Wstęp 9 i twórczością matki, Teresy Ferenc, oraz innymi tekstami. W kategoriach prze-pisywania rozpatruje próbę literackiego przepracowania i artykulacji jej traumatycznego, dziecięcego doświadczenia, podjętą przez córkę w ce- lach terapeutycznych i autoterapeutycznych zarazem. Julia Dynkowska przygląda się Saturnowi. Czarnym obrazom z życia mężczyzn z rodziny Goya, apokryficznej powieści biograficznej Jacka Dehnela. Analizując roz- maite funkcje pełnione w niej przez swoiste ekfrazy dzieł malarza, przeko- nuje o zasadności ujmowania w kategoriach apokryfu nie tylko literackich biografii postaci empirycznych, ale też owych ekfraz (i innych o podobnej konstrukcji). Leszek Karczewski odczytuje komiks Fun Home Alison Bech- del jako bardzo złożoną, wielopoziomową grę z konwencją autobiografii. Pokazuje, jak autorka dekonstruuje i konstruuje zarazem takie kategorie, jak podmiot; poddaje metarefleksji schematy narracyjne; przygląda się funkcjonowaniu mechanizmów pamięci; żongluje rozmaitymi aluzjami li- terackimi, a wszystko to po to, by stworzyć opowieść wymykającą się pro- stym kategoryzacjom. Trzecia część tomu zawiera rozważania skoncentrowane wokół kwestii genologicznych, konwencji i strategii tekstowych. Otwierają ją artykuły sku- pione na konkretnych odmianach gatunkowych uwikłanych w relacje prze- -pisywania. I tak: Anna Skubaczewska-Pniewska analizuje prze-pisywanie popularnych gatunków – szczególnie romansu i kryminału – w powieści uniwersyteckiej i pokazuje, jak współgrają one w obrębie tej konwencji z in- tertekstualnymi odwołaniami do teorii interpretacji czy metodologii badań literackich. Adela Kobelska charakteryzuje poznańskie „przechadzkowniki” jako gatunek prze-pisujący przestrzeń miasta w porządek tekstowy. Kon- tekst dla jej analiz stanowi szersza kategoria – gatunki miejskie. W katego- rii tej mieszczą się tak różne formy, jak limeryki czy powieść kryminalna. Agnieszka Karpowicz zaś interpretuje Nikiformy Edwarda Redlińskiego: przekonuje, iż pisarz, posługując się „formami gotowymi”, prze-pisując codzienność na literaturę, tyleż obnaża nieznośną konwencjonalność tej ostatniej, co eksponuje miałkość pewnej rzeczywistości społecznej. Takim formom prze-pisywania, jak parodia czy „cytaty z rzeczywistości”, przy- gląda się Elżbieta Sidoruk, wskazując – na przykładzie twórczości Tade- usza Różewicza − mechanizmy, dzięki którym stają się one narzędziami budowania strategii satyrycznej. Autorka zwraca też uwagę na rolę rekon- tekstualizcji, istotną między innymi dla aktywizacji ironii jako składnika „satyrotwórczego”. W kolejnym tekście tomu Agnieszka Izdebska analizuje dyptyk po- wieści kryminalnych Leonie Swann, eksponując rozmaite intertekstualne gry prowadzone przez autorkę: z konwencją powieści kryminalnej w du- chu Agaty Christie, strategiami odbioru, pojęciem kanonu wreszcie. Prze- -pisanie jako element strategii twórczej w kulturze open source ukazuje 10 Wstęp artykuł Moniki Górskiej-Olesińskiej poświęcony fenomenowi generatora poetyckiego Taroko Gorge Nicka Montforta, czyli praktyce, w obrębie któ- rej kolektywnemu prze-pisywaniu i modyfikacji ulegają nie tylko teksty, ale i sam kod. W artykule domykającym tom Marta Rakoczy sytuuje kwestię prze-pisywania w perspektywie nieco innej niż pozostali autorzy. Rozważa je jako jeden z aspektów samego aktu zapisywania, w kontekście material- ności pisma jako prze-pisania komunikatu, zwracając uwagę na utracony walor czynności zapisu – kaligrafię. Ani artykuły zebrane w tomie Literatura prze-pisana. Od Hamleta do slashu, ani teksty składające się na Literaturę prze-pisaną II nie wy- czerpały poddanego pod dyskusję tematu. Dowiodły tego referaty wygło- szone podczas tegorocznej, trzeciej edycji konferencji pod tym samym tytu- łem. Inspiracją do nieznacznej zmiany jej formuły – przeniesienia punktu ciężkości z badań nad szczególnymi postaciami recyklingu literackiego na, z jednej strony, swoisty recykling literaturo- czy kulturoznawczy, z dru- giej zaś na literaturę i inne teksty kultury prze-czytane/prze-pisane przez jej badaczki i badaczy – były przede wszystkim tezy otwierającego niniej- szy tom artykułu Danuty Ulickiej. Jednakże z faktu, że na spotkaniu pod hasłem „Literatura prze-pisana III” (kwiecień 2016 roku) rozważane były również kwestie podejmowane w poprzednich latach, wnosimy, iż kwestie te są nadal aktualne i ważne dla współczesnego literaturoznawstwa, kultu- roznawstwa i dyscyplin pokrewnych. Redaktorki CZĘŚĆ I Danuta Ulicka Uniwersytet Warszawski Instytut Literatury Polskiej Jak być dobrym historykiem… (polskiej nauki o literaturze)?1 Prywatna historiozofia: sprawianie teraźniejszości Powtórzone w tytule w stosownej do potrzeb parafrazie pytanie Paula Feyerabenda2 nie wszczyna dyskusji z jego anarchizmem meto- dologicznym, który zainicjował ponowoczesne przemiany w teorii wie- dzy. Przeciwnie, zniekształcona powtórka sygnalizuje, że wszystkie antyobiektywistyczne argumenty – o przypadkowości odkrycia, per- swazyjnym charakterze dowodzenia i niewspółmierności teorii – dziś już przecież „normalne” w nauce, jak by powiedział Thomas Kuhn, można uznać za niekontrowersyjne. Nie budzi także obiekcji podbudo- wana konwencjonalizmem teza o niekonieczności, czyli o kontyngen- cji zastanych utrwaleń historii. Wiemy dobrze, nie tylko od Stephena Greenblatta, że znany nam świat przeszłości nie jest konieczny i że nie chodzi przy tym „wyłącznie o przemijalność, lecz także o fakt, że ten świat mógłby całkiem inaczej wyglądać”3, tzn. zostać inaczej opisany. Przyjęliśmy już wcześniej do wiadomości wszystkie teorie narracyjności historii, dyskursywnego charakteru jej ujęć, ich uwikłania w dyskursy władzy i wielorakie mechanizmy pamięci, w naturalne i społeczne pro- cesy zapominania i odpominania, tabuizacji i ideologicznej deforma- cji. Co najmniej od 1974 roku „wszyscy jesteśmy konstruktywistami”4. 1 Artykuł powstał w ramach projektu badawczego NCN 2014/13/B/HS2/00310 „Wiek teorii. Sto lat polskiej myśli teoretycznoliterackiej”. 2 A właściwie pytanie jego polskiej tłumaczki. Por. P.K. Feyerabend, Jak być dobrym empirystą?, przeł., wstęp K. Zamiara, Warszawa 1979. 3 S. Greenblatt, Mobilność kulturowa: wprowadzenie, przeł. M. Borowski, M. Sugiera, „Didaskalia” 2011, nr 106. 4 Cytuję tytuł polemiki E. Domańskiej i B. Olsena na zarzuty postawione w artykule: J. Kowalewski, W. Piasek, W poszukiwaniu utraconej Rzeczywistości. Uwagi na marginesie 14 Danuta Ulicka Znamy też wyrosłe na pożywce tych rozpoznań socjologizujące lub upowieściowione historie alternatywne5. W ostatnich dwóch dekadach historycy, powodowani zasygnalizowanymi rozpoznaniami, formułują śmiałe propozycje tworzenia innej, niekonwencjonalnej historii – innej zarówno pod względem materiału i jego problematyzacji, jak i zasię- gu przestrzennego oraz czasowego, coraz szerszego lub coraz węższego, którego spektrum sięga od małej codzienności po historię już nawet nie ludzkości, bo wręcz życia biologicznego6. Tym porywającym, panoramicznym lub miniaturowym projektom udostępniania dziejów towarzyszy wyraźnie rosnące zainteresowanie studiami empirycznymi i archiwalnymi. Odradza się w nich marzenie o „dotknięciu” przeszłości, a przynajmniej stworzeniu jej jak najwierniej- szego wizerunku, na jaki tylko pozwalają zachowane lub dostępne źród- ła, wizerunku nienaiwnego, bo świadomego wszystkich narracyjno-dys- kursywnych reguł, które rządziły pozostałymi zapisami, skutkującego wzmożonym krytycyzmem wobec dokumentalnych odkryć w archiwach7. Ta, nieoczekiwana po wszystkich historiozoficznych zwrotach i przej- ściach, ufność w badania poszlakowe poświadcza diagnozę historyków, projektu „zwrotu ku rzeczom” w historiografii i archeologii, [w:] Rzeczy i ludzie. Humani- styka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn 2008, s. 83– 100. Podany jako terminus a quo rok 1974 uzasadnia publikacja francuskiego oryginału głośnego zbioru: Constructing the Past. Essays in Historical Methodology, ed. J. Le Goff, P. Nora, Cambridge 1985 (nazwisko tłumacza Faire de l’histoire na język angielski nie zostało podane). 5 O historii alternatywnej por. T. Walas, „Niebyła” historia literatury, [w:] Nar- racja i tożsamość (II). Antropologiczne problemy literatury, red. W. Bolecki, R. Nycz, Warszawa 2004. Por. też przyp. 38 do niniejszego artykułu. Godnym uwagi, wspartym na solidnych studiach materiałowych wykorzystaniem koncepcji historii alternatywnej jest studium: T. Lubelski, Historia niebyła kina PRL, Kraków 2012. 6 Można tytułem przykładu historii małego zasięgu przywołać takie prace, jak: Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w., red. J. Maternicki, Rzeszów 2004; D. Malczewska-Pawelec, T. Pawelec, Historia historiografii jako stu- dium codzienności historyków (zarys programu badawczego), [w:] Gra i konieczność. Zbiór rozpraw z filozofii historii i historii historiografii, red. G. Dominiak, J. Ostoja- -Zagórski, W. Wrzosek, Bydgoszcz 2005. Koncepcję historii zasięgu wielkiego (historię środowiskową, historię klimatu) może reprezentować artykuł: D. Chakrabarty, Postco- lonial Studies and the Challenge of Climate Change, „New Literary History” 2012, vol. 40, no. 1. O nowszych i najnowszych koncepcjach historiograficznych instruk- tywnie informuje: E. Domańska, Wiedza o przeszłości – perspektywy na przyszłość, „Kwartalnik Historyczny” 2013, t. 120 (której dziękuję za zwrócenie uwagi na artykuł Chakrabarty’ego). 7 O obu zwrotach jako nienaiwnej nostalgii młodego pokolenia badaczy amerykań- skich za historiografią nienarracyjną i niedyskursywną zob. E. Domańska, Wiedza o prze- szłości – perspektywy na przyszłość, s. 233–234. Por. też D. Ulicka, Zwrot archiwalny (jak ja go widzę), „Teksty Drugie” 2010, nr 1/2. Jak być dobrym historykiem… 15 że przełom wieków XX i XXI rozpoczął się pod znakiem powrotów do hi- storii8. Dla historyka literaturoznawstwa może to oznaczać (dokonujący się na naszych oczach) powrót do badań spod znaku filologii, nastawionej – jak zawsze w jej tradycji – na analizę autorskiego tekstu językowego jako filtru kultury macierzystej rzutowanej w kultury docelowe i przeła- mywanej w ich pryzmacie9. Sparafrazowane w tytule pytanie Feyerabenda przypomina jednak, że wszystkie bodaj dylematy i postulaty relacjonizmu poznawczego i stanowienia historii, wynajdywania tradycji, konstruowania wiedzy o przeszłości10, które uchodzą za odkrycia ponowoczesnych bądź nowych humanistów, wcześniej niż przez nich, wcześniej nawet niż przez Feyera- benda, zostały sformułowane przez klasyków nowoczesności (Diltheya, Rickerta, Simmla, Cassirera, Benjamina, de Saussure’a, Jakobsona). Najważniejsze dla nich, poza oczywistym dążeniem do zaangażowa- nia wiedzy historycznej w modernizacyjną przebudowę świadomości, a przez to świata, wyrosłym z oporu wobec czysto poznawczego poj- mowania jej celu, było zrazu pytanie dotyczące nieuchronnej refrak- cyjności poznania. Jak „dosięgnąć” nieobecnego, którego nie ma – py- tał dramatycznie de Saussure11. Jak jest możliwe uzgodnienie różnych perspektyw poznawczych – to pytanie, po lekturze Einsteina (którego odkrycie ogólnej teorii względności w tym samym, 1916 roku, w któ- rym opublikowano Kurs językoznawstwa ogólnego, było dla Jakobsona szczególnie mocnym potwierdzeniem zasięgu przemian myślowych), po- dejmował Cassirer12. Diltheyowski dylemat uzasadnienia nieuchronności 8 Powrotów do badań uprawianych nie gwoli kolekcjonowania danych. Jeden z nich, ze względu na cel projektujący, Ewa Domańska nazywa „historią ratowniczą”, afirmatyw- nie przywołując między innymi po-foucaultowski projekt historii potencjalnej Arielli Azo- luay, zakorzeniony w badaniach postkolonialnych; por. tejże, Potential History: thinking through Violence, „Critical Inquiry” 2013, vol. 39, no. 3. Zob. też E. Domańska, Historia ratownicza, „Teksty Drugie” 2014, nr 5, s. 16–17. 9 Nie miejsce na rozwijanie koncepcji filologicznie zorientowanej historii teorii. Za- sygnalizuję tylko, że teksty naukowe są w niej ujmowane w zgodzie z tradycją filologii: jako celowo kształtowane wypowiedzi sprawcze, osadzone w kontekstach innych tekstów kultury, zarówno w środowiskach macierzystych, jak w otoczeniach przyszłych, wyzna- czonych przez recepcję i oddziaływanie, wiązane z biografiami autorów i odbiorców, ich zaangażowaniami poznawczymi i pozapoznawczymi, znajdującymi odwzorowanie w sty- lach myślowych i pisarskich. 10 Nawiązuję do tytułów znanych prac: Ustanawianie historii, red. A. Adamiecka-Si- tek, D. Buchwald, D. Kosiński, Warszawa 2010; Tradycja wynaleziona, red. E. Hobsbawm, T. Ranger, przeł. M. Godyń, F. Godyń, Kraków 2008. 11 F. de Saussure, Szkice z językoznawstwa ogólnego, oprac. S. Bouquet, R. Engler, współpr. A. Weil, przeł., wstęp i red. nauk. M. Danielewiczowa, Warszawa 2004, s. 39–40. 12 E. Cassirer, O teorii względności Einsteina: studium z teorii poznania, przeł. P. Par- szutowicz, przekład przejrzał i wstępem opatrzył M. Tempczyk, Kęty 2006. Szczegółowo
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Literatura prze-pisana II. Od zapomnianych teorii do kryminału
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: