Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00273 004829 12594006 na godz. na dobę w sumie
Mamie na ratunek. Karmienie piersią - książka
Mamie na ratunek. Karmienie piersią - książka
Autor: Liczba stron: 272
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2292-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> życie rodzinne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Naturalny eliksir życia

Zdrowie wyssane z mlekiem mamy

Właśnie zostałaś mamą -- może po raz pierwszy, a może już kolejny. Jesteś teraz całym światem pewnej malutkiej istotki. Ukochanym głosem, cierpliwym dostawcą suchych pieluch, parą rąk skłonnych do noszenia w środku nocy oraz... restauracją. Twój biust przestał chwilowo należeć wyłącznie do Ciebie i na kilka miesięcy zyskał większe znaczenie niż urocze wypełnienie dekoltu.

Marzysz o powrocie do pracy i diety sprzed ciąży? Chciałabyś znów nosić bieliznę, która nie ogranicza ruchów? Zaczekaj z tym jeszcze kilka miesięcy! Karmienie piersią jest najwłaściwszym wyborem zarówno dla matki, jak i małego dziecka. Mleko matki zawiera składniki, których nie można znaleźć ani w mleku krowim, ani też w modyfikowanym. A oprócz wpływu na rozwój fizyczny niemowlęcia Twoje ciepło, zapach i bliskość mają doskonałe działanie na psychikę malucha i jego rozwój emocjonalny.

Przyłóż maleństwo do piersi

Książeczki z serii Mamie na ratunek to małe, a jednocześnie wielkie wsparcie dla świeżo upieczonej mamy. Zawierają praktyczne techniki i rady z życia wzięte -- tak potrzebne na każdym etapie wczesnego macierzyństwa. Niezależnie od tego, czy jesteś w opałach, czy też właśnie cieszysz się krótką chwilą spokoju, dzięki tej serii czas spędzany wspólnie z maluchem stanie się przyjemny i pozbawiony problemów. Przekonaj się, że żadna niania nie zastąpi Twojemu dziecku Mądrej Mamy!

Pod redakcją specjalisty:
Kimberly Tweedy jest dyplomowaną pielęgniarką, specjalistką od spraw karmienia piersią oraz akuszerką. Pracuje jako ekspertka i doradca w dziedzinie zdrowia matki i dziecka.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Przykładowy rozdział Katalog online Zamów drukowany katalog MAMIE NA RATUNEK. KARMIENIE PIERSIĄ Autor: Suzanne Fredregill Tłumaczenie: Małgorzata Wróblewska ISBN: 978-83-246-2292-4 Tytuł oryginału: Mommy Rescue Guide: Breastfeeding: Lifesaving Techniques and Advice for Every Stage od Nursing Format: 115×170, stron: 272 CENNIK I INFORMACJE: Naturalny eliksir życia Zamów informacje o nowościach Zamów cennik CZYTELNIA: Fragmenty książek online do przechowalni do koszyka Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl e-mail: septem@septem.pl redakcja: redakcjawww@septem.pl informacje: o księgarni septem.pl • Zalety karmienia piersią — fizyczne, emocjonalne, ekologiczne, dietetyczne, ekonomiczne i wizualne • Pozbywanie się bólu • Dobór diety właœciwej dla mamy • Kończenie karmienia piersią w odpowiednim momencie Zdrowie wyssane z mlekiem mamy Właœnie zostałaœ mamą — może po raz pierwszy, a może już kolejny. Jesteœ teraz całym œwiatem pewnej malutkiej istotki. Ukochanym głosem, cierpliwym dostawcą suchych pieluch, parą rąk skłonnych do noszenia w œrodku nocy oraz… restauracją. Twój biust przestał chwilowo należeć wyłącznie do Ciebie i na kilka miesięcy zyskał większe znaczenie niż urocze wypełnienie dekoltu. Marzysz o powrocie do pracy i diety sprzed ciąży? Chciałabyœ znów nosić bieliznę, która nie ogranicza ruchów? Zaczekaj z tym jeszcze kilka miesięcy! Karmienie piersią jest najwłaœciwszym wyborem zarówno dla matki, jak i małego dziecka. Mleko matki zawiera składniki, których nie można znaleźć ani w mleku krowim, ani też w modyfikowanym. A oprócz wpływu na rozwój fizyczny niemowlęcia Twoje ciepło, zapach i bliskoœć mają doskonałe działanie na psychikę malucha i jego rozwój emocjonalny. Przyłóż maleństwo do piersi • Idealny skład maminego mleka. • Zaspokajanie potrzeby ssania. • Zwycięstwo nad zaparciami. • Dostarczanie przeciwciał. • Przyspieszenie obkurczania macicy. • Powrót do sił po porodzie. Pod redakcją specjalisty: Kimberly Tweedy jest dyplomowaną pielęgniarką, specjalistką od spraw karmienia piersią oraz akuszerką. Pracuje jako ekspertka i doradca w dziedzinie zdrowia matki i dziecka. Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Dlaczego karmienie piersią jest tak ważne? 11 Mleko matki to najkorzystniejsze źródło pożywienia dla dziecka Karmienie piersią jest korzystne również dla Ciebie Inne korzyści wypływające z karmienia piersią Rozdział 2. Czy karmienie piersią to coś dla mnie? Kwestia piersi Mamy adopcyjne Leki i alkohol Poród mnogi Cesarskie cięcie Twój stan zdrowia Przebyte operacje piersi Stan zdrowia Twojego dziecka Rozdział 3. Na czym to polega? Rozwój piersi Budowa piersi Twoje wciąż zmieniające się piersi W jaki sposób Twoje piersi produkują mleko? 11 20 23 27 27 30 31 38 38 39 43 45 53 53 55 56 58 5 Z czego składa się mleko? Odruchy wydzielania mleka i jego wypływ Higiena piersi i brodawek sutkowych Rozdział 4. Czy jestem na to gotowa? Ocena brodawek i czynności z nią związane Przygotowanie emocjonalne Zaopatrz się w to, co trzeba Środki znieczulające a karmienie piersią Przygotuj plan porodu i zapisz się do szkoły rodzenia Wybór pediatry Rozdział 5. Jak to się robi? Pierwsze chwile i dni w szpitalu oraz w domu Czas karmienia Gdy dziecko jest przy piersi Pozycje przyjmowane przy karmieniu piersią Techniki dopasowywania się Sen Zespół nagłej śmierci łóżeczkowej Rozdział 6. Czy robię to dobrze? Zdrowie Twojego dziecka Kolka: przykra dolegliwość dla wszystkich Przyczyny występowania kolki Jak długo utrzymuje się kolka? Jak radzić sobie z dzieckiem cierpiącym na kolkę? Potrzeby niemowlaka Dokarmianie oraz metody alternatywne 60 64 66 69 69 74 74 81 84 90 93 93 96 101 108 112 117 123 125 125 128 131 133 134 144 146 6 Rozdział 7. Czy to normalne? Ból Czy to nawał pokarmu, czy obrzęk? Cieknące z piersi mleko Piekące i pełne pęcherzy brodawki sutkowe Zastój pokarmu Zapalenie piersi Pleśniawki, czyli grzybica Zamieszanie z brodawkami Mleko z piersi a żółtaczka Ząbkowanie, bolesne dla dziecka i mamy Zapewnij sobie odpowiednie wsparcie Rozdział 8. Odciągacze pokarmu i butelki Pompuj równo! Ręczne odciąganie pokarmu Wybór odciągacza pokarmu Jak przechowywać pokarm Odpowiednie zaplecze i jego higiena Mieszanki Karmienie z butelki Rozdział 9. Co powinnam jeść? Świeć przykładem Pij duże ilości wody Piramida Zdrowego Żywienia — ścieżka do zdrowia Witaminy i sole mineralne, których potrzebujesz Czego należy unikać? Ostrzenie ząbków na zdrowych przekąskach Specjalna dieta Dopuszczalne diety odchudzające 155 155 156 160 161 163 164 165 167 169 170 171 173 173 175 178 185 189 195 199 203 203 204 205 206 208 209 210 213 7 Rozdział 10. Czy powinnam ćwiczyć? Korzyści płynące z ćwiczeń Kiedy zacząć? Wybierz odpowiedni dla Ciebie czas Jak ćwiczenia wpływają na proces karmienia piersią? Ćwiczenia, które możesz wykonywać razem z dzieckiem Seks a karmienie piersią Twoje ciało i zmiany, jakim zostało poddane Karmienie piersią a antykoncepcja Wybór sposobu zapobiegania ciąży Rozdział 11. Jak długo powinien trwać okres karmienia piersią? Brak ograniczeń fizycznych Zalecenia specjalistów Co ludzie powiedzą? Karmienie dziecka raczkującego Karmienie podczas kolejnej ciąży Karmienie w stylu tandem — co za odwaga! Rozdział 12. Kiedy powinnam odstawić dziecko od piersi? Do kogo należy decyzja? Nagłe odstawienie dziecka od piersi Stopniowe odstawianie dziecka od piersi Naturalna więź, naturalne odstawienie od piersi Inne sposoby na utrzymanie więzi Dodatek A Źródła uzupełniające Dodatek B Pomocne wskazówki dotyczące pierwszego roku macierzyństwa 215 215 217 218 221 222 223 228 229 231 233 233 234 235 237 239 241 243 243 245 248 254 255 257 261 8 Rozdział 2. Czy karmienie piersią to coś dla mnie? Wiele kobiet ma wątpliwości, czy będą w stanie wykarmić dziecko piersią. Musisz jednak wiedzieć, że ogromna więk- szość mam robi to z powodzeniem. Jeśli jesteś w stanie uro- dzić dziecko, to z pewnością będziesz też zdolna wykarmić je piersią. Oczywiście istnieją wyjątki, lecz są one nieliczne i za- zwyczaj trudności są przejściowe. Większości kobiet, które nie wierzą w swoją zdolność wykarmienia dziecka własnym mlekiem, brakuje prawdopodobnie dwóch podstawowych elementów, w które każda karmiąca matka powinna być uzbrojona — pewności siebie i wsparcia z zewnątrz. Kwestia piersi Czy kiedykolwiek pomyślałaś, że z Twoimi piersiami być mo- że jest „coś nie tak”? Jeśli odpowiedź jest twierdząca, to praw- dopodobnie wpadłaś w pułapkę, w którą wpadają tysiące kobiet, polegającą na przekonaniu, że Twoja budowa ciała nie jest całkiem „normalna”. Prawda jest taka, że wątpliwo- ści dotyczące piersi są najczęściej wynikiem powszechnych 27 i tendencyjnych wyobrażeń. W przeszłości brak wystarczają- cej wiedzy, odpowiedniej edukacji w tym zakresie oraz zachę- ty ze strony społeczeństwa i właściwych instytucji sprawił, że kobiety zaczęły mieć mylne przekonanie, iż nie dadzą rady wykarmić dziecka piersią. Dzięki odpowiedniemu przygoto- waniu i wsparciu właściwie każda mama jest w stanie wykar- mić własne dziecko piersią. Rozmiar piersi nie ma znaczenia Wiele kobiet uważa, że im większe są piersi, tym więcej mleka są w stanie wyprodukować. To mit! Wielkość biustu jest w dużej mierze kwestią ilości tłuszczu, a nie gruczołów mlekowych. Tak naprawdę kobiety o małych piersiach mo- gą mieć przewagę nad ich koleżankami o dużych piersiach, kiedy w grę wchodzi karmienie niemowląt przedwcześnie urodzonych lub ważących niewiele. Bardzo małe dzieci ma- ją czasem trudności z przystawieniem się do bujnej piersi. W takich przypadkach mniejsze piersi są zaletą. Z drugiej strony: jeśli masz duże piersi i martwisz się, że jeszcze bardziej się powiększą, niech to nie zniechęci Cię do karmienia piersią. Zaskakujące jest to, obfite piersi zazwy- czaj nie powiększają się zbytnio podczas laktacji. Rzadziej też w porównaniu z małymi piersiami mleko z nich wycieka. Mądra mama Nawet jeśli miałaś przekłute brodawki sutkowe, czyli zdecydowałaś się w przeszłości na tak zwany piercing, to prawdopodobnie i tak mo- żesz z powodzeniem karmić dziecko piersią; dowodem na to jest wie- le kobiet, którym się to udało. W niektórych przypadkach piercing w tych właśnie miejscach może uszkodzić przewody mleczne i ha- 28 Każdy typ piersi ma swoje wady i zalety, lecz bez wzglę- du na to, jaki jest rozmiar Twoich, uwierz w siebie! Bądź pewna siebie i zorientowana w temacie. Dzięki temu mo- żesz przeżyć niezapomniane doświadczenie, jakim jest kar- mienie piersią. Brodawki sutkowe — każda jest inna Podobnie jak piersi, brodawki sutkowe maja wiele kształ- tów i rozmiarów. Istnieją: • Brodawki w kształcie korka od szampana. • Brodawki schowane wewnątrz piersi (wklęsłe) • Brodawki skierowane ku górze, ku dołowi bądź w bok. Nie ma w tym nic nienormalnego, jeśli kobieta ma jed- ną brodawkę wklęsłą, a drugą nie. Bez względu na to, jaki jest kształt Twojej brodawki sutkowej, możesz śmiało kar- mić piersią. Brodawki wklęsłe można „zwabić” na zewnątrz a z dużymi też można sobie dać radę. Inne mamy tego doko- nały, więc możesz to zrobić również i Ty. mować przepływ mleka. Jeśli w przekłutym miejscu doszło dodatko- wo do infekcji lub jeśli brodawka była przekłuta w wielu miejscach, to możesz mieć poważne problemy z karmieniem piersią. Nie trzeba chyba dodawać, że każdy rodzaj biżuterii powinien być w tym okresie zdjęty z brodawki sutkowej. 29 Mamy adopcyjne Odpowiedź na Twoje i na zadawane przez wszystkich pytanie brzmi „tak”! Możesz karmić piersią zaadoptowane niemow- lę. Proces nie jest łatwy, ale jest to możliwe i na świecie, na przykład w Stanach Zjednoczonych, skorzystało z tego wiele kobiet. Produkcja mleka może być wywołana za pomocą od- ciągacza pokarmu. Jednak należy pamiętać o tym, że laktacja bez ciąży to poważne zobowiązanie. Kobieta produkująca pokarm dla własnego dziecka ma tę przewagę, że przeszła okres ciąży. Przez dziewięć miesięcy jej ciało przygotowywało się do laktacji. Bez udziału hormo- nów odpowiedzialnych za to podczas ciąży będziesz musiała zdać się na ręczną stymulację, o której będziemy mówić jesz- cze w rozdziale 8. W porównaniu z naturalnymi matkami mamy adopcyjne zazwyczaj nie są w stanie wyprodukować wystarczającej ilości mleka, by w pełni wykarmić dziecko, jednak nie pozwól, by to stało się dla Ciebie czynnikiem zniechęcającym. Pielęgno- wanie niemowlęcia nie polega wyłącznie na dostarczaniu mu pokarmu. Każda ilość wyprodukowanego przez Ciebie mle- ka jest cennym darem dla Twojego dziecka, a doświadczenie, jakim jest karmienie piersią, sprawi, że więź Was łącząca za- cieśni się jeszcze bardziej. Mądra mama Proces rozpoczęcia produkcji mleka nazywa się laktogenezą. Dzięki odkryciom nowoczesnej medycyny w Ameryce opracowywane są te- rapie hormonalne, które mogą pomóc kobiecie rozbudzić laktację bez ciąży. Oczywiście związane jest z tym wystąpienie nieprzyjemnych efektów ubocznych oraz ryzyko nieznanych komplikacji w przyszło- ści. Używanie leków zawsze omawiaj z Twoim lekarzem. 30 Leki i alkohol Bez wątpienia najlepszym rozwiązaniem podczas karmienia piersią jest trzymanie się z daleka od leków, alkoholu i pro- duktów ziołowych. Niestety, nie wszyscy możemy sobie na to pozwolić. Stan zdrowia lub uzależnienie może przeszkodzić nam w wolnej od szkodliwych substancji laktacji. Jeśli palisz lub pijesz alkohol, będziesz musiała dokonać pewnych zmian podczas ciąży oraz, co równie ważne, podczas karmienia. Czy zażywane leki wpływają na dziecko? Istnieją dwa pytania, nad którymi powinnaś się zastano- wić i skonsultować je z Twoim lekarzem. • Pierwsze to: Czy korzyści dla mojego zdrowia przewa- żają nad ryzykiem, które poniesie dziecko? • Drugie brzmi: Czy powinnam odstawić dziecko od piersi, by chronić je przed efektami mojej kuracji? Lekarz powinien być w stanie pomóc Ci i wskazać, które leki nie zaszkodzą Twojemu dziecku, a które są niebezpiecz- ne. Na szczęście rzadko niezbędne jest trwałe odstawienie malucha od piersi. Mimo iż niektóre substancje zawarte w le- karstwie przenikną do Twojego mleka, ich ilość, która dotrze do organizmu Twojego dziecka, jest zazwyczaj mała. Można więc powiedzieć, że karmienie piersią może iść w parze z za- żywaniem wielu produktów farmaceutycznych. Istnieją leki, które uważane są za bezpieczne dla dziecka podczas karmienia piersią, ale są też i te, które absolutnie nie powinny być w tym okresie spożywane. Niektóre z nich wpłyną na zdrowie Twojego dziecka, inne zaś sprawią, że 31 Twój organizm zacznie produkować mniej mleka. Według niektórych źródeł większość leków jest niewskazana w okre- sie laktacji, inne głoszą, że większość z nich jest dozwolona. Jeśli podczas ciąży lekarz wypisuje Ci receptę na jakieś le- karstwo, przypomnij mu, że po porodzie zamierzasz karmić dziecko piersią. Niektórzy lekarze rutynowo radzą kobietom odstawić niemowlę od piersi w okresie brania leków, dzieje się tak wtedy, kiedy nie są oni odpowiednio poinformowani w kwestii karmienia piersią. Dobrym pomysłem jest też roz- mowa z pediatrą o lekarstwach przepisanych Ci przez innych lekarzy. Twoja położna lub konsultant laktacyjny6 to również dobre źródła informacji. W miarę wzrostu Twojego malucha kwestia brania przez Ciebie leków stanie się mniej znacząca. W międzyczasie jed- nak staraj się spożywać ich jak najmniej, zgodnie ze stanem zdrowia i radami lekarzy. Dla chorej mamy opiekowanie się dzieckiem nie jest łatwym zadaniem. Czasem bywa tak, że najpierw musisz zadbać o swoje zdrowie. Po rady zawsze kie- ruj się do profesjonalnych zakładów opieki zdrowotnej! Nie więcej niż jeden kieliszek Jak pewnie wiesz, spożywanie alkoholu jest wręcz zabro- nione w okresie ciąży. Może się więc zdarzyć, że z niecierpli- wością wyczekujesz porodu, by w końcu po wielu miesiącach móc wypić kieliszek wina. Masz szczęście. Zasady abstynen- cji podczas karmienia są odrobinę lżejsze niż te obowiązu- 6 Konsultant laktacyjny to osoba posiadająca dyplom International Board Certified Lactation Consultant, czyli w skrócie IBCLC. Dyplom uzyskuje się przez zdanie egzaminu, jednakowego dla kan- dydatów z całego świata. Egzamin jest przygotowywany każdego roku przez zespół ekspertów dzia- łających w ramach Międzynarodowej Rady Egzaminatorów Konsultantów Laktacyjnych (International Board of Lactation Consultant Examiners), która ma siedzibę w Stanach Zjednoczonych i przedstawi- cielstwa dla poszczególnych kontynentów. Co 5 lat dyplom trzeba odnawiać. Znajdziesz ich na stro- nach: www.laktacja.pl, www.mlekomamy.pl, www.kobiety.med.pl/cnol/index.php — przyp. tłum. 32 jące podczas ciąży. Mały kieliszek dobrego wina do obiadu lub okazyjny szampan na weselu nie jest absolutnie niedo- zwolony. Nie zmienia to jednak faktu, że musisz być bardzo ostrożna. Jeśli zdecydujesz się na wypicie drinka, wiedz, że alko- hol znajdzie sposób na przedostanie się do Twojego mleka. Negatywne efekty wypływające z tego dla Twojego dziecka obejmują długotrwałe osłabienie układu immunologicznego oraz zaburzenia układu nerwowego. Niemowlę w pierwszych miesiącach życia jest szczególnie wrażliwe na skutki spoży- cia alkoholu, ponieważ jego wątroba nie funkcjonuje jeszcze na tyle dobrze, by w pełni wyeliminować szkodliwe substan- cje z krwioobiegu. Organizmy starszych dzieci, które nie ży- wią się już wyłącznie mlekiem matki i które osiągnęły więk- szą masę ciała, lepiej tolerują małe ilości alkoholu zawarte w mleku matki. Dobra wiadomość jest taka, że mała ilość alkoholu znika z produkowanego przez Ciebie mleka mniej więcej tak samo szybko, jak znikają z Twojego krwioobiegu. Jeśli zatem wypi- jesz małego drinka zaraz po karmieniu, Twoje mleko powin- no być od niego wolne po jakichś trzech czterech godzinach, kiedy nadchodzi czas na kolejne karmienie (zależy to również od wagi Twojego ciała). Powszechnie uważa się, że okazyjnie spożyty alkohol po- maga w produkcji większej ilości mleka. Jednak w odróżnie- niu od tego, co głosi podanie ludowe, alkohol zdaje się mieć negatywny wpływ na proces karmienia piersią. Badania do- wiodły, że mleko mamy spożywającej alkohol zmienia smak i zapach, który zazwyczaj nie przypada do gustu niemowlę- tom. Alkohol redukuje również poziom prolaktyny i oksyto- cyny, hormonów wydzielanych przez Twój organizm podczas 33 karmienia. Prolaktyna sprzyja produkcji mleka oraz jest od- powiedzialna za wzmacnianie więzi emocjonalnej. Oksyto- cyna odgrywa kluczową rolę w wydzielaniu lub niewydzie- laniu mleka jako odpowiedzi na ssanie brodawki sutkowej przez dziecko. Jeśli często spożywasz alkohol, może się zdarzyć, że bę- dziesz musiała odstawić dziecko od piersi dużo wcześniej, niż planowałaś. Mogą o tym zdecydować produkcja Twojego mleka, jego wydzielanie oraz smak. Z drugiej strony okazjo- nalny kieliszek wydaje się nie być bardzo szkodliwy, pod wa- runkiem że spożyjesz go w odpowiednim czasie, tak by alko- hol mógł zniknąć z Twojego mleka, zanim zaczniesz karmić nim swoje dziecko. Rzuć palenie Jeśli jeszcze nie rzuciłaś palenia, to teraz jest na to do- bry moment. Jako rodzic małego dziecka masz do tego wie- le powodów. Jak z pewnością wiesz, palenie podczas ciąży prowadzi do: • niedowagi noworodka, • obniżenia współczynnika inteligencji dziecka, • problemów w sercem i płucami Twojego malucha, Mądra mama Zażywanie leków i alkoholu nie jest dobrym pomysłem, jeśli dziecko śpi z Tobą w łóżku. Tak naprawdę ta kombinacja może się okazać za- bójcza. W normalnym stanie zazwyczaj Twój sen jest lekki, kiedy dzie- cko dzieli z Tobą jedno łóżko. Jednak rodzice znajdujący się pod wpły- wem alkoholu są mniej uważni. 34 • zwiększonego ryzyka wystąpienia komplikacji podczas porodu, zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Nawet po porodzie palenie tytoniu może stanowić nie- bezpieczeństwo dla zdrowia niemowlęcia. Jeśli palisz w okresie karmienia piersią, nikotyna prze- dostaje się do produkowanego przez Ciebie mleka. Nało- gowi palacze (wypalający więcej niż jedną paczkę dziennie) narażają dziecko na dolegliwości ze strony układu trawienne- go, przez co będzie ono niespokojne i płaczliwe. Podwaja się również ryzyko wystąpienia kolki. Podobnie jak alkoholowi, paleniu przypisuje się wcześniejsze odstawienie dziecka od piersi z powodu obniżenia produkcji mleka i trudności z jego wydzielaniem. Badania sugerują jednak, że u kobiet, które nie wypalają więcej niż pięciu papierosów na dobę, prawdo- podobnie ilość nikotyny przedostająca się do mleka nie jest tak bardzo niebezpieczna. Nawet jeśli sama nie palisz, zadbaj o to, by nikt nie palił w obecności dziecka. Palenie bierne jest dużo bardziej nie- bezpieczne dla maluchów niż sama nikotyna. Nikt nie powi- nien palić przy dziecku. Uważa się, że palenie bierne ma zwią- zek z tak zwaną śmiercią łóżeczkową7 oraz infekcjami układu 7 Śmierć łóżeczkowa — Zespół Nagłego Zgonu Niemowląt (z ang. Sudden Infant Death Syndrome — SIDS) to nagła śmierć zdrowego niemowlęcia w czasie snu — przyp. tłum. Mądra mama Jeśli zdecydujesz się na rzucenie palenia, najbezpieczniejszym sposo- bem jest używanie plastrów antynikotynowych. Poziom nikotyny we krwi jest wtedy niższy, niż gdy używa się pastylek lub gum do żucia. Jeśli mimo wszystko zdecydujesz się na drugą opcję, upewnij się, że nie zażywasz medykamentów na dwie godziny przed karmieniem. 35 oddechowego. Nalegaj nie tylko na to, aby osoby dotykające Twoje dziecko miały czyste ręce, ale też by mogło ono oddy- chać świeżym powietrzem. Wnioski dotyczące palenia tytoniu i karmienia piersią są zatem następujące: korzyści płynące z karmienia piersią ge- neralnie przeważają nad ryzykiem, jakie niesie ze sobą obec- ność nikotyny w Twoim mleku. Nie dotyczy to jednak pa- lenia biernego, które jest absolutnie szkodliwe dla dziecka. Jeśli uda Ci się rzucić palenie, można Ci jedynie pogratulo- wać! Skorzysta na tym cała Twoja rodzina. Jeżeli natomiast będziesz kontynuować palenie podczas laktacji, bądź świa- doma tego, że dziecko może na tym ucierpieć. Spróbuj przy- najmniej ograniczyć liczbę wypalanych papierosów i przede wszystkim nie pal w obecności dziecka. Używki Podobnie jak dostępne na rynku leki, inne, czasem nie- dozwolone substancje, na przykład narkotyki, mogą za- szkodzić w procesie produkcji i dostarczania mleka. Udo- wodniono, że jest tak w przypadku na przykład marihuany, która hamuje wydzielanie prolaktyny niezbędnej do produk- cji mleka przez organizm matki. Ważne jest, abyś zdała so- bie sprawę z tego, że każda substancja odurzająca znajdzie się w Twoim mleku, czasem nawet w skoncentrowanej formie. Jeśli się narkotyzujesz, narkotyzujesz również swoje dziecko. Krzywda, jaką wyrządzasz tym rozwijającemu się dziecku, może mieć bardzo poważne i trwałe skutki. Narkotyki sprzedawane na ulicach, takie jak heroina czy kokaina, często mieszane są ze szkodliwymi substancja- mi chemicznymi i nigdy nie wiadomo, jaki efekt przyniesie zażywanie ich. Najistotniejsze jest jednak to, że przyjmo- 36 wanie narkotyków upośledza Twoją zdolność rodzicielską. Powodują one utratę zdolności oceny sytuacji i koordyna- cji. Dobra opieka rodzicielska wymaga jasności umysłu. Jeśli jesteś uzależniona od leków lub substancji odurzają- cych, zwróć się o pomoc do lekarza. Zioła Nie ulega wątpliwości, że ostrożność nigdy nie zawadzi, jednak można powiedzieć, że jest wiele rodzajów ziół, które nie mają niekorzystnego wpływu na karmiące mamy i ich dzieci. Niemniej jednak powinnaś skonsultować się z leka- rzem w kwestii spożywanych ziół, ponieważ niektóre rodza- je mogą mieć zarówno negatywny, jak i pozytywny wpływ na produkcję mleka. Są też takie, które można przyjmować regularnie i są dostępne bez recepty. Jeśli chcesz spożywać produkty z ziół, weź pod uwagę następujące wytyczne: • Zasięgnij porady lekarza. • Kupuj tylko te produkty, które opatrzone są ulotką dotyczącą wszystkich składników i ich działania. Im mniej składników, tym lepiej. • Kupuj produkty uznanych na rynku producentów. • Zawsze sprawdzaj datę przydatności do spożycia. • Bierz pod uwagę, że wiele nalewek i kropli zawiera w sobie alkohol. Zioła wydają się bezpieczne i naturalne, jednak większość ziołowych produktów to silne substancje farmakologiczne. Tak naprawdę wiele leków dostępnych w aptekach pochodzi od ziół. Dodatkowo działanie ziół — w odróżnieniu od leków 37 — nie jest potwierdzone testami i nie mają one certyfikatu Narodowego Instytutu Leków. Poród mnogi Dwoje niemowlaków? Nie przejmuj się! Przecież masz dwie piersi, a nie jedną! Możesz śmiało karmić dwojaczki albo na- wet trojaczki, nie martw się, że nie starczy Ci pokarmu. Two- je piersi to coś wspaniałego, są jak samoregulujące się centra produkcji mleka. Ilość pokarmu, jaki wytwarzają, jest bezpo- średnio związana z ilością mleka spożywanego przez dzieci podczas karmienia. Dłuższe karmienie oznacza większą ilość produkowanego mleka. Cesarskie cięcie Kobiety, które urodziły za pomocą cesarskiego cięcia, są cza- sem zawiedzone, że nie dały rady wydać dziecka na świat własnymi siłami. Dzięki karmieniu piersią możesz odzyskać utraconą wiarę w siebie i w to, że jesteś w stanie wykarmić i zaopiekować się nową istotą ludzką, którą powołałaś do ży- cia. Karmienie piersią to najlepszy sposób na smutek. Kar- mienie piersią pomoże Ci ponownie zdobyć zaufanie do własnego ciała i do jego umiejętności matkowania, a także wzmocni więź z Twoim maleństwem. Mimo iż cesarskie cię- cie to poważna operacja, a miejsce nacięcia może być wraż- liwe, Twoje dziecko może być przez Ciebie karmione piersią bez naciskania na szwy. 38 Twój stan zdrowia W jakim stopniu Twój stan zdrowia wpływa na Twoje dzie- cko? To interesujące pytanie. Możesz mieć chroniczne prob- lemy ze zdrowiem, lecz to niekoniecznie dyskwalifikuje Cię, jako matkę karmiącą. Zarówno Twój położnik, jak i pedia- tra może udzielić Ci odpowiednich informacji na temat tego, w jaki sposób chronić i dbać o własny stan zdrowia, a jedno- cześnie móc karmić swoje dziecko. Cukrzyca a karmienie piersią Wiele kobiet cierpiących na cukrzycę z powodzeniem wy- karmiło swoje dzieci. Laktacja może nawet pomóc Ci w kon- trolowaniu poziomu cukru we krwi podczas przejścia od ciąży do okresu poporodowego. Będziesz w takiej sytuacji musiała przywiązywać wagę do odpowiedniej diety, ponie- waż laktacja może mieć poważny wpływ na poziom cukru we krwi. W okresie karmienia miej zawsze pod ręką duże ilości wody i przekąsek, to pomoże Ci uniknąć ryzyka hipoglike- mii8. Zastrzyki z insuliny, które musisz regularnie przyjmo- wać, nie stanowią zagrożenia dla Twojego dziecka.. Cukrzyca stawia przed Tobą szereg niecodziennych wy- zwań. Mamy cierpiące na tę chorobę częściej zapadają na in- fekcje grzybicze i na zapalenie gruczołu mlecznego niż oso- by zdrowe. Będziesz musiała zwracać baczną uwagę na to, czy nie dzieje się nic niepokojącego z Twoimi piersiami oraz czy przewody mleczne nie są zatkane. Karmiąc dziecko piersią, obdarzasz je cennym darem, a najwspanialsze jest to, że robiąc to, zmniejszasz ryzyko, że 8 Hipoglikemia — obniżenie się zawartości glukozy we krwi poniżej normy fizjologicznej — przyp. tłum. 39 Twoje maleństwo również zachoruje na cukrzycę. Badania wykazały, że maluchy karmione piersią rzadziej zapadają na cukrzycę typu 1 oraz wykazują mniejsze skłonności do osią- gania znacznej nadwagi w wieku dorosłym. Wirus HIV a karmienie piersią Liczba kobiet z wirusem HIV, które posiadają niezara- żone dzieci, jest stosunkowo mała, jednak debata dotyczą- ca karmienia w tym przypadku piersią jest szeroka. Istnieją badania sugerujące, że mleko zarażonej matki może zawierać w sobie wirus HIV9. Lekarze zalecają, aby zakażone wirusem HIV matki szukały innego źródła pokarmu dla ich dzieci. Z drugiej strony wielu zwolenników karmienia piersią uwa- ża, że ryzyko zakażenia jest tak niskie, a korzyści wynikają- ce z karmienia piersią tak znaczące, że każda matka powinna karmić piersią swoje dziecko. Jednak zgodnie z Protokołem klinicznym WHO z 2006 roku w krajach Unii Europejskiej oraz w USA obowiązuje zakaz karmienia piersią przez kobie- ty zakażone wirusem HIV. Kobieta seropozytywna stanowi większe zagrożenie dla swojego dziecka, jeśli zarazi się wirusem podczas drugiego trymestru ciąży lub później. Dzieci są najbardziej podatne 9 Ryzyko zakażenia poprzez karmienie piersią wynosi od 14 do 23 , a u niemowląt karmionych przez co najmniej 6 miesięcy aż do 50 — przyp. red. Mądra mama Jeśli Ty i Twoje maleństwo jesteście zarażeni wirusem HIV, karmie- nie piersią prawdopodobnie wpłynie pozytywnie na zdrowie dziecka. Liczne, niedawno przeprowadzane badania dowodzą, że zwiększają- ce odporność właściwości mleka matki pomagają organizmowi dzie- cka zwalczać wirus HIV. 40 na zarażenie się wirusem HIV podczas pierwszych miesięcy ich życia. Jeśli jesteś seropozytywna i decydujesz się na kar- mienie piersią, pamiętaj, aby zachowywać wyjątkowo ścisłą higienę piersi. Twoje dziecko jest wystawione na dodatkowe ryzyko, jeśli cierpisz na zapalenie gruczołu mlecznego. Popę- kane i krwawiące brodawki sutkowe, wraz ze zranieniami lub nacięciami na wargach, jamie ustnej lub gardle dziecka, mo- gą przyczynić się do zakażenia wirusem HIV. Seropozytywne mamy, które zażywają AZT10, stanowią dla swoich dzieci mniejsze ryzyko zakażenia, zarówno pod- czas porodu, jak i karmienia, jednak zakażenie nie jest ni- gdy wykluczone i czasem do niego dochodzi. Jeśli wirus HIV przeszedł już w chorobę AIDS, karmienie piersią staje się nie- możliwe. Ryzyko zakażenia jest po prostu zbyt duże. Uwaga na opryszczkę Opryszczka narządów rodnych może być zabójcza dla no- worodków, jeśli matka zaraziła się nią w ostatnim trymestrze ciąży. Jeśli tak właśnie się stanie, cesarskie cięcie jest je- dy- nym rozwiązaniem. Opryszczka występująca na piersiach nie jest już tak poważnym zagrożeniem dla dziecka. Zachowu- jąc odpowiednie środki ostrożności, możesz swobodnie kar- mić dziecko piersią. Jeśli owrzodzenie opryszczkowe pojawi się na brodawce sutkowej, lepiej gdy dziecko nie będzie do- tykać ustami tego miejsca. Posłuż się w takiej sytuacji odcią- gaczem pokarmu, by utrzymać stały poziom produkcji mle- ka. Jeśli owrzodzenie pojawiło się w innym miejscu na piersi, przykryj je bandażem lub plastrem z opatrunkiem w momen- cie karmienia. Za każdym razem, kiedy pojawią się aktywne 10 Azydotymidyna (ang. azidothymidine, AZT, nazwy handlowe to Retrovir, Zidovudine, Zidowu- dyna lub Zydowudyna) to lek o działaniu antyHIV — przyp. tłum. 41 wykwity opryszczkowe, niezależnie od tego, czy miejscem tym będą usta, czy narządy płciowe, powinnaś podjąć środki ostrożności. Myj ręce, zanim weźmiesz w ramiona dziecko, i piersi, jeśli zamierzasz je nakarmić, a co najważniejsze, za- wsze trzymaj je z daleka od owrzodzeń na Twoim ciele. Rak a karmienie piersią Rak nie oznacza koniecznie podjęcia decyzji o odstawie- niu dziecka od piersi. Niemowlę nie zarazi się nim podczas karmienia, istnieją też terapie, które nie wpływają negatyw- nie na jakość mleka. Jeśli jesteś na to zdecydowana, możesz kontynuować karmienie piersią pomimo biopsji11 lub nawet poważniejszych zabiegów. Są jednak kuracje, które zmniej- szają zdolność do karmienia. Niezależnie od typu raka ważne jest, abyś przedyskutowała chęć karmienia piersią z lekarzem i zastosowała się do jego zaleceń. Jeśli leczenie polega między innymi na chemioterapii lub zastrzykach ze związków radioaktywnych, musisz zrezygno- wać z karmienia piersią, dopóki związki te nie znikną z Two- jego organizmu. Niektóre czynniki radioaktywne pozosta- ją w ciele jeszcze przez długie miesiące po ich wstrzyknięciu. Leki stosowane przy chemioterapii są jednymi z najbardziej 11 Biopsja — mikroskopowe badanie tkanki żywego organizmu w celu rozpoznania choroby nowo- tworowej; też: pobranie tkanki do takiego badania — przyp. tłum. Mądra mama Gruźlica to zagrożenie dla każdego, a w szczególności dla dziecka. Ta choroba zakaźna, znana też pod nazwą TB, zazwyczaj rozpowszech- niana jest przez osoby dorosłe na nią chorujące, a dzieci poniżej pięciu lat ponoszą największe ryzyko zakażenia. Nieleczone matki chore na TB absolutnie nie powinny karmić piersią. Nie jest to z kolei wykluczo- ne w przypadku tych kobiet, które są leczone nowoczesnymi lekami, 42 toksycznych medykamentów. Przedostają się do mleka i na- wet najmniejsza ich ilość może zaszkodzić Twojemu dziecku. Jeśli planujesz powrócić do karmienia piersią, powinnaś od- ciągać pokarm i wylewać go, dopóki lekarz nie stwierdzi, że możesz ponownie zacząć karmić. Zwróć uwagę na tabelę pod nazwą „Leki Niewskazane”, którą znajdziesz na ostatnich stronach tego rozdziału.12 Przebyte operacje piersi W dzisiejszych czasach wiele kobiet ma za sobą różnego rodza- ju zabiegi chirurgiczne piersi, więc jeśli zastanawiasz się, czy będzie to miało jakiś wpływ na karmienie piersią, to wiedz, że nie jesteś w tym osamotniona. Po pierwsze, powinnaś po- rozmawiać o tym z Twoim lekarzem. Być może będziesz mi- le zaskoczona. Jeśli jednak okaże się, że nie będziesz w stanie wyprodukować wystarczającej ilości mleka, by wykarmić swo- je dziecko, nie zniechęcaj się tym. Każda ilość pokarmu, któ- rym obdarzysz swoje maleństwo, jest cenna. W każdym mili- litrze znajdują się przeciwciała i składniki odżywcze, których 12 Karmienie piersią można rozpocząć po dwóch tygodniach od rozpoczęcia leczenia, gdy matka już nie prątkuje. Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Karmienie piersią. Podręcznik, Warsza- wa 2006 — przyp. red. ponieważ ich stężenie w mleku jest zbyt małe, by stanowić toksyczne zagrożenie dla niemowlęcia12. Zgodnie z tym, co stwierdziła w 2005 roku amerykańska organizacja Centers of Disease Control and Pre- vention, w skrócie CDC (pl. Centrum Kontroli Chorób i Prewencji), z tego samego powodu ilość leku zawarta w mleku matki nie może być efektywną kuracją dla dziecka chorego na gruźlicę. 43 możesz dostarczyć tylko Ty. Pamiętaj również o tym, że macie- rzyństwo nie polega jedynie na dostarczaniu pokarmu. Kar- mienie piersią to wyjątkowy czas spędzany z dzieckiem. Jeśli zależy Ci na tym, aby Twoje dziecko doświadczyło tych wyjąt- kowych chwil, możesz zaopatrzyć się w tak zwany SNS, czyli system wspomagający karmienie13. Dzięki niemu pokarm bę- dzie dostarczany dziecku podczas ssania Twojej piersi za po- mocą cieniutkich rurek. Inny sposób to po prostu dokarmia- nie butelką po każdym karmieniu piersią. Operacja zmniejszenia piersi a przepływ mleka Większość kobiet, które przeszły zabieg zmniejszenia pier- si, wciąż jest w stanie wyprodukować pewną ilość pokarmu. Jednak ten typ operacji zazwyczaj nie pozwala późniejszym matkom na wyprodukowanie wystarczającej ilości mleka, by wykarmić nim dziecko. W niektórych przypadkach brodaw- ka sutkowa zostaje odcięta i ponownie przytwierdzona w in- nym miejscu na piersi. Jeśli brodawka została odcięta i nie ma w niej już czucia, karmienie piersią jest niemożliwe. Istnieją też rzadkie przypadki, kiedy przecięte nerwy odzyskują daw- ną sprawność, jednak to nie zdarza się często. Rada jest zawsze taka sama, skonsultuj się w tej sprawie z lekarzem, aby uzyskać pomoc! Operacja zwiększenia biustu Najważniejsze są brodawki sutkowe! Z tego właśnie po - wodu w wielu przypadkach karmienie piersią jest możliwe po 13 SNS (ang. supplemental feeding system) — Jest to produkt, który umożliwia jednoczesne ssanie piersi, pobudzanie produkcji mleka u mamy oraz naukę ssania piersi i sprawia, że dziecko jest dokar- miane. Zestaw ten jest najczęściej polecany w poradniach laktacyjnych jako produkt wspomagający karmienie przy odbudowywaniu laktacji (po długich okresach separacji mamy od dziecka) lub gdy konieczne jest długotrwałe dokarmianie dziecka, a mama nadal chce karmić piersią — przyp. tłum. 44 takim zabiegu, ponieważ nie wpływa on na zdolność produ- kowania pokarmu. Większość chirurgów robi nacięcia bli- sko pachy lub pod piersią, tam gdzie styka się ona z tułowiem. Jeśli gruczoł mleczny zostanie nienaruszony, generalnie nie ma przeciwwskazań do późniejszego karmienia piersią. Nie- które mamy martwią się jednak kwestią wycieków z implan- tów, które mogą przedostać się do mleka, jednak są to bez- podstawne obawy. Strach przed wyciekającymi implantami, obecny jeszcze kilka lat temu, okazał się być niepoparty żad- nymi poważnymi badaniami. Niezależnie od tego, czy Twoje implanty są z silikonu, czy z saliny, nie stanowią zagrożenia dla Twojego dziecka, pod warunkiem że są umieszczone pod mięśniami klatki piersiowej. Stan zdrowia Twojego dziecka Być może zdziwisz się, gdy usłyszysz, że planując karmienie piersią, musisz wziąć pod uwagę stan zdrowia dziecka, i że są takie okoliczności, które mogą stanowić ku temu przeszko- dę. Nawet jeśli Ty sama jesteś okazem zdrowia, może się zda- rzyć, że karmienie piersią stanie się niemożliwe ze względu na stan zdrowia dziecka. W większości przypadków ekipa szpitalna rutynowo przeprowadza badania noworodka na obecność jakichkolwiek zaburzeń, jednak powinnaś mimo wszystko poinformować lekarzy, jeśli w Twojej rodzinie były przypadki wystąpienia galaktozemii14, fenyloketonurii15 lub 14 Galaktozemia — choroba genetyczna (dziedziczona w sposób autosomalnie recesywny) obja- wiająca się niemożnością przekształcenia galaktozy glukozę — przyp. tłum. 15 Fenyloketonuria, oligofrenia fenylopirogronowa (PKU z ang. Phenylketonuria) — wrodzo- na, uwarunkowana genetycznie choroba polegająca na gromadzeniu się w organizmie i toksycznym wpływie aminokwasu fenyloalaniny — przyp. tłum. 45 każdego innego schorzenia o podłożu genetycznym. W nie- których szpitalach oferowana jest pomoc konsultanta lakta- cyjnego, który udzieli Ci odpowiednich rad w tym zakresie. Żółtaczka Żółtaczka jest chorobą, która dosięga wiele noworodków. Ich skóra staje się wtedy żółta lub pomarańczowa z powodu nadmiaru bilirubiny, czyli ciemnopomarańczowego barwni- ka żółci, substancji trującej produkowanej przez organizm po- zbywający się zbędnych czerwonych ciałek krwi. Dzieci z żół- taczką są zazwyczaj senne i muszą być budzone do karmienia. Tak zwana żółtaczka fizjologiczna pojawia się w pierwszym tygodniu życia i nie twa dłużej niż dwa tygodnie. Inne od- miany tej choroby są spowodowane stanem zdrowia dziecka i wymagają bardziej zaawansowanego leczenia. Jeśli Twoje dziecko ma żółtaczkę, karmienie piersią pomo- że mu szybciej wydobrzeć. Bilirubina jest wydalana z organi- zmu wraz ze stolcem i moczem. Częste karmienie piersią spra- wi, że dziecko będzie częściej oddawać stolec i mocz i prędzej wyeliminuje z organizmu zbędne ilości bilirubiny. Przedwczesny poród i specjalne wymogi dotyczące karmienia Wcześniak wymaga specjalnego żywienia. Jest zazwyczaj bardzo mały i bardziej wrażliwy na wszelkiego rodzaju infek- cje. Nie jest też w stanie ssać piersi tak efektywnie, jak robi to dziecko urodzone w terminie. Rzecz komplikuje się jeszcze bardziej w przypadku wcześniaków, ponieważ muszą one być umieszczone w inkubatorze. Przy infuzji dożylnej16 i innych 16 Infuzja dożylna — sposób podawania płynów bezpośrednio do żył — przyp. tłum. 46 procedurach medycznych karmienie piersią może okazać się niemożliwe. Wielu rodziców czuje się bezsilnie wobec sytuacji, w któ- rej ich dziecko wymaga tak wielkiej uwagi ze strony lekarzy, jednak tylko matka jest w stanie zapewnić maluchowi ide- alny pokarm. Twoje mleko jest idealnie opracowane przez Twój organizm, bez względu na to, czy dziecko jest wcześnia- kiem, czy też nie. Istnieją alternatywne sposoby karmienia, które możesz zastosować u przedwcześnie urodzonego dzie- cka. Odciąganie pokarmu pomoże Ci w odczuwaniu więzi z maluchem, nawet jeśli nie możesz trzymać go w ramionach; ponadto możesz przechowywać odciągnięty pokarm do cza- su, kiedy dziecko będzie mogło być nim karmione.17 Galaktozemia Galaktozemia to rzadka choroba metaboliczna dzie- dziczona genetycznie, dotykająca jedno niemowlę na czter- dzieści tysięcy urodzin. Organizm dzieci cierpiących na tę przypadłość nie jest w stanie przekształcić galaktozy, cukru prostego, będącego składnikiem cukru zawartego w mleku, w glukozę. W pierwszym okresie karmienia choroba może 17 Anemia sierpowata, niedokrwistość sierpowata — rodzaj wrodzonej niedokrwistości pole- gającej na nieprawidłowej budowie hemoglobiny — przyp. tłum. Mądra mama Jedynymi testami przeprowadzanymi obowiązkowo jeszcze w szpita- lu są testy krwi na fenyloketonurię i na obecność hormonu tarczycy. Jeżeli chodzi o typy żółtaczki inne niż fizjologiczna, czyli ta naturalnie pojawiająca się u niemowląt i niegroźna, hipoglikemię, czyli niedo- cukrzenie, oraz anemię sierpowatą17, testy na ich obecność przepro- wadzane są tylko wtedy, gdy są ku temu wskazania. Pamiętaj zatem o tym, by poinformować personel szpitala, jeśli w Twojej rodzinie były przypadki zachorowań na te schorzenia. 47 nie dawać wyraźnych objawów. Można ją zdiagnozować je- dynie za pomocą tak zwanego badania przesiewowego prze- prowadzonego u noworodka. Nieleczona galaktozemia może mieć bardzo poważne skutki. Może wystąpić uszkodzenie wą- troby, centralnego systemu nerwowego, oczu i nerek. Dzie- ci cierpiące na tę chorobę absolutnie nie powinny być kar- mione ani mlekiem matki, ani tradycyjnymi mieszankami dostępnymi na rynku. Specjalną i indywidualną dietę powi- nien ustalić pediatra. Ze względu na to, iż galaktozemia to recesywna cecha genetyczna, oboje rodzice mogą być nosi- cielami bez widocznych symptomów. Jeśli ktokolwiek w Two- jej rodzinie chorował na galaktozemię, natychmiast poinfor- muj o tym lekarza. Twój lekarz może zalecić skorzystanie z poradnictwa ge- netycznego18 przed ciążą lub porodem. W Polsce nie przepro- wadza się rutynowo testu na galaktozemię, jeśli masz jakieś podejrzenia, poproś o przeprowadzenie takich badań. Weźmy za przykład przypadek Kariny. Urodziła ona swo- ją długo wyczekiwaną córeczkę jeszcze przed świętami Boże- go Narodzenia. Laura przyszła jednak na świat z Zespołem aspiracji smółki19 i musiano zastosować drenaż ssący, aby oczyścić małej gardło. Przy karmieniu dziecko pobierało po- karm bardzo powoli, jednak wszyscy myśleli, że jest to wynik drenażu oraz żółtaczki fizjologicznej, która wystąpiła w mię- dzyczasie. Matka i córka zostały wypisane ze szpitala w pierw- szym dniu świąt po przeprowadzeniu rutynowych badań. 18 Poradnictwo genetyczne — udzielenie profesjonalnej porady oraz specjalistyczna pomoc całej rodzinie osoby z chorobą genetyczną bądź wrodzoną wadą rozwojową lub parze planującej potom- stwo — przyp. tłum. 19 Zespół aspiracji smółki — powikłanie niedotlenienia wewnątrzmacicznego, polegające na aspiracji wód płodowych przez płód wraz z oddaną przedwcześnie smółką, czyli pierwszym stol- cem — przyp. tłum. 48 Mimo że Laura straciła dziesięć procent wagi ciała od dnia urodzin, Karina zdecydowana była na karmienie pier- sią. Odciągała mleko z piersi i podawała je córce na palcu. Laura zaczęła przybierać na wadze i powoli uczyła się ssać pierś, jednak wtedy Karina otrzymała telefon od lekarza. Osiem dni po porodzie na podstawie przeprowadzonych wcześniej badań przesiewowych stwierdzono u Laury ryzyko wystąpienia galaktozemii. W innym przypadku wyniki ba- dań byłyby gotowe już po dwóch dniach, jednak ze względu na przerwę świąteczną zajęło to aż sześć dni. Przed otrzymaniem rezultatów dodatkowych badań Lau- rze przepisano dietę z mleka sojowego. Przez kilka tygodni Karina odciągała i zamrażała swoje mleko, mając nadzieję, że karmienie piersią będzie znów możliwe. Niestety, dalsze testy potwierdziły, że Laura chorowała na galaktozemię. Karina stała się rzecznikiem rodzin dotkniętych tą chorobą. Laura natomiast dobrze się rozwija pod opieką swoich kochających i dobrze poinformowanych rodziców. Fenyloketonuria Jest to choroba uwarunkowana genetycznie, występują- ca raz na dziesięć tysięcy narodzin. Organizm dziecka do- tkniętego tym schorzeniem nie jest w stanie wyprodukować enzymu odpowiedzialnego za pochłanianie aminokwasu fenyloalaniny, w wyniku czego substancja ta gromadzi się w organizmie. Objawy są zróżnicowane; od wysypki do zabu- rzeń neurologicznych. Dzieci chorujące na fenyloketonurię wymagają ciągłego monitorowania poziomu aminokwasów w organizmie. Feny- loalanina jest bowiem niezbędnym składnikiem zdrowego, rozwijającego się organizmu, lecz jej nadmiar jest toksyczny. 49 Pokarm matki zawiera mniejsze ilości tej substancji w po- równaniu z pokarmami zastępczymi, jednak wyłączne kar- mienie piersią nie jest bezpieczne w przypadku dzieci cho- rujących na fenyloketonurię. W takich przypadkach stosuje się kombinację karmienia piersią i dokarmiania specjalnymi mieszankami. Pod nadzorem dietetyka możliwe jest nawet króciutkie karmienie piersią każdego dnia. Jeśli Ty sama chorujesz na fenyloketonurię i jesteś w ciąży, powinnaś zwrócić szczególna uwagę na swoją dietę. Nawet je- żeli dziecko nie odziedziczy po Tobie tej przypadłości, wysoki poziom fenyloalaniny w Twojej krwi może bardzo negatyw- nie wpłynąć na Twoje nienarodzonego jeszcze malucha.2021 20 Zespół Reye’a — potencjalnie śmiertelna choroba (około 50 śmiertelności), która powoduje niekorzystne zmiany w wielu narządach, głównie w mózgu i wątrobie — przyp. tłum. 21 Salicylany — organiczne związki chemiczne, sole lub estry kwasu salicylowego, stosowane w lecznictwie ze względu na właściwości przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne — przyp. tłum. Mądra mama Zaraz po porodzie dziecku podaje się zastrzyk z witaminy K, aby po- prawić krzepliwość krwi, ma ono też zakraplane oczka, przeprowa- dza się u niego przesiewowe badanie słuchu, badanie na niedoczyn- ność tarczycy i na fenyloketonurię. 50 Niektóre, ogólnie dostępne, lecz niewskazane leki podczas karmienia piersią Rodzaj leku Leki antybakteryjne Zastrzeżenia Niektóre z tych lekarstw są bezpieczne, jednak wiele z nich może powodować biegunkę, pleśniawkę, wysypkę, krwawy stolec i inne problemy. Skonsultuj się z leka- rzem, zanim sięgniesz po ten rodzaj leku. Najpowszechniejszym skutkiem występującym u dzieci jest senność. Stosowanie fenelzyny oraz tranylcyprominy jest wysoce niewskazane. Ketokonazol może spowodować uszkodzenie wątroby. Leki przeciwdepresyjne Preparaty przeciwgrzybiczne Leki antyhistaminowe Leki przeciwzapalne Aspiryna Chemioterapia Leki ułatwiające oddychanie Środki moczopędne Leki nasercowe i na ciśnienie Leki hormonalne Środki o działaniu narkotycznym Pepto-Bismol Środki uspokajające Mogą redukować produkcję mleka, powodować uczu- cie senności i niespokojności, jeśli są spożywane przez matkę w dużych ilościach. Szczególnie należy unikać cetyryzyny. Ibuprofen jest bezpieczny, lecz inne leki tego typu mogą stanowić zagrożenie dla dzieci, które nie ukończyły jesz- cze pierwszego roku życia. Skonsultuj się w tej sprawie z lekarzem. Jej podawanie wiąże się z możliwością wystąpienia Zespołu Reye’a20 i krwawieniami. Bardzo toksyczna, nawet w małych ilościach. Leki doustne mogą powodować senność. Lepsze są rozpylacze. Większość z nich może powstrzymywać laktację Większość z nich wydaje się być bezpieczna, jednak takie leki, jak acebutolol, atenolol, nadolol, sotalol, timolol, mogą akumulować się we krwi noworodka. Skonsultuj się z lekarzem, by dowiedzieć się o szczegółach. Tabletki antykoncepcyjne zawierające estrogen mogą wpłynąć negatywnie na laktację, jeśli są stosowane w pierwszych sześciu tygodniach po porodzie. Skonsultuj się w tej sprawie z lekarzem. Podawane podczas porodu mogą hamować lakta- cję. Powodują one również senność u karmionych noworodków. Salicylany21 mogą być toksyczne. Mogą powodować senność u dziecka, jednak generalnie są raczej nieszkodliwe, z wyjątkiem klozapiny, która może obniżyć zawartość białych krwinek. 51
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Mamie na ratunek. Karmienie piersią
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: