Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00272 005588 18999534 na godz. na dobę w sumie
Lwów. Travelbook. Wydanie 2 - książka
Lwów. Travelbook. Wydanie 2 - książka
Autor: , Liczba stron: 192
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-4529-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Lwów to miasto pogranicza. W jego wyglądzie odbijają się bogata kultura, trudna historia i tradycje kilku religii. Trzy katedry - łacińska, ormiańska i greckokatolicka, a także prawosławna cerkiew Wołoska są najbardziej czytelnymi dowodami współżycia kilku narodów zamieszkujących to miasto. Zwiedzanie stolicy Ukrainy zachodniej to wędrówka przez liczne epoki i style architektoniczne - od pozostałości staroruskich do budowli nowoczesnych, od gotyku po socrealizm. Dla Polaków największe znaczenie mają cmentarze: Łyczakowski i Orląt, na których spoczywają wybitni obywatele Rzeczypospolitej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Lwów Autor przewodnika: Aleksander Strojny Aktualizacja i uzupełnienia: Krzysztof Bzowski Redaktor prowadzący: Paweł Sondej Redakcja: Łukasz Karolewski Korekta: Katarzyna Dziagacz, Mariusz Miodek Opracowanie kartograficzne: Magdalena Kroczak Źródło pochodzenia danych kartograficznych: OSM (www.openstreetmap.org) Redakcja techniczna i skład: Sabina Binek Projekt okładki: Ewa Jarocka; materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej pu- blikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za zwią- zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania infor- macji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?belwt2 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie II ISBN: 978-83-283-4529-4 Copyright © Helion, 2018 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 I C Ś E R T I S P S Spis treści ATRAKCJE LWOWA ________________________________________8 INFORMACJE PRAKTYCZNE ________________________15 PRZED WYJAZDEM _______________________________________ 16 Wybór czasu podróży __________________________________________ 16 Formalności wizowo-paszportowe ________________________________ 17 Pieniądze ___________________________________________________ 18 Zabezpieczenia medyczne ______________________________________ 19 Co zabrać? ___________________________________________________ 19 DOJAZD ________________________________________________20 Autobusem __________________________________________________ 20 Pociągiem ___________________________________________________ 20 Samolotem __________________________________________________ 20 NA MIEJSCU _____________________________________________22 Transport publiczny ___________________________________________ 22 Noclegi _____________________________________________________ 25 Wyżywienie _________________________________________________ 27 Pamiątki ____________________________________________________ 31 INFORMATOR A–Z ________________________________________32 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ___________________39 KRAJOZNAWCZE ABC _____________________________________40 HISTORIA LWOWA ________________________________________41 Gród przedlokacyjny ___________________________________________ 41 W królestwie Kazimierza Wielkiego ________________________________ 41 Pierwsze miasto Rusi ___________________________________________ 41 Warneńczyk _________________________________________________ 41 Bastion Rzeczypospolitej________________________________________ 42 Stolica Królestwa Galicji i Lodomerii _______________________________ 42 W czasach autonomii __________________________________________ 43 I wojna światowa i II Rzeczpospolita _______________________________ 43 Kup książkę Poleć książkę 4 I C Ś E R T I S P S II wojna światowa, Sowieci i niepodległość __________________________ 43 Ostatnie lata _________________________________________________ 45 KULTURA I SZTUKA _______________________________________46 Architektura _________________________________________________46 Malarstwo ___________________________________________________48 Rzeźba _____________________________________________________ 49 MIESZKAŃCY LWOWA _____________________________________51 Obyczaje ____________________________________________________ 51 Język _______________________________________________________ 52 Religia ______________________________________________________ 52 KUCHNIA _______________________________________________53 Lwowskie przysmaki ___________________________________________ 53 Alkohole ____________________________________________________54 ZWIEDZANIE LWOWA __________________ 55 TRASA 1: STARY LWÓW ___________________________________ 56 Plac Halicki __________________________________________________56 Plac Mickiewicza ______________________________________________57 Prospekt Swobody ____________________________________________59 Kwartał ormiański _____________________________________________68 Plac Stauropigijski i klasztor Dominikanów __________________________73 Wały Gubernatorskie ___________________________________________74 Cerkiew Wołoska i kwartał żydowski _______________________________76 Plac Soborny i kościół Bernardynów _______________________________79 Plac Katedralny i katedra Wniebowzięcia NMP________________________81 Rynek ______________________________________________________87 TRASA 2: CENTRUM WIELKIEGO LWOWA ____________________ 94 Prospekt Szewczenki – dawna ulica Akademicka ______________________94 Ulica Hruszewskiego ___________________________________________95 U stóp Cytadeli _______________________________________________98 Wzgórza Wuleckie _____________________________________________99 Ulica Bandery _______________________________________________100 Ulica Horodocka i katedra św. Jura _______________________________104 Uniwersytet i Ossolineum ______________________________________107 Kup książkę Poleć książkę 5 I C Ś E R T I S P S TRASA 3: WZGÓRZA LWOWSKIE ___________________________ 112 Ulica Piekarska ______________________________________________ 112 Zniesienie i Wysoki Zamek _____________________________________ 113 Kościoły u zamkowego podnóża _________________________________ 118 TRASA 4: PRZEDMIEŚCIE STRYJSKIE, POHULANKA I ŁYCZAKÓW __120 Przedmieście Halickie _________________________________________120 Ulica Iwana Franki i park Stryjski _________________________________123 Pohulanka __________________________________________________124 Cmentarze: Orląt i Łyczakowski __________________________________126 Ulica Łyczakowska ____________________________________________132 TRASA 5: DAWNY GRÓD KSIĄŻĘCY I ZAMARSTYNÓW _________136 Niski Zamek i Zamarstynów_____________________________________137 Druga dzielnica żydowska ______________________________________138 Cerkwie ruskiego Lwowa _______________________________________138 Kościoły św. Jana Chrzciciela i Benedyktynek _______________________142 OBRZEŻA MIASTA _______________________________________144 Jaskinia Miodowa ____________________________________________144 Cerkiew Trójcy Świętej _________________________________________145 OKOLICE LWOWA _______________________ 147 ŻÓŁKIEW ______________________________________________148 KRECHÓW______________________________________________156 OLESKO ________________________________________________158 PODHORCE ____________________________________________161 ZŁOCZÓW _____________________________________________ 164 STARE SIOŁO ___________________________________________167 RUDKI _________________________________________________169 SAMBOR _______________________________________________170 DROHOBYCZ ___________________________________________172 TRUSKAWIEC ___________________________________________178 SŁOWNICZEK POLSKO-UKRAIŃSKI _________________________182 INDEKS ________________________________________________190 Kup książkę Poleć książkę 8 Atrakcje Lwowa LWOWSKIE MUZEA Muzeum Narodowe W monumentalnym gmachu, stojącym przy prospekcie Swobody blisko opery lwowskiej, koniecznie trzeba zobaczyć cenną kolekcję ikon. Apteka-muzeum Nieduża apteka przy samym rynku starego miasta, choć wciąż działa i sprzedaje leki – jest zarazem wejściem do intrygującego muzeum, poświęconego dawnej farmacji. Pałac Potockich Wnętrza XIX-wiecznego pałacu to jedna z niewielu okazji, by zobaczyć, jak pre- zentują się od środka dawne rezydencje i domy mieszkańców Lwowa. Muzeum Rzeźby Barokowej Niewielka, lecz doskonale zaaranżowana ekspozycja muzeum wydobywa ze zgro- madzonych tu dzieł maksimum ich ekspre- sji, podkreślając charakterystyczne cechy warsztatu mistrza Johanna Pinzla i innych związanych z nim twórców późnego ba- roku we Lwowie. Kup książkę Poleć książkę 9 WIDOK Z GÓRY Kopiec Unii Lubelskiej Niezapomniana panorama miasta roztacza się ze szczytu kopca usypanego w 1869 r. dla uczczenia 300. rocznicy unii z Litwą i będącego najwyższym punktem miasta. Góra Piaskowa Widok na Lwów jest doskonałą rekompen- satą za wysiłek, jaki trzeba włożyć w po- konanie stromego podejścia na to dość niezwykłe także z przyrodniczego punktu widzenia wzniesienie. Dach kamienicy w restauracji Dim Legend Taras restauracji umieszczony na pozio- mie dachów staromiejskiej dzielnicy daje możliwość spojrzenia z nietypowej per- spektywy na Lwów. Niezwykłości temu miejscu dodaje ustawiony na dachu ory- ginalny trabant. Wieża ratuszowa Niesamowita okazja, choć wymagająca po- konania ponad 350 schodów, by spojrzeć z lotu ptaka na dachy lwowskiej starówki ze znacznie mniejszej odległości. Kup książkę Poleć książkę 10 ARCHITEKTURA „WIELKIEGO LWOWA” Kościół św. Elżbiety Jedna z największych świątyń lwowskich to interesujące dzieło architektury ory- ginalnego twórcy przełomu XIX i XX w. Teodora Talowskiego, który nadał kościo- łowi cech strzelistej architektury gotyckiej. Według niektórych budowla stoi dokładnie na wododziale między Morzem Bałtyckim a Morzem Czarnym. Kasyno Szlacheckie Wzniesione w końcu XIX w., choć niewiel- kie, olśniewa barokowym przepychem za- równo na zewnątrz, jak i we wnętrzach – niestety, trudno dostępnych. Uniwersytet Lwowski Główny gmach najważniejszej uczelni wyż- szej w mieście to dawny budynek Sejmu Galicyjskiego, zbudowany w monumen- talnym stylu. Dociekliwym i upartym tu- rystom może udać się wejść do dawnej sali posiedzeń sejmu. Kup książkę Poleć książkę 11 Opera Lwowska Zamykający perspektywę prospektu Swo- body olśniewający dekoracją architekto- niczną gmach można uznać za jeden z naj- świetniejszych przykładów takich budowli w Europie – jest też jednocześnie symbo- lem znaczenia XIX-wiecznego Lwowa jako stolicy Galicji i jednego z najważniejszych wówczas ośrodków polskiej kultury. Główny dworzec kolejowy Monumentalne dzieło lwowskiej secesji i wielkie osiągnięcie ówczesnej inżynierii do dziś doskonale pełni swoją rolę – za- równo główny gmach z olbrzymimi prze- szkleniami, jak i przerzucona nad peronami wielka hala. Politechnika Lwowska Jeszcze jeden przykład monumentalnej, pompatycznej architektury w stylu wie- deńskim, wyróżniający się rozmachem i zgodnym z architekturą zewnętrzną wy- strojem wnętrz. Kup książkę Poleć książkę 12 Kościół Bernardynów Cenny i oryginalny przykład późnego rene- sansu lub jak kto woli – manieryzmu. Wa- rowny zespół klasztorny wraz z kościołem powstał w I połowie XVII w., czyli niemal równocześnie z kościołem Jezuitów, wzno- szonym już w stylu barokowym. Kaplica Boimów Perełka sztuki renesansowej zbudowana na wzór wawelskiej Kaplicy Zygmuntowskiej jest równocześnie na wskroś oryginalna dzięki swej przebogatej dekoracji orna- mentalnej na fasadzie głównej. Kamienice przy Rynku Wiele domów otaczających staromiejski Rynek we Lwowie może się poszczycić nie tylko długą i ciekawą historią, lecz także interesującą, stylową architekturą. Wyróż- niają się zwłaszcza renesansowe arcydzieła – sławna Czarna Kamienica oraz wznie- siona z rozmachem Kamienica Królewska z arkadowymi krużgankami na dziedzińcu. PERŁY RENESANSU Cerkiew Wołoska Służąca grekokatolikom okazała świątynia, zwana również cerkwią Uspieńską, jest przykładem dostosowania sztuki z dale- kiej Italii do potrzeb Kościoła wschodniego. Nakryta trzema kopułami, wraz z potężną, strzelistą dzwonnicą oraz miniaturową ka- plicą Trzech Świętych Hierarchów może śmiało konkurować o tytuł najcenniej- szego zabytku renesansu na dawnych ziemiach polskich. Kup książkę Poleć książkę 13 Katedra ormiańska Należąca do biskupów obrządku ormiań- skiego katedra jest najbardziej oryginalna pod względem architektonicznym, bo- wiem wzniesiono ją już w XIV w. na wzór kościołów ormiańskich na Krymie i w Ar- menii. Katedra św. Jura Druga z lwowskich katedr jest główną świątynią greckokatolickich metropoli- tów lwowskich, którzy tuż obok tej urze- kającej, późnobarokowej budowli mają swój pałac, wzniesiony w tym samym stylu co katedra. LWÓW WIELOKULTUROWY Katedra łacińska Główna świątynia lwowskich katolików, stolica rzymskokatolickiego arcybiskup- stwa, łączy w sobie kilka stylów od go- tyku poczynając. Synagoga Złota Róża We Lwowie mieszkali również Żydzi, także dodając wiele do specyficznej, kresowej atmosfery wielokulturowego miasta. Do dziś zachowało się po nich niewiele pamią- tek – poza pozostałościami renesansowej synagogi na starym mieście, można jesz- cze obejrzeć nieźle zachowaną synagogę chasydzką na Przedmieściu Żółkiewskim. Kup książkę Poleć książkę 14 WOKÓŁ LWOWA Żółkiew Założona na wzór Zamościa jako miasto idealne jest jednym z najcenniejszych ze- społów zabytkowych Zachodniej Ukrainy. Położona blisko Lwowa stanowi dobry cel jednodniowej wycieczki. Prócz zabytków starego miasta koniecznie trzeba zoba- czyć drewnianą cerkiew, wpisaną na Li- stę UNESCO. Drohobycz Choć dla wielu pozostaje przede wszyst- kim miastem Brunona Schulza, to jednak warto tu przyjechać nie tylko dla wędró- wek śladami tego mistrza słowa, lecz rów- nież by obejrzeć gotycką farę, wielką syna- gogę czy perełki architektury drewnianej – cenne cerkwie, z których jedna znalazła się na Liście UNESCO. Truskawiec Niegdyś najświetniejsze polskie uzdrowi- sko wciąż jest niezwykle popularne wśród wczasowiczów i kuracjuszy z całej Ukrainy i chętnie odwiedzane również przez Po- laków. Tutejsze wody ze sławną „Naftusią” na czele są znane ze swych zdrowotnych właściwości. Zamki „Złotej Podkowy” Popularna trasa turystyczna wycieczek jed- nodniowych ze Lwowa wiedzie do kilku pięknie położonych zamków, stanowią- cych ciekawe zabytki sztuki. Są to zamek w Olesku zbudowany na samotnym wzgó- rzu nad równinami wołyńskimi, olśniewa- jąca rezydencja w Podhorcach wzniesiona tuż nad krawędzią Wyżyny Podolskiej czy wreszcie bastionowa forteca w Złoczowie dominująca nad prowincjonalnym mia- steczkiem w dole. Kup książkę Poleć książkę Informacje praktyczne Kup książkę Poleć książkę 16 M E d Z A J Y w d E Z R P | E N Z C Y T K A R P E J C A M R O F N I Przed wyjazdem wybór czasu podróży Wybór czasu podróży nie stanowi więk- szego problemu. Do Lwowa można przyjechać zawsze. Ani pora roku, ani dzień tygodnia nie powinny odgrywać roli. Warto jednak pamiętać, że obec- nie Lwów jest miastem dość często odwiedzanym przez turystów, a zwłasz- cza przez grupy zorganizowane z Pol- ski – te ostatnie szczególnie chętnie przyjeżdżają tu podczas tzw. długich weekendów wiosną. Lwów najpiękniejszy jest wczesnym latem (w maju) oraz wczesną jesienią (we wrześniu). Tę ostatnią porę warto polecić wszystkim tym, którzy pragną wyjechać ▼▼ Rynek poza miasto, zwłaszcza własnym samo- chodem. Koniec lata i wczesna jesień pozwalają uniknąć błota i nieprzejezd- nych dróżek. Do Lwowa warto też przyjechać w okre- sie któregoś ze świąt narodowych, by obejrzeć ciekawe widowiska czy spek- takle, np. w dniu Konstytucji Ukrainy (28 czerwca) czy w Święto Niepodle- głości (24 sierpnia), a zwłaszcza 1 listo- pada, czyli w szczególnie we Lwowie czczoną rocznicę próby utworzenia w 1918 r. własnego państwa. Również święta religijne, przede wszystkim te zimowe, wyglądają widowiskowo, a tym samym dość ciekawie. Kup książkę Poleć książkę formalności wizowo-paszportowe Od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej obywateli Ukrainy obowią- zują wizy do naszego kraju. Szczęśliwie, dzięki porozumieniu prezydentów Pol- ski i Ukrainy, Polacy chcący wjechać na teren wschodniego sąsiada zwolnieni są z takiego obowiązku (przy pobycie na terytorium Ukrainy do 90 dni). Na Ukra- inę można wjechać wyłącznie na podsta- wie paszportu. Teoretycznie przy wjeździe powinno się dysponować odpowiednimi środkami finansowymi, niezbędnymi do pokrycia kosztów pobytu – minimalna kwota to 400 EUR na pierwszych 5 dni (nawet przy krótszym pobycie), oczywi- ście niekoniecznie w gotówce. 17 M E d Z A J Y w d E Z R P | E N Z C Y T K A R P E J C A M R O F N I Informacja turystyczna Sieć punktów informacji turystycznej roz- wija się bardzo powoli, ale działa ona już profesjonalnie. Dodatkowo informacji można szukać w prywatnych firmach tu- rystycznych. Centrum informacji turystycznej, pl. Ri- nok 1; tel.: +380 32 2546079; lviv.travel lub www.touristinfo.lviv.ua; pn.–pt. 10.00–18.00, sb. 10.00–17.00, nd. 10.00–16.00. Punkt informacji turystycznej na głów- nym dworcu kolejowym (w głównej hali dworca obok kas biletowych), pl. Dwir- cewa 1; tel.: +380 32 2262005; codz. 9.00– 18.00. Punkt informacji turystycznej na lot- nisku (w budynku terminalu A), ul. Lju- bińska 168; tel.: +380 67 6739194; pn. 11.30–18.30, wt. 13.30–18.00, śr. 11.30–18.00, czw. 12.00–18.00, pt. 10.30–18.00, sb. i nd. 12.30–18.00. Kierowcy samochodów prywatnych poproszeni zostaną na granicy o podpi- sanie deklaracji, iż nie sprzedadzą swego samochodu na terenie Ukrainy. Wjeżdżając na teren Ukrainy, możemy także zostać poproszeni o wypełnienie deklaracji celnej. Należy w niej wpisać swoje dane: imię i nazwisko, obywatel- stwo, kraj, z którego się przyjechało i do którego się zmierza, numer i serię pasz- portu oraz liczbę bagaży. Trzeba także zaznaczyć fakt posiadania rzeczy pod- legających ocleniu lub wymagających osobnego zezwolenia, tj. antyków, broni, kruszców czy kamieni szlachetnych itp. Należy też podać i wycenić wartościow- sze przedmioty, takie jak kamera czy aparat fotograficzny, oraz określić ilość posiadanej waluty. Podobną deklarację wypełnia się także podczas opuszczania terytorium Ukrainy. Kup książkę Poleć książkę 56 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I Wszystkie proponowane wycieczki bę­ dziemy zaczynać na pl. Halickim. To naj­ ściślejsze centrum miasta, do którego można dojechać wieloma środkami transportu miejskiego z różnych części Lwowa (zob. Transport publiczny, s. 22). Nazewnictwo ulic podano w wersji obec­ nej (w nawiasach zazwyczaj umieszczono przedwojenną polską nazwę danej ulicy). Na planach najczęściej użyto nazw ulic w transliteracji ukraińskiej. W tekście wy­ stępują one w wersji spol szczonej. Trasa 1: Stary Lwów Plac Halicki – plac i pomnik Adama Mickiewicza – hotel George – Wały Hetmańskie – pomnik Tarasa Szewczenki – kościół Jezuitów – Opera – cerkiew Preobrażeńska – katedra ormiańska – klasztor Dominikanów – arsenały Miejski i Królewski – Baszta Prochowa – cerkiew Wołoska i wieża Korniakta – kościół Bernardynów – katedra rzymskokatolicka – rynek – ratusz – Czarna Kamienica – plac Halicki Natomiast ostatni z czterech budynków zaprojektowali inni wybitni architekci: Władysław Derdacki i Witold Minkiewicz. Przed wojną kamienica ta miała nr 11a. Ma on swoje specyficzne uzasadnienie: Pierwsza trasa wiedzie przez najstarszą część Lwowa – wytyczonego w XIV w. i rozwijającego się w Rzeczypospolitej szlacheckiej. Większość obiektów na tej trasie znajduje się w obrębie murów obronnych istniejących do końca funk- cjonowania monarchii polsko-litewskiej. Jednocześnie jest to trasa, którą można zaproponować tym, którzy mają we Lwo- wie do dyspozycji tylko jeden dzień. Plac Halicki Na placu na poczesnym miejscu stoi naj­ młodszy lwowski pomnik Karola Danyły Korola (króla Daniela Halickiego) – zało­ życiela Lwowa. Zabudowa placu pocho­ dzi z przełomu XIX i XX w. Szczególnie piękne są cztery kamienice stojące przy ul. Wałowej, zamykającej plac od strony północnej. Kamienice te są świetnym przykładem architektury lwowskiego modernizmu. Najcenniejsza z nich, ka- mienica Bałłabanowska, stojąca na rogu ul. Wałowej i Halickiej, została zaprojek­ towana przez najwybitniejszych lwow­ skich architektów tego czasu – Alfreda Zachariewicza i Oskara Sosnowskiego. Kup książkę Poleć książkę 57 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I we Lwowie rzadko kiedy po numerze je­ denastym po tej samej stronie ulicy na­ stępował, jakby to logicznie wypadało, numer trzynasty. Był on powszechnie uważany za pechowy i przynoszący nie­ szczęście, i z tego powodu zamiast niego stosowano zdublowaną jedenastkę, dla odróżnienia od tej pierwszej uzupeł­ nioną literą „a”. Naprzeciw kamienic na rogu z ul. Knia­ zia Romana stoi zaniedbany dawny pałac Komorowskich, który swymi początkami sięga XVIII w., kiedy został wzniesiony dla innej rodziny magnackiej – Bielskich. Był on także kiedyś rezydencją Potockich. Od placu odchodzi ul. Kniazia Ro­ mana (dawna ul. Batorego) – biegnąca mniej więcej starym traktem wychodzą­ cym przez Bramę Halicką ku Haliczowi (zob. Przedmieście Stryjskie, Pohulanka i Ły- czaków, s. 120). Plac Mickiewicza Jest to najsłynniejszy plac Lwowa, a to z uwagi na pomnik, który stoi na jego środku i z którym fotografują się wszy­ scy turyści odwiedzający miasto, bez względu na narodowość. Mowa rzecz jasna o pomniku Adama Mickiewicza, który jakimś zrządzeniem losu przetrwał zawieruchy historii. Na wyniosłej grani­ towej kolumnie o wysokości 21 m stoi posąg wieszcza wykonany z brązu. Nad jego głową znajduje się postać uskrzy­ dlonego geniusza z wieńcem wawrzynu, a szczyt kolumny kończy płonący znicz. Zabytek pozostał do naszych czasów nietknięty. Na jego froncie widnieje do dziś polski napis, a z tyłu kartusz z her­ bem Rzeczypospolitej. Plac, w czasach austriackich imienia księcia Ferdynanda, później nazwano Mariackim – od studni z figurą Najświętszej Marii Panny z 1862 r. ▼▼ Plac Mickiewicza Kup książkę Poleć książkę 58 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I Trasa 1 0 50 m Ukraiński Teatr Dramatyczny Państwowy Akademicki Teatr Opery i Baletu (Opera Lwowska) Muzeum Narodowe Cerkiew Przemienienia Pańskiego Klasztor benedyktynek obrządku ormiańskiego Katedra ormiańska Kamienica Czterech pór roku Muzeum Etnografii i Rzemiosła Artystycznego Państwowe Muzeum Przyrodnicze Baszta kramarzy Kościół i klasztor Jezuitów Pomnik Iwana Podkowy Austriacki odwach Pomnik Tarasa Szewczenki Katedra Wniebowzięcia NMP PLAC KATEDRALNY Kasyno szlacheckie Pomnik Adama Mickiewicza George Apteka-Muzeum Kamienica Bandilellowska Czarna Kamienica Ratusz Kamienica królewska Pałac Arcybiskupi Pałac Lubomirskich Kamienica Gieblowska Kaplica Boimów Kamienica Bałłabankowska Pomnik króla Daniela Halickiego (figura nie miała tyle szczęścia co po­ mnik). Gdy przed 50. rocznicą śmierci poety, w 1905 r. stanął monument dłuta Antoniego Popiela, plac zaczęto nazy­ wać placem Mickiewicza. Naprzeciw pomnika wieszcza stoi słynny Hotel George (Żorż) – w cza­ sach radzieckich znany jako Inturist. Został zbudowany w 1901 r. w wiedeń­ skim stylu czasów historyzmu i secesji według projekt Ferdynanda Fellenera i  Hermanna Helmera. Na fasadzie widnieją alegoryczne rzeźby czterech kontynentów oraz płaskorzeźba ze św. Jerzym pochodząca ze stojącego tu niegdyś zajazdu Hoffmanów. W ho­ telu George w dobie Wiosny Ludów sta­ cjonowali generałowie Józef Dwernicki i Józef Bem. Mieszkali tu m.in. Franci­ szek Józef I, Józef Piłsudski, Ferenc Liszt Kup książkę Poleć książkę Piotra DoroszenkiMikołaja KopernikaGontyHawryszkiewiczaŁesi UkrainkiŁesi UkrainkiŁesi UkrainkiTeatralnaTeatralnaTeatralnaTyktora MychalczukaŁesia KurbasaAkademika Hnatiuka Pasaż HausmanaBankivs ka WałowaStarojewrejskaHalickaBeryndySzewskaPasaż AndreolliKrakowskaOrmiańskaOrmiańskaKorniaktaNiski ZamekJana ŻiżkiDrukarskaŚnieżnaWiczewaPieszaSerbskaPLACMICKIEWICZAPLACHALICKIPLACDANIELAHALICKIEGOPLACJAROSŁAWAOŚMIOMYSŁARYNEKPROSPEKT SWOBODYPLACKATEDRALNY 59 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I widok na wieżę katedry łacińskiej. Wy­ wołało to burzę wśród opinii publicznej. Podjętą w 1912 r. budowę zahamowały protesty, które sprawiły, że nie została ukończona przed wybuchem I wojny światowej. Gmach dokończono już po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1921 r. We Lwowie obowiązywał prze­ pis ograniczający wysokość budynków do czterech pięter. Kamienica Speichera była przykładem obejścia tego prawa. Budynek, choć ogromny, teoretycznie ma tylko cztery piętra. W rzeczywistości jest ich więcej – Ferdynand Kassler nad wysokim przyziemiem zaprojektował antresolę, a dodatkową kondygnację ukryto w łamanym dachu. W środku za­ chowały się wnętrza biedermeierowskiej apteki. Harmonię placu zakłóca wznie­ siony na pocz. XXI w. koszmarny gmach banku, zajmujący pozbawiony do tej pory zabudowy kwartał między ul. Braci Rohatyńców a Wałową we wschod­ niej pierzei. Prospekt Swobody Pomnik Mickiewicza wyznacza począ­ tek Wałów Hetmańskich, obecnie no­ szących nazwę  prospektu Swobody (w czasach sowieckich był to, rzecz jasna, prospekt Lenina). Koniec Wałów zaś pięk­ nie zamyka widoczny z daleka budynek opery. Wały powstały na skutek stopnio­ wego usuwania obwarowań miejskich, rozpoczętego w 1777 r. Miasto musiało się rozwijać, a średniowieczne mury dusiły serce, jakim jest dla każdego miasta sta­ rówka. Wyburzono je, a na ich miejscu powstał od strony zachodniej reprezen­ tacyjny bulwar – Wały Hetmańskie – a od wschodniej, nieco później – Wały Guber­ natorskie. Na XIX­wiecznych rycinach w miejscu obecnego prospektu można Galeria Dzyga Skwer Na wałach Muzeum Historii Religii Kościół Dominikanów Arsenał Królewski Pomnik Iwana Fedorowa Cerkiew Wołoska Baszta Prochowa Pozostałości synagogi Złota Róża Arsenał Miejski Muzeum Idei Brama Gliniańska Kościół Bernardynów Pałac Komorowskich i Honoré de Balzac. Z balkonu hotelu śpiewał ku radości tłumu słynny polski tenor Jan Kiepura. Pod numerem 8 uwagę przykuwa ogromny, neobarokowy gmach Ka- syna Szlacheckiego. Został on zapro­ jektowany przez wziętego architekta Ferdynanda Kasslera dla znanego przed­ siębiorcy Jonasa Speichera. Wysoki i ma­ sywny budynek zasłonił od strony placu Kup książkę Poleć książkę Włodymyra WynnyczenkiWłodymyra WynnyczenkiWłodymyra WynnyczenkiPodwalnaMaksyma KrzywonosaPodwalnaŁesi UkrainkiStarojewrejskaBraci Rohatyńców PieszaStarojewrejskaSerbskaWałowaSerbskaPLACSOBORNYPLACMUZEALNYŁysenkiIwana FedorowaRuska 64 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I innymi za sprawą  Państwowego Aka- demickiego Teatru Opery i Baletu im. So- łomiji Kruszelnicziej, czyli dawnego Teatru Wielkiego Opery i Baletu, który za­ myka prospekt Swobody. To jedna z naj­ bardziej charakterystycznych budowli w krajobrazie Lwowa. Powstał w latach 1897–1900, a zaprojektowany był przez Zygmunta Gorgolewskiego (portret tego architekta można oglądać we wnętrzu teatru). Był to jeden z najwspanialszych gmachów teatralno­operowych w Euro­ pie z widownią liczącą ponad 1000 miejsc. Porównywany z operą paryską i wiedeń­ ską, wspaniałością fasady przyćmiewa krakowski Teatr Słowackiego. Owa fasada, bogato dekorowana, zwieńczona jest brązowymi, uskrzydlonymi, rzeźbionymi postaciami: Dramatu po lewej, Muzyki po prawej oraz Sławy pośrodku. Ponad por­ talem z trójką masywnych drzwi zwraca uwagę monumentalna loggia. Po jej obu stronach, w niszach, znajdują się dwie kamienne rzeźby niewiast, które symbolizują Tragedię (dłuta Antoniego Popiela) oraz Komedię (autorstwa Ta­ deusza Barącza). Całość fasady zamyka dorycki tympanon z alegorycznymi rzeź­ bami Popiela, symboliką nawiązującymi do „lekcji życia”, którą powinna dawać człowiekowi sztuka. Już od przedsionka wchodzący w mury opery widz atakowany jest de­ koracyjnymi zdobieniami, masą symboliki i apoteoz oraz najrozmaitszych alegorii, w których gąszczu znaczeń i treści bardzo łatwo jest stracić orientację. Wśród róż­ nokolorowych stiuków i pozłacanych ele­ mentów architektonicznych pojawia się majestatyczny westybul. Jego podziwia­ nie może na chwilę przenieść nas w czasy fin de siecle’u. Wspaniała klatka schodowa współgra z cyklem 12 płócien umiesz­ czonych pod plafonem, namalowanych przez kilku malarzy polskich, a przedsta­ wiających alegorie pór roku oraz rzemiosł i zawodów mieszczan lwowskich. Podob­ nie bogato dekorowane jest foyer pierw­ szego piętra. Historia sprawiła, że niektóre malarsko­rzeźbiarskie przedstawienia ▼▼ Państwowy Akademicki Teatr Opery i Baletu im. Sołomiji Kruszelnicziej Kup książkę Poleć książkę 65 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I ▼▲ Wnętrze Opery historyczne i alegoryczne zostały zmie­ nione. W niszach znajdowały się kiedyś popiersia Fryderyka Chopina, Stanisława Moniuszki, Józefa Elsnera i Karola Kurpiń­ skiego, teraz są tu rzeźby przedstawiające Tarasa Szewczenkę, Aleksandra Puszkina, Adama Mickiewicza i Iwana Frankę. Strop salonu zdobią plafony malowane przez Stanisława Dębickiego (Poezja, Taniec, Muzyka), alegorie Miłości, Nienawiści, Sprawiedliwości i Mądrości oraz scena z Balladyny Juliusza Słowackiego. Najważniejsze pomieszczenie teatru, salę widowiskową, upiększyli swoimi dziełami Henryk Siemiradzki, Piotr Ha­ rasimowicz, Piotr Wójtowicz i Edward Podgórski, którym pomagali ucznio­ wie lwowskiej Szkoły Przemysłowej. Na plafonie nad sceną można było kiedyś zobaczyć malowidło pt. Chwała Polski. Najciekawszym zabytkiem opery lwow­ skiej jest wspaniała kurtyna – dzieło Hen­ ryka Siemiradzkiego. Wymalowany na niej alegoryczny sens życia ludzkiego w postaci Parnasu – siedziby muz – miał być kolejną nawiązującą do starożytno­ ści kwintesencją społecznej, oczyszcza­ jącej roli sztuki jako katharsis. Na drugiej kurtynie, wykonanej z żelaza i służą­ cej celom przeciwpożarowym, można obejrzeć naklejone płótno z pa noramą Lwowa. Inauguracja pierwszego sezonu Wstęp do Opery Zwiedzanie Państwowego Akade­ mickiego Teatru Opery i Baletu im. So­ łomiji Kruszelnicziej możliwe jest poza sezonem teatralnym oraz od wtorku do piątku między próbami (ok. 14.00– 15.00) i kosztuje 15 UAH (0,5 USD). Można jednak zamiast tego kupić bi­ let na przedstawienie (najtańsze bilety kosztują zaledwie kilka złotych, w przy­ padku nie najgłośniejszych produkcji można je kupić tuż przed spektaklem) i w czasie przerwy zwiedzić operę. Być może wówczas, niestety, nie bę­ dziemy mieli okazji zobaczyć kurtyny Siemiradzkiego. Kup książkę Poleć książkę 66 W ó W L y r A T S : 1 A S A r T | A W O W L I E N A Z D E W Z I artystycznego z 1901 r. była dużym wyda­ rzeniem we Lwowie. Wystawiono operę Ignacego Paderewskiego Manru z Janiną Korolewicz­Wajdową i Aleksandrem Ban­ drowskim w rolach głównych. Polskie miasto pod austriackim zaborem zoba­ czyło sztukę wschodzącej sławy świato­ wej muzyki. To dowód na wiodącą rolę kulturalną ośrodka lwowskiego na zie­ miach polskich doby zaborów. Spod gmachu opery ruszamy w prawo i wkraczamy na ul. Łesi Ukrainki – ukra­ ińskiej poetki (dawniej ul. Skarbkow­ ska), gdzie pod numerem 1 znajduje się budynek  Narodowego Ukraiń- skiego Teatru Dramatycznego im. Ma- rii Zankoweckiej, czyli dawnego teatru Skarbkowskiego. Było to największe przedsięwzięcie architektoniczne we Lwowie w 1. poł. XIX w. Projekt ostatecz­ nie wypracowali, na polecenie guber­ natora Galicji, arcyksięcia Ferdynanda, architekci wiedeńscy Alois Pichl i Jan Salzmann. Teatr zbudowano w latach ▼▼ Cerkiew Przemienienia Pańskiego 1837–42, w stylu wiedeńskim – zimnym i monumentalnym, pozbawionym więk­ szej dekoracyjności. Gmach powstał z funduszy hrabiego Stanisława Skarbka. Do momentu otwarcia w 1900 r. Teatru Miejskiego był główną sceną Lwowa. Liczył 1460 miejsc na widowni, co pla­ sowało go na czołowym miejscu wśród europejskich teatrów. Występowali tu m.in. Niccolò Paganini i Ferenc Liszt, koncertował Mykoła Łysenko i wielu in­ nych. W gmachu teatralnym oprócz po­ mieszczeń przeznaczonych dla artystów znajdowały się kawiarnie, restauracje, kasyno, apartamenty i mieszkania prze­ znaczone dla osób uprzywilejowanych, bank, sklepy oraz pokoje gościnne. Teatr Skarbkowski z całym swoim zapleczem stał się tajemniczym zakątkiem, gdzie gromadziła się cała bohema artystyczna oraz intelektualna ówczesnego Lwowa… Później salę teatralną zamieniono na kino i dopiero w 1940 r. przywrócono jej pier­ wotną funkcję. Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży. Lwów To miasto pogranicza. W jego wyglądzie odbijają się bogata kultura, trudna historia i tradycje kilku religii. Trzy katedry – łacińska, ormiańska i greckokatolicka, a także prawosławna Cerkiew Wołoska są najbardziej czytelnymi dowodami współżycia kilku narodów zamieszkujących to miasto. Zwiedzanie stolicy Ukrainy zachodniej to wędrówka przez liczne epoki i style architektoniczne – od pozostałości staroruskich po budowle nowoczesne, od gotyku po socrealizm. Dla Polaków wyjątkowe znaczenie mają cmentarze: Łyczakowski i Orląt Lwowskich. Miasto na styku Zachodu i Orientu Średniowieczne śródmieście Perły architektury renesansu, baroku i klasycyzmu Liczne polonika Historyczne miasta w okolicach ISBN 978-83-283-4529-4 ISBN 978-83-283-4529-4 9 788328 345294 C e n a 2 6 9 0 z ł ,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Lwów. Travelbook. Wydanie 2
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: