Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00727 010408 11035370 na godz. na dobę w sumie
MIDI. Cyfrowy interfejs instrumentów muzycznych - książka
MIDI. Cyfrowy interfejs instrumentów muzycznych - książka
Autor: Liczba stron: 140
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-7197-892-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> digital lifestyle >> muzyka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Wybierz się w podróż w krainę muzyki tworzonej z pomocą komputera.

Naucz się wykorzystywać bogate możliwości MIDI. MIDI to coś więcej niż sposób zapisu melodyjek tworzących tło niektórych stron internetowych. MIDI jest profesjonalnym standardem, w oparciu o który komunikują się ze sobą rozmaite urządzenia: syntezatory, komputery, sekwensery, efekty i klawiatury muzyczne, używanym przez amatorów i profesjonalistów na całym świecie.

Książka omawia zarówno 'technologiczne' jak i 'muzyczne' aspekty MIDI. Dzięki niej nauczysz się przygotowywać muzykę na swoim PC, poznasz nie tylko sam standard i jego zastosowania, ale i konkretne programy, takie jak Cubase czy SoundFont Studio.

Opisano:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREĎCI SPIS TREĎCI MIDI Autor: Mariusz Stepieñ ISBN: 83-7197-892-8 Format: B5, stron: 138 Wybierz siê w podró¿ w krainê muzyki tworzonej z pomoc¹ komputera. Naucz siê wykorzystywaæ bogate mo¿liwoġci MIDI. MIDI to coġ wiêcej ni¿ sposób zapisu melodyjek tworz¹cych t³o niektórych stron internetowych. MIDI jest profesjonalnym standardem, w oparciu o który komunikuj¹ siê ze sob¹ rozmaite urz¹dzenia: syntezatory, komputery, sekwensery, efekty i klawiatury muzyczne, u¿ywanym przez amatorów i profesjonalistów na ca³ym ġwiecie. Ksi¹¿ka omawia zarówno „technologiczne” jak i „muzyczne” aspekty MIDI. Dziêki niej nauczysz siê przygotowywaæ muzykê na swoim PC, poznasz nie tylko sam standard i jego zastosowania, ale i konkretne programy, takie jak Cubase czy SoundFont Studio. Opisano: • Podstawy MIDI • £¹czenie urz¹dzeñ wraz ze schematami po³¹czeñ • Sekwenser Cubase — tworzymy utwór krok po kroku • MIDI w praktyce — radzenie sobie z problemami • Sound Blaster Audigy jako modu³ brzmieniowy • Inne aplikacje przydatne do tworzenia muzyki KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOĎCIACH O NOWOĎCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Spis treści MIDI to… — zamiast wstępu ...................................................a.......... 7 Rozdział 1. Witaj w świecie MIDI ...................................................a.................... 11 Na początku był chaos…...................................................k................................................11 Standardy na straży porządku ...................................................k........................................12 Cyfrowa partytura ...................................................k...................................................k.......13 Kanały MIDI ...................................................k...................................................k...............14 Rozdział 2. Łączenie i konfigurowanie urządzeń ...................................................a. 15 Interfejs MIDI — podłączanie komputera do „krwiobiegu” ............................................15 Interfejsy USB — nie tylko do laptopa...................................................k..........................16 Przełączniki MIDI — gdzie skierować dane...................................................k..................17 Kilka zdań o filtrowaniu komunikatów MIDI...................................................k................18 Konfigurowanie karty muzycznej i programu sekwenserowego ......................................19 Przygotowanie syntezatora...................................................k.............................................21 Schematy kabli połączeniowych ...................................................k....................................22 Schematy połączeń...................................................k...................................................k......23 Odtwarzanie utworów z komputera na zewnętrznym syntezatorze............................23 Klawiatura sterująca modułem brzmieniowym karty muzycznej...............................24 Syntezator + komputer w roli sekwensera ...................................................k...............25 Klawiatura sterująca + komputer + zewnętrzny moduł brzmieniowy ........................27 Syntezator + komputer + inne urządzenie MIDI ...................................................k.....27 Na scenie — sekwenser steruje wszystkim ...................................................k.............29 Połączenie TO-HOST ...................................................k..............................................30 Rozdział 3. Strumień danych MIDI...................................................a................... 31 Jeszcze coś na rozgrzewkę ...................................................k.............................................31 Sekwenser............................................k...................................................k...........................33 Nuty przede wszystkim ...................................................k..................................................34 Program change i rodzinka...................................................k.............................................35 Pitch Bend ...................................................k...................................................k............... Aftertouch (Channel Pressure) ...................................................k.......................................37 Komunikaty z grupy Control Change ...................................................k............................37 Kontroler RPN.........................................k...................................................k.......................38 Kontroler NRPN...................................................k...................................................k..........40 Komunikaty System Exclusive ...................................................k......................................41 System szesnastkowy — strachy na Lachy ...................................................k.............41 Postać komunikatów ...................................................k................................................42 ....36 Rozdział 4. Cubase — praca z sekwenserem ...................................................a... 45 Poznajemy miejsce pracy ...................................................k...............................................45 Górny pasek statusu ...................................................k.................................................45 Pole inspektora...................................................k...................................................k......46 Aktywne kolumny...................................................k...................................................k.47 Widok partii instrumentalnych ...................................................k................................48 Panel sterujący ...................................................k...................................................k......48 Klawisze skrótów...................................................k...................................................k..49 Przyborniki...................................................k...................................................k............49 Tryby edycji — wprowadzenie ...................................................k......................................51 Key Edit ...................................................k...................................................k................51 List ...................................................k...................................................k..................... ...52 Drum ...................................................k...................................................k.....................53 Score ...................................................k...................................................k.....................54 Mastertrack ...................................................k...................................................k...........54 Konfiguracja programu ...................................................k..................................................54 Setup MME...................................................k...................................................k...........56 MIDI System Setup...................................................k..................................................57 MIDI Filtering...................................................k...................................................k.......58 Metronome ...................................................k...................................................k............59 Synchronization ...................................................k...................................................k....59 Typ ścieżek ...................................................k...................................................k...........60 Inne opcje...................................................k...................................................k..............61 Przepis na utwór ...................................................k...................................................k..........61 Przygotowania...................................................k...................................................k.......62 Tempo utworu ...................................................k...................................................k.......63 Transpozycja i dynamika gry...................................................k...................................64 Nagrywanie ...................................................k...................................................k...........66 Dobór instrumentów ...................................................k................................................66 Edycja ...................................................k...................................................k...................68 Mikser ...................................................k...................................................k...................71 Proporcje głośności w partii perkusyjnej ...................................................k.................72 ABC stosowania kontrolerów ...................................................k..................................74 Kwantyzacja...................................................k...................................................k..........79 Funkcje MIDI...................................................k...................................................k........80 Komunikaty SysEx ...................................................k..................................................81 Eksport do formatu SMF0 i SMF1 ...................................................k..........................82 Praca z kilkoma urządzeniami...................................................k........................................83 Łączenie materiału MIDI i AUDIO ...................................................k...............................84 Podstawowe czynności konfiguracyjne ...................................................k...................84 Wstawianie zawartości plików ...................................................k................................86 Nagrywanie dźwięku ...................................................k...............................................88 Rozdział 5. MIDI w praktyce ...................................................a........................... 89 Zawieszające się dźwięki ...................................................k...............................................89 Przygotowanie dyskietek...................................................k................................................90 Zapis i odczyt pamięci urządzeń ...................................................k....................................91 Sterowanie procesorem efektów lub wokalizerem...................................................k.........92 Vocoder — głos a’la Cher na żywo ...................................................k...............................92 System Exclusive — sterowanie efektem Wah w urządzeniach XG................................94 Mam syntezator z niestandardowym napędem dyskietek… .............................................95 Syntezator programowy może zaszkodzić ...................................................k.....................96 Obwiednia amplitudowa ADSR...................................................k.....................................97 Rozdział 6. Sound Blaster Audigy w roli modułu brzmieniowego .......................... 99 Wczytywanie do pamięci banku brzmień...................................................k..........................99 Adresowanie brzmień...................................................k...................................................k101 Rozdział 5. MIDI w praktyce Tytuł tego rozdziału mówi sam za siebie. Znalazły się w nim rozwiązania często spotykanych problemów oraz omówienia nietypowych sytuacji. Mam tu na myśli między innymi podrozdział opisujący zadanie, którym obarczył mnie dobry znajomy. Ma on stary syntezator, który nie potrafi zapisywać ani odczytywać dyskietek w for- macie DOS. Jak więc przygotować utwór za pomocą programu Cubase i odtworzyć go w syntezatorze? Jak przenieść dane z komputera do rsyntezatora? Pozostałe problemy wyglądają mniej lub bardziej egzotycznie, ale przytrafiają się niemal każdemu intensywnie działającemu midi-kompozyrtorowi. Zawieszające się dźwięki Jest to zmora niejednego początkującego twórcy MID-ów. Ich przyczyną najczęściej są podwójne dźwięki lub nutki o zerowym czasie trwania. Pierwsze z nich można ła- two usunąć, korzystając z wbudowanej w Cubase funkcji Functions/MIDI Functions/ Delete Doubles. Należy jednak zachować ostrożność i sprawdzić, czy funkcja zadziałała właściwie. Jeżeli nie, to czeka nas żmudne ręczne kasorwanie nutek. Lekarstwem na zerowe dźwięki jest włączenie trybu LIST i przeglądanie wszystkich komunikatów. Szukamy takich, które w kolumnie Length mają zapisaną wartość 0. Po odnalezieniu uszkodzonej nutki kasujemy ją i szukamry następnych. Na zakończenie „leczenia” utworu eksportujemy go do formatu MID, przenosimy na dyskietkę i przesłuchujemy wszystko w syntezatorze. Zawsze należy sprawdzać utwory w takiej konfiguracji sprzętowej, w jakiej będą pracowały. Powtarzam to już do znudzenia, ale to elementarna zasada. Pamiętaj! Cubase potrafi zamaskować pewne niedoskonałości utworu i tym sa- mym nieźle napsocić. Nie traktuj go jak wyroczni. Zamiast w Cubase lepiej — na próbę — odtworzyć utwór w WinAmpie lub innym tego typu Cprogramie. 90 MIDI Przygotowanie dyskietek Wydaje się to być banalnie proste, a jednak warto wiedzieć o kilku sprawach, aby uniknąć przykrych niespodzianek. Oto kilka rad odnośnie używania tego przestarza- łego, ale ciągle żywego nośnika danych: 1. Przede wszystkim musimy zaopatrzyć się w odpowiednie dyskietki. Kupujemy tylko produkty markowe, zaoszczędzenie 1 zł na dyskiretce może się zemścić błędem dysku i tym samym niemożnością odczytania utwroru. 2. Ważną sprawą jest pojemność dyskietki. Jeżeli mamy starrszy model syntezatora, może się zdarzyć, że zamiast popularnej dryskietki o pojemności 1,44 MB musimy przygotować dysk mieszczący 720 kB danych. Ponieważ takie dyskietki trudno znaleźć w sklepach, należy zaopratrzyć się w kawałek taśmy samoprzylepnej i przerobić dyskietkę. W tym celru zaklejamy jeden z otworów w jej obudowie. Wybieramy nie ten, który ma zasuwkę zabezpieczającą przed skasowaniem da- nych. Po zaklejeniu należy sformatować dyskietkę, wybierając opcję dla pojemno- ści 720 kB. Jeżeli formatujesz dyskietkę w systemie Windows, wybierz pojemność dysku z listy Rozmiar. Można też sformatować dyskietkę z poziomu wiersza pole- ceń; wpisujemy format a: /f:720. 3. Po skopiowaniu plików na dyskietkę warto ją sprawdzrić programem diagnostycznym z zaznaczoną opcją dokładnego skanowrania powierzchni. Jeżeli pojawi się choć jeden błędny sektor (BAD SECTOR), dyskietkę odkładamy do szuflady. Do naszych zastosowań już się nrie nadaje. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że wkrótce uszkodzą się kolejrne sektory. Możemy również sprawdzić dyskietkę przez wykonanie kontrolnego kopiowania w drugą stronę, tzn. z dyskietki na dysk. I tu pojawria się mały kruczek. System Windows przechowuje w pamięci ostatnio kopiowrane pliki, więc tak naprawdę nie skopiuje ich z dyskietki, lecz z pamięrci. Najlepiej więc będzie, jeżeli przygotujesz kolejno wszystkie dyskietki i protem w takiej samej kolejności będziesz kopiował z nich pliki na dysk. rSkopiuj je do tymczasowego katalogu i zaraz potem usuń. Nie nadpisuj plików źródrłowych, które przygotowałeś w Cubase, na dysku twardym. Możesz je niechcący stracić. 4. Jeżeli dokonujemy zmian w zawartości dyskietki, na prrzykład usuwamy jeden lub kilka utworów i na ich miejsce kopiujemy inne, rto warto skasować wszystkie pliki i jeszcze raz nagrać całą dyskietkęr. Dlaczego? W zasadzie nie powinno to mieć znaczenia, ale doświadczenie mówi co rinnego. Otóż podczas usuwania plików na dyskietce powstają „dziury” w zajrętym obszarze danych. Jeżeli wykasujemy plik zajmujący 40 kB i na jego miejsce wrzucimy inny, zajmujący 50 kB, to jego część znajdzie się na miejscu tych 40 kB, a reszta gdzieś „na końcu” dyskietki. Plik zostanie podzielony r— sfragmentowany. W urządzeniach, które odtwarzają utwory w locie, nie rładując ich w całości do wewnętrznej pamięci, może dojść do sytuacji, w którrej nie zdążą odczytać tej końcówki i utwór zatrzyma się, zawiesi lub na prrzykład pewne partie instrumentalne zaczną wyprzedzać pozostałe — utwór „rozjedzie się”. Rozdział 5. ♦ MIDI w praktyce 91 Zapis i odczyt pamięci urządzeń Mamy już za sobą boje z nagrywaniem kontrolerów i dźwięków. Podobnie wygląda sprawa nagrywania tzw. zrzutu pamięci (dump memory). Zaczynamy od połączenia urządzeń. Tu wystarczy jeden kabel łączący wyjście urządzenia zrzucającego dane z wejściem interfejsu MIDI podłączonego do komputera. Zagłębiamy się w instrukcję obsługi i gdy już wiemy wszystko… możemy zacząć procedrurę: 1. Otwieramy nowy utwór (Song) w Cubase. 2. Ustawiamy marker lewy na początku utworu, a prawy morżliwie jak najdalej. Powinno wystarczyć na pozycji 1 minuty. 3. Wyłączamy filtrowanie komunikatów SysEx (Options/MIDI Setup/Filtering). Szczególnie chodzi o wyłączenie filtrowania podczas rnagrywania, a więc odznaczamy odpowiednie pole w sekcji Record (rysunek 5.1). Rysunek 5.1. Ustawienie filtrów do procedury rejestracji zrzutu pamięci urządzenia 4. Przygotowujemy urządzenie zewnętrzne do wykonania zrrzutu pamięci. 5. Włączamy nagrywanie w Cubase i zaczynamy transmitowarnie danych. 6. Sygnałem kończącym proces będzie pojawienie się stosrownej informacji na wyświetlaczu urządzenia. Może to być zwykłe OK lub Dump Memory Completed. Zdaj się na swoją inteligencję. Tak przygotowany zrzut można zapisać na dysku i… oby rnigdy się nie przydał. Proces odwrotny — zapis danych do pamięci urządzenia — przypomina odtwarzanie utworu. Znowu zaczynamy od przeczytania instrukcji obsługi. Być może trzeba odblo- kować dostęp do pamięci (opcja w menu) lub wybrać z menu opcję nasłuchu sygnałów na wejściu. Gdy wszystko jest ustawione, startujemy nasz utwór i przesyłamy dane. Zrzutu pamięci warto dokonywać po każdej zmianie zawartości pamięci, a szcze- gólnie przed oddaniem urządzenia do naprawy czy wymianą baterii podtrzymującej pamięć. Nigdy nie wiadomo, kiedy może się przydać, więc bądź zawsze przygoto- wany na najgorsze. 92 MIDI Sterowanie procesorem efektów lub wokalizerem Niezależnie od typu urządzenia, którym chcemy sterować, zasady współpracy są ogólnie te same. Posłużmy się przykładem wokalizera. Wokalizer to urządzenie tworzące współbrzmienia na podstawie głosu podstawowego — mówimy, że „dodaje głosy”. Dzięki niemu jeden wokalista może stworzyć kilku- osobowy chórek. Trzeba wiedzieć, że obróbka ludzkiego głosu w czasie rzeczywistym wymaga od urządzeń stosunkowo dużej mocy obliczeniowej. Dlatego korzystając podczas gry na żywo z wokalizera, w dodatku sterowanego z sekwensera, musimy zwrócić na niego szczególną uwagę. Umieszczamy go jako pierwsze urządzenie w łańcuchu midi, aby opóźnienie komunikatów wysyłanych przez sekwenser było jak najmniejsze. Jeżeli zachodzi potrzeba zmiany parametrów pracy wokalizera w czasie grania utwo- ru (na przykład inny program w zwrotce, a inny w refrenie), skorzystamy z możliwo- ści nagrania stosownych komunikatów sterujących. Zaczynamy od ustawienia w wo- kalizerze kanału, na którym będzie odbierał informacje sterujące. Bezpiecznie będzie wybrać kanał 16. Teraz podłączamy jego wyjście MIDI do wejścia interfejsu MIDI. Włączamy w Cubase nagrywanie i naciskamy przyciski na panelu w odpowiednim miejscu utworu. Tak nagrany materiał — ścieżkę — kojarzymy z kanałem 16. Teraz możemy sprawdzić, czy komunikaty płyną w przeciwnym kierunku — włączamy Start i słuchamy utworu, jednocześnie patrząc na reakcje rwokalizera. Po raz kolejny zwracam uwagę na potrzebę sprawdzenia kompozycji w takiej kon- figuracji, w jakiej będzie zwykle odgrywana. Jeżeli kompozycja jest przeznaczona do pracy na scenie, należy utwór — zaraz po zakończeniu prac — skopiować na dyskietkę lub inny nośnik i przetestować w syntezatCorze połączonym z wokalizerem. Dalej kolejny podrozdział związany z wykorzystaniemr wokalizera na scenie. Vocoder — głos a’la Cher na żywo Uzyskanie takiego efektu w nagraniu studyjnym nas nie interesuje. Jako midi-maniacy z krwi i kości dążymy do rozwiązania umożliwiającego śpiew na żywo. Jeżeli do tego cały zespół pracuje na scenie i nie korzystamy nawet z półplaybacku, to mamy przed sobą naprawdę ciekawe zadanie… Najbardziej obciążony będzie klawiszowiec, ponieważ będzie musiał grać niemal „w ciemno” linię melodyczną do partii wokalnej. Każdy zagrany przez niego dźwięk zostanie odśpiewany głosem wokalisty. W momencie przejścia z jednej nuty na drugą pojawi się charakterystyczne załamanie głosu. Zaczynamy pracę: Rozdział 5. ♦ MIDI w praktyce 93 1. Do tego zadania łączymy wyjście MIDI klawiatury sterujrącej (tę rolę może pełnić każdy instrument klawiszowy obsługujący MIDI) z rwejściem wokalizera. Wszystko oczywiście przy wyłączonych urządzeniach. 2. Ustawiamy w wokalizerze kanał odbioru danych na przrykład na 16. Robimy to w menu Utility, zawierającym ogólne parametry pracy urządzenia. 3. UWAGA! Przed nami ważny moment. Musimy tak skonfigurować krlawiaturę, żeby nadawała komunikaty na kanale 16. Inaczej wokalizer nie będzie odbierał komunikatów i w efekcie niczego nie usłyszymy. 4. Wybieramy w wokalizerze program typu Vocoder. Mamy tu kilka typów takich współbrzmień umożliwiających uzyskanie jednocrześnie od 1 do 4 głosów, czyli coś w rodzaju ogranicznika polifonii. 5. Zaczynamy grę — klawiszowiec gra, a wokalista śpiewa.r Jeżeli planujemy grę na dwa, trzy lub cztery głosy, wystarczy nacisnąrć jednocześnie kilka klawiszy. Patent na jednoczesną grę na instrumencie klawiszowym i śpiew przez wokalizer, pracujący w trybie Vocoder, dobrze sprawdza się w kościelnym chórze. W wokali- zerze możemy określić relatywną wysokość głosów — przesunięcie o jedną lub kilka oktaw w stosunku do wysokości dźwięków granych Cna instrumencie. Możemy również ułatwić sobie sprawę i zamiast gry całkowicie na żywo przygoto- wać skromny akompaniament z zestawem komunikatów dla wokalizera. Sekwencję taką można określić jako metronom ze ścieżką sterującą wokalizerem. Przygotujemy więc ścieżkę perkusyjną zawierającą tylko stopę oraz akompaniament grający miaro- wy, akordowy rytm. Wszystko po to, aby reszta muzyków mogła trzymać się tempa i wiedziała, w którym miejscu utworu jesteśmy. Dodamy do tego ścieżkę dla wokali- zera i… prawie gotowe. Szczegóły projektu: 1. Przygotowujemy w wokalizerze program zawierający współbrzmienie typu Vocoder. W obrębie tego programu musi się znaleźć również pusrte współbrzmienie do wykorzystania w miejscach wolnychr od efektownych partii wokalnych. Odpada tu pomysł na zmianę prograrmu podczas śpiewu, ponieważ trwa to zbyt długo. 2. Nagrywamy nuty sterujące wokalem. Najzwyczajniej grarmy partię solową i zapisujemy na odpowiedniej ścieżce. Wszystko kwantyzujemy, dodajemy legato i całość delikatnie cofamy. Wysłanie nutek odrobinę wrcześniej gwarantuje odpowiedni czas reakcji wokalizera. Teraz, aby nie było słychać dźwięków, ustawiamy dla nich wartość parametru Velocity = 0. 3. Konfigurujemy wokalizer do odbierania informacji MIDI na określonym kanale, na przykład 16. 4. Ustawiamy ręcznie lub nagrywamy numer programu z wokalizera i wstawiamy komunikat na początku ścieżki. 94 MIDI 5. Przygotowujemy się do nagrania informacji przełączajrących współbrzmienia. Dane będą pochodzić z wokalizera, więc podłączamy jego wyjście MIDI do komputera. Startujemy utwór i w odpowiednich miejscrach zmieniamy tryb pracy: Vocoder — czysty wokal — Vocoder — czysty wokal itd. Każda zmiana jest tłumaczona na komunikat MIDI i przekazywarna do sekwensera. To właściwie wszystko, co różni przygotowanie specjalnej sekwencji — sterującej wokalizerem w trybie Vocoder — od zwykłego utworu. System Exclusive — sterowanie efektem Wah w urządzeniach XG W syntezatorach wyposażonych w rozbudowane menu zwykle nie ma potrzeby korzy- stania z komunikatów SysEx. Wszystkich ustawień dokonamy w trybie edycji brzmienia i zostaną one zapisane wraz z innymi parametrami. Utwory zawierające specyficzne dla danego urządzenia informacje często zapisywane są w unikalnym formacie — opraco- wanym przez producenta i niezgodnym z obowiązującymi standardami. Nie będzie to więc zwykły plik MID, chyba że urządzenie potrafi przetłumaczyć ustawienia na zestaw komunikatów SysEx i zapisać wszystko do pliku SFM. Tak czy inaczej, w takiej sytuacji omija nas konieczność tworzenia komunikatów SysEx. Sytuacja komplikuje się, gdy korzystamy z karty muzycznej lub instrumentu, w którym zabrakło miejsca na niezbędne moduły (w tym interfejs użytkownika). Takim urzą- dzeniem może być na przykład klawiatura sterująca wyposażona w moduł brzmie- niowy. Tu zaprzęgniemy do pracy swoją wyobraźnię i znajomość liczb szesnastko- wych — można korzystać z tabel umieszczonych na końcu rksiążki. Posłużę się przykładem dla standardu XG, ponieważ na rynku znajduje się wiele zgodnych z nim urządzeń. Są to zarówno syntezatory czy klawiartury MIDI, jak i karty muzyczne. Korzystając z komunikatów SysEx, uaktywnimy niestandardowy efekt. Dla utrud- nienia będzie to efekt z grupy Variation. Zaczynamy od przejrzenia specyfikacji standardu XG (dodatek E i dodatek F). Odczytujemy następujące kodyr: 02 01 40 — określenie typu efektu z grupy Variation, starszy i młodszy bajt (Variation type MSB and LSB), 4E 00 — adres efektu Auto Wah, część MSB i LSB (to odczytujemy z dodatku F), 02 01 5A — włączenie lub wyłączenie efektu z grupy Variation. Wartość 01 włącza, a 00 wyłącza te efekty. Musimy więc przesłać dwa komunikaty: F0, 43, 10, 4C, 02, 01, 40, 4E, 00, F7 — przypisanie efektu Auto Wah do grupy Variation, F0, 43, 10, 4C, 02, 01, 5A, 01, F7 — włączenie grupy efektów Variation. Rozdział 5. ♦ MIDI w praktyce 95 Skąd wzięły się pozostałe liczby w komunikatach, te rzapisane zwykłą czcionką? Oto ich znaczenie: F0 — początek komunikatu, 43 — identyfikator producenta; 43 to Yamaha, 10 — numer urządzenia, do którego wysyłamy komunikat, 4C — identyfikator standardu; 4C to XG, F7 — koniec komunikatu SysEx. Dodatkowe informacje na ten temat znajdziesz w rozdziale 3. (podrozdział „Komuni- katy System Exclusive”). Tak przygotowany zestaw komunikatów wpisujemy na początku utworu. Żeby co- kolwiek usłyszeć, należy jeszcze skojarzyć wybrane brzmienie — kanał MIDI — z tym efektem. Wstawiamy więc kontroler CC#94 — Efect 4 Depth, odpowiedzialny za efekt z grupy Variation — do odpowiedniej ścieżki i wstępnie ustawiamy wartość na 120. Zmieniając ją, regulujemy poziom nasycenia brzmienira tym efektem. Dostęp do parametrów efektu, takich jak szybkość i głębokość modulacji, uzyskuje- my przez przygotowanie dodatkowego zestawu komunikatów SysEx. Opieramy się na danych z tabeli parametrów efektu Auto Wah — można znaleźć je w dokumentacji standardu XG. Wartości dobieramy zwykle doświadczalnie, tak aby uzyskać jak naj- ciekawsze brzmienie. Mam syntezator z niestandardowym napędem dyskietek… Mam tu na myśli urządzenia, które korzystają z dyskietek zapisywanych we własnym formacie — opracowanym przez producenta — niezgodnym z uznanym za standard formatem DOS. Problem dotyczy starszych wersji syntezatorów i sprzętowych se- kwenserów. Często oferują one przyzwoite możliwości brzmieniowe, ale przygoto- wanie plików MID w komputerze, zapisanie ich na dyskietce i późniejsze odtworze- nie w syntezatorze jest niemożliwe. Zaraz, zaraz. Dla nas nie ma rzeczy niemożliwych. Jeżeli urządzenie wyposażono w interfejs MIDI, prześlemy utwór do sekwensera w syntezatorze, a potem zapiszemy go na dyskietce, korzystając z wbudowanego weń napędru. Zadanie nie jest jednak takie łatwe do wykonania. Nie można po prostu uruchomić odtwarzania utworu w komputerze i nagrać go w syntezatorze. Musimy nagrywać ko- lejno wszystkie kanały wchodzące w skład kompozycji. Celowo użyłem tu zwrotu „kanały”, a nie „ścieżki”, ponieważ w Cubase można zmiksować kilka ścieżek nadających dane na różnych kanałach w jedną ścieżkę. Wydawać by się mogło, że to rozwiąże 96 MIDI sprawę. Jednak po przesłaniu danych kablami syntezator dalej będzie „widział” utwór nadający na kilku kanałach, a nie jedną ścieżkę. Dlatego należy przygotować się do wysyłania danych osobno dla każdego kanału. Kompozycja musi być rozpisana na kanały, tak aby można było odtwarzać każdą ze ścieżek, skojarzoną z innym kanałem, oddzielnie. W sekwenserze syntezatora przy- gotowujemy się do nagrywania — tak jakbyśmy mieli grać na klawiaturze. Włączamy start w Cubase i… teraz sekwenser powinien automatycznie zacząć rejestrować dane. Jeżeli tak się nie stało, należy ustawić odpowiednią opcję, tak aby sekwenser reago- wał na zewnętrzne polecenia. Zwykle opcja ta znajduje się w sekcji globalnych usta- wień urządzenia; jej nazwa kojarzy się z zewnętrznym wyzwalaniem, synchronizacją lub autostartem (na przykład MIDI Clock = External) Po zakończeniu transmisji ścieżki zatrzymujemy oba sekwensery, ustawiamy wskaź- niki pozycji na początku utworu i powtarzamy operację dla wszystkich kanałów. Na- leży również zwrócić uwagę na pojemność i ilość ścieżek obsługiwanych przez se- kwenser syntezatora. Może się zdarzyć, że będzie ich tylko 8 zamiast spodziewanych 16. Musimy więc co jakiś czas miksować ścieżki w syntezatorze. Również pamięć może spłatać figla i, ze względu na swoją małą wielkość, nie zmieści całej kompozycji; wtedy zaczynają się problemy. Coś trzeba usunąć, coś srkrócić lub zapętlić. Syntezator programowy może zaszkodzić Najlepsze lekarstwo na słabą kartę dźwiękową — syntezator programowy — może stać się przyczyną kilku niemiłych sytuacji. Wszystko jest w porządku, gdy tylko słuchamy MID-ów. Już samo uruchomienie Cubase wywoła serię komunikatów informujących o błędach. Wiąże się to z tym, że soft-syntezator zajmuje kanał audio naszej karty. Cubase rów- nież próbuje się do niego dostać, aby móc nagrywać i odtwarzać dźwięki — poja- wiają się konflikty. Jeżeli nastawiamy się jedynie na pracę z materiałem MIDI, możemy zignorować komuni- katy i spokojnie pracować, wykorzystując brzmienia wirtualnego modułu brzmieniowego. Jeżeli zechcemy nagrywać materiał audio, należałoby odinstalować aplikację lub zmienić kartę na lepszą, tak aby nawet przez chwilę nie myśleć o instalacji soft-syntezatora. Opis syntezatora programowego Yamaha S-YXG100 znajdziesz w rozdziale 7. Obwiednia amplitudowa ADSR Często spotykamy się z określeniem obwiednia ADSR (rysunek 5.2). Czym ona jest i do czego służy? Rozdział 5. ♦ MIDI w praktyce 97 Rysunek 5.2. Obwiednia amplitudowa ADSR Generator obwiedni amplitudowej (Amplitude Envelope Generator — AEG) nakłada na czasowy przebieg sygnału krzywą, która wpływa na jego ostateczną postać. Dzięki temu możemy kształtować brzmienie w pewien bardzo specyficzny sposób. Generator ten jest tak istotnym elementem w procesie kształtowania brzmienia, że dostęp do pa- rametrów obwiedni uzyskujemy z poziomu sekwencji dzięki implementacji odpowied- nich komunikatów Control Change (tabela 3.6). Przyjrzyjmy się podstawowym elementom opisującym ksrztałt obwiedni:  A (Attac Time) — czas narastania,  D (Decay Time) — czas pierwszego opadania,  S (Sustain) — poziom podtrzymania,  R (Release Time) — czas wybrzmiewania. Wartości parametrów A, D i R ustawiamy sami przez ustawienie odpowiednich war- tości (w jednostkach czasu). Czas trwania stanu ustalonego — obszar S — zależy od tego, jak długo przytrzymamy wciśnięty klawisz. Patrząc na kształt obwiedni ADSR, widzimy, jak będzie zmieniało się brzmienie od momentu naciśnięcia klawisza aż do czasu, gdy go zwolnimy i dźwięk stopniowo całkiem zaniknie. Jeżeli ustawimy krótkie czasy, linie będą bardziej strome — brzmienie szybsze, ostrzejsze; w zasadzie zaraz po naciśnięciu klawisza przejdzie do ustalonego po- ziomu i zaniknie wraz z jego zwolnieniem. MIDI to… — zamiast wstępu 5 Rozdział 7. Wyspecjalizowane aplikacje ...................................................a........ 103 RP Edit — współpraca z multiefektem gitarowym...................................................k......103 Vienna SoundFont Studio ...................................................k............................................105 Pierwsze spojrzenie...................................................k................................................105 Przygotowanie własnego banku...................................................k.............................108 Soft-syntezator Yamaha S-YXG100...................................................k............................111 Dodatek A Parametry komunikatów MIDI ...................................................a..... 115 Dodatek B Konwersja liczb szesnastkowych ...................................................a. 119 Dodatek C Kontrolery standardu XG ...................................................a............. 121 Dodatek D Parametry kontrolerów NRPN dla standardu XG .............................. 123 Dodatek E Adresy komunikatów SysEx dla standardu XG................................. 125 Dodatek F Typy efektów dla standardu XG ...................................................a... 129 Skorowidz...................................................a................................... 133
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

MIDI. Cyfrowy interfejs instrumentów muzycznych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: