Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00365 005969 13100617 na godz. na dobę w sumie
Malta. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Malta. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: Liczba stron: 176
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-8628-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> fotografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Malta to wyspiarski kraj położony między Sycylią a wybrzeżem Afryki, który olśniewa swoją urodą. Przez wieki Malta była wielokrotnie podbijana przez silniejszych sąsiadów, dzięki czemu jej zabytki i pamiątki przeszłości to nie lada gratka dla ciekawych intrygujących historii. Dziś nie bez powodu jest nazywana największym muzeum pod gołym niebem. Piękno przejrzystych wód i lagun skalistych wybrzeży docenią zarówno miłośnicy nurkowania, jak i żeglarze. To idealne miejsce dla turystów planujących aktywnie spędzić wakacje nad morzem.

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą graficzną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata.

 
 

O autorce:

Katarzyna Rodacka - ur. w 1988 r.Nie potrafi usiedzieć w jednym miejscu za długo, dlatego nałogowo podróżuje. Spędziła łącznie prawie trzy miesiące w Iranie w ramach kursu językowego i podróżowania po kraju, zjechała stopem Maroko, Syrię, Liban i Europę Wschodnią. Jako była harcerka kocha góry i nieważne czy są to niedalekie, ale bliskie jej sercu Gorce czy rumuńskie Fogarasze. Gdy trzeba wskakuje na rower - tak zwiedziła Maltę, Bornholm i bardziej lokalnie - część Małopolski. Jest koordynatorką realizowanego w ramach Programu Młodzież projektu Trawers, mającego na celu promocję turystyki odpowiedzialnej. Autorka przewodnika po Malcie, w której zakochała się od pierwszej butelki kultowego słodko-gorzkiego napoju Kinnie. Nieustanna optymistka, jej marzeniem jest podróż do Ameryki Południowej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Malta t Ubezpieczenie w podróży Autor przewodnika: Katarzyna Rodacka Redaktor prowadzący: Agnieszka Krawczyk Autor przewodnika: Katarzyna Rodacka Redakcja: Anna Palonek, Teresa Karkowska Redaktor prowadzący: Agnieszka Krawczyk Korekta: Agnieszka Szmuc Redakcja: Anna Palonek, Teresa Karkowska Opracowanie kartografi czne: DAKA – Studio Grafi czne Korekta: Agnieszka Szmuc Źródło pochodzenia danych kartografi cznych: Opracowanie kartografi czne: DAKA – Studio Grafi czne OSM (http://www.openstreetmap.org) Źródło pochodzenia danych kartografi cznych: Projekt okładki: hotmedia OSM (http://www.openstreetmap.org) Skład: Teresa Karkowska Projekt okładki: hotmedia Skład: Teresa Karkowska Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu ni- niejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kse- Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu ni- rografi czną, fotografi czną, a także kopiowanie książki na nośniku fi lmowym, magnetycznym niejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kse- lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. rografi czną, fotografi czną, a także kopiowanie książki na nośniku fi lmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami fi rmowymi bądź towa- rowymi ich właścicieli. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami fi rmowymi bądź towa- rowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informa- cje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wyko- Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informa- rzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. cje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wyko- Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewen- rzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. tualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewen- tualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki c, - Gliwice Wydawnictwo Helion tel.:   ul. Kościuszki c, - Gliwice e-mail: redakcja@bezdroza.pl tel.:   księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Drogi Czytelniku! http://bezdroza.pl/user/opinie/?bemlt Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. http://bezdroza.pl/user/opinie/?bemlt Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: ---- Wydanie I Copyright © Helion,  ISBN: ---- • Kup książkę Copyright © Helion,  • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność Malta Kup książkę Poleć książkę PRZEŻYCIE, KTÓRE MUSI STAĆ SIĘ UDZIAŁEM KAŻDEGO TURYSTY y Wieczorny spacer po Mdinie To średniowieczne miasto maltańskie poło- żone niemalże w centrum wyspy jest szcze- gólnie urokliwe wieczorem, kiedy żółtawe światło latarni oświetla wąskie uliczki i ka- mienne zaułki. Znad murów Mdiny rozciąga się piękny widok, wieczorem dodatkowo uświetniony światłami. Udział w feście Święto religijne na Malcie oznacza pochód, muzykę, kolorowe dekoracje, a czasem także zawody w bieganiu po natłuszczonym palu. Okazji, by wziąć udział w feście, szczególnie w lecie, nie brakuje, gdyż jest to wciąż żywa maltańska tradycja ludowa. t l a M e j c k a r t A Skosztowanie potrawy z królika Dania z królika (zwane fenek), będące jed- nym z maltańskich specjałów, są serwowane w niemalże każdej miejscowości. Restauracje prześcigają się o miano tej, w której podaje się najlepsze potrawy z królika. Nie można zatem wyjechać z Malty, nie spróbowawszy tego smakołyku. Rejs luzzu Kolorowe maltańskie łódki, będące jednym z symboli kraju, stoją zacumowane we wszyst- kich portach na wyspach, a wymalowane na burtach oczy Ozyrysa czuwają nad pomyśl- nym powrotem rybaków do portu. Nie spo- sób przegapić rejsu łódką po turkusowych wodach Morza Śródziemnego. Poranna kawa w kawiarence Jest to doskonała okazja do obserwacji życia Maltańczyków. Na Malcie bowiem poranki należą do mężczyzn, którzy – popijając kawę i jedząc słodkie pastizzi – dyskutują o bieżących wydarzeniach. Nurkowanie w Morzu Śródziemnym Malta reklamuje się jako raj nurkowania. Oferty zachęcające do spróbowania podwodnej przygody znajdziemy na każdym kroku, a wi- dok ludzi w kombinezonach nurkowych jest stałym elementem nadmorskiego krajobrazu. Być może te powody wystarczą, by ponurko- wać i obejrzeć kolorowe łodzie luzzu z nieco innej perspektywy. Skosztowanie miejscowych likierów Jeśli lubimy słodki smak likierów, na pewno przypadną nam do gustu maltańskie alko- hole. Ich smaki można wymieniać w nieskoń- czoność: melonowy, pomarańczowy, migda- łowy, anyżkowy, fi gowy, z granatu, opuncji i wiele innych. Nie można wyjechać z Malty bez spróbowania chociażby jednego z nich! Rejs na Comino Najmniejsza z trzech zamieszkanych maltań- skich wysp szczególnie poza sezonem daje po- czucie przebywania w miejscu niemalże bez- ludnym. Na Comino obecnie mieszka jedna kilkuosobowa rodzina, a przez wysepkę pro- wadzi tylko jedna droga. Jedyną atrakcją ar- chitektoniczną jest wieża będąca fragmen- tem dawnych fortyfi kacji. y t l a M e j c k a r t A Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Klify Dingli Znajdujące się na południu Malty klify Dingli wyrastają z morza na wysokość ok.  m. Sto- jąc na ich szczycie, można podziwiać otwarte morze, ścięte ściany klifów, a także małą, ta- jemniczą wyspę – Filfl ę. y t l a M e j c k a r t A NAJPIĘKNIEJSZE MIEJSCA PRZYRODNICZE NA MALCIE Zatoka Għajn Tuffieħa Zatoka jest otoczona półkolem przez ląd wcinający się głęboko w morze. Nad nią znajduje się piaszczysta plaża. Przechodząc przez niewielkie wzgórza, można dotrzeć na kolejną plażę. Blue Grotto Znajdująca się na południu jaskinia, do któ- rej można wpłynąć luzzu, jest wypełniona wodą w kolorze turkusowym. Oprócz wzię- cia udziału w rejsie można się w tym miejscu także kąpać i nurkować. Ogrody Buskett Ogrody zostały co prawda stworzone ludzką ręką, jednak rosnące w nich drzewa poma- rańczowe, sosny i wszystkie inne rośliny są niewątpliwie tworem natury. Jest to dobre miejsce na wypoczynek wśród zieleni, któ- rej tak brakuje w pozostałej części wyspy. Puste przestrzenie półwyspu Marfa Półwysep Marfa jest idealnym miejscem na wyjazd rowerowy. Mała ilość samochodów i jeszcze mniejsza liczba turystów sprawiają, że można przejechać półwysep, oglądając urzekający klifowy krajobraz, niezmącony ludzkimi sylwetkami. Azure Window Naturalne okno utworzone nad brzegiem morza znajduje się na zachodnim wybrzeżu Gozo. Zaraz obok wyłania się z wody tak zwana Fungus Rock. Jest to malownicze miejsce, gdzie można popływać lub wypły- nąć łódką w morze. NAJCIEKAWSZE MIEJSCA HISTORYCZNE NA MALCIE Hypogeum Ħal-Saflieni w Paoli Nie trzeba być miłośnikiem prehistorii, żeby docenić to miejsce. Hypogeum robi wrażenie nie tylko swoją historią, ale także wielkością. To tutaj znaleziono najsłynniejszą maltańską fi gurkę – Śpiącą Wenus. Katakumby św. Pawła w Rabacie Rozległe korytarze katakumb św. Pawła wraz z pomieszczeniami, których przeznaczenia możemy się tylko domyślać, zostały wydrą- żone w miękkiej, wapiennej skale. Labirynt tuneli i komór grobowych był miejscem po- chówku pierwszych chrześcijan. Konkatedra św. Jana w Valletcie Zadziwiający jest kontrast pomiędzy su- rową i prostą fasadą a bogatym barokowym wnętrzem konkatedry z kolorową marmu- rową posadzką. W głównym kościele Val- letty można podziwiać nie tylko architek- turę, ale także obraz Caravaggia znajdujący się w jednej z kaplic. Szpital Rycerzy Zakonu św. Jana (Sacra Infermeria) Obecne Śródziemnomorskie Centrum Konfe- rencyjne było kiedyś szpitalem prowadzonym przez najlepszych medyków średniowiecznej Europy – rycerzy joannitów. Warto przejść się po posadzce jednego z największych ówcze- snych europejskich szpitali, gdzie służba zdro- wia była na wyższym poziomie niż w wielu współczesnych miejscach. y t l a M e j c k a r t A Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Valletta i okolice Valletta Valletta – najmniejsza ze wszystkich i zara- zem najbardziej na południe położona euro- pejska stolica, liczy zaledwie ok.  tys. miesz- kańców. Jej strome uliczki, widok z góry na morze, kolorowe balkony i monumentalna katedra tworzą idealną scenerię do spaceru (poruszanie się samochodem po mieście jest zdecydowanie niepraktyczne). Mury Valletty kryją w sobie muzea, kościoły i piękny Te- atr Manoela. Gdy dotrzemy na koniec pół- wyspu, zobaczymy mury obronne i ogrody, z których roztacza się widok na Trzy Miasta. HISTORIA Decyzja o zbudowaniu Valletty została pod- jęta po napaści Turków, którzy w  r. ob- legali wyspę. Ze wspominanego do dzisiaj ▼ Widok na port i starą zabudowę miasta Wielkiego Oblężenia Maltańczycy wy- szli obronną ręką, jednak podczas walk kraj spłynął krwią, a joannitom potrzebne było ufortyfi kowane miasto przygotowane na kolejny atak. To właśnie Wielki Mistrz Jean de La Vallette postanowił wznieść fortyfi - kacje, aby w razie ewentualnej napaści le- piej bronić Malty. Papież Pius V oraz król Hiszpanii Filip II obiecali wesprzeć fi nan- sowo plan Wielkiego Mistrza. Już w na- stępnym roku,  marca  r., na wzgó- rzu Sceberras leżącym na małym półwyspie o tej samej nazwie rozpoczęto budowę no- wego miasta. Powstawało ono naprzeciwko Wielkiego Portu i pierwszej siedziby joan- nitów – Birgu. Zanim zostało zbudowane miasto, tuż nad morzem znajdował się je- dynie fort św. Elma, który bronił wejścia do 79 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M y t l a M e j c k a r t A Schrony przeciwlotnicze W wielu maltańskich miejscowościach znaj- dują się schrony przeciwlotnicze z czasów II wojny światowej. Prócz nich także bardzo dużo kościołów i kaplic było używanych w celu ochrony ludności podczas wojny. Warto zejść do takich schronów, by wyobrazić so- bie, jak mieszkańcy tego malutkiego kraju na środku morza chronili się podczas wojny. Kościół Ta’ Pinu na Gozo Wskutek cudownych wydarzeń, które roze- grały się na wyspie pod koniec XIX w., świą- tynia ta na początku XX w. stała się miejscem pielgrzymek. Położony w sielskiej scenerii Gozo kościół Ta’ Pinu wypełniony jest różnymi darami wotywnymi. Lascaris War Rooms Idąc przez pochodzące z czasów II wojny światowej podziemne pomieszczenia o prze- znaczeniu wojskowym, wyobraźmy sobie żoł- nierzy monitorujących działania armii brytyj- skiej na Morzu Śródziemnym i planujących kolejne posunięcia taktyczne. Cytadela w Victorii Z górującej nad stolicą Gozo cytadeli rozciąga się widok na zielone pola uprawne wyspy. Wiekowe mury bu- dowli kryją wiele ciekawych obiek- tów – Stare Więzienie, Muzeum Folk- loru czy kaplicę św. Józefa. Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę 80 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M Morze Śródziemne Przystañ promowa SSSSSSSSS tttttttttttttt .. MMMMMMMMMM MMMMMMMMM aaaaaaaaa rrrrrrrrrrrrrrrrrr kkkkkkkkkkk sssssss eeeeeeeelllllliiiitttttttttttttttttt aaaaaaa SSSSSSSSSS ttttttttttttttttttttt rrrrrrrrrrrrrrrr eeeeeeeeee SSSSSSSSSSS tttttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrrr eeeeeeeeee eeeeeeeeee tttttttttttttt eeeeeeeeeee tttttttttttttttt OOOOOOOOOOOOOOOllllllllldddddddddddd MMMMMMMMMMiiiinnnnnnnnnntttttttttttttSSSSSSSSSSttttttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeettttttttttttt ddddddddd aaaaaa oooooooooo RRRRRRRRR eeeeeee gggggggggg SSSSSSSSSSSSSiiiiiieeeeeeee GGGGGGGGGrrrrrrrrreeeeeeeee aaaaaaaaaaa tttttttttt Bonheur Guest House WWWWWWWWWWWWWWW iiiinnnnnnnnn ddddddddddd aaaaaa ccccccccccccc TTTTTTTTTTTTTrrrrrrrrrriiiiiiiqqqqqqqqqqqqqqqqIIIlll-LLLLLLLLLaaaaaaaaaL nnnnnnnnn MMMMMMMaaaaaaarrrrrrrrrrsssssssaaaaaaaaaaaaa mmmmmmmmmmmmmm xxxxxxxxxxxxeeeeeeettttttttttttttttttttttttttt SSSSSSSSSSSSStttttttttttttttttrrrrrrrrrrrreeeeeee eeeeeeeettttttttttttttt WWWWWWWWWWWWWWW eeeeeeeeesssssssssssttttttttttttSSSSSSSSttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeettttttttttttt OOOOOOOOOOOOlllllllldddddddddddd BBBBBBBBaaaaaaaaaaakkkkkkkkkkkkkkkeeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrryyyyyyyyyyyyySSSSSSSSStttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeetttttttttttt SSSSSSSttttttttttttttrrrrrrraaaaaaiiiiittttttttSSSSSSStttttttttttttttrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeee TTTTTTTTTTTTrrrrrrrrriiiiiiqqqqqqqqq GGGGGGGGGGG eeeeeeeeennnnnnnnddddddduuuuuuuuusssss Kościół karmelitów AAAAAAAAAAA rrrrrrrrrrr cccccccccccccc hhhhhhhhh bbbbbbbbbbiiiiiiiiiiiiiiissssssssssss hhhhhhhhhh Teatr Manoela oooooooo pppppp SSSSSSSSSSSS tttttttttttttttt rrrrrrrrrrrrr eeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeee ttttttttttt RRRRRRRRRReeeeeeepp Casa Rocca Picc Pałac Wielkiego Mistrza - Pałac Prezydencki Valletta Living History MMMMM eeeeeerrrrrrrrrrrrrrccccccccccccchhhhhhhhhha The Pub Muzeum Wojny Fort św. Elma SSSSSSSSSSSSS ttttttttttt . EEEEEEEEEEEEEEllllllmmmmmmmm oooooo PPPPPPPPPPPPPllllllllaaaaaaaaccccccccceeeeeeeeeee NNNNNNN ooooooooo rrrrrrrrrrr ttttttttttttthhhhhhhhhhhhhhttttttSSSSSSSSSSSSSSSSStttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeetttttttttttttt TTTTTTTTTTTTTTrrrrrrrrriiiiiiiiiqqqqqqqqqqqqiiiiilllll-FFFFFFFFFFFFFFFooooooooooo nnnnnnnnnntttttttttttttaaaaaannnnnnnnaaaaaaa eeeeppppppppppppuuuuuuuuubbbbbbbbbbbbblllllllliiiiiiiccccccccccccSSSSSSSSSSttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeetttttttttttttttt OOOOOOOOOOOOOOOOOOO SSSSSSSSS ttttttttttttt. cola hhhhhhaaaaaaaaaaannnnnnnnntttttttttttsssssssssSSSSSSSSSSSttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeeettttttttttt NNNNN oooooo rrrrrrr tttttttttttttt hhhhhhhhh SSSSSSSS ttttttttttttttttttt rrrrrrrrrrrrrrr eeeeeee eeeeeeeeee ttttttttttttt lllllllldddddddddddd HHHHHHHH oooooooooooo ssssssssss ppppppppppppiiiiiiiiitttttttttttttttt aaaaaaaaaaaaaallllll SSSSSSSSSS tttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrr eeeeeeee eeeeeeeeeee tttttttttttttt NNNNN iiiiiicccccccccccccccc hhhhhhhhhhhhh oooooooooolllllllaaaaaaaaaaaa sssssss SSSSSSSSS tttttttttttttttttt rrrrrrrrrrrrr eeeeeee eeeeeeeee tttttttttttt The Malta Experience Dawny Szpital Joannitów - sacra Infirmeria SSSSSSSSSSttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeettttttttttttt sssssssssssWWWWWWWWWWWWWWWWeeeeeeeellllllllllllllllssssssss TTTTTTTTTTTTTrrrrrrrrrriiiiiiqqqqqqqqqqqqqqqqqIIIlll-- MMMMMMMMM eeeeeeedddddddddddiiiiitttttttttttttteeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrraaaaaaaaaaaaaaannnnnnnnOOOOOOOOOOOOOOO llllllllllll OO Lower Barracca Gardens mmmmmmmmm illllllll Muzeum Sztuk Pięknych SSSSSSSS ttttttttttttttttttt.. JJJJJJJ ooooooooooo hhhhhhhhhhh Biblioteka Narodowa SSSSSSSSS ttttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrr eeeeeeeee eeeeeeeeeeee ttttttttttttt OOOOOOOO rrrrrrrrrrrrrr ddddddddddiiiinnnnnnnn SSSSSSSSSSS ooooooooooo uuuuuuuuuu ttttttttttttttttttt hhhhhhhhhh aaaaaaaaaaaaa nnnnnnnnn ccccccccccccc cc eeeeeee SSSSSSSS ttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrr eeeeeeee Trabuxu eeeeeeeeee tttttttttttttttt PPPPPPPPP ooooooooooo ppppppppppppppppp eeeeeee PPPPPPPPPPPiiiiuuuuuuuuusssssss VVVVVVVVVVV Narodowe Muzeum Archeologiczne SSSSSSSSSttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrreeeeeee eeeeeeeeettttttttttttttt Kościół Franciszkanów Kościół św. Barbary eeeeellllliiiiitttttttttttttttt aaaaaaaa MMMMMMMMMM nnnnnnn sssssss SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS tttttttttttttttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrrrrr eeeeeeeeee eeeeeeeeeeeee tttttttttttt Konkatedra św. Jana Kościół św. Pawła Rozbitka SSSSSSSSSSStttttttttttt..PPPPPPPPPPPPPPaaaaaaaaaaaauuuuuuuuuullllSSSSSSSSSSSStttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeettttttttttttt SSSSSSSSSttttttttttt..UUUUUUrrrrrrrrrrrrssssssssssuuuuuuuuuuullllllaaaaaaaSSSSSSSSSSttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeettttttt vavavaa nta nta nta na na ntttntntntntntnt q Lva nt q Lva nt q Lva nt Tririq Lva nt va n q LvLvaLvaLvavLvLvva n va n LvLva riqriqriqq Lv q Lv TriTririq Liq Liq L qqq TriTrTriqriqriq Triq TriTriTrTriq Triq XXXXXXXXXXXXXXXXXXX aaaaaaaaaaaattttttttttttttttttttttttttttttIIIlll--BBBBBBBB aaaaaaa T ttttttttt nnnnnnnnnn aaaaaaaaaa vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv LLLLLLLLL rrrrrrrrrrrriiiiiii qqqqqqqqq TTTTTTTTTTTTTTTTT eetttttttttttt aaaaaarrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrriiiiiieeeeeeeeerrrrrrrrrrrrraaaaa Hastings Garden SSSSSSSS ttttttttttttttttttt rrrrrrrrrrrrr eeeeeeee eeeeeeeeeee tttttttttttttt VVValal VVVVaVaVVVal VVaVaVall Vall VaVaVaVallell Valle Vall Vall Vallalletlalle Val allelllett alle alle allellalle allet alle alleletta llet llet letet lett lett tett ett ett ettattta ttttttttt tta tta tta ttataa ttattttttttttta D tta D ta ta ta tata a a a a a D D DDDiDiD D DitDi itDitc Ditc DititDitc DitDitDitDitDitDitDiDitDittch Ditch Dititchcitch Ditch Ditcitctchchchchchchchchch DD Dit D itch tch tchh tc hchch Brama Miejska Valletta 0 150 m nnnnn ooooooooooo sssssssss lllllllll eeeeee NNNNNNN llll aaaaaaaaa jjjjjjjj VVVVVVVVVVVVVVVVVVVVV VVVVVVV Ruiny Opery Królewskiej SSSSSSSSS ttttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrr eeeeeeeee eeeeeeee tttttttttttt Midland Guest House PPPPPPPPPoooooooooP ppppppppppppppppeeeeeee PPPPPPPPPPP iiii uuuuuuuu ssssssss VVVVVVVVVVV SSSSSSSS tttttttttttttttttt rrrrrrrrrrrrr eeeeeee eeeeeeeee ttttttttttttt BBBBBBBBaaaaaaaaaattttttttttttttttttttttttttttttteeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrryyyyyyyyyyyyy SSSSSSSSSSSSttttttttttttttttttttttrrrrrrrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeetttttttttttttttt e e e e e e e e e e e e s ss ss s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s ss ss s ss s s s s s s s s s s s s TrTrTrriq Lie LLLLLie LiLie Lieie Lie LiLiLiLiie iee ie ie e e e e e e e e LiLL riqiq Triq iqqiqiqiqiqiq qqqq Triq riq riq riq riq TrTTTTri TrTrTri Upper Barracca Gardens rrrrrrrrrrr oooooooooooo llllllllll aaaaaaaaaaaaa mmmmmmmmmmmmmmmmmm oooooooo CCCCCCCCCCCCC aaaaaaaaaaaa sssssssssssss sssssssssssss aaaaaaaaaaaa rrrrrrrr iiiiiiii qqqqqqqqqq GGGGGGGGG iiiiii TTTTTTTTTTTTTT rrrrrrrrr Lascaris War Rooms aaaaaaaa tttttttttttttttttttttttttLLLLLLLLLLLLaaaaaaaaaassssssssssscccccccccccaaaaaaaaaaaaarrrrrrrrrrrriiiiiiiiiisssssssss XXXXXXXXXXXXXX portów. Kiedy dwa lata po rozpoczęciu bu- dowy nowej stolicy w  r. umarł La Val- lette, dzieło budowy kontynuował jego na- stępca – Pietro del Monte. Architektem, który stworzył plan miasta, był watykański budowniczy Francesco Laparelli. Budowę nadzorował maltański architekt Gerolamo Cassar. Zaprojektował on także szpital joan- nitów, osiem auberges dla rycerzy z ośmiu langues znajdujących się w strukturach za- konu, pałac Wielkiego Mistrza i konkate- drę św. Jana. Miasto zostało nazwane Val- letta na cześć mężnego Wielkiego Mistrza, który nie tylko dowodził obroną podczas Kup książkę Wielkiego Oblężenia, ale także rozpoczął budowę nowego miasta. Jego konstrukto- rów czekało trudne zadanie, jakim było wy- równanie skalistego, stromego terenu. Kiedy prace ruszyły, w budowę miasta zaangażo- wali się mieszkańcy, a zakonnicy sprowadzili do pomocy dodatkowych rycerzy z zagra- nicy. Mieszkańcy wyspy nie protestowali na- wet wtedy, kiedy w celu zdobycia funduszy na budowę nowej stolicy zostały podnie- sione podatki na niektóre produkty, takie jak importowane wino czy mięso. Archi- tekt Laparelli musiał opuścić Maltę w  r., a wówczas jego miejsce zajął wykształcony Poleć książkę w Rzymie Gerolamo Cassar. Po zakończe- niu budowy do miasta przeniosło się wielu Maltańczyków mieszkających dotychczas w innych częściach kraju. Mówi się, że Val- letta została zbudowana przez dżentelme- nów dla dżentelmenów. Podczas II wojny światowej Valletta zo- stała zbombardowana, czego skutki są wi- doczne do dzisiaj. Koszmar wojny rozpoczął się  czerwca  r. rano, kiedy Maltańczycy usłyszeli syreny alarmowe, a chwilę potem nad Vallettą pojawiło się dziesięć bombow- ców, które zrzuciły ładunki na miasto i Wielki Port. Poranny nalot nie był jedynym tego dnia, ale zapowiadał kolejne siedem ata- ków. Ze względu na strategiczne położe- nie oraz pełnioną funkcję, jednym z nie- ustannie bombardowanych obiektów był Wielki Port. Tam także koncentrowała się Kup książkę 81 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M uwaga mieszkańców, kiedy czekali na kon- wój statków dostarczających zaopatrzenie broniącym się Maltańczykom. Ostatecznie część konwoju dotarła szczęśliwie do mal- tańskich doków. Po wojnie Valletta została odbudowana, chociaż niektóre prace rekon- strukcyjne trwają do dzisiaj. WARTO ZOBACZYĆ Do Valletty prowadzi wejście przez Bramę Miejską, przed którą znajduje się dawny dworzec autobusowy (tuż przy Fontan- nie Trytona), a obok wybudowano także nowy terminal. Idąc dalej, po prawej stronie, w miejscu starej Opery Królewskiej wznie- sionej przez Brytyjczyków w  r. pod okiem konstruktora Edwarda Middletona Barrego i doszczętnie zniszczonej wsku- tek bombardowania  kwietnia  r., mi- jamy plac budowy, gdzie ma powstać nowa opera. Budowa gmachu o długości  m i szerokości  m zajęła cztery lata. Widow- nia mogła pomieścić  osób na miej- scach siedzących oraz dodatkowo  osób stojących. Ofi cjalne otwarcie opery odbyło się  października  r., jednak niedługo potem,  maja  r., w budynku wybuchł pożar, który strawił wnętrze opery. Po tym wydarzeniu gmach przebudowano i po po- nad czterech latach,  października  r., opera została ponownie otwarta. Podczas II wojny światowej uległa całkowitemu zniszczeniu. Kiedy  kwietnia  r. została zbombardowana, pozostało po niej jedynie gruzowisko. Gdy skończyła się wojna, za- częto planować odbudowę opery. Obec- nie w miejscu, gdzie kiedyś znajdował się XIX-wieczny gmach, jest plac budowy, na którym trwają prace nad budynkiem nowej opery, której projekt budzi pewne kontro- wersje wśród mieszkańców miasta. Do czasu ukończenia gmachu plan i opis powstającej Poleć książkę 82 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M budowli można zobaczyć na stronie inter- netowej: www.opm.gov.mt//opera_house. Główną ulicą Valletty jest ulica Repu- bliki (Triq il-Repubblika, Republic Street), która przecina miasto w połowie, docie- rając aż do Fortu św. Elma. Podążając nią, po lewej stronie mijamy barokowy kościół Franciszkanów, wybudowany w tym miejscu w  r. i przebudowany w  r. W kościele często odbywają się koncerty i festiwale muzyczne, np. w  r. co wto- rek świątynia wypełniała się dźwiękami muzyki barokowej w ramach Festiwalu Barokowego. Naprzeciwko znajduje się kościół św. Barbary. Budowla, pochodząca z  r., przeznaczona pierwotnie dla rycerzy „języka” prowansalskiego, została przebudowana w  r. Na fasadzie znajduje się statua Naj- świętszej Marii Panny z  r., która została wykonana z okazji pięćdziesięciolecia przyję- cia dogmatu o niepokalanym poczęciu. W ko- ściele odprawiane są msze po angielsku, nie- miecku i francusku. Nie jest to jednak jedyny kościół na Malcie, gdzie msze sprawowane są w obcych językach. W informacji turystycz- nej można pobrać folder z rozpisanymi go- dzinami mszy odprawianych w obcych języ- kach, w kościołach na całej wyspie. Podążając dalej, także po lewej stronie, Narodowego Mu- zobaczymy budynek zeum Archeologicznego Auberge de Provence, Republic Street; www.heritage- malta.org; czynne: codz. .–.; wstęp: dorośli  EUR, studenci i seniorzy , EUR, w którym można zapoznać się przede wszyst- kim z opisami i planami maltańskich świą- tyń megalitycznych oraz historią ich odkry- cia. Możemy tu również podziwiać najsłyn- niejszą fi gurkę znalezioną na Malcie – Śpiącą Wenus lub też Śpiącą Kapłankę, przeniesioną do muzeum z hypogeum Ħal-Safl ieni, które znajduje się w dzisiejszej Paoli, niedaleko Val- letty. Inną fi gurką prezentowaną na wysta- wie jest Maltańska Wenus znaleziona na te- renie stanowiska archeologicznego w Ħaġar Qim. Z pozostałych obiektów przeniesionych do muzeum warto zwrócić uwagę na bloki kamienne z wyrzeźbionymi zwierzętami oraz motywami roślinnymi pochodzące ze świątyni w Tarxien. Muzeum znajduje się w barokowym budynku zwanym Auberge de Provence, wybudowanym dla rycerzy z grupy „języka” prowansalskiego. Idąc dalej ulicą Republiki (Republic konkatedry św. Street), dojdziemy do Jana St. John Street; www.stjohnsco- cathedral.com; czynne: pn.–pt. .–.; sb. .–., nd. zamknięte; wstęp: dorośli  EUR, studenci , EUR. Kościół jest poświę- cony św. Janowi Chrzcicielowi, patronowi zakonu joannitów. Prace nad jego budową rozpoczęto w listopadzie  r. Świątynia jest położona w centrum miasta, choć począt- kowo planowano wznieść ją bliżej szpitala joannitów. Plany zmieniła zapobiegliwość ówczesnego Wielkiego Mistrza, który obawiał się, że dzwony kościoła będą przeszkadzać chorym w szpitalu. Prace budowlane trwały cztery lata, a czuwał nad nimi Gerolamo Cas- sar – ówczesny główny architekt zakonu. Z zewnątrz kościół jest prosty i surowy. Dwie wieże fasady stały się wzorem dla później- szego budownictwa sakralnego – kościoły ▼ Surowa fasada konkatedry św. Jana 83 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M ▲ Nocne życie Valletty Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę 84 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M 85 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M ▲ Wnętrze konkatedry św. Jana w Valletcie o takiej konstrukcji można zobaczyć w każdej maltańskiej miejscowości. Pomimo niezbyt efektownego wyglądu zewnętrznego, wnę- trze świątyni zachwyca barokowymi zdobie- niami i złoceniami. Duże wrażenie na zwie- dzających wywiera marmurowa podłoga pokryta kolorowymi płytami nagrobnymi. Barokowy wystrój wnętrza kościoła powstał w XVII w. Zakon sfi nansował jego przebu- dowę, a wielu rycerzy ofi arowało cenne dary. Artystą, któremu zlecono zmianę wy- stroju, był pochodzący z włoskiego regionu Kalabria Mattia Preti. Malarz w swojej twór- czości czerpał inspiracje z dzieł mistrzów weneckich i obrazów Caravaggia. Wpływy te są dobrze widoczne w jego dziełach. Kiedy otrzymał zlecenie zmiany wystroju katedry, początkowo miał zająć się tylko dekoracją sufitu. Dzisiaj możemy podziwiać efekt tych prac – strop jest pokryty malo- widłami przedstawiającymi sceny z życia św. Jana Chrzciciela. Prace przy malowi- dłach trwały pięć lat, podczas których ar- tysta zajmował się także dekora cją kolumn, łuków i ścian. Kup książkę Kiedy wejdziemy do katedry od strony ulicy Republiki, zna jdziemy się w nawie głównej o długości  m i szerokości  m. Po lewej stronie wzniesiono prezbiterium oraz ołtarz. Po Soborze Trydenckim w ołta- rzu dokonano kilku zmian. Początkowo w ap- sydzie kościoła znajdował się ołtarz z obra- zem przedstawiającym chrzest Chrystusa. Obecnie jest on przechowywany w mu- zeum, a w apsydzie możemy podziwiać mar- murowe fi gury o tej samej tematyce, dłuta jednego z wybitnych XVIII-wiecznych rzeź- biarzy – Giuseppe Mazzuoliego. Sam oł- tarz znajdujący się w prezbiterium jest da- rem Wielkiego Mistrza Gregoria Carafy. Fryz wzdłuż ołtarza przedstawia symbole czterech ewangelistów, atrybuty św. Piotra oraz miecz i manuskrypt – atrybuty św. Pawła. W pre- zbiterium znajduje się także srebrna lampa podtrzymywana przez dwa anioły. Została podarowana katedrze przez Vincenzo Ro- spigliosiego w  r. Po prawej i lewej stronie nawy głów- nej znajdują się kaplice, z których każda jest poświęcona jednemu langue – grupie Poleć książkę ▲ W konkatedrze św. Jana w Valletcie zakon ników. Zakon rycerzy św. Jana był bo- wiem podzielony na tak zwane „języki” (lan- gues), w zależności od pochodzenia danej grupy braci. Ostatnim pomieszczeniem po lewej stronie jest zakrystia, która została zbu- dowana w  r., a z biegiem czasu dodano do niej nowe elementy. W  r., za rzą- dów Wielkiego Mistrza Manuela Pinto, zo- stała odnowiona. Obok niej znajduje się kaplica poświę- cona rycerzom z grupy niemieckiej, do któ- rej należeli także zakonnicy wywodzący się z Holandii, Austrii, Danii, Szwecji i Norwe- gii. Znajdujące się w kaplicy obrazy pocho- dzące z końca XVII w. zostały namalowane przez Maltańczyka Stefano Erardiego. Obraz ołtarzowy przedstawia Pokłon Trzech Króli. Bliżej ołtarza głównego znajduje się kaplica pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryj- skiej, poświęcona rycerzom z Włoch. W oł- tarzu znajduje się dzieło Mattia Pretiego Małżeństwo św. Katarzyny. Po lewej stro- nie umieszczono natomiast obraz Święta Katarzyna rozmawiająca z fi lozofami, a po prawej Męczeństwo św. Katarzyny. Po tej Kup książkę samej stronie znajduje się także pomnik przedstawiający Wielkiego Mistrza – Gre- gorio Carafa, który pełnił tę funkcję przez  lat (–). Podłoga kaplicy jest wyło- żona marmurowymi XVII- i XVIII-wiecznymi nagrobkami najznamienitszych rycerzy po- chodzących z Włoch. Kolejna kaplica jest poświęcona joan- nitom z grupy francuskiej, a jej patronem jest św. Paweł. Do bogato zdobionej ka- plicy prowadzi przejście obfi cie dekorowane charakterystycznym motywem lilii, będą- cym symbolem monarchii francuskiej. Ten wzór odnajdziemy również na kopule ka- plicy. W dekoracjach ścian, które powstały w  r., także został użyty motyw lilii oraz miecza będącego symbolem zakonu. Obraz ołtarzowy przedstawia Nawrócenie św. Pawła. W kaplicy znajdują się też trzy marmurowe nagrobki Wielkich Mistrzów. Kolejna kaplica została wzniesiona dla rycerzy z Prowansji. Ołtarz w tej kaplicy jest częścią barokowego wystroju, którego au- torem jest Mattia Preti. W kaplicy znajdują się również dwa posągi przedstawiające Poleć książkę 86 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M Wielkich Mistrzów – Antoine’a de Pau- le’a i Jeana Lascarisa Castellara. Ostatnia kaplica po lewej należała do za- konników „języka” angielskiego. Jej patronem jest św. Karol Boromeusz, kardynał Medio- lanu z XVI w. Dzieło umieszczone w ołtarzu przedstawia świętego przed postacią Matki Boskiej. Tło ołtarza stanowią rzeźby z pozła- canego kamienia. Przy bramie kaplicy wy- konanej z brązu znajduje się także marmu- rowa balustrada. Elementy te były wcześniej umieszczone w kaplicy Naszej Pani z Fileri- mos po drugiej stronie nawy głównej. W podziemiach katedry znajduje się krypta, w której pochowano dwunastu pierw- szych Wielkich Mistrzów, którzy panowali na Malcie. Grób Wielkiego Mistrza Jeana’a de la Cassiere’a, który zarządzał zakonem w cza- sie, kiedy budowana była katedra, znajduje się bezpośrednio pod głównym ołtarzem. Po prawej stronie nawy znajduje się ka- plica poświęcona Naszej Pani z Filerimos. Podczas obecności rycerzy na Malcie była to jedna z ważniejszych kaplic w katedrze ze względu na obraz Matki Boskiej przywie- ziony przez joannitów z Jerozolimy. Płótno ▼ Panorama Valletty to przebyło daleką drogę. Kiedy w  r. na archipelag przybył Napoleon, zabrał ze sobą obraz, który następnie trafi ł do Petersburga, gdzie był przechowywany do czasu Rewo- lucji Październikowej. Po przejęciu władzy przez bolszewików obraz Madonny został schowany w jednym z monastyrów, ale miej- sce jego lokalizacji pozostawało nieznane. Obecnie znajduje się w Muzeum Sztuk Pięk- nych w Czarnogórze. Srebrne drzwi kaplicy zostały podarowane w XVIII w. przez dwóch zakonników. Kaplica pod wezwaniem św. Sebastiana została wzniesiona dla rycerzy z grupy Ower- nii. Obraz ołtarzowy umieszczony pomiędzy dwiema skręconymi kolumnami przedstawia męczeństwo św. Sebastiana. W tej kaplicy znajduje się także grób Wielkiego Mistrza Anneta de Clermont de Chattes-Gessana. Następna w kolejności bogato zdobiona kaplica rycerzy z grupy „języka” aragońskiego jest poświęcona św. Jerzemu. Obraz przed- stawiający św. Jerzego na białym koniu, który został umieszczony w ołtarzu, jest pierw- szym dziełem wykonanym przez Mattia Pre- tiego w katedrze. Gdy ominiemy przejście do księgarni, dotrzemy do kolejnej kaplicy, która była poświęcona zakonnikom z grupy „języka” kastylij skiego, Leon i portugalskiego. Patro- nem kaplicy jest św. Jakub – opiekun Hiszpa- nii. Obraz ołtarzowy, będący dziełem Mattia Pretiego, przedstawia św. Jakuba z wizerun- kiem muszli na piersi. W kaplicy pochowano dwóch Wielkich Mistrzów z XVIII w., którzy byli Portugal czykami – Antona Manoela de Vilhenę oraz Manuela Pinto. Następnie docieramy do korytarza, który prowadzi do oratorium wybudowanego w latach –. Ówczesny Wielki Mistrz, Alof de Wignacourt, szukał artysty, który mógłby stworzyć dzieła odpowiednie do oratorium, które miało być pomieszcze- niem przeznaczonym do święcenia nowi- cjuszy. Potrzebne były zatem dzieła sprzy- jające skupieniu i kontemplacji. We wnętrzu oratorium zawieszono ostatecznie dwa ob- razy Caravaggia: Ścięcie św. Jana Chrzciciela oraz Św. Hieronim piszący. Z innych dzieł znaj- dujących się w oratorium na uwagę zasłu- guje marmurowa głowa św. Jana Chrzciciela. Z oratorium możemy udać się do Mu- zeum Katedralnego. Na początku prze- chodzimy przez hol Perellos, gdzie jest wystawiona piękna kolekcja fl amandzkich arrasów obejmująca  tkanin, która została sprowadzona z Brukseli. Jako że każdy nowy Wielki Mistrz ofi arowywał coś dla katedry, ar- rasy te zostały podarowane przez Wielkiego Mistrza Ramona Perellosa, który został wy- brany w  r. W holu Ciro Ferri jest wysta- wionych dziesięć ksiąg chóralnych ofi arowa- nych katedrze przez Wielkiego Mistrza Philli- pe’a de Villiers de l Isle Adama. Rękopisy nut i tekstów pieśni śpiewanych podczas mszy są dekorowane inicjałami i zdobieniami, utrzy- manymi zarówno w stylu gotyckim, jak i re- nesansowym, które są przykładem wyjątko- wych umiejętności malarzy- iluminatorów. W holu można także podziwiać monstran- cję, w której miały się znajdować relikwie św. Jana Chrzciciela – przedramię jego ręki, którą ochrzcił Chrystusa w Jordanie. Wy- konana z brązu monstrancja jest zdobiona srebrnymi ornamentami. Relikwie miały zo- stać skonfi skowane przez Napoleona, kiedy ten przybył na Maltę w  r., jednak osta- tecznie zabrał je Wielki Mistrz Ferdinand von Hompesch, kiedy opuszczał wyspę. W Mu- zeum Katedralnym jest także eksponowany fotel papieski używany przez Jana Pawła II podczas jego wizyty na Malcie. 87 A T T E L L A V | I E C L O K O I A T T E L L A V | A T L A M Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Malta • Megalityczne świątynie • Kolorowe luzzu • Niesamowite formacje skalne • Błękitne zatoki • Opuncja zaklęta w dżemach Malta to wyspiarski kraj położony między Sycylią a wybrzeżem Afryki, który olśniewa swoją urodą. Przez wieki Malta była wielokrotnie podbija- na przez silniejszych sąsiadów, dzięki czemu jej zabytki i pamiątki prze- szłości to nie lada gratka dla ciekawych intrygujących historii. Dziś nie bez powodu jest nazywana „największym muzeum pod gołym niebem”. Piękno przejrzystych wód i lagun skalistych wybrzeży docenią zarówno miłośnicy nurkowania, jak i żeglarze. To idealne miejsce dla turystów pla- nujących aktywnie spędzić wakacje nad morzem. m o c . k c o t s r e t t u h S : e c d a ł k o a n . t o f Malta M a l t a to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważ- niejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regio- nów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą grafi czną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata. 15860 http://bezdroza.pl Sprawdź najnowsze promocje: http://bezdroza.pl/promocje Przewodniki najchętniej czytane: http://bezdroza.pl/bestsellery Zamów informator podróżniczy: http://bezdroza.pl/newsletter Helion SA ul. Kościuszki c, - Gliwice tel.:     e-mail: bezdroza@bezdroza.pl http://bezdroza.pl ISBN 978-83-246-8628-5 Cena , zł Ubezpieczenie w podróży
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Malta. Travelbook. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: