Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00255 005338 19043107 na godz. na dobę w sumie
Logika przekonań społecznych - ebook/pdf
Logika przekonań społecznych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 218
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Język publikacji: polski
ISBN: 9788380903173 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).
Przekonania społeczne to jedno z fundamentalnych pojęć pozwalających zrozumieć działania ludzkie i zjawiska społeczne. Rozprawa Pawła Matuszewskiego stanowi próbę socjologicznego wyjaśnienia tego, w jaki sposób owe przekonania społeczne się tworzą. Autor formułuje przekonującą hipotezę, że znaczna ich część jest konsekwencją racjonalnego procesu wnioskowania jednostki, opartego na logicznych przesłankach. Nie skupia się jednak przy tym na wyjaśnianiu rozmaitych przekonań pojedynczych osób, ale formułuje podstawy koncepcji, która pozwala wyjaśnić przekonania współdzielone przez duże zbiorowości. Sięgając do dorobku wielu autorytetów w dziedzinie socjologii i matematyki (m.in. Maxa Webera, Raymonda Boudona, Eviatara Zerubavela,Thomasa Bayesa), autor tworzy własny kognitywistyczny model przekonań społecznych. Centrum modelu stanowi jednostka, traktowana jednak jako istota społeczna, tj. posiadająca określone kompetencje, wiedzę, system przekonań, wartości i interesy, postrzegająca i interpretująca świat wokół niej, ale jednocześnie istota otoczona przez innych ludzi, funkcjonująca w ramach różnego rodzaju społeczności, w konkretnym kontekście historycznym, kulturowym, gospodarczym czy technologicznym. Celem książki jest jednak nie tylko opis modelu, ale także pokazanie, jak na jego podstawie można budować weryfikowalne empirycznie hipotezy.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wstęp 13 Rozdział 1. Przekonania społeczne Przekonania, postawy i opinie Opinia publiczna 26 Rozdział 2. Podstawowe założenia teoretyczno-metodologiczne Indywidualizm metodologiczny i pojęcie sensu Racjonalność 41 Rozdział 3. Racjonalność kognitywna a przekonania społeczne Przekonania deskryptywne w modelu kognitywistycznym Przekonania normatywne w modelu kognitywistycznym Silne argumenty Przekonania a system społeczny 66 Rozdział 4. Logika wnioskowania społecznego Teoremat Bayesa Wzór i zastosowanie Od czego zależą przekonania? Czy ludzie wnioskują bayesowsko? Racjonalność bayesowska a myślenie potoczne Racjonalność bayesowska a struktura pamięci Racjonalność bayesowska a model kognitywistyczny Rola ram logicznych w racjonalności bayesowskiej 111 Rozdział 5. Rodzaje racji stojących za przekonaniami Argumenty instrumentalne Argumenty aksjologiczne 7 13 19 20 26 26 35 41 47 54 57 63 66 67 69 73 77 83 90 95 104 111 111 119 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 5 11.07.2017 08:23:39 Spis treści 130 142 145 145 153 159 160 160 160 168 176 176 181 183 185 185 189 191 191 196 202 206 207 208 209 Argumenty poznawcze Pozaracjonalne mechanizmy powstawania przekonań 145 Rozdział 6. Kognitywistyczny model przekonań społecznych Kontekstualność analizy Podstawowe założenia modelu 159 Rozdział 7. Przykłady zastosowania kognitywistycznego modelu przekonań społecznych w praktyce badawczej Mikrokontekst Rola argumentów kognitywnych Przykład I. Skąd się wziął człowiek? Przykład II. Czy głosowanie to obowiązek obywatela? Przykład I. Adaptacja do zmian systemowych Przykład II. Przekonania na temat podatków Rola argumentów instrumentalnych Mezokontekst Rola argumentów aksjologicznych Efekt grupy przynależności Samospełniające się proroctwo Ocena sytuacji w skali makro Makrokontekst Podsumowanie Aneks Spis ilustracji Spis tabel Spis wykresów Bibliografia 6 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 6 11.07.2017 08:23:39 Wstęp Przekonania społeczne stanowią jedno z fundamentalnych pojęć pozwalających zrozumieć działania ludzkie i zjawiska społeczne. Właściwie każda akcja i interakcja jest oparta na tym, co wie (choć niekoniecznie sobie uświadamia) podejmująca ją jednostka. Głównym celem książki jest próba socjologicznego wyjaśnienia tego, w jaki sposób owe przekonania społeczne się tworzą. Formułuję hipotezę, że znaczna ich część jest konsekwencją racjonalnego procesu wnio- skowania jednostki. W tym znaczeniu ludzie posiadają określone przekonania, bo mają ku temu mocne racje. Argumentuję jedno- cześnie, że socjologia dostarcza narzędzi do ich możliwie pełnego wyjaśnienia, tj. takiego, które jest akceptowalne, satysfakcjonujące i nie generuje dodatkowych pytań, które pozwalałyby jeszcze bardziej zrozumieć dane przekonanie. Punktem wyjścia dla prezentowanego przeze mnie podejścia teoretycznego jest uczynienie z jednostki i jej umysłu podstawowego elementu analizy. Argumentuję w pracy, że przekonania powstają, zmieniają się, są podzielane, a także zanikają w wyniku rozumowania opartego na logicznych przesłankach. W tym sensie przekonanie jest konsekwencją procesu wnioskowania – powstaje, ponieważ jednostka funkcjonująca w danym środowisku informacyjnym świadomie lub nieświadomie opiera się na posiadanych racjach. Logika przekonań społecznych to w moim rozumieniu jed- nakże coś więcej niż teoretyczny model wnioskowania jednostki. Nie skupiam się na wyjaśnianiu rozmaitych przekonań pojedynczych osób, ale formułuję podstawy koncepcji, która pozwoliłaby wyjaśnić przekonania współdzielone przez duże zbiorowości. Naukowym tru- izmem jest twierdzenie, że człowiek to istota społeczna. Ale właśnie 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 7 11.07.2017 08:23:39 Wstęp to zdanie stanowi jedno z podstawowych założeń mojej koncepcji. Każda jednostka wnioskuje sama, opierając się na informacjach, do których ma dostęp. I choć bez wątpienia nie ma dwóch osób, które współdzieliłyby dokładnie te same doświadczenia, zaś to, co jest w umyśle każdego człowieka, jest niepowtarzalne, to jednak człowiek jako istota społeczna współdzieli szereg informacji i doświadczeń z in- nymi. Wyjaśnienie przekonań społecznych wymaga zatem wskazania nie na idiosynkratycznie mocne racje, ale na racje, które są ważne dla wszystkich znajdujących się w określonym kontekście społecznym. Prostym przykładem może być bieżące przekonanie na temat stanu gospodarki. Dlaczego najczęściej występują tutaj znaczące podziały, tj. część osób jest przekonana, że sytuacja jest dobra, część że zła, a jeszcze inni, że ani dobra, ani zła? Wszakże w przypadku badań ankietowych wszyscy udzielają odpowiedzi w podobnym cza- sie, a więc funkcjonują także w obiektywnie identycznych warunkach makroekonomicznych. Inaczej na to pytanie będą jednak odpowiadali ekonomiści, którzy mogą znać aktualne wskaźniki pozwalające sza- cować stan gospodarki, a inaczej przeciętni obywatele. Nie oznacza to, że ich przesłanki są gorsze, a jedynie to, że są one innego rodzaju. Przeciętni obywatele opierają się na tym, czego dostarcza im zwykłe, codzienne doświadczenie. Ma to miejsce wtedy, kiedy dostrzegają zmiany cen podczas zakupów, tankując samochód, płacąc rachunki itd. W swoim otoczeniu słyszą historie o tym, jak łatwo albo trudno znaleźć pracę. Czasem sami borykają się z taką trudnością. Znają mniej więcej kondycję swojego zakładu pracy. To tylko kilka prze- słanek, na bazie których można zbudować przekonania dotyczące gospodarki (por. Popkin 1994). Różnice biorą się z tego, że ludzie żyją w różnych środowiskach i mają w związku z tym odmienne racje, aby posiadać określone przekonania (por. Zerubavel 1999). Skrajnie od- mienne przekonania na temat gospodarki mogą mieć przedsiębiorcy, których firmy się rozwijają i którzy przebywają w otoczeniu bardzo podobnych osób odnoszących sukcesy, oraz pracownicy o niskich kompetencjach, którzy od czasu do czasu znajdują tymczasowe zajęcie bez żadnej umowy, które nie gwarantuje im ani stabilizacji, szans na 8 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 8 11.07.2017 08:23:40 Wstęp awans, szans na podwyżkę, ani regularnego godziwego wynagro- dzenia. W takim ujęciu przekonania są warunkowane społecznie, co czyni je właściwym przedmiotem badań socjologii. Książka rozpoczyna się od uporządkowania kwestii pojęcio- wych. W rozdziale pierwszym definiuję, czym są przekonania, wy- różniam przekonania deskryptywne i preskryptywne, a także opisuję ich właściwości. W dalszej kolejności uzasadniam różnice między przekonaniami a postawami i opinią publiczną. Podobnie jak pierwszy, drugi rozdział również należy traktować jako wprowadzający we właściwą problematykę. Moim celem było przekazanie czytelnikowi założeń oraz aparatu pojęciowego, które są filarami prezentowanej przeze mnie koncepcji. Omawiam tutaj koncepcje indywidualizmu metodologicznego, sensu i racjonalności. Nie kształtują one dominującego stylu uprawiania socjologii, dlatego uznałem, że czytelnikowi należy się wyjaśnienie, dlaczego do nich nawiązuję i w jaki sposób je wykorzystuję w swojej pracy. Mam na- dzieję, że ułatwi to jej zrozumienie i krytyczną weryfikację. W rozdziale trzecim prezentuję ostatni program badawczy, na podstawie którego buduję swoją koncepcję. Jest to kognitywistyczny model działania zaproponowany przez Raymonda Boudona. Wyja- śniam w tym miejscu, czym jest racjonalność kognitywna i dlaczego stanowi istotne uzupełnienie do typologii Maxa Webera. Rozpatruję te kwestie przez pryzmat wprowadzonego wcześniej podziału na przekonania deskryptywne i preskryptywne. Celem rozdziału czwartego jest opisanie wnioskowania baye- sowskiego, na którym opieram swoją koncepcję. Teoremat Bayesa nie był do tej pory przedmiotem większej uwagi socjologów pod kątem użyteczności teoretycznej. Znacznie częściej podejście to było wykorzystywane do celów statystycznych, dlatego też omawiam ten typ wnioskowania uwzględniając wszystkie podstawowe informacje, które mogłyby przynieść pożytek osobie spotykającej się z nim po raz pierwszy. W dalszej części rozdziału omawiam wyniki badań z zakresu psychologii poznawczej oraz epistemologii, w których teoremat był aplikowany do problematyki związanej z ludzkim 9 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 9 11.07.2017 08:23:40 Wstęp wnioskowaniem. Moim zamiarem było uargumentowanie, że ten dość prosty wzór może być w dużej mierze użyteczny w socjologicz- nej analizie przekonań. Zwieńczeniem rozważań jest omówienie koncepcji ram logicznych jako istotnego uzupełnienia koncepcji wnioskowania. Staram się uzasadnić twierdzenie, że wnioski koń- cowe w postaci przekonań są konsekwencją nie tylko racji, które są brane pod uwagę w procesie wnioskowania, ale także wzajemnych relacji między nimi. W rozdziale piątym uwagę poświęciłem rodzajom argumen- tów, które stoją za przekonaniami społecznymi. Nawiązując do myśli Raymonda Boudona, opisuję rolę argumentów instrumentalnych, aksjologicznych i poznawczych. Wszystkie je szczegółowo omawiam, starając się wyjaśnić ich znaczenie dla zrozumienia różnych przeko- nań społecznych. W końcowym podrozdziale odwołuję się do me- chanizmów pozaracjonalnych. Traktuję to jako element dopełniający prezentowaną koncepcję. Według mnie nie da się zignorować faktu, że choć znaczną część przekonań da się uzasadnić, wskazując na ich racjonalność, to istnieją też takie, dla których omawiana koncepcja może nie mieć zastosowania. Rozdział szósty wprowadza do problematyki kontekstualności analizy przekonań społecznych. Jest to już ostatni wątek prowadzo- nego przeze mnie wywodu. W drugiej części rozdziału podsumowuję dotychczasowe ustalenia, formułując podstawowe założenia kogni- tywistycznego modelu przekonań społecznych. W ostatnim rozdziale przedstawiam kilka przykładowych analiz opartych na zaprezentowanej w książce koncepcji. Moim za- miarem było, po pierwsze, ukazanie, w jaki sposób stosować mój model do realnych empirycznych problemów, a po drugie, przekonać czytelników, że może on być użyteczny i prowadzić do interesują- cych, socjologicznych wyjaśnień. Jestem zdania, że właśnie poprzez zestawienie teorii z empirią najskuteczniej weryfikowana jest przydat- ność poszczególnych koncepcji. Jako autor nie podejmuję się jednak rozstrzygnięcia kwestii, czy mi się to udało. Taka ocena powinna w moim przekonaniu pochodzić z zewnątrz. 10 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 10 11.07.2017 08:23:40 Wstęp Tak jak każdy autor, pozostaję pod wpływem różnych tradycji teoretycznych i badawczych, które kształtują mój sposób uprawiania socjologii. W książce, którą oddaję do rąk czytelnika, takich nazwisk jest bardzo wiele. Skracając listę „olbrzymów, na których ramionach stoję”, do niezbędnego minimum, wymieniłbym Maxa Webera. Jego koncepcja racjonalności, sensu oraz dyrektywa uczynienia jednostki punktem wyjścia do wyjaśnienia zjawisk społecznych są rdzeniem tej książki. Nie mniej ważny był kognitywistyczny model działania społecznego i właściwie całokształt twórczości Raymonda Boudona. Nie ukrywam, że to właśnie jego koncepcje stanowią bezpośrednie źródło inspiracji i fundament, na którym bazują moje rozważania. Zmieniam jednak główny schemat wnioskowania jednostki, do któ- rego odwoływał się autor Sztuki autoperswazji, z logiki klasycznej na teoremat Bayesa. Uzasadniam to wynikami badań empirycznych przeprowadzonych przez psychologów poznawczych i kognitywistów. Z kolei połączenie wątków dotyczących wnioskowania jednostki z perspektywą socjologiczną nie udałoby się lub zajęłoby znacznie więcej czasu, gdyby nie Social Mindscapes. An Invitation to Cognitive Sociology Eviatara Zerubavela. Powyższa lista nie jest kompletna. Nie umieszczam na niej m.in. bardzo istotnych autorów związanych z socjologią analityczną, do której mniej lub bardziej bezpośrednio nawiązuję w całej książce. Nie sposób jednak każdemu oddać tyle miejsca, na ile zasługuje. To jednak dzięki tym wszystkim badaczom i teoretykom praca ta w ogóle została napisana. 2017 - Matuszewski - Logika przkonań społecznych.indd 11 11.07.2017 08:23:40 11
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Logika przekonań społecznych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: