Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00317 004782 12615224 na godz. na dobę w sumie
Ludzie w świecie przedmiotów, przedmioty w świecie ludzi - ebook/pdf
Ludzie w świecie przedmiotów, przedmioty w świecie ludzi - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-2003-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jak kształtują się relacje miedzy człowiekiem a przedmiotem? Czy obiekt materialny jest mediatorem znaczeń czy może aktywnym uczestnikiem i współtwórcą rzeczywistości? Autorzy tekstów składających się na tom Ludzie w świecie przedmiotów… próbują odpowiedzieć na te pytania, ukazując wielowymiarowe relacje między człowiekiem a przedmiotem. Publikacja w ten sposób staje się kolejnym głosem w interdyscyplinarnej dyskusji poświęconej materialności, toczonej od początku lat 90. przez przedstawicieli różnych nurtów nauk społecznych i humanistycznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Przedmowa Katarzyna Waszczyńska Teksty, które składają się na niniejszą książkę, są poświęcone refleksji o rze- czach. Wpisują się tym samym w dyskusję na ich temat1, toczącą się w ob- rębie nauk humanistycznych i społecznych. Współczesne zainteresowania rzeczami mają, co warto podkreślić, charakter interdyscyplinarny. Od lat 80.–90. XX wieku temat ten jest podejmowany coraz częściej w różnych dziedzinach nauki, mówi się nawet o „zwrocie ku rzeczom”2 (Domańska 2008, s. 9). Rzecz/rzeczy można rozpatrywać na różne sposoby. Jednym z nich może być przyjrzenie się rzeczom w kontekście naszego codziennego do- świadczenia oraz wiedzy potocznej, jaką na ich temat mamy. Tu okazuje się, 1 Przykładem z ostatnich lat może być konferencja „Rzeczy i ludzie, ludzie i rzeczy. Humanistyka wobec materialności”, która odbyła się w 2007 r. w Olsztynie-Płuskach. Była ona zorganizowana przez Forum Humanistyczne oraz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski i Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wymiernym efektem tej konferencji był tom pokonferencyjny pt. Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn 2008. Debata na ten temat znalazła się także na łamach „Kultury Współczesnej” w numerze tematycznym pt. Antropologia rzeczy (nr 3(57), 2008). 2 Ewa Domańska łączy go z pojawieniem się projektu humanistyki nie-antropocentrycz- nej. Jednym ze sposobów możliwej interpretacji jest tu traktowanie rzeczy jako Innego, czy- li ustawienie ich obok np. przedstawicieli mniejszości etnicznych. Badaczka zwraca jednakże uwagę na to, że tu również mogą pojawić się zagrożenia – wypowiadającym się w imieniu rze- czy jest człowiek, czyli nadal (mimo chęci zmiany postrzegania) będzie umieszczał je w kon- tekście dla siebie istotnym (Domańska 2008, s. 9, 13). 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 7 8 Katarzyna Waszczyńska że w zasadzie ich nie dostrzegamy, bo „stanowią […] na tyle bliski element naszego otoczenia, że uważamy je za coś oczywistego i niewymagającego uwagi” (Barański 2007, s. 10). Codzienne posługujemy się nimi, otacza- my, traktując jako pewnego rodzaju narzędzia, coś, co jest niezbędne do ży- cia, lub coś, co chcemy posiadać. Ta chęć posiadania szczególnie widoczna jest w ciągu ostatnich kilkunastu lat, w związku ze wzrostem konsumpcji. Z kolei to, co wiemy na temat rzeczy, odnosi się do ich materialnego wy- miaru i związanej z nim bierności oraz przeświadczeniem o ich trwałości3, szczególnie w porównaniu z życiem ludzkim. Te cechy nawiązują do po- wszechnego poglądu o funkcjonującej opozycji: żywe – martwe, człowiek – rzecz. Należy zauważyć, że ta opozycja wywodzi się z rozważań filozo- ficznych – została zapoczątkowana w dziełach Platona i była kontynuowana przez innych filozofów, w tym Kartezjusza, którego teza o dualizmie idei i materii stała się punktem widzenia nauki oraz znalazła „istotną kontynu- ację w porządku myśli potocznej” (Barański 2007, s. 10). Rzeczy w życiu człowieka są obecne nie tylko przez swoją formę materialną. „Funkcjonują” również w języku, stając się synonimem spraw, treści wypowiedzi, faktu, który się wydarzył4 itd. Zbliża się do mnie, wyciąga rękę. Mówi: „No jak się rzeczy mają?”. Odpo- wiadam machinalnie: „W porządku, jakoś leci, a co u Pana?”. Robi wymijający gest. […] „Jak się rzeczy mają?” – co chciał przez to powiedzieć? Chwilę póź- niej zdanie wydaje mi się dziwaczne. Mam wrażenie, że chciał się dowiedzieć, co się ze mną dzieje. A przecież nie powiedział: „Co słychać?”. Nie powie- dział: „Jak leci?”. Nie powiedział: „Co teraz porabiasz?”. Nie powiedział: „Jak tam interesy?”. Nie powiedział: „A co u najbliższych?”. Powiedział, jestem pewien, mam to jeszcze w uszach: „Jak się rzeczy mają?”. Jakie rzeczy? Jak się mają jakie rzeczy? Wszystkie rzeczy? Rzeczy w ogóle? Tylko niektóre? Moje rzeczy? Które? O co chodzi? Powinienem przestać o tym myśleć. On po pro- stu chciał powiedzieć „dzień dobry” (Droit 2005, s. 9). 3 Przeświadczenie o trwałości rzeczy może być podważone w dwojaki sposób. Pierwszy, kiedy wskażemy na fakt niszczenia rzeczy, zużycia, co sprawia, że jest konieczna ich reperacja lub zastąpienie innymi. Drugi zaś odnosi się do współczesnych doświadczeń i coraz popular- niejszych przedmiotów jednorazowego użytku (Czapiga 2008, s. 161). 4 Por. hasło „rzecz” w: Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. 3, Warszawa 1981, s. 157–158. 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 8 Przedmowa 9 Być może więc intuicyjnie wiemy, że rzeczy nie tylko należą do rze- czywistości, lecz mają także wpływ na jej postrzeganie. Wskazana powyżej „oczywistość”, „zwyczajność” rzeczy w życiu czło- wieka może zostać i niejednokrotnie zostaje przełamana. Dzieje się tak wówczas, kiedy coś się z nimi dzieje, czyli kiedy przewartościowany zostaje ich kontekst, a co za tym idzie również ich status. Nie zmienia się jednak ich materialność (fizyczność), ale jej postrzeganie. Przykładem może być sytuacja zniszczenia, czy wyrzucenia, kiedy rzeczy stają się niepotrzebne, stają się śmieciami. Mogą również być przedmiotem kradzieży. Mogą być symbolem, pamiątką (po kimś lub czegoś) czy eksponatem np. w muzeum, ale także mogą stanowić o statusie i prestiżu właściciela bądź właścicieli. Należy zaznaczyć, że wielu współczesnych badaczy (m.in. Janusz Barański, Małgorzata Czapiga, Tim Dant, Marta Skowrońska) zwraca uwagę na fakt, że to właśnie kontekst wydobywa rzecz/rzeczy z „oczywistości”. Na rzecz/rzeczy można również spojrzeć jako na obiekt zainteresowań naukowych. Tu zarysowują się dwa główne podejścia do rzeczy. Jedno oparte jest na wspomnianym już dualizmie idea – materia, który sprawia, że rzeczy traktowane są jako podporządkowane człowiekowi, a ich ewentualna rola jest raczej drugoplanowa, drugie natomiast – emancypujące rzeczy i wskazują- ce równoważność refleksji nad rzeczą i nad człowiekiem5, a w skrajnej po- staci wskazujące nawet ich wyższość. To „nowe spojrzenie na materialność” pokazuje wielość kontekstów, w których można i należy rozpatrywać rzeczy, a w zasadzie relację, jaka wytwarza się między rzeczą/rzeczami a człowiekiem. Jednym z takich kontekstów jest ten odnoszący się do procesów konstru- owania tożsamości jednostki czy grupy, w którym rzeczy są uczestnikami. Marek Krajewski stwierdza, że opozycja ludzie – rzeczy to „jedna z ważniej- szych opozycji, którymi posługujemy się, by zdefiniować kim jesteśmy i okreś- lić naszą pozycję w świecie” (Krajewski 2008, s. 44), gdyż „człowiek wytwa- rzając przedmioty, wytwarza też sam siebie” (Krajewski 2008, s. 46). Dowodzi także, że „nierozerwalny związek pomiędzy przedmiotami a ludźmi realizuje się na wszystkich poziomach człowieczeństwa”6 (Krajewski 2008, s. 44). 5 Zwraca się tu również uwagę na język wypowiedzi i zaleca wręcz odrzucenie słowa „przedmiot” – upatrując w nim bierność i podległość podmiotowi. 6 M. Krajewski wymienia następujące poziomy: gatunkowy, cywilizacyjny, społeczny, indywidualny, i w ich kontekście analizuje specyfikę relacji człowieka i rzeczy (2008, s. 43–54). 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 9 10 Katarzyna Waszczyńska Patrząc z tej perspektywy, można dostrzec, że rzeczy mogą być sygnifikacją prestiżu, statusu7, a także komunikatem, np. celów, umiejętności, wartościo- wań. „Rzeczy są przydatne na różne sposoby: pozwalają nam robić to, czego potrzebujemy i co chcemy, umożliwiają komunikację i stwarzają odpowiednie warunki do wyrażania naszego poczucia więzi kulturowej, jak również naszej indywidualności w obrębie wspólnoty” (Dant 2007, s. 26). Mają zatem wy- miar kulturowy, ale także społeczny8. Kultura materialna służy do rozumienia świata społecznego poprzez sposoby jej przystosowania, poprzez życie z przedmiotami w naszej codzienności, wchodzenie z nimi w interakcje, posługiwanie się nimi, wykorzystywanie ich pośredniczącej roli w stosunkach między nami i wchodzenie z nimi w zależności o charakterze quasi-społecznym (Dant 2007, s. 214). Innym kontekstem może być przyjrzenie się rzeczom przez pryzmat praktyk i działań z ich udziałem. I tak, niektóre rzeczy są personifiko- wane – nadawane są im imiona czy cechy ludzkie, niektóre zaś stają się fetyszami, przez co nierzadko przejmują kontrolę, władzę nad czło- wiekiem. Jeszcze inne, oprócz tego, że same w sobie mogą być trak- towane jako znak-komunikat, to także mogą być w takiej roli obsadza- ne. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na koncepcję ‘semioforów’ Krzysztofa Pomiana. Stwierdza on: „nazwę ‘semiofory’ nadamy przed- miotom uznanym w danej społeczności za nośniki znaczeń, a zatem tak wytwarzanym lub wystawianym, by przyciągać spojrzenie z wyłą- czeniem wszelkiej innej funkcji bądź zachowując przy tym również funkcję użytkową” (Pomian 2006, s. 100). Łatwo dostrzec, że nie każ- dy przedmiot może aspirować do nazwania go ‘semioforem’. Musi naj- pierw zostać poddany dwóm zabiegom. Pierwszy to dekontekstualizacja i związana z nią zmiana funkcji, drugi zaś to ekspozycja (Pomian 2006, s. 128–129). Należy dodać, że w koncepcji tej sam przedmiot/rzecz jest równie ważny, jak jego znaczenie, szczególnie kiedy zostaje poddany wyżej wskazanym działaniom. 7 Zwraca uwagę na ten fakt Pierre Bourdieu. 8 Na społeczne znaczenie rzeczy zwraca uwagę wielu badaczy, ale wśród nich szczególnie warto wymienić Arjuna Appaduraia i Jeana Baudrillarda. 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 10 Przedmowa 11 Gdy zastanowimy się nad tym – tłumaczy Krzysztof Pomian – co mają wspólnego przedmioty tak różne pod względem wyglądu i tworzywa, jak teksty, obrazy, substytuty dóbr, odznaki i eksponaty, dochodzimy do wnio- sku, że każdy składa się z jakiegoś nośnika i ze znaków […] wszystkie są przedmiotami widzialnymi wyposażonymi w znaczenia. Słowo ‘semiofor’ próbuje uchwycić właśnie to, co im wspólne, próbuje narzucić widzenie ich jako różnych realizacji tej samej funkcji i nadać tej funkcji nazwę (Pomian 2006, s. 130). Rzeczy są również postrzegane w kontekście wymiany9, co sprawia, że stają się towarem, czyli zyskują „wartość użytkową […] którą można wymieniać w drodze izolowanej transakcji na jej równoważnik” (Kopy- toff 2003, s. 253). Istotne okazuje się jednak zwrócenie uwagi na sam proces utowarowienia rzeczy oraz fakt, że nadana wówczas wartość nie jest stała, podobnie zresztą jak status towaru. A zatem momenty, w któ- rych dana rzecz znajduje się w obiegu wymiany i związanych z nią rela- cjach z człowiekiem nabywcą, mogą budować jej biografię, będącą „hi- storią jej rozmaitych ujednostkowień, jej kolejnych klasyfikacji w świecie niepewnych kategorii, które ulegają przewartościowaniu przy najmniej- szej zmianie kontekstu” (Kopytoff 2003, s. 274). Wreszcie, spoglądając na rzecz/rzeczy, należy dostrzec, że są one „pełnoprawnym uczestnikiem tworzenia rzeczywistości” (Domańska 2008, s. 14) oraz równoprawnym uczestnikiem interakcji (Latour 2005, s. 45, cyt. za: Domańska 2008, s. 18; Dant 2007, s. 25). Wchodzą z ludź- mi w złożone relacje, które wynikają z podzielanych wartości i ideałów społecznych, a także kultury. Należy zauważyć, że w interakcjach tych stosunek do rzeczy i ich postrzeganie jest nie tyle odbiciem społecz- nych czy kulturowych ustaleń, ile wynika z mocy sprawczej samych rzeczy – „przedmioty […] «działają», a ich działania «wywołują skutki w realnym świecie», wpływając na przykład na relacje międzyludzkie” (Gell 1998, za: Rodak 2008, s. 102). 9 Wątki dotyczące rzeczy będących elementami wymiany można odnaleźć w wielu pracach. Zwykle jednak były one rozpatrywane w kontekście zaspokajania potrzeb (por. prace Georga Simmla, Karla Marksa). 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 11 12 Katarzyna Waszczyńska Powyższy krótki przegląd kontekstów i sposobów patrzenia na rzeczy dowodzi, że problematyka ta nie jest jednoznaczna, a refleksje i badania na ich temat korzystają z różnych perspektyw i poszukują odpowiedniego języka opisu. Wskazuje również na potrzebę interdyscyplinarności w po- dejściu do rzeczy. Taki właśnie charakter miało spotkanie zorganizowa- ne 15 maja 2011 roku przez Koło Naukowe Antropologii Rzeczy i Mu- zealnictwa przy Wydziale Historycznym UW. Jednodniowa konferencja na Uniwersytecie Warszawskim odbyła się pod hasłem Międzyuczelnia- nej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „doRzeczy” i zgroma- dziła naukowców i badaczy10, którzy przyglądali się rzeczom i relacjom człowieka i rzeczy z trzech perspektyw: antropologicznej, muzealniczej i literaturoznawczej. Warto je pokrótce przedstawić. W pierwszej z wymienionych perspektyw – antropologicznej – refleksje na temat rzeczy, czyli badania tzw. kultury materialnej, składają się „na sam rdzeń jej zakresu przedmiotowego” (Barański 2007, s. 12). Widoczne to było szczególnie w pierwszych kierunkach antropologii: ewolucjonizmie i dyfuzjonizmie, które traktowały przedmioty jako „re- prezentantów obcych kultur” (Miller 1987, s. 110, cyt. za: Barański 2007, s. 13) i z ich udziałem dowodziły tworzonych koncepcji. I tak, ewolu- cjoniści tworzyli układy typologiczne z przedmiotów (od najprostszych po złożone), dzięki którym mogli pokazać poszczególne stadia rozwoju kultury – od kultur pierwotnych po współczesną cywilizację europejską. Z kolei dyfuzjoniści badali zasięgi wytworów kulturowych (w tym ma- terialnych) i dowodzili istnienia kontaktów między ludźmi/grupami oraz wynikających z nich podobieństw między różnymi kulturami. Przed- mioty/rzeczy stanowiły więc jedno z głównych źródeł wiedzy o kulturze. Zmieniło się to jednak, kiedy do głosu doszły koncepcje związane z funk- cjonalizmem i strukturalizmem. W centrum zainteresowania tych nur- tów znalazł się bowiem człowiek i jego funkcjonowanie w małej grupie 10 Warto zaznaczyć, że konferencja była skierowana przede wszystkim do młodych adeptów nauki – doktorantów i studentów zainteresowanych problematyką rzeczy i działających na tym polu. Każdy z paneli zaś był prowadzony przez doświadczonego naukowca w danej dziedzinie. I tak panel: Rzecz w antropologii był prowadzony przez dr. Tomasza Rakowskiego, Rzecz w muzealnictwie – dr Ewę Klekot, a Rzecz w litera- turze – prof. dr hab. Annę Wieczorkiewicz. 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 12 Przedmowa 13 ludzi, a nie materialne przejawy jego kultury, które siłą rzeczy zeszły na dalszy plan rozważań11. Byliśmy i jesteśmy jednak świadkami powrotu zainteresowania kulturą materialną, wiążącego się z upadkiem kolonia- lizmu (lata 60. XX w.) i rozwojem kultury konsumpcyjnej (lata 70.–80. XX w., w Polsce to lata 90. XX w.). Od tej pory jednym z ważnych wąt- ków podejmowanych przez antropologów są te, które dotyczą postrze- gania rzeczy, szczególnie w kontekście relacji, jaka łączy je z człowie- kiem. Przykładem takich rozważań są teksty zawarte w części pierwszej. Agata Rybus podąża za koncepcją sprawstwa rzeczy i pokazuje możli- wości, jakie daje analiza rzeczywistości postrzeganej antropocentrycznie i nieantropocentrycznie. Pozostałe teksty to studia przypadków – są więc poświęcone różnym przedmiotom/rzeczom, pełnionym przez nie funk- cjom oraz relacjom, jakie zostały wytworzone lub wytwarzają się między nimi a człowiekiem/ludźmi. Elżbieta Skokowska analizuje zaadoptowa- ny przez nowych osadników poniemiecki obraz, a Ewa Nizińska – rze- czy, które „emigrowały” razem ze swoimi właścicielami. Ostatnim tek- stem w tej części jest artykuł Karoliny Dudek. Autorka przybliża w nim zagadnienia metodologiczne badań fotografii oraz przyjęte rozwiązania przy realizacji projektu badawczego zatytułowanego „Wesele 21”. Druga z perspektyw, z której przyglądano się rzeczy/rzeczom, była perspektywą muzealniczą. Tu, podobnie jak w przypadku refleksji an- tropologicznej, rzecz-przedmiot stanowi o istocie muzeum. Przywożone z dalekich krajów (terenów egzotycznych) czy pozyskiwane z terytorium własnego (np. terenów wiejskich) rzeczy pełniły funkcję reprezentanta innego, odmiennego świata i kultury. Istotnym zadaniem muzeów stało się gromadzenie zbiorów i tworzenie kolekcji, które następnie stanowiły zasób dla tworzonych wystaw stałych i czasowych. Wykorzystywane w nich przedmioty ilustrowały idee kuratorów, zatracając niejednokrot- nie własny charakter i znaczenie. Zmiany, także w muzealnictwie, przyniósł upadek kolonializmu. Wymusił on poddanie refleksji misji, którą kierowały się muzea, oraz 11 Należy podkreślić, że w przypadku polskiej antropologii przyczyny polityczne związane z obowiązującym po II wojnie światowej materializmem dialektycznym i hi- storycznym „doprowadziły do przedłużenia uwagi skupionej na kulturze materialnej” (Barański 2007, s. 13). 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 13 14 Katarzyna Waszczyńska roli, jaką odgrywają w niej kolekcje muzealne. Stąd zadawane pytania dotyczyły charakteru i prawa własności do już posiadanych zbiorów oraz strategii w pozyskiwaniu nowych zbiorów. Podjęto również debatę dotyczącą samej idei muzeum i roli, jaką w nim pełni przedmiot. W tym kontekście istotne stały się także dyskusje na temat wystawien- nictwa (por. Popczyk 2005). Dostrzeżono, że zbiory muzealne to coś więcej niż ich fizyczność, że „stanowią [one] znaki, symptomy, prze- jawy określonych zjawisk i procesów” (Wieczorkiewicz 2001, s. 239). Zwrócono także uwagę na fakt, że po dokonaniu określonych działań muzealnych – przypisania znaczeń oraz wystawienia – „z rzeczy zmie- niają się w dowody rzeczowe, mogące służyć jako środek muzealnej perswazji” (Wieczorkiewicz 2001, s. 239). W tym nurcie rozważań lokują się również teksty zawarte w niniej- szym tomie i włączają się tym samym do dyskusji na temat współczes- nego muzealnictwa i wystawiennictwa. I tak, Katarzyna Maniak koncen- truje swoją uwagę na zbiorach etnograficznych. Pokazuje, jak przebiega proces umuzealnienia pozyskanego przedmiotu oraz jak różne są jego wykorzystania w tworzeniu wystaw. Pozostali autorzy przedstawiają na- tomiast konkretne przykłady kolekcji muzealnych i wystaw – Krzysztof Snarski dzieli się doświadczeniami z tworzenia zbiorów kultury staro- obrzędowców, Katarzyna Kraczoń zastanawia się nad specyfiką kolek- cji Stowarzyszenia Twórców Ludowych, a Katarzyna Szkaradnik poddaje analizie inicjatywy Muzeum Ustrońskiego i przekonuje, że pokazywane tam przedmioty odgrywają istotną rolę w procesie samoidentyfikacji ich odbiorców. Wreszcie trzecia perspektywa – literaturoznawcza. Rzeczy/przedmioty obecne w opisach literackich mogą pełnić różne role – mogą być rekwi- zytami i dopełniać historie, ale także stanowić o kontekście rozgrywają- cych się wydarzeń; mogą również być głównym bohaterem opisu, wokół którego rozgrywa się akcja. W utworach powstałych po 1956 roku głów- ną rolą rzeczy stało się bycie metaforą ukrytych znaczeń – „nie patrzymy na nie, lecz na to, co odsłaniają – niewidoczną pustkę dającą się uchwycić tylko dzięki widzialnym konturom wyznaczanym przez rekwizyty” (Kar- powicz 2008, s. 128). Zainteresowano się więc przedmiotami zniszczo- nymi, zdegradowanymi, które traktowano jako świadków ludzkiego życia 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 14 Przedmowa 15 i śmierci – opowiadały one o nieobecności, stracie, a także o doświad- czeniach wykorzenienia, bezdomności. Mogły być jednak także dowo- dem życia. Generalnie rzeczy stanowiły o istnieniu podmiotu lirycznego. Powyższe wątki można odnaleźć w twórczości Mirona Białoszewskiego, Stanisława Barańczaka, Leopolda Buczkowskiego, Zbigniewa Herberta, Ryszarda Kapuścińskiego czy Tadeusza Różewicza. Teksty zebrane w tej części są analizami twórczości wybranych pisa- rzy. I tak, Małgorzata Sypniewska analizuje twórczość Brunona Jasień- skiego, Tadeusza Kantora, Brunona Schulza i Debory Vogel, pokazując konteksty, w których występuje manekin. Weronika Górska natomiast podejmuje temat relacji człowieka i rzeczy – na przykładzie kobiet i lalek opisanych przez Olgę Tokarczuk i Izabelę Filipiak. Na koniec Katarzy- na Perzanowska przybliża inwentarz przedmiotów obecny w literaturze o dawnym i współczesnym Szczecinie i wskazuje, jak jest on wykorzy- stywany w narracjach tożsamościowych. Mam nadzieję, że lektura zgromadzonych w książce tekstów będzie inspirująca dla Czytelników, którzy dzięki niej inaczej spojrzą na rzeczy i być może dostrzegą, że „są całe masy myśli, które pojawiają się jedynie dzięki spotkaniom z rzeczami. Ta zależność jest jednocześnie i przypad- kowa, i głęboka” (Droit 2005, s. 164). Bibliografia Barański Janusz 2007 Świat rzeczy. Zarys antropologiczny, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońkiego. 2010 Dyskurs gęsty – w poszukiwaniu interpretatywnej teorii przedmiotu muzealnego, [w:] Etnologia i okolice. Eseje antyperyferyjne, red. tenże, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońkiego, s. 319–355. Czapiga Małgorzata 2008 Cóż po parasolniku w czasach gadżetów?, „Kultura Współczesna”, nr 3(57), s. 160–174. Dant Tim 2007 Kultura materialna w rzeczywistości społecznej. Wartości, działania, style życia, Kraków: Wydaw- nictwo Uniwersytetu Jagiellońkiego. Domańska Ewa 2008 Humanistyka nie-antropocentryczna a studia nad rzeczami, „Kultura Współczesna”, nr 3(57), s. 9–21. 978-83-235-2194-5 Przedmowa 2015-11-26 15:02:00 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ludzie w świecie przedmiotów, przedmioty w świecie ludzi
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: