Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00636 011379 16965903 na godz. na dobę w sumie
Litwa, Łotwa i Estonia. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Litwa, Łotwa i Estonia. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: , , , Liczba stron: 224
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-8627-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> fotografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Litwa, Łotwa i Estonia to państwa bliskie geograficznie i związane z losami Polski. Często jednak nie bierzemy ich pod uwagę planując ekscytujący urlop - a szkoda! Oczarują nas urokiem secesyjnych i barokowych starówek, uwiodą nieskażonym pięknem rezerwatów przyrody, a ceniącym wypoczynek nad morzem zaoferują szerokie piaszczyste plaże i atmosferę wakacyjnych kurortów.

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą graficzną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Litwa, Lotwa i Estonia Ubezpieczenie w podróży Autorzy przewodnika: Joanna Felicja Bilska, Michał Lubina, Agnieszka Apanasewicz, Antoni Trzmiel, Andrzej Kłopotowski Autorzy przewodnika: Joanna Felicja Bilska, Michał Lubina, Redaktor prowadzący: Agnieszka Krawczyk Agnieszka Apanasewicz, Antoni Trzmiel, Andrzej Kłopotowski Redakcja: Jerzy Terka Redaktor prowadzący: Agnieszka Krawczyk Opracowanie kartografi czne: Grzegorz Marchut, Dawid Kwoka Redakcja: Jerzy Terka Projekt okładki: hotmedia Opracowanie kartografi czne: Grzegorz Marchut, Dawid Kwoka Skład: Agata Krupiowska Projekt okładki: hotmedia Skład: Agata Krupiowska Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu ni- niejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kse- Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu ni- rografi czną, fotografi czną, a także kopiowanie książki na nośniku fi lmowym, magnetycznym niejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kse- lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. rografi czną, fotografi czną, a także kopiowanie książki na nośniku fi lmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami fi rmowymi bądź towa- rowymi ich właścicieli. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami fi rmowymi bądź towa- rowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informa- cje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wyko- Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informa- rzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. cje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wyko- Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewen- rzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. tualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewen- tualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki c, - Gliwice Wydawnictwo Helion tel.:   ul. Kościuszki c, - Gliwice e-mail: redakcja@bezdroza.pl tel.:   księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Drogi Czytelniku! http://bezdroza.pl/user/opinie/?belit Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. http://bezdroza.pl/user/opinie/?belit Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: ---- Wydanie I Copyright © Helion,  ISBN: ---- • Kup książkę Copyright © Helion,  • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność Litwa, Lotwa i Estonia Kup książkę Poleć książkę CUDA NATURY Park Narodowy Mierzei Kurońskiej Obszar parku obejmuje litewską część Mierzei Kurońskiej, pas lądu oddzielający Zalew Kuroński od Morza Bałtyckiego. Charakterystycznym elementem krajo- brazu parku są piaszczyste wydmy, które naniosło morze, połacie piasku przypo- minające pustynię. Park Narodowy Lahemaa Obszar parku obejmuje część bałtyc- kiego wybrzeża wraz z wysepkami, te- reny bagienne i wzgórza morenowe. Część powierzchni parku stanowią ści- słe rezerwaty przyrody, niedostępne dla turystów ze względu na unikalną faunę i fl orę. Wybrzeża zatok i płytsze wody są usiane charakterystycznymi głazami na- rzutowymi, spośród których największy jest Jaani – Toma Suurkivi. i i n o t s E i y w t o Ł , y w t i L e j c k a Wodospad Jägala Kaskada o wysokości , m i bursztynowym kolorze wody, zabarwionej piaskiem, jest na- zywana „Estońską Niagarą”. Jest to jeden z naj- wspanialszych estońskich pomników przy- rody. Wiosną i jesienią wodospad jest najbar- dziej okazały, natomiast zimą zamarznięta woda tworzy fantazyjne formy. Rezerwat Dziedzictwa Rebala w Jõelähtme Rezerwat rozciągający się na powierzchni  km zawdzięcza swoją sławę odkryciu cmen- tarzysk datowanych na epokę brązu (– p.n.e.). Na tym terenie odkryto największą liczbę zabytków archeologicznych w Estonii. Park Narodowy Gauja Największy kompleks parkowy w kra- jach bałtyckich obejmuje dolinę rzeki Gauja wraz z dziesiątkami jej dopły- wów: źródełek, potoków i strumieni. Część obszaru stanowi rezerwat przy- rody, reszta powierzchni parku ma charakter bardziej krajobrazowy. Ruiny zamkowe w Kieś W  Kieś znajdują się średnio- wieczne ruiny fortecy, uważanej niegdyś za drugą pod względem wielkości w Infl antach. Otoczony fosą i dobrze umocniony zamek był główną siedzibą wielkiego mistrza Zakonu Infl anckiego. Do dziś zachowały się imponujące ruiny i okazałe wieże zamkowe. Ostra Brama Jedna z dawnych bram miejskich, która stała się symbolem Wilna. W znajdującej się od strony północnej kaplicy Ostrobramskiej, jest umiesz- czony cudowny wizerunek Matki Bo- skiej Ostrobramskiej. i i n o t s E i y w t o Ł , y w t i L e j c k a r t A PERŁY ARCHITEKTURY Bazylika archikatedralna w Wilnie Najważniejsza świątynia na Litwie jest nazy- wana Altare patria – ołtarzem Ojczyzny. Bu- dowla jest nie tylko narodowym panteonem, ale także jednym z najpiękniejszych zabytków wileńskiego klasycyzmu. Zamek na wyspie na jeziorze Galvė w Trokach Jedyny zamek na Litwie i w Europie Wschod- niej położony na wyspie. Odrestaurowana w XX w. gotycka budowla, otoczona murami i fosą. W zamkowych wnętrzach jest prezen- towana ekspozycja poświęcona historii Trok i trockim Karaimom. Klasztor Kamedułów w Pożajściu Największy na Litwie zespół klasztorny, po- łożony w malowniczej okolicy, na półwyspie otoczonym wodami tzw. Morza Kowieńskiego. Sercem monumentalnego barokowego zało- żenie jest kościół klasztorny pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Secesyjne budowle w Rydze W stolicy Łotwy zachowało się ponad  secesyjnych budynków, rozsianych na całym obszarze miasta. Na szczególną uwagę zasługują: Dom z Wieżyczką, Dom Kariatydy i Atlanta, Koci Dom. Pałac Rundāle Słynny zespół pałacowy uznaje się za najpiękniejszą na Łotwie budowlę ba- rokowo-rokokową, określaną mianem „łotewskiego Wersalu”. Pałac został za- projektowany przez Francesco Barto- lomeo Rastrelliego, który był również autorem projektu Pałacu Zimowego w Petersburgu. Wnętrza pałacu są udostępniane zwiedzającym. WYBRANE ZABYTKI UNESCO Sobór Aleksandra Newskiego w Tallinie Sobór wzniesiony na wzgórzu Toompea symbolizuje potęgę Rosji i jej wszechogarniające wpływy. Cerkiew została po- święcona protoplaście rodu książąt moskiewskich, władcy Nowogrodu Wielkiego, Aleksandrowi, który w XIII w. pod- bił większą część terenów Estonii. Kadriorg w Tallinie Barokowy kompleks pałacowo-parkowy rozciągający się na powierzchni  ha zachwyca bogactwem i rozmachem. Ekspozycja we wnętrzach pałacu obejmuje zabytki sztuki użytkowej, malarstwa i rzeźby. Zamek biskupi w Kuressaare Zamek jest najlepiej zachowaną średniowieczną fortecą w państwach nadbałtyckich. Pierwotnie był otoczony wysokim murem, którego część zachowała się do dzi- siaj. W zamku mieści się muzeum, w którym jest pre- zentowana ekspozycja dokumentująca dzieje wyspy od czasów prehistorycznych do odzyskania niepodległości. Tallińskie Stare Miasto Tallińskie Stare Miasto tworzy plątanina wąskich uliczek, mieszczańskie kamie- niczki i zabytkowe kościoły. Na szcze- gólną uwagę zasługuje średniowieczny rynek z gotyckim ratuszem. Wileńskie Stare Miasto Stare Miasto, które rozciąga się na obszarze  ha, przetrwało nienaruszone zarówno II wojnę światową, jak i czasy radzieckiej oku- pacji. Można tu znaleźć wyjątkowe zabytki, re- prezentujące wszystkie historyczne style ar- chitektoniczne. Park Narodowy Mierzei Kurońskiej Skrawek ziemi wcinający się w morze ni- czym kosa tworzą piaski, które naniosło morze. Ruchome piaski wciąż przesu- wają się w kierunku morza, nawet kilka metrów rocznie. i i n o t s E i y w t o Ł , y w t i L e j c k a r t A i i n o t s E i y w t o Ł , y w t i L e j c k a r t A Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę MIEJSCA O CIEKAWEJ TRADYCJI PRZEŻYCIE, KTÓRE MUSI STAĆ SIĘ UDZIAŁEM KAŻDEGO TURYSTY i i n o t s E i y w t o Ł , y w t i L e j c k a r t A Meczet w Kownie Jest to jedna z czterech tego typu budowli na Litwie. Modlą się tu zarówno Tatarzy, jak i muzułmanie pochodzący z byłych republik radzieckich i Środkowej Azji. Muzeum Etnograficzne w Rydze Na skansen składają się zabudowa- nia mieszkalne, zagrody i dwory po- chodzące ze wszystkich zakątków Ło- twy. Ekspozycję zabytkowych obiek- tów uzupełniają pokazy dawnych ło- tewskich zwyczajów, pracy pszczela- rzy, kowali czy garncarzy. Skansen budownictwa drewnianego Rocca Al Mare w Tallinie Ekspozycja obejmuje unikatową kolekcję zagród chłopskich, wiatra- ków i spichlerzy pochodzących z róż- nych regionów Estonii. Wiejskie chaty, szkółka niedzielna i drewniana ka- plica z Sutlepa są wyposażone w ory- ginalne meble i sprzęty codzien- nego użytku. Kenesa karaimska w Trokach Jest to świątynia Karaimów, którzy poja- wili się na Litwie w XIV w. Jest to grupa etniczna posługująca się własnym języ- kiem, której członkowie są wyznawcami odłamu judaizmu. Kenesa została wybu- dowana w XVIII w. Cmentarz karaimski w Trokach Na terenie cmentarza zachowało się wiele starych nagrobków w formie stelli z napi- sami po polsku, karaimsku i rosyjsku. Spacer na Zarzecze Każdy powinien wybrać się do wileń- skiej wolnej republiki artystów. Nie warto zwlekać z wizytą na Zarzeczu – kto wie, czy z czasem nie podzieli ono losu mo- skiewskiego Arbatu. Nikną bowiem prze- dziwne, misterne drewniane konstruk- cje oraz odrapane budynki, które na- dają temu miejscu specyfi czny charakter. Zakupy na kiermaszu Kaziukowym Z okazji dnia patrona Litwy, św. Kazimie- rza na początku marca w Wilnie odbywa się tradycyjny jarmark odpustowy, pod- czas którego można nabyć wyroby rze- miosła artystycznego i prace twórców sztuki ludowej. Spacer na cmentarz na Rossie Zwiedzanie wyjątkowej nekropolii, nie- rozerwalnie związanej z polską historią, jest obowiązkowym punktem wycie- czek po Wilnie. Jest to jeden z najstar- szych cmentarzy w Europie. Spoczywa tutaj wielu wybitnych Polaków. Przejażdżka kowieńskimi funikulerami Kolejki szynowe kursujące na krótkich trasach zostały przejęte z Francji. Ko- wieńskie funikulery łączą centrum mia- sta ze wzgórzami Žaliakalnis (Zielona Góra) i Aleksotas. Wycieczka na Górę Krzyży Jest to wzgórze położone kil- kanaście kilometrów na północ od Szawli. Góra Krzyży powstała w okresie powstań na Litwie i była z nimi ściśle związana. Władze carskie zabroniły sta- wiania krzyży na grobach po- wstańców, usypano więc górkę, gdzie symbolicznie oddawano cześć poległym. Od tego czasu stale przybywa krzyży, stawia- nych przez wiernych w różnych intencjach. Wypicie kawy na szczycie wileńskiej wieży telewizyjnej Warto opuścić wileńską starówkę, aby udać się do kawiarni znajdującej się na wieży telewizyjnej, skąd można spoj- rzeć na miasto z dystansu dzielnicy Karoliniškės. i i n o t s E i y w t o Ł , y w t i L e j c k a r t A Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Największe atrakcje Litwy Z Litwą, która przez wieki tworzyła z Polską jeden organizm państwowy, łączą nas tra- dycje kulturowe i wspólna historia. W Wil- nie czy Kownie odkryjemy na nowo zapo- mniane dziedzictwo wspólnej przeszłości. Miłośnicy zabytków, imprez kulturalnych i festiwali powinni odwiedzić Wilno, które zachwyca urokliwą starówką i barokowymi zabytkami, malowniczo położone Troki i jedno z najważniejszych litewskich cen- trów kulturalnych – Kowno. Jednak Litwa to nie tylko pamiątki dawnej świetności. Oswobodzona z więzów reżimu ko- munistycznego, przechodzi zmiany po- lityczne, ekonomiczne i społeczne, roz- wija się i zaskakuje na każdym kroku. Litwa to również raj dla miłośników przyrody. Na różnorodność wyjątkowych krajobrazów składają się malownicze wio- ski, urzekające pięknem jeziora, lasy, wzgó- rza, rzeki i łąki. Mimo że temperatura Bał- tyku czasem odstrasza, można cieszyć się białym piaskiem długich plaż i kąpać się w morzu. ▼ Most Mendoga – nowoczesne oblicze Wilna Kup książkę Poleć książkę 69 O N L W I | A W T L I Wilno Wilno może stanowić znakomity punkt wyj- ścia do wędrówki po państwach bałtyckich określanych – zupełnie niesłusznie – mia- nem „trzech sióstr”. Na ulicach wciąż można usłyszeć język polski i zauważyć rodzime akcenty. Mimo to Wilno do polskich miast nie należy – o czym trzeba pamiętać. Nie- którzy twierdzą, że łatwiej je pokochać, niż zrozumieć. Przez setki lat żyły tu obok sie- bie i przenikały się rozmaite mniejszości na- rodowe, tworząc osobliwą tożsamość Wilna. Ten tygiel kultur zachował się do dziś. Do- stojeństwo wileńskiej starówki doceniono, wpisując ją na Listę Światowego Dziedzic- twa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Dzisiejsze Wilno to jednak nie tylko za- bytki i polskie sentymenty. To szklane wie- żowce z centrami handlowymi i biurowce sięgające nieba. Miasto modne i cenione przez turystów, pełne klubów nocnych, restauracji, luksusowych hoteli i drogich samochodów uosabia litewskie marzenia i pragnienia. HISTORIA Powstanie pierwszej osady datuje się na ok. V w. Na przełomie XII i XIII w. uformował się gród, którego władcą był książę Świntoróg. U stóp dzisiejszego Wzgórza Zamkowego wybudował on świątynię Perkuna – w sło- wiańskich wierzeniach pogańskich najpotęż- niejszego boga nieba i piorunów. W XIII w. władcą grodu został Mendog, który starał się połączyć rozproszone plemiona litew- skie. Według podań wcześniejszą siedzibą książąt miało być miejsce zwane Voruta, jed- nak do dziś nie jest znana jego lokalizacja. Nie wiadomo także, dlaczego przeniesiono Kup książkę główną siedzibę – najpierw do Kierniowa, później do Trok. Pewne jest za to, że Wilno było stolicą Litwy za panowania księcia Gie- dymina, który w  r. doprowadził do zjed- noczenia ziem litewskich. Siedzibą księcia był zamek obronny wzniesiony na Wzgó- rzu Zamkowym. Na tle ówczesnej Europy Wilno rozkwi- tało politycznie i gospodarczo. Ponieważ le- żało na przecinających się szlakach handlo- wych, stanowiło łakomy kąsek dla Krzyża- ków, czekających, by zagarnąć je pod po- zorem krzewienia nowej wiary – chrześci- jaństwa. Giedymin był protoplastą dyna- stii Giedyminowiczów, która odegrała ogromną rolę w dziejach Litwy i Polski, rzą- dząc przez kolejne stulecia. Po jego śmierci tron objął jego syn, Olgierd. W tym czasie w Wilnie znajdowała się największa w kraju świątynia Perkuna, o której zburzeniu ma- rzyli Krzyżacy, a której zaciekle – i z powo- dzeniem – bronił Olgierd. Śmierć Olgierda zapoczątkowała walki o sukcesję między księciem Witoldem a Władysławem Jagiełłą. Zgodnie z pra- wem dziedziczenia Wilno otrzymał Włady- sław. Klęska skłoniła wielkiego księcia do szu- kania sojuszników wśród Krzyżaków. W trak- cie walk między zakonem a Jagiełłą miasto kilkakrotnie niszczono. W  r. kuzyni do- szli do porozumienia i Witold wyraził zgodę na podpisanie unii w Krewie, na mocy któ- rej Jagiełło stał się królem związku Polski i Li- twy. Zmiana statusu państwa stała się przy- czynkiem do jego ochrzczenia oraz nadania stolicy praw miejskich, co uczyniono w  r. By ostatecznie położyć kres pogańskim kul- tom, na miejscu świątyni Perkuna wznie- siono drewnianą katedrę św. Stanisława Poleć książkę 70 O N L W I | A W T L I (Arkikatedra Bazilika). W  r. Witold otrzy- mał tytuł wielkiego księcia litewskiego. Za jego życia Wilno i okolice miasta zasiedlały kolejne narodowości – Tatarzy i Karaimowie, a później także Polacy i Białorusini. W  r. Kazimierz Jagiellończyk roz- kazał otoczyć Wilno murami obronnymi z  bramami i  basztami. Rozciągające się na powierzchni  ha fortyfi kacje miały za- pewnić bezpieczeństwo miastu, do któ- rego już wówczas należały liczne dzielnice na przedmieściach, tj. Antokol, Zarzecze, Łu- kiszki i Rossa. W XVI w. do aglomeracji przy- łączono Śnipiszki i Zwierzyniec. Wilno liczyło wówczas ok.  tys. mieszkańców. Wkład w rozwój litewskiej stolicy miał też król Zygmunt August, który wraz ze swym dworem osiadł tu w  r. Dzięki niemu w  r., zawarto unię lubelską między Polską i Litwą. Na skutek zapisów unii Wilno na  lat straciło funkcję stolicy na rzecz Krakowa i Warszawy. Nowa sytu- acja doprowadziła też do stopniowej poloni- zacji litewskiej elity i upowszechnienia kul- tury europejskiej. Dla miasta zmiany te miały pozytywny skutek, zwłaszcza w dziedzinie oświaty. Sprowadzeni do Wilna jezuici otwo- rzyli kolegium, które Stefan Batory prze- kształcił w Akademię Wileńską (), zwaną później Uniwersytetem Wileńskim. Pierw- szym rektorem uczelni był ksiądz Piotr Skarga. Jezuickie początki historii uniwersy- tetu sprawiły, że był on ośrodkiem walki z re- formacją. Istotny wpływ na „duchową” histo- rię Wilna miał kult św. Kazimierza (–), patrona Litwy. Podobno zwycięstwo nad Ro- sjanami pod Połockiem w  r. miało miej- sce tylko dzięki jego opiece. Święto patrona Litwy przypadające na dzień  marca obcho- dzi się do dziś. Organizowany jest wówczas wielki jarmark znany jako Kaziuki. W  r. Wilno strawił ogromny pożar. W latach – strzegące spokoju miesz- kańców mury obronne skruszyły wojska mo- skiewskie. Oba wydarzenia znacząco zaha- mowały rozwój miasta. Spokój przywrócony przez hetmana Michała Kazimierza Paca nie trwał długo. W  r. podczas wojny północnej Wilno zajęli Szwedzi. Kolejne lata były znaczone dalszą serią tragicznych pożarów i epi- demii. ▲ Palmy wielkanocne w czasie Kaziuków Kup książkę Poleć książkę 71 O N L W I | A W T L I Bardziej łaskawy był dla Wilna wiek XVIII, zwłaszcza panowanie Stanisława Augu- sta Poniatowskiego. Dzięki niemu powstały pierwsze gazety, np. „Kurier Litewski”. Był to także korzystny okres dla środowiska ży- dowskich uczonych. Najwybitniejszym ich przedstawicielem był Eliasz Ben Salomon Zalman (–), zwany Gaonem Wileń- skim – wielki znawca Tory, Talmudu, Kabały oraz gramatyki hebrajskiej. W czasie insurekcji kościuszkowskiej () miasto zaatakowali Rosjanie. Choć pierwszy atak udało się odeprzeć, następny przyniósł druzgoczącą klęskę i Wilno włą- czono do Imperium Rosyjskiego. Rok później z miasta uczyniono stolicę guberni w zabo- rze rosyjskim. Tej trudnej sytuacji politycznej nie zmienił nawet Napoleon, który w  r. zajął stolicę. Przegrawszy z carem Rosji, zmu- szony był oddać Wilno i opuścić miasto. Wiek XIX to z kolei czas rozbudzania świadomości narodowej, który swoim roz- machem objął całą Europę. Powstawały wówczas liczne organizacje patriotyczne – m.in. Filomaci, Filareci, Promieniści. Po- mimo represji ze strony caratu, Wilno pozo- stawało centrum życia kulturalnego i nauko- wego. Obok Adama Mickiewicza mieszkali tu i tworzyli tacy artyści, jak Juliusz Słowacki, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszew- ski czy Stanisław Moniuszko. Na polu kul- tury odznaczyli się również rdzenni Litwini: historyk Simonas Daukantas, pisarz Simo- nas Stanevičius, etnograf Kiprijonas Neza- bitauskas-Zabitis. Ważnym wydarzeniem w historii Wilna było powstanie listopadowe (). Fakt, że wzięła w nim udział spora liczba szlachty i chłopów, wywołał późniejsze represje ze strony caratu. Jeszcze drastyczniej wła- dze zareagowały na wybuch powstania styczniowego (), któremu towarzyszyła fala nastrojów narodowowyzwoleńczych. Kup książkę ▲ Starówka Powstanie krwawo stłumiono – głównie za sprawą gubernatora Michaiła „Wieszatiela” Murawiowa. Represje dotknęły wszystkich dziedzin życia społecznego. Dość dobrze rozwijała się za to gospodarka, prowadzona silną ręką cara. W  r. uruchomiono połą- czenia kolejowe do Petersburga, Prus i War- szawy, dzięki czemu Wilno stało się waż- nym węzłem komunikacyjnym. Pociągnęło to za sobą powstanie licznych fabryk, ban- ków i sklepów. W  latach – Wilno okupowali Niemcy. W tym czasie powstała również Lietuvių Taryba (Litewska Rada Narodowa). Na jej czele stanął działacz ruchu niepodle- głościowego Antanas Smetona.  lutego  r. rada proklamowała niepodległość Li- twy. Niestety, na początku stycznia miasto za- jęła Armia Czerwona i miesiąc później utwo- rzono Radziecką Socjalistyczną Republikę Litwy i Białorusi (tzw. Litbieł). W wyzwole- niu Wilna pomogli Polacy, którzy  kwiet- nia  r. pod wodzą gen. Edwarda Ry- dza-Śmigłego zajęli miasto. Marszałek Józef Poleć książkę 72 O N L W I | A W T L I Piłsudski wygłosił wówczas słynną odezwę Do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Rada Najwyższa na konferencji wersalskiej próbowała podzielić Wilno i Wi- leńszczyznę etnicznie, pozostawiając miasto po stronie polskiej (tzw. linia Focha). Wojna polsko-bolszewicka doprowadziła do po- nownego zajęcia Wilna przez Rosjan, jednak Piłsudski nie zamierzał się poddać. Niedługo potem gen. Lucjan Żeligowski zajął miasto wraz ze swymi oddziałami. Utrzy- mywano wtedy, że był to akt samowoli i buntu, choć faktycznie Żeligowski działał z polecenia Piłsudskiego. W ten sposób utworzono tzw. Litwę Środkową. Ponieważ na tym terenie dominowała ludność polska, decyzją Sejmu przyłączono ją do Polski. Tego posunięcia z ko- lei nie wybaczyli marszałkowi Litwini, uznając Polaków za zdrajców, którzy ukradli im stolicę. W okresie międzywojennym nową sto- licą litewską stało się Kowno. W Wilnie nato- miast w tym czasie reaktywowano uniwer- sytet, któremu nadano imię Stefana Bato- rego, powstawały kolejne uczelnie wyższe, prasa, odradzało się życie kulturalne miasta. Powstała grupa literacka Żagary (–), do której należeli m.in. przyszły noblista Cze- sław Miłosz i Teodor Bujnicki. Rozwijały się także kultury innych narodów zamiesz- kujących Wilno – powstał Instytut Badaw- czy Języka i Kultury Żydowskiej (YIVO) z fi - liami w Warszawie i Nowym Jorku, którego członkami byli m.in. Albert Einstein i Zyg- munt Freud. Powoływano do życia teatry, grupy artystyczne i muzea. Na mocy paktu Ribbentrop–Moło- tow Litwa wraz z Wilnem ponownie została włączona w strefę wpływów ZSRR.  wrze- śnia  r. do miasta wkroczyła Armia Czer- wona. Rok później rozpoczęto deportacje ludności na Syberię.  lipca  r. Sejm Lu- dowy proklamował powstanie Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, która z kolei w sierpniu „dobrowolnie” we- szła w skład ZSRR. W czerwcu  r., realizu- jąc plan „marszu na Wschód”, miasto ponow- nie zajęli Niemcy. Okres hitlerowskiej okupa- cji to czas krwawych represji i ekstermina- cji miejscowej ludności, zwłaszcza żydow- skiej. Wspierani przez nacjonalistyczne litew- skie jednostki Niemcy wymordowali ponad  litewskich Żydów. Głównym miejscem 73 O N L W I | A W T L I kaźni były podwileńskie Ponary (Paneriai). Zbrojny opór stawiała Armia Krajowa i od- działy żydowskiej Zjednoczonej Organizacji Partyzanckiej. Formacje litewskie walczyły głównie przeciw Armii Czerwonej (np. Leśni bracia), choć okupacja przyniosła też brato- bójcze walki między narodami, które dotąd w mniejszej lub większej harmonii żyły obok siebie. W lipcu  r. AK rozpoczęła powsta- nie w Wilnie, dzięki któremu objęła kontrolę nad miastem. Wolnością nie cieszono się jed- nak długo – wkrótce Wilno znowu zajęli Ro- sjanie, a NKWD aresztowało wszystkich pol- skich żołnierzy i ofi cerów. Razem z Armią Czerwoną nadeszli przed- wojenni litewscy działacze komunistyczni z Antanasem Sniečkusem na czele. Budowę nowego ustroju rozpoczęto od repatria- cji ludności polskiej do Polski (objęła ona ok.  tys. ludzi). Ruszyła też odbudowa Wilna, poddana duchowi radzieckiej „fi- nezji” architektonicznej, który na szczęście ominął starówkę. Odwilż przyniósł dopiero koniec lat . W  r. utworzono organizację Sajūdis, której członkowie dążyli do odzyskania niepodległości Litwy. Jej liderem był prof. Vytautas Landsbergis. Stopniowo ruch zaczął osiągać sukcesy – pod presją spo- łeczną władze komunistyczne zezwoliły na odprawianie nabożeństw w kościołach, przy- wrócono litewską fl agę (żółto-zielono-czer- woną) oraz godło państwowe. W Wilnie i in- nych miastach odbywały się wielotysięczne antyradzieckie demonstracje. W  r. Mo- skwa zdecydowała się użyć siły wobec zbun- towanej republiki. Do Wilna ruszyła rosyjska armia. Zaatakowano wieżę telewizyjną. Woj- skowa okupacja trwała kilka miesięcy, jednak po puczu Janajewa w Moskwie żołnierzy wycofano. Od tego momentu kolejne pań- stwa zaczęły ofi cjalnie uznawać istnienie Li- twy na arenie międzynarodowej. Lata . XX w. to czas powrotu do dawno utraconej równowagi. Zdemonto- wano pomniki bohaterów minionego ustroju, a miasto zaczęto stopniowo podnosić z ruin. Zgodnie z planami udało się zrekonstruować Zamek Dolny. Otworzono go w czasie obcho- dów tysiąclecia Litwy  lipca  r. Dziś na baszcie Giedymina dumnie powiewa symbol niepodległości – fl aga litewska. Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę 74 O N L W I | A W T L I WARTO ZOBACZYĆ Zwiedzanie Wilna można rozpocząć przy wileńskiej wieży telewizyjnej (AB Lietu- vos radijo ir televizijos centras). Pijąc kawę na wysokości  m, w kawiarni znajdu- jącej się na szczycie, można spojrzeć na Wilno z dystansu dzielnicy Karoliniškės, w której stoi wieża. Od początku miała być ona symbolem wyższości radzieckiej myśli technicznej nad myślą zachodnią. Mierzy , m wysokości, czyli więcej niż wieża Eiffl a; także wagą bije francuskiego kolosa na głowę – żelbet wileńskiej wieży waży ok. – tys. ton. Budowla w założeniu miała też zdominować wieże kościołów starego Wilna i stanowić zwieńczenie rozpoście- rającego się pod nią morza betonowych blokowisk. Jak się później okazało – wileń- ska wieża stała się symbolem również in- nych wartości.  stycznia  r., mimo pie- restrojki i głasnosti o ciepłej przecież twa- rzy Gorbaczowa, władza sowiecka użyła wojska przeciwko narodowi, który chciał sam o sobie stanowić. W walkach o wieżę i l j a n y z w e e t a ż e W i Wilno Śródmieście 0 500 m Ž V Ė R Y N A S Cerkiew Znamieńska Kenesa Kościół św.św. Jakuba i Filipa Sejm iiiiiiiižžžžžžžžžžžžžžžžžžžggggggggggaaaaaaaaaaaaaannnnnnnntttttttttttoooooooo mmmmmmmmmooooooooo--VVVVVVVVVVVVVVVVVVVVaaaaaaaaaaaaVV GGGGGGGeeeddddddddiiimmiiiinnoopppppprrrroooosssssppppppppp. TTTTTTTTTTTTTuuuuuuuuTTTTTT P ccPlaPPlacPPPlaPlacalacccaca ŁuŁuŁukkkkkŁŁŁuuuŁuŁuŁŁ kkkkkiskiskikikiskik kkskksssisisiskkkkkkkikiikkkkik sss ėėėėėėėėėėė vvvvvv tttttttttttt aaaaa ggggggg ooo ooo tttttttttt uu aaa tttttttttttt šššššššš ooo GGGGGGG AAAAAAAAAAAAAA. GGGG e lll ee žžžžžžžžž iii nniiioooVVVVVVVVVVVVViiiiiiiiiiillllllllllkkkkkkkkkkk Muzeum Ofiar Ludobójstwa KKKKKKuuudddddddiiirrkkkkkkkkkoooossss VVVVVVVVVVV.VV onorrČČ o Či i uČČiurČČČČČiČiČiČiČiČiČiČ uuuurrrrlllrllrlrlioiioiooooionnn oioioiooooooio u on li s s s s ss s sss s s s u u u u u uu u u u u u u u u u v i č ii či či č i a i č i a č ič ič ič i ai a i a i ai ai a i ai ai ai a č ič i a č ič ič ič ič ič i a a a a a č i a č ič i a v i čiv i č ič i v i čč vv i č č v i v v v v a a a a a a a a a a n n n n n n n n n n a a a a a a a a a a s s s s s s s s s s a a a a a a a a a a B B B B BBBBB B B B SSSSSaaaaavvvvvvaaaaaannnooorrrriiiiųųųųųųųggggggaaaaattttttttttttvvvvvvėėėėėėėėėėėė PPPPPPPPiiiiiiieeeettttttttttttaaaaarrrrriiiiiooo ŽŽŽŽ eee mm aaaaiiiittttttttttttttėėėėėėėėėėėė ssss ggggggggg aaaaa tttttttttttttvvvvvv ėėėėėėėėėėėėė ŠŠŠŠŠŠŠŠŠŠ vvvvv iiiii ttttttttttttt rr iii ggggggg aaa iiii lll ooo ssss ggggggg ttttttttttt vvvvvv ėėėėėėėėėėė aaaaa NNNNNNNNNN aaaa uuu gggggggggggg aaaaaaaaaaaarrrrrrrrddddddddddd uuuu kkkkkkkkk ooooooo gggggggggg aaaaaaaaaattttttttttttttvvvvvvvvvvvvvvvėėėėėėėėėėėė N A U J A M I E S T I S ėėėėėėėėėėėė vvvvvv ttttttttttttt aaaaa gggggggg oo nn uuu aaaaa KKKKKKKK 75 O N L W I | A W T L I UUUUUkkkkkkkkkkmmmmmmmeeeerrrrrrrggggggggėėėėėėėėėėėėėėėėsssssggggggggaaaaaaatttttttttvvvvvvvvvvvvvėėėė ŠŠŠŠŠŠŠŠ eee iiii mmm yyyyyyyyyyyyy nnn iiiii ššššššššš kkkkkkkkkkkk iiii ųųųųųųųų ggggggg aaaaa ttttttttttttt vvvvvv ėėėėėėėėėėėė Neris (Wilia) AAAAAAAA...GGGGGGGGoooooošššššššššttttttttttttttttttaaaaaauuuuuuutttttttttttttttttooooooooo ŽŽŽŽŽŽŽŽŽŽvvvvvvvvvvvvvveeeejjjjjjjjjjjjjjjeeeeuuuuggggggggggaaaaaaaaaattttttttttttttvvvvvvvvvvvvvvvėėėėėėėėėėėv Kościół Pana Jezusa Pałac Sapiehów Kościół św.św. Piotra i Pawła KKKKKKKKKoooossssssccccciiiiiiuuššššššškkkkkkkkkkkkoooossssggggggaaaaatttttttttvvvvvvėėėėėėėėėėė OOOOOOOOOOOOO llll aaaaaa nn ddddddd ųųųųųųųų gggggggg aaaaa tttttttttttt vvvvvv ėėėėėėėėėėėė S E N A M I E S T I S Góra Trzykrzyska Wilejka Filaretai SSSSSS.BBBBBaaaaattttttttttttooorrrrooo gggggggaaaaattttttttttttvvvvvvvėėėėėėėėėėėėėėėė UUUUUUUUUUUUžžžžžžuuuuuuppppppiiiiiiooooo PPPPPPPPPPPooooooolllllloooooocccccccccc kkkkkkkkkkkk ooooooo MMMMMMMMMMMMaaaaiiiirrrrooonniiiiooo U Ž U P I S Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego Kościół Serca Jezusowego s. 76 Old Town Hostel gggggggaaaaattttttttttttvvvvvvvėėėėėėėėėėėėė ZZZZZZZZZZZaaarrraaaasssųųųųųųų VVVVVVVVVVV.VVŠŠŠŠŠŠŠŠŠooopppppppppeeeennnoo LLLLLLLLLLiiiiiiee ppppppp aaaaaa kkkkkkkkkkkkk aaaaaaallllllllnnnnnniiiiiiioooooooo RRRRRRRR oooo ssss ųųųųųų ggggggggggg aaaaa ttttttttttttt vvvvėėėėėėėėėėėė Cmentarz na Rossie M A R K U Č I A I telewizyjną z udziałem rosyjskich czołgów zginęło  osób. Wieżę zdobyto i okupowano przez ponad pół roku, przy czym została ona zrujnowana. Ponieważ Rosjanie nie zdecydo- wali się zaatakować drugiego ogniska kontr- rewolucji – budynku litewskiego sejmu, im- perium odniosło tylko połowiczne zwycię- stwo, które zresztą okazało się pyrrusowym, bo ZSRR wkrótce upadł. Zwiedzanie centrum zacznijmy od pro- spektu Giedymina (Gedimino prospek- tas). Budynek litewskiego sejmu (sejmas) to lokalny i – niestety – nieudany przykład importu zachodnich wzorców szklanych Poleć książkę domów z początku lat . XX w. Plac, przy którym stoi sejm, nazywa się dziś Niepod- ległości (Nepriklausomybės aikštė). Nazwa dosłowna, bowiem to tutaj  marca  r. Litwa, jako pierwsza republika radziecka, ogłosiła swą niezawisłość. Również tutaj tę niepodległość obroniła dzięki determi- nacji wielu tysięcy ludzi.  stycznia  r. ze względu na masową obecność Litwi- nów w tym miejscu, Rosjanie nie podjęli szturmu na sejm. Pamiątką tych wydarzeń są pozostałości betonowych zapór prze- ciwczołgowych i drutów kolczastych, pozo- stawione od strony Wilii (Neris). Betonowe Kup książkę umocnienia zdobi oryginalne graffi ti z tam- tego okresu, w którym bardzo wymowny jest powtarzany wielokroć napis „Laisva Lietuva” – „Wolna Litwa”. Prospekt Giedymina wielokrotnie zmieniał nazwę – był aleją Świętojerską, potem Mickiewicza, Giedymina, Stalina, Le- nina, dziś ponownie Giedymina. Po prze- kroczeniu mostu na Wilii zaczyna się ulica Mickiewicza (Mickevičiaus). Spod budynku sejmu, po drugiej stronie Wilii, widać dziel- nicę Zwierzyniec (Žvėrynas) z potężną bryłą Cerkwi Znamieńskiej. Zwierzyniec po- wstał z parcelacji niegdysiejszych terenów Poleć książkę ▲ Wieża telewizyjna Kup książkę • Zabytkowe starówki • Malownicze warownie • Mieszanka kultur • Wydmy i piaszczyste plaże • Bursztyn – bałtyckie złoto m o c . k c o t s r e t t u h S : e c d a ł k o a n . t o f Litwa, Łotwa i Estonia to kraje bliskie Polsce geografi cznie i związa- ne z nią swoją historią. Dość rzadko bierze się je jednak pod uwagę, planując urlop – wielka szkoda! Uwiodą bowiem urokiem barokowych i secesyjnych starówek, oczarują nieskażonym pięknem rezerwatów przyrody, a piaszczyste nadbałtyckie plaże ukoją stargane nerwy. Po- zwól się znów zaskoczyć nieodpartemu powabowi wybrzeża Bałtyku! to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważ- niejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regio- nów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą grafi czną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata. 15859 http://bezdroza.pl Sprawdź najnowsze promocje: http://bezdroza.pl/promocje Przewodniki najchętniej czytane: http://bezdroza.pl/bestsellery Zamów informator podróżniczy: http://bezdroza.pl/newsletter Helion SA ul. Kościuszki c, - Gliwice tel.:     e-mail: bezdroza@bezdroza.pl http://bezdroza.pl ISBN 978-83-246-8627-8 Cena , zł Litwa, Lotwa i Estonia Ubezpieczenie w podróży
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Litwa, Łotwa i Estonia. Travelbook. Wydanie 1
Autor:
, , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: