Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00455 009709 11027428 na godz. na dobę w sumie
MBA. Kompendium - książka
MBA. Kompendium - książka
Autor: , , , , , Liczba stron: 368
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 83-7361-827-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Nowatorska teoria i praktyka BIZNESU
prosto z najbardziej prestiżowych kursów MBA

W ciągu ostatnich lat oblicze gospodarki bardzo się zmieniło. Na rynkach finansowych porzucono tradycyjne metody wyceny przedsiębiorstw, a firmy zmieniły model działalności, nastawiając się na maksymalizację zysków w krótkim czasie. Efekty tych zmian to bankructwa i upadki podmiotów gospodarczych, które wydawały się potęgami. Pozostały firmy, które zaspokajały potrzeby rynku. Tworzenie strategii w takich firmach zaczyna się od zdefiniowania tych potrzeb. Zbudowanie stabilnej firmy i utrzymywanie jej na rynku wymaga innowacyjności. Bez opanowania podstaw wiedzy o biznesie jest to wręcz niemożliwe.

'MBA. Kompendium' to książka przedstawiająca wszystkie zagadnienia związane z zarządzaniem firmą działającą na trudnym, współczesnym rynku. Autorzy -- wykładowcy Darden School działającej przy University of Virginia, jednej z najbardziej prestiżowych uczelni kształcących menedżerów -- opisują teorię i praktykę nowoczesnego biznesu. Omawiają wszystkie tematy wykładane na pierwszym roku typowego kursu MBA: marketing, ekonomię, etykę biznesu, przywództwo, strategię i zarządzanie zasobami ludzkimi i skupiają się na wyzwaniach, przed jakimi staje menedżer nowoczesnej firmy.

'MBA. Kompendium' to lektura obowiązkowa dla każdego menedżera.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

MBA. Kompendium Autorzy: Robert F. Bruner, Mark R. Eaker, R. Edward Freeman, Robert E. Spekman, Elizabeth T³umaczenie: Micha³ Lipa, Magdalena œwietlik ISBN: 83-7361-827-9 Tytu³ orygina³u: The Portable MBA, 4th Edition Format: A5, stron: 368 W ci¹gu ostatnich lat oblicze gospodarki bardzo siê zmieni³o. Na rynkach finansowych porzucono tradycyjne metody wyceny przedsiêbiorstw, a firmy zmieni³y model dzia³alnoœci, nastawiaj¹c siê na maksymalizacjê zysków w krótkim czasie. Efekty tych zmian to bankructwa i upadki podmiotów gospodarczych, które wydawa³y siê potêgami. Pozosta³y firmy, które zaspokaja³y potrzeby rynku. Tworzenie strategii w takich firmach zaczyna siê od zdefiniowania tych potrzeb. Zbudowanie stabilnej firmy i utrzymywanie jej na rynku wymaga innowacyjnoœci. Bez opanowania podstaw wiedzy o biznesie jest to wrêcz niemo¿liwe. „MBA. Kompendium” to ksi¹¿ka przedstawiaj¹ca wszystkie zagadnienia zwi¹zane z zarz¹dzaniem firm¹ dzia³aj¹c¹ na trudnym, wspó³czesnym rynku. Autorzy — wyk³adowcy Darden School dzia³aj¹cej przy University of Virginia, jednej z najbardziej presti¿owych uczelni kszta³c¹cych mened¿erów — opisuj¹ teoriê i praktykê nowoczesnego biznesu. Omawiaj¹ wszystkie tematy wyk³adane na pierwszym roku typowego kursu MBA: marketing, ekonomiê, etykê biznesu, przywództwo, strategiê i zarz¹dzanie zasobami ludzkimi i skupiaj¹ siê na wyzwaniach, przed jakimi staje mened¿er nowoczesnej firmy. (cid:129) Rola przedsiêbiorstwa we wspó³czesnej gospodarce (cid:129) Etyka nowoczesnego biznesu (cid:129) Mikroekonomia i makroekonomia (cid:129) Zarz¹dzanie relacjami z klientami (cid:129) Definiowanie strategii przedsiêbiorstwa (cid:129) Zasady rachunkowoœci w firmie (cid:129) Sposoby interpretacji sprawozdañ finansowych (cid:129) Zarz¹dzanie finansami (cid:129) Zawieranie aliansów strategicznych (cid:129) Dzia³alnoœæ na rynkach miêdzynarodowych „MBA. Kompendium” to lektura obowi¹zkowa dla ka¿dego mened¿era Spis treści Przedmowa ....................................................................................................................11 O autorach .....................................................................................................................15 CZĘŚĆ I: O CO CHODZI W BIZNESIE? Rozdział 1. Czym jest biznes? ........................................................................................................21 Nowa konkurencja ................................................................................................................................... 23 Inteligentne przedsiębiorstwo ............................................................................................................ 26 Ekosystemy w biznesie .......................................................................................................................... 29 Internet .......................................................................................................................................................... 30 Implikacje ..................................................................................................................................................... 30 Zalecane lektury ........................................................................................................................................ 32 Rozdział 2. Przyszłość .......................................................................................................................33 Problem pluskwy milenijnej ................................................................................................................ 37 Tworzenie scenariuszy ........................................................................................................................... 39 Makrotrendy ................................................................................................................................................ 44 Zalecane lektury ........................................................................................................................................ 47 Rozdział 3. Zarządzanie ludźmi ....................................................................................................49 Krótka historia biznesu .......................................................................................................................... 50 Rola jednostek i relacji między nimi ................................................................................................ 53 Grupy i zespoły .......................................................................................................................................... 58 Poziom organizacyjny ............................................................................................................................. 59 Systemy zarządzania zasobami ludzkimi ..................................................................................... 61 Kilka praktycznych zasad ..................................................................................................................... 66 Zalecane lektury ........................................................................................................................................ 68 Rozdział 4. Etyka biznesu ...............................................................................................................69 Co można uznać za problem natury etycznej? ........................................................................... 70 Narzędzia rozumowania moralnego (argumentacji moralnej) ............................................ 74 Jak zrozumieć kapitalizm w kategoriach etycznych? .............................................................. 80 Wyzwania etyczne w biznesie ............................................................................................................ 84 Zalecane lektury ........................................................................................................................................ 86 Rozdział 5. Ekonomia .......................................................................................................................87 Mikroekonomia ......................................................................................................................................... 88 Makroekonomia ........................................................................................................................................ 95 Bilans płatniczy ...................................................................................................................................... 103 Produktywność i nowa gospodarka .............................................................................................. 104 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 106 CZĘŚĆ II: FUNKCJE PRZEDSIĘBIORSTWA Rozdział 6. Zarządzanie marketingowe: siła wartości klienta ........................................ 109 Idea marketingu ..................................................................................................................................... 111 Rola strategii marketingowej w strategii organizacji ............................................................. 113 Selekcja klientów ................................................................................................................................... 116 Podstawowe działania marketingowe w organizacji ............................................................. 127 Zarządzanie relacjami z klientem a internet ............................................................................ 130 Kreowanie wartości dla klienta i rola pracowników ............................................................. 131 Tworzenie wartości poprzez sojusze i partnerstwa ............................................................... 133 Podsumowanie ....................................................................................................................................... 135 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 136 Rozdział 7. Zarządzanie operacyjne: kreowanie nowych możliwości oraz wdrażanie strategii .................................................................................................. 137 Kim jest menedżer operacyjny? ...................................................................................................... 137 Pomiar rezultatów procesów: czym jest usprawnianie? ...................................................... 140 Usprawnianie procesów: zasady zarządzania operacyjnego ............................................ 144 Strategia działań operacyjnych polega na selekcji i budowaniu zdolności ............... 161 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 162 Rozdział 8. Przedsiębiorczość: tworzenie nowej firmy i działanie w warunkach ograniczoności zasobów ........................................................................................ 165 Co to jest możliwość przedsiębiorczego działania? ............................................................... 167 Jednostki społeczne, makrosiły i trendy .................................................................................... 171 Problemy z wykorzystaniem możliwości w warunkach ograniczoności zasobów . 174 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 185 8 Spis treści Rozdział 9. Rachunkowość ........................................................................................................... 187 Dwustronny zapis oddaje systemową naturę firmy .............................................................. 188 Podstawowa prawda: księgowość precyzyjnie określa przybliżony obraz ................. 191 Jak czytać sprawozdanie finansowe? .......................................................................................... 193 Ocena kondycji finansowej firmy .................................................................................................. 204 Ocena wyników w porównaniu z planem: rachunkowość zarządcza .......................... 207 Wnioski ...................................................................................................................................................... 210 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 211 Rozdział 10. Finanse ......................................................................................................................... 213 Zasada 1. Myśl jak inwestor ............................................................................................................. 214 Zasada 2. Inwestuj, gdy wartość rzeczywista aktywu jest równa nakładom lub przewyższa je ........................................................................................................................................ 223 Zasada 3. Sprzedawaj papiery wartościowe z zyskiem ....................................................... 232 Zasada 4. Nie bierz pod uwagę opcji, które niosą ryzyko ................................................... 236 Zasada 5. Jeżeli jesteś zdezorientowany, wróć do zasady pierwszej ............................ 238 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 238 Rozdział 11. Strategia: określanie i budowanie przewagi konkurencyjnej .................. 239 Czym jest strategia? .............................................................................................................................. 240 Proces formułowania strategii ......................................................................................................... 241 Cechy dobrej strategii .......................................................................................................................... 257 Strategia: zobowiązanie czy elastyczność? ................................................................................ 258 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 259 CZĘŚĆ III: NOWE HORYZONTY Rozdział 12. Nowy paradygmat przywództwa — kierowanie ze środka ........................ 263 Wstęp ........................................................................................................................................................... 264 Fundamentalne zmiany ...................................................................................................................... 266 Rozwiązania częściowe ....................................................................................................................... 272 Odkrywanie na nowo praktyki zarządzania ............................................................................. 278 Kierowanie ze środka — kilka wniosków .................................................................................. 287 Zalecane lektury ..................................................................................................................................... 289 Rozdział 13. Alianse strategiczne ................................................................................................ 291 Czym jest alians strategiczny? ......................................................................................................... 293 Powody zawierania aliansów ........................................................................................................... 294 Podstawowe wymiary aliansów ...................................................................................................... 297 Cykl życia aliansu strategicznego ................................................................................................... 304 Menedżer zarządzający aliansem .................................................................................................. 307 Alianse okresowe ................................................................................................................................... 311 Spis treści 9 Wyniki aliansu i strategiczna karta wyników ........................................................................... 319 Podsumowanie ....................................................................................................................................... 319 Literatura zalecana ................................................................................................................................ 321 Rozdział 14. Biznes międzynarodowy ........................................................................................ 323 Przyczyny inwestycji zagranicznych ............................................................................................. 324 Źródła rozbieżności .............................................................................................................................. 327 Ryzyko polityczne i operacyjne ....................................................................................................... 331 Kursy walut zagranicznych ............................................................................................................... 340 Organizowanie firm wielonarodowych ....................................................................................... 344 Literatura zalecana ................................................................................................................................ 345 Rozdział 15. Uwagi końcowe ......................................................................................................... 347 Skorowidz ................................................................................................................... 351 10 Spis treści Czym jest biznes? W roku 1989 Peter Drucker1 pisał o gwałtownych transformacjach i podziałach sygnalizujących fundamentalne zmiany w podstawowej strukturze społeczeństwa. Piore i Sabel rozwinęli wcześniej ten temat w książce The Second Industrial Divide2. Autorzy prześledzili rozwój kluczowych procesów transformacji w biznesie, które wywarły najsilniejszy wpływ na społeczeństwo. Swój wywód rozpoczęli od średnio- wiecznych gildii, następnie opisali rewolucję przemysłową, a zakończyli zarysem działalności gospodarczej w pierwszej połowie XX wieku. Składają hołd Bogactwu narodów Adama Smitha, omawiając rozmaite transformacje, które doprowadziły świat do postmodernistycznej ery przemysłowej. Byłoby łatwo (można by to uznać niemal za obowiązek) podążyć ścieżką wytyczoną przez wymienionych autorów i przedstawić podobny zarys historii gospodarczej. Nie musimy jednak cofać się w czasie aż tak daleko, ponieważ wiele zmian miało miejsce już po ukazaniu się trzeciego wydania książki. W 1998 roku internet zaczy- nał rozkwitać, a dotcomy wyrastały jak grzyby po deszczu. Wiele z tych świetnie zapowiadających się spółek szybko osiągnęło apogeum działalności, po czym jeszcze szybciej znalazło się na dnie. Na scenie pojawił się Enron, zmieniając oblicze kon- kurencji w sektorze dystrybucji energii dla ludności. Olbrzymie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej nie mogły zrozumieć i poważnie traktować firmy z branży energetycznej, która nie posiadała ani jednej elektrowni. W niniejszym rozdziale zwięźle prezentujemy kontekst pozostałej części książki oraz zwracamy uwagę na wyzwania, przed którymi w nowym stuleciu stoją mene- dżerowie. Omawiamy najważniejsze trendy zachodzące we współczesnym biznesie i w otoczeniu społecznym, w którym funkcjonują firmy. Ktoś, kto nie orientuje się w tym zagadnieniu, nie zrozumie znaczenia zmian. Pokazujemy, że tradycyjny 1 P. Drucker, The New Realities, Harper Business, Nowy Jork 1989. 2 M. Piore, C. Sabel, The Second Industrial Divide, Basic Books, Nowy Jork 1984. model działalności gospodarczej nie ma już racji bytu, gdyż doszło do zbyt wielu fundamentalnych przeobrażeń. Najważniejsze z nich to: • pojawienie się nowego modelu konkurencji, w którym styl działalności wpływa na charakter firmy; • przejście do społeczeństwa opartego na wiedzy i powstanie inteligentnego przedsiębiorstwa3; • nawiązanie współpracy między firmami, które funkcjonują obecnie jako konstelacje przedsiębiorstw; te ekosystemy firm4, które rywalizują o zasoby i klientów z innymi konstelacjami, są tak silne, jak ich najsłabszy element, a ich istnienie zmienia sposób, w jaki menedżerowie powinni myśleć o kon- kurencyjności i siłach konkurencji; • rozwój internetu i jego głęboki wpływ na działalność gospodarczą poprzez powstanie e-handlu i e-biznesu — łatwo można udowodnić, że innowacja ta była najbardziej destrukcyjną formą zmiany, ponieważ nie było szablonów, na których można by się uczyć; menedżerowie działali po omacku, niektóre firmy odnalazły właściwą drogę, inne upadły. Każda z tych zmian zmusiła zarządy do zastanowienia się nad znaczeniem posia- danych umiejętności i możliwości. Kwestia podstawowych kompetencji została nierozerwalnie związana z ważniejszym pytaniem: w jakiej branży działamy? Tak zwana tyrania obsługiwanego rynku5 sprawia, że bieżąca działalność firmy nie po- zwala zarządowi myśleć o niewykorzystanych szansach. Stare porzekadło „nie na- prawiaj tego, co nie jest zepsute” może brzmieć prawdziwie, ale w rzeczywistości moment, w którym „coś nie jest zepsute”, idealnie nadaje się do tego, żeby zmienić status quo. Nauczyliśmy się również słuchać klientów. Książka Innovator s Dilemma6 sugeruje, że nadmierne skupianie się na pozyskanych już klientach może spowodować utratę nowych możliwości. Złożoności problemowi dodaje fakt, że obecne procesy alokacji zasobów utrudniają finansowanie projektów, dla których rynek dopiero powstaje i którego rozmiar jest w najlepszym razie trudny do przewidzenia. Jeśli projekt 3 Termin ten pochodzi z książki J.B. Quina, The Intelligent Enterprise, The Free Press, Nowy Jork 1992. Podrozdział dotyczący inteligentnego przedsiębiorstwa wykorzystuje informacje z tej właśnie książki. 4 Termin ten zaczerpnięto z książki J. Moore’a, The Death of Competition, Harper Business, Nowy Jork 1996. 5 Termin ten zaczerpnięto z książki G. Hamela i C.K. Prahalada, Competing for the Future, Harvard Business School Press, Boston 1984. 6 C. Christensen, The Innovator s Dilemma: When New Technologies Cause Great Firms to Fail, Harvard University Press, Boston 1997. 22 Czym jest biznes? innowacyjny jest ograniczony ramami tradycyjnej organizacji, czeka go rychła klę- ska. Problem polega na tym, jak wyzwolić nową działalność z pęt biurokracji i tra- dycyjnego modelu działalności. Naszym celem jest m.in. przedstawienie narzędzi, które pozwolą sięgnąć myślą ponad status quo i zakwestionować obecne modele i schematy. Nowa konkurencja U podstaw nowej konkurencji7 leży przekonanie, że przedsiębiorcza firma będzie ciągle wprowadzać ulepszenia. Bazując na pojęciu kreatywnej destrukcji, wprowa- dzonym przez Schumpetera, firmy takie proponują nowe podejście do produkcji i procesów w biznesie. Benetton jest na przykład zbiorem współpracujących, małych przedsiębiorstw wytwarzających, projektujących i sprzedających stylową odzież. Ich działalność jest oparta na modelu opracowanym wieki temu przez włoskich producentów koronek. Benetton, firma znana większości ludzi, zajmuje się głównie marketingiem i dystrybucją, wykorzystując swoją pozycję rynkową i współpracując z przedsiębiorstwami projektującymi i szyjącymi pod jej marką. Również inne firmy stworzyły wirtualne korporacje i zakwestionowały dominujący model działalności. W latach 80. i 90. wiele sektorów gospodarki przekształciło się. Inicjatorami prze- obrażeń w swoich branżach były znane firmy, takie jak Nike, FedEx, Nucor, Calyx Corolla i Dell. Kolejna grupa przedsiębiorstw przedefiniowała przestrzeń konkuren- cyjną. Firmy takie, jak Telezoo, LendingTree czy CNet wykorzystały potęgę internetu, aby zbliżyć kupujących i sprzedawców. Tym samym zredukowały znacznie trady- cyjną asymetrię informacji między stronami umowy. Wiele firm internetowych, które napędzane kapitałem wysokiego ryzyka rozkwitły w połowie lat 90., doświadczyło na przełomie stuleci twardego lądowania. Niemniej w wyniku ich działalności powstawały miejsca pracy i tworzono bogactwo. Internet zmienił oblicze firm, ponieważ czas i odległość przestały odgrywać rolę. Problem asymetrii informacji został rozwiązany dzięki ułatwionemu dostępowi do niej (przej- rzystość informacyjna), a działalność tradycyjna stała się wyjątkiem. Nowa technolo- gia, napędzająca internet, pozwoliła firmom przeprojektować procesy oraz rozwinąć nowatorskie sposoby wytwarzania wartości w skali całego globu. Dzięki stronom internetowym nabywcy mogą porównywać — za pomocą jednego kliknięcia — dziesiątki konkurencyjnych ofert. Na przykład klienci salonów samochodów mogą zapoznać się ze strukturą kosztów produkcji nowego samochodu, a taniec cenowy ze sprzedawcą i kierownikiem sprzedaży, mający na celu negocjację rabatów, nie pasuje do dzisiejszej muzyki. 7 Ten podrozdział oparto na pracy M. Besta, The New Competition, Harvard University Press, Cam- bridge 1990. Nowa konkurencja 23 Nową konkurencję napędza aktywne podejście do strategii, w którym krajobraz kon- kurencji nie jest przyjmowany w formie narzuconej, a raczej podlega reinterpretacji. Menedżerowie dążą do wymyślenia takiego świata, w którym będą mogli podjąć decyzję, czy chcą konkurować, często zmieniając zasady gry. Cztery składowe tego modelu: to firma, łańcuch produkcji, sektor oraz rząd. Firma A. Chandler8 postrzegał przedsiębiorstwo przez pryzmat biurokratycznej hierarchii. Firma przedsiębiorcza jest jego przeciwieństwem. W naszym ujęciu podmiot gospo- darczy dąży do ciągłego wprowadzania ulepszeń wspierających osiąganie celów strategicznych. Innowacje biorą swój początek w drobnych usprawnieniach produkcji, procesów i organizacji. Są postrzegane jako część procesu uczenia się leżącego u podstaw wartości i kultury firmy. Podczas gdy scentralizowany dział badawczo- -rozwojowy może być zaangażowany w całkowitą przemianę poziomu innowacyj- ności, firma przedsiębiorcza może przetrwać dzięki umiejętności nakłaniania pra- cowników wszystkich szczebli do wprowadzania niewielkich, stopniowych poprawek. Nie ulega wątpliwości, że wynalazki Bell Labs zmieniły bieg historii. Jednak biuro- kratyczna struktura AT T oraz otoczenie regulacyjne uniemożliwiły firmie osiągnięcie przewagi konkurencyjnej w wielu sektorach. Konkurenci tacy, jak MCI, nieustan- nie tworzący innowacyjne programy marketingowe, spowodowali, że AT T utraciła ważne i wartościowe udziały w rynku, w tym zwłaszcza w rynku stacjonarnych połączeń międzymiastowych. Laboratoria Bell Labs zostały wydzielone z firmy i na ich bazie utworzono firmę Lucent. Przyszło jej działać w ciężkich czasach. Przed- siębiorstwo upadło w wyniku recesji gospodarczej oraz z powodu utraty kontaktu z podstawowymi klientami. Kiedy dyrektorem generalnym został C.M. Armstrong, AT T pozbyła się spółki z branży telewizji kablowej, na której zakup wydała wcze- śniej miliardy dolarów. Pojawiły się plotki, że może dojść do fuzji AT T z Bell-South oraz że AT T rozważa sprzedaż firmy świadczącej usługi w zakresie połączeń międzymiastowych. Wydaje się, że AT T zaczyna na nowo koncentrować wysiłki, o czym świadczy strategia świadczenia usług telekomunikacyjnych za pomocą róż- nych środków przekazu. Od momentu rozpadu Bell System AT T walczy o prze- definiowanie własnej działalności. Łańcuch produkcji Pojęcie łańcucha produkcji przypomina koncepcję łańcucha wartości, w którym śledzi się wszystkie możliwe do wyodrębnienia fazy procesu dodawania wartości, począw- szy od nabycia surowca, a skończywszy na obsłudze posprzedażowej. W tradycyjnym 8 A. Chandler Jr., The Visible Hand, Harvard University Press, Cambridge 1977. 24 Czym jest biznes? modelu zakłada się, że wszystkie te czynności są wykonywane wewnątrz firmy. W warunkach nowej konkurencji jest całkiem prawdopodobne, że firmy będą współ- pracować z sobą przy wykonywaniu tych zadań, w sposób pozwalający na lepsze wykorzystanie wyjątkowych zdolności i kompetencji poszczególnych przedsiębiorstw. Poszukując możliwości konkurencji cenowej, firmy z wszystkich sektorów starają się uzyskać wyższą wartość z całego łańcucha zaopatrzenia poprzez: • ponowne zaprojektowanie przepływów w ramach kanału, • usunięcie zbędnych ogniw łańcucha, • wiązanie z sobą poszczególnych ogniw za pomocą systemów komputerowych w rodzaju MRP2, ERP i innych korporacyjnych rozwiązań informatycznych, • zlecanie na zewnątrz zadań, które inne firmy mogą wykonać lepiej (outso- urcing). Dell i Cisco stały się przykładami dla innych przedsiębiorstw próbujących zrozu- mieć, w jaki sposób należy tworzyć wirtualne łańcuchy dostaw. Obie firmy opracowały przejrzysty system dystrybucji, tworząc sieć dostawców oraz wykorzystując nowo- czesne technologie do efektywnego łączenia poszczególnych elementów systemu. Sektor Sieć firm ma przewagę nad pojedynczym przedsiębiorstwem i dlatego w wielu branżach kluczowym czynnikiem sukcesu stają się alianse i partnerstwo. Analizy takich struktur trzeba dokonywać na poziomie relacji panujących między współ- pracującymi podmiotami. Głównym tematem dyskusji staje się sektor biznesowy, a powiązania między firmami, będące wynikiem wspólnych interesów, stają się ważnym wskaźnikiem konkurencyjności. W tradycyjnym modelu wspólne działa- nia mogłyby być postrzegane jako działania kartelowe, noszące znamiona mono- polistyczne i służące dławieniu innowacyjności. W warunkach nowej konkurencji prawdziwe jest stwierdzenie przeciwne, ponieważ wspomniane powiązania orga- nizacyjne często zwiększają i zaostrzają konkurencję i są wynikiem innowacyjnego myślenia. Firma Milliken znajduje się w centrum kilku sieci przedsiębiorstw, których bezpośrednim celem jest zmniejszanie stanu zapasów w branży odzieżowej poprzez zamówienia na poziomie uzasadnionym ekonomicznie oraz dostawy typu just in time. Współpraca między podmiotami, począwszy od zakładu włókienniczego, poprzez fabryki odzieżowe i detalistów, a na konsumentach kończąc, pozwala wyelimino- wać zbędne koszty z całego kanału dystrybucji. To tylko jeden przykład łańcucha zaopatrzenia, który został przekonfigurowany i dostosowany do zmieniającego się popytu, presji konkurencji i prób osiągnięcia przewagi konkurencyjnej. Wal-Mart wiedzie prym w procesie rekonfiguracji łańcucha wartości. Ta największa pod wzglę- dem przychodów firma w Stanach Zjednoczonych zmieniła dzięki technologii infor- matycznej oblicze handlu detalicznego. Nowa konkurencja 25 Rząd Gdyby przyjrzeć się dokładniej, przykład Millikena pokazuje zmianę polityki rządu w odniesieniu do interpretacji przepisów antytrustowych. Analizy dokonuje się teraz na innym poziomie, zainteresowanie skupia się na handlu międzynarodowym. Gra idzie o przetrwanie amerykańskiego przemysłu tekstylnego w konkurencji z tań- szymi towarami importowanymi z Azji. Mówi się o konsolidacji amerykańskich producentów stali, spowodowanej wieloletnim oblężeniem tej branży przez zagra- nicznych konkurentów. Przykłady można mnożyć, przypominając poziome alianse globalne linii lotniczych, armatorów oceanicznych oraz rozmaitych konsorcjów ba- dawczych, zajmujących się półprzewodnikami, specjalistycznymi stopami metali i multimediami. Mówiąc w skrócie, gdy rozpatruje się nową konkurencję w wymiarze globalnym, firmy nie mogą pozwolić sobie na luksus działania w pojedynkę. Próba realizacji takiej strategii mogłaby im poważnie zaszkodzić. Jednym z konsorcjów odnoszących sukcesy jest Airbus, firma stworzona przez euro- pejskie przedsiębiorstwa lotnicze, które połączyły siły, żeby konkurować z Boeingiem. Organizacja ta stała się w ostatnich latach bardzo wymagającym rywalem. Poszcze- gólnym firmom, wchodzącym w jej skład, byłoby trudno przetrwać w pojedynkę, natomiast wspólne wysiłki oraz przychylność i wsparcie rządów pozwoliły im zwięk- szyć udział w rynku, nawet w Stanach Zjednoczonych. W innym miejscu w tej książce powiemy, że kapitał i wiedza nie znają granic firm czy krajów. Dostęp do zasobów krajowych nie wystarczy, żeby osiągnąć sukces. Jedynym naprawdę trwa- łym środkiem produkcji jest wiedza. Drucker9 sugeruje, że funkcją przedsiębiorstwa jest produktywne wykorzystywanie wiedzy. Inteligentne przedsiębiorstwo Pojęcie inteligentnego przedsiębiorstwa ma wielki wpływ na definicję biznesu. Na- szym celem nie jest przekonywanie kogokolwiek, że amerykańska gospodarka porzuciła bazę wytwórczą i stała się gospodarką usługową. Naszym zamiarem jest raczej pokazanie, w jaki sposób ta transformacja przekształciła sposób myślenia menedżerów. 9 P. Drucker, Post-Capitalist Society, HarperCollins, Nowy Jork 1993 (wyd. pol. Społeczeństwo poka- pitalistyczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999). 26 Czym jest biznes? Podstawowa restrukturyzacja gospodarki Władza przeszła z rąk producentów w ręce tych, którzy sprawują kontrolę nad infor- macjami. Bez względu na to, czy badamy Toys “R” Us, Wal-Marta czy Boeinga, jasne jest, że wszystkie te firmy muszą konkurować, redukując długości cyklów konwersji10. W przypadku detalistów problem polega na tym, jak obniżyć stan zapasów, żeby móc reagować na zmiany gustów klientów. Aby uzyskać tę wiedzę, Wal-Mart bada gusty klientów z taką samą uwagą, jak koszty dystrybucji. Celem Boeinga jest opra- cowanie nowego modelu samolotu, uzyskanie certyfikatu FAA11 i sprzedaż pro- duktu w najkrótszym możliwym czasie, bez obniżania jakości i bezpieczeństwa. W przypadku wszystkich trzech firm wymiana informacji z partnerami przyczynia się do osiągnięcia sukcesu. Technologie komunikacyjne i informatyczne pozwalają na dostęp do informacji w czasie rzeczywistym i ich wymianę, przyczyniając się do restrukturyzacji gospodarki. Trzeba zauważyć, że na drodze od pomysłu do pro- dukcji Boeinga 777 pominięto fazy rozwoju i testowania prototypów, charaktery- styczne dla modeli 757 lub 767. Rozmaite strategie organizacyjne Stwierdzenie, że organizacja realizuje strategię, musi być uzupełnione stwierdzeniem, że struktura jest zgodna z technologią. Organizacje zostały „spłaszczone” w wyniku rozwoju technologii, a koncepcja masowej produkcji jako jedynej drogi obniżenia kosztów stała się nieaktualna. W kolejnych rozdziałach opowiadamy się za ideą masowej kustomizacji. Oczywiście ten nowy model odmienił na zawsze oblicze biznesu. Różne struktury i strategie są oparte na wiedzy i uzależnione od wymiany informacji, zarówno między jednostkami funkcjonalnymi przedsiębiorstwa, jak i między różnymi organizacjami. Mówiąc krótko, systemy nakazowo-kontrolne nie zdają egzaminu w nowych formach organizacji. Co więcej, pojawiające się ostatnio strategie dopuszczają powiązania z klientami i konkurentami. Te nowe strategie wynikają po części z coraz ważniejszej roli menedżerów w firmie, o czym mówimy w rozdziale 12. „Przywództwo odśrodkowe”. 10 Normalnie w teorii krótkoterminowych decyzji finansowych mamy do czynienia z pojęciem cyklu konwersji gotówki. Chodzi o okres, jaki oddziela moment zaangażowania środków pieniężnych w produkcję/zakup towarów od momentu wpływu środków z tytułu przychodów ze sprzedaży partii produktów/towarów. W tym kontekście jednak używamy tego pojęcia w szerszym znacze- niu, także jeśli chodzi o decyzje długoterminowe, na przykład finansowanie całych projektów — przyp. tłum. 11 Federal Aviation Association — Federalny Zarząd Lotnictwa Cywilnego (instytucja działająca w USA) — przyp. tłum. Inteligentne przedsiębiorstwo 27 Wyzwania stojące przed menedżerami W miarę, jak wytwórczość coraz bardziej splata się z usługami, zanika różnica między tymi dwoma rodzajami działalności. Pojawia się za to problem zrozumienia całego łańcucha wartości, rozpoznania unikatowych kompetencji i identyfikacji umiejętności koniecznych do osiągnięcia przewagi konkurencyjnej. W wielu przy- padkach zdolność wykorzystywania i przetwarzania wiedzy należy do umiejętności podstawowych. Czasami wiedza ta nie znajduje się wewnątrz firmy, lecz musi być pozyskana od partnerów. Na przykład w wielu strategiach w branży ochrony zdrowia dostęp do informacji na temat pacjentów sprzyja poprawie ogólnego poziomu za- rządzania służbą zdrowia. Nie tak dawno firmy farmaceutyczne walczyły o udział w rynku leków w poszczególnych kategoriach produktów. Teraz zasady się zmieniły, najważniejsze są informacje, a ogólny koszt leczenia choroby jest sprawą pierwszorzęd- nej wagi. Ważnym powodem fuzji Merck-Medco były informacje na temat wykorzy- stania leków, uzyskane przez Merck od nowej spółki zależnej. Teraz Merck planuje sprzedaż Medco, żeby zapewnić sobie źródło finansowania działań rozwojowych. Najważniejszym wyzwaniem jest rozpoznanie, jakie inwestycje w infrastrukturę i zasoby ludzkie trzeba poczynić, żeby osiągnąć wyznaczone cele. Jak już wcześniej stwierdzono, kapitał i informacja nie znają granic — ani między firmami, ani między państwami, więc jeśli nie są mądrze zarządzane z łatwością zmieniają właścicieli. Naj- ważniejszym zadaniem dzisiejszych dyrektorów jest stworzenie warunków, by mene- dżerowie średniego szczebla mogli motywować podległych pracowników i planować ich rozwój. Z tymi wyzwaniami wiążą się problemy regulacyjne, dotyczące charakteru i zakresu konkurencji, ochrony własności intelektualnej i zasad globalnego handlu. Zarządzanie wiedzą Zarządzanie wiedzą ma kluczowe znaczenie dla sukcesu konkurencyjnego. Naj- ważniejsza cecha, która wyróżnia firmy, kryje się w umysłach jej pracowników. Wykorzystanie tego potencjału i rozpowszechnienie wspólnej wiedzy w przedsię- biorstwie daje nieograniczone możliwości obniżenia kosztów i zwiększenia przy- chodów. Firma Buckman Labs12 zmierza do tego, aby ferment myślowy objął całe przedsiębiorstwo, i wydaje blisko 5 dochodów na zarządzanie wiedzą. Choć trudno określić stopę zwrotu z takiego przedsięwzięcia, umiejętność przekształcenia firmy w organizację uczącą się przynosi znaczne efekty. Pozyskiwanie informacji i danych wzbogacających jawną i ukrytą bazę wiedzy firmy przyspiesza jej zdolność do generowania nowej wiedzy. Dzięki samej tylko umiejętności wykorzystywania wspólnej wiedzy organizacji, przedsiębiorstwa takie, jak Hewlett-Packard (HP) oszczędzają 12 Informację tę zaczerpnięto z artykułu K. Bekk De Tienne i L.A. Jackson, Knowledge Management: Understanding Theory and Developing Strategy, „Competitiveness Review” 2001/11, str. 1 – 11. 28 Czym jest biznes? miliony dolarów rocznie. Skrócenie okresu wdrażania nowego produktu, wytwo- rzonego z wykorzystaniem wspólnej wiedzy wielu ludzi, może mieć duży wpływ na przyszłą rentowność. Wykorzystanie wiedzy nie wymaga budowania skomplikowanych systemów i sieci informatycznych, choć takie rozwiązania są bardzo pomocne. Ponieważ zarządzanie wiedzą jest motorem innowacyjności i kreatywności firmy, muszą istnieć struktury i systemy ułatwiające ten proces. Jednak to jeszcze nie wszystko. Wartości i kultura firmy muszą być zgodne z koncepcją wykorzystania wspólnej wiedzy. Umiejętność zharmonizowania wartości, strategii i procesu wdrożenia w celu wzmocnienia fun- damentów uczącej się organizacji to niełatwe zadanie. Ekosystemy w biznesie James Moore13 porównuje relacje w biznesie do ekosystemu i wykorzystuje tę biolo- giczną metaforę do badania nowego modelu konkurencyjności i efektów działania sił konkurencji. Zamiast skupiać się na zmniejszaniu rozmiarów firmy i redukcji kosztów jako naturalnych reakcjach na wrogie środowisko biznesowe, menedże- rowie powinni starać się tworzyć nowe możliwości rynkowe. Często są one efektem innowacji i nowego spojrzenia na rynek, które wypracowują osoby mające wpływ na kształt pola walki. Zmiany wynikają także z bliższej współpracy z klientami i dostawcami mającej na celu wspólne kreowanie przyszłości. Nawet termin „branża” staje się przestarzały, ponieważ zakłada istnienie wyodrębnionego obszaru dzia- łalności, w którym konkuruje ustalona grupa firm. Wystarczy tylko spojrzeć na zbieżność technologii przetwarzania danych, głosu i obrazu, żeby dostrzec trudności w zdefiniowaniu obszaru konkurencji w tej rozwijającej się branży. Partnerzy kon- kurują z sobą nawzajem w jednym segmencie rynku, jednocześnie współpracując z sobą w innym. Wspólne przedsięwzięcia są inicjowane i wstrzymywane w jednej chwili, a technologia zmienia się codziennie. Można dostrzec element złożoności niespotykany dotąd w historii biznesu. Zdolność przetrwania zależy od umiejętności transformacji i adaptacji do nowych warunków — podobnie do ewolucji w biologii. Jedna z firm doradczych szacowała, że do 2004 roku blisko 42 bln dolarów przy- chodów miały generować firmy współpracujące z sobą. Niemniej blisko 60 tych związków będzie nierentownych. Formując odpowiednie konstelacje, trzeba pozbyć się dotychczasowych zachowań i nawyków, a to wymaga intensywnej nauki. Ekosystem biznesowy bierze swój początek z kontaktów z dostawcami i klientami, a jego możliwości poznawcze nie są ograniczone do tradycyjnej analizy porównu- jącej bezpośrednio konkurentów z uwzględnieniem ich umiejętności i kompetencji. 13 Ten podrozdział oparty jest na książce J. Moore’a The Death of Competition, Harper Business, Nowy Jork 1996. Ekosystemy w biznesie 29 Celem jest tutaj zarzucenie „intelektualnej sieci” i sprawdzenie, gdzie można zmienić zasady zaangażowania przy jednoczesnym rozwijaniu trwałej wartości. Gdyby wyjść poza ramy pojęcia zdefiniowanego przez Moore’a i pomyśleć o ekosystemie jako o całym sieciowym systemie tworzącym wartość, natura interakcji z klientami uległaby głębokiej zmianie. Firmy są symbiotycznie połączone w celu tworzenia wartości. Informacje o klientach są otwarcie wymieniane za pomocą interfejsów. Relacje z klientami nie są własnością poszczególnych firm, ponieważ to cały eko- system jest odpowiedzialny za obsługę klienta i troszczy się o niego. Wszystkie części systemu muszą działać synchronicznie, ponieważ klient oczekuje tylko i wyłącznie nieprzerwanych dostaw. Internet Gdy zastanawiamy się nad szumem, jaki towarzyszył powstaniu internetu, uderza nas zarówno jego potęga, jak i wady. Zalety internetu i zdolność niwelowania od- ległości i czasu przyczyniły się do efektywnego łączenia ludzi i firm na całym świe- cie w czasie rzeczywistym. Wirtualne społeczności spotykają się w sieci, omawiając tematy interesujące wszystkich ich członków, a firmy są budowane według modelu, który przeczy tradycyjnej logice. Wynalazek ten umożliwił współpracę i budowę efektywnych zespołów międzyfirmowych rozwijających w rekordowym czasie nowe produkty, których jakość jest wyższa, a koszty niższe niż w modelu zintegrowanym pionowo. Technologie internetowe pozwalają firmom na przeprojektowanie wszyst- kich procesów biznesowych, takich jak opracowywanie produktu, zarządzanie łań- cuchem dostaw i relacje między sprzedażą a dystrybucją14. Niemniej w wielu przy- padkach nie wykorzystuje się potencjału internetu. Upadek dotcomów skupił uwagę badaczy na przyczynach. Choć nie ma prostego wyjaśnienia, wydaje się, że przy- czyną klęski mogła być niewłaściwa realizacja biznesplanu i nieefektywna komu- nikacja. Firmy były niezdolne do współdziałania z klientami, niezupełnie rozumiały ich potrzeby i nie spełniały ich oczekiwań. Poziom zużycia środków pieniężnych nie był przyczyną klęski, ale raczej miernikiem nieefektywności strategii. Implikacje Weszliśmy w nowy wiek. Oczywiste jest, że kryteria, które definiowały biznes w ubie- głym stuleciu, stały się mniej użyteczne. Obecne pokolenie menedżerów było świad- kiem zmian w sposobie zarządzania firmami. Dzięki terminom takim, jak eko- nomiczna wartość dodana, wartość marki czy wartość klienta w skali całego życia 14 Bardziej szczegółowe omówienie tego zagadnienia można znaleźć w artykule F. Keenana i S. Ante, The New Teamwork, „Business Week”, 18.02.2002, str. EB 12 – 18. 30 Czym jest biznes? (długookresowa wartość lojalnego klienta) uległy zmianie mierniki, za pomocą których ocenia się działalność przedsiębiorstw. Rysunek 1.1 porównuje wartość rynkową firm Bethlehem Steel i Nucor. Z wykresu tego można wysnuć wniosek, że notowana przez Wall Street wartość zintegrowanych zakładów metalurgicznych zmniejszała się wraz z upływem czasu. Na początku XX wieku integracja pionowa była oznaką siły i dominacji rynkowej. Nawet dzisiaj niektóre firmy z oporami zga- dzają się na usamodzielnienie niektórych oddziałów, ale następnie korzystają z ich usług w celu uzupełnienia łańcucha wartości. Wal-Mart, firma nieprodukcyjna, stała się największym przedsiębiorstwem na liście Fortune 500. Enron, który popadł w kłopoty, stał się jednym z największych na świecie dostawców energii elektrycznej nie z powodu rozmiaru czy wydajności infrastruktury przesyłowej, ale dzięki wiedzy związanej z kontraktami typu future na energię elektryczną. Nie była to tradycyjna firma energetyczna, zajmująca się równoważeniem obciążenia lub sprawdzaniem, czy linie energetyczne nie ucierpiały na skutek burz i czy klienci mają prąd przez 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu. Zamiast tego Enron rozwinął własne modele i dowiódł swej przedsiębiorczości. Potem zaczęły się problemy, okazało się, że dług pozabilansowy jest zbyt duży, żeby dało się podtrzymać wzrost. Enron, niegdyś modelowy przykład transformacji, upadł z powodu chciwości, wątpliwych praktyk biznesowych i nieefektywnego zarządzania i nadzoru. Lista firm, które zbankrutowały, wydłuża się, w miarę jak publiczne zaufanie do sektora biznesowego coraz bardziej spada. Rysunek 1.1. Porównanie firm Bethlehem Steel i Nucor Źródło: przedruk za pozwoleniem Harvard Business School Press. Wykres pochodzi z bazy CDI Value Growth Database, został zamieszczony w pracy A. Slywotzky’ego Value Migration, Harvard Business School Press, Boston 1996, str. 9. © Harvard Business School Publishing Corporation, 1996; wszelkie prawa zastrzeżone. Rola firmy zmieniła się dramatycznie, a transformacje prowadzące do fundamen- talnych przeobrażeń w podstawowej strukturze społecznej, o których pisaliśmy na początku rozdziału, zdarzają się coraz częściej. Andy Grove15, dyrektor generalny 15 A. Grove, Only the Paranoid Survive, Currency Doubleday, Nowy Jork 1996. Implikacje 31 Intela, potwierdza ten pogląd i mówi o punktach przegięcia, które wrzynają się w serce firmy, zagrażając jej istnieniu. Punkty przegięcia to momenty, w których zmiany charakteru konkurencji, technologii czy rynku generują znaczne możliwości i (lub) zagrażają przetrwaniu firmy. Rola kierownictwa wyższego szczebla polega na opra- cowaniu wizji, która ostatecznie spowoduje transformację. Niemniej często to kie- rownicy średniego szczebla muszą przewidzieć zmiany, docenić ich potencjalny wpływ, i to oni właśnie muszą podjąć działania. Sukces często zależy od wykona- nia — osiągnięcie celów zależy naprawdę od szczegółów! W następnych rozdziałach przejdziemy od strategii do problemów z jej wdrożeniem. Wszystkie rozdziały są z sobą powiązane, a ich celem jest przedstawienie Czytel- nikowi wyzwań, przed którymi stoją menedżerowie w XXI wieku. Nasza podróż obfituje w zwroty. Niektóre rozdziały skupiają się na tradycyjnych, funkcjonalnych dyscyplinach biznesowych, takich jak marketing i działalność operacyjna. Inne dotyczą szczegółów rachunkowości, analizy ilościowej, wartości bieżącej netto i modeli wyceny opcji. Inne jeszcze wzbijają się w stratosferę otoczenia korporacji, zajmując się polityką firmy. Omawiamy w nich zagadnienia ważne dla przedsiębiorczości, dla kreacji bogactwa i wartości oraz dla strategii i zarządzania aliansami. Jednocze- śnie poruszone zostały takie zagadnienia, jak efekty wzmocnienia pozycji, napięcia związane ze zmianami umowy społecznej, etyka biznesu jako ważny wymiaru rozu- mowania kierownictwa oraz przywództwo odśrodkowe. Zalecane lektury D. Bovet, J. Martha, Value Nets — Breaking the Supply Chain to Unlock Profits, John Wiley Sons, Nowy Jork 2000. J. Collins, Good to Great: Why Some Companies Make the Leap... and Others Don’t, HarperCollins Publishers, Nowy Jork 2001 (wyd. pol. Od dobrego do wielkiego: czynniki trwałego rozwoju i zwycięstwa firm, Jacek Santorski — Wydawnictwa Biznesowe, Warszawa 2003). P. Evans, T. Wurster, Blown to Bits, Harvard Business School Press, Boston 2000. G. Hamel, Leading the Revolution, Harvard Business School Press, Boston 2000. M. Hammer, The Agenda: What Every Business Must Do to Dominate, Random House, Nowy Jork 2001. M. Lewis, Next, W.W. Norton and Company, Nowy Jork 2000. 32 Czym jest biznes?
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: