Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00064 005710 12760026 na godz. na dobę w sumie
Manicheizm i manichejskie teksty sakralne - ebook/pdf
Manicheizm i manichejskie teksty sakralne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 103
Wydawca: Wydawnictwo Armoryka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-62173-09-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dokument, literatura faktu, reportaże
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

MANICHEJSKIE TEKSTY SAKRALNE - to pierwszy polski przekład większości świętych tekstów manichejskich.

MANICHEIZM - Omawianą religię w najogólniejszym zarysie można scharakteryzować jako starożytną perską naukę o odwiecznej walce między siłami Światłości i Ciemności, między kosmicznymi początkami dobra i zła. Ale nie do końca, bowiem manicheizm to jednak nie tylko dualistyczna, ale również i synkretyczna religia. Wykształciła się ona w III wieku n.e. na Bliskim i Środkowym Wschodzie, na obszarze imperium sasanidzkiego2, a konkretnie na terenie Mezopotamii oraz Iranu.

Manicheizm, w odróżnieniu od większości współczesnych mu kultów był jedną z niewielu religii, całkowicie stworzonych przez jednego człowieka – i to religią stworzoną świadomie, do czego wykorzystał on wiele współczesnych mu wierzeń. Chociaż oczywiście nie wolno zapominać, że impulsem do jej stworzenia było objawienie jakiego doznał Mani.

Bez owego objawienia zapewne nigdy by do tego nie doszło.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Y Y T T S S K K E E T T E E T T Ę Ę W W Ś Ś I I , , I I I I G G Ę Ę S S K K E E T T Ę Ę W W Ś Ś I I Manicheizm Manicheizm i manichejskie i manichejskie teksty sakralne teksty sakralne Armoryka Armoryka Manicheizm i manichejskie teksty sakralne Andrzej Sarwa Andrzej Sarwa Manicheizm Manicheizm i manichejskie i manichejskie teksty sakralne teksty sakralne Armoryka Sandomierz 2009 Seria: ŚWIĘTE KSIĘGI, ŚWIĘTE TEKSTY, Nr 1 Redaktor serii: Andrzej Sarwa Redaktor tomu: Władysław Kot Projekt okładki i opracowanie graficzne: Juliusz Susak Fotografia na okładce: Piotr Sławiński Copyright © 2009 by Andrzej Sarwa Wydawnictwo ARMORYKA ul. Krucza 16 27—600 Sandomierz tel (0—15) 833 21 41 e—mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl http://www.armoryka.strefa.pl/ ISBN 978—83—62173—09—9 Manicheizm Omawianą religię w najogólniejszym zarysie można scha- rakteryzować jako starożytną perską naukę o odwiecznej wal- ce między siłami Światłości i Ciemności, między kosmiczny- mi początkami dobra i zła.1 Ale nie do końca, bowiem mani- cheizm to jednak nie tylko oryginalna dualistyczna, ale rów- nież i synkretyczna religia. Wykształciła się ona w III wieku n.e. na Bliskim i Środko- wym Wschodzie, na obszarze imperium sasanidzkiego2, a konkretnie na terenie Mezopotamii oraz Iranu. Manicheizm, w odróżnieniu od większości współczesnych mu kultów był jedną z niewielu religii, całkowicie stworzo- nych przez jednego człowieka – i to religią stworzoną świado- mie, do czego wykorzystał on wiele współczesnych mu wie- rzeń. Chociaż oczywiście nie wolno zapominać, że impulsem do jej stworzenia było objawienie jakiego doznał Mani. Bez owego objawienia zapewne nigdy by do tego nie doszło. 1 Манихейство. Учение о Царстве Света [w:] Зороастризм и манихейство: 2 взгляд со стороны и взгляда зороастрийца. Sasanidzi – dynastia panująca w Persji w latach 224–651 naszej ery. Za jej zało- życiela uznaje się Sasana. 5 Manicheizm stał się rzeczywistą, w pełni rozwiniętą reli- gią, która miała bardzo wielu wyznawców i entuzjastów, na- wet wśród wybitnych osobistości, a która istniała przynaj- mniej przez tysiąc lat.3 Mimo bardzo licznych zewnętrznych podobieństw do chrześcijaństwa manicheizm jest jednak „czystą” religią gno- stycką ofiarująca człowiekowi zbawienie przede wszystkim przez gnozę, wiedzę, a nie tylko wiarę i uczynki.4 Bo właśnie wszystkie gnostyckie prądy religijne dążyły do wybawienia człowieka ze zniewalających więzów material- nej egzystencji dzięki gnosis, czyli poznaniu i wiedzy. Wie- dza ta była różna, chociaż zwykle zajmowała się intymnym związkiem ludzkiego „ja” z transcendentnym źródłem wszelkiego bytu i była przekazywana przez jakiegoś obja- wiciela.5 Bardzo charakterystyczne dla nowej religii było to, że jej twórca, Mani, nie uważał się za jedynego proroka. Twierdził, że przed nim działali już inni – Zaratusztra, Budda, Jezus. On zaś był zarówno ich spadkobiercą, jak i kontynuatorem.6 Wcześniej wspomniane rejony Iranu i Mezopotamii to w starożytności miejsca styku rozmaitych kultur, tradycji i religii. Najbardziej liczącą się spośród tych ostatnich był za- ratusztrianizm, oraz jego heretycka odmiana zurwanizm. Po- nadto występowały również: mandeizm i chrześcijaństwo, jak również wciąż były żywe pogańskie kulty babilońskie, asyryj- skie, greckie, a pewnie też i egipskie. W owym religijnym ty- glu wierzenia mieszały się ze sobą w przedziwny sposób, da- jąc początek rozmaitym, często dziwacznym grupom wyzna- niowym. Co nie znaczy, że ich twórcy i uczestnicy muszą być 3 Сергей В. Болотников, [w:] Журнал „Самиздат”. J.P. Arendzen, Manichaeism, [w:] The Catholic Encyclopedia, 1913. 4 5 Encyklopedia Biblijna, redakcja naukowa Paul J. Achtemeier, Warszawa [1999], Манихейство как религия постмодернизма, s. 345. 6 Podobnie twierdził również Mahomet, ten jednakże ani Zaratusztry, ani tym bardziej Buddy, nie uznawał za proroków, za takowych uznawał jedynie proro- ków starotestamentowych i Jezusa. 6 oceniani jednoznacznie negatywnie. Byli oni bowiem „pro- duktem” danego miejsca i czasu. I w tamtym właśnie regio- nie, miejscu i czasie uformował się manicheizm.7 A powstał on – co już wspominano – jako religia synkretyczna zawiera- jąca w sobie elementy zaratusztrianizmu, zurwanizmu, chrze- ścijaństwa, buddyzmu, dżinizmu, taoizmu, neoplatonizmu, gnostycyzmu (zarówno o zabarwieniu chrześcijańskim, jak i żydowskim) i wierzeń babilońskich. Zawierał też nieliczne elementy szamanizmu. Nowa religia rozprzestrzeniła się z czasem na ogromnym obszarze – od wschodniego Turkiestanu, Chin, Tybetu i Ma- labaru w Indiach na Wschodzie, po Egipt, Afrykę prokonsu- larną, Italię, południową Francję i Półwysep Iberyjski na Za- chodzie. Oczywiście religia owa – w takim właśnie kształcie – mogła powstać właśnie w Mezopotamii, która w tym czasie, w III wieku n.e. była jednym z najbardziej liczących się cen- trów kulturowych i religijnych Wschodu. Był to kraj wielona- rodowościowy i obszar ścierania się wpływów najrozmait- szych tradycji i wierzeń.8 Jak już wspomniano, manicheizm był szeroko rozpo- wszechniony w pierwszym tysiącleciu naszej ery – od Afryki Północnej i Hiszpanii po Chiny. Była to zatem ponadnarodo- wa religia światowa, a przynajmniej pretendowała do miana takowej (w ówczesnym rozumieniu, o czym będzie jeszcze ni- żej), która istniała – choć nie do końca w swej pierwotnej, „czystej” formie od III do XV–XVI wieku.9 Lecz kim był ten przedziwny człowiek, który stworzył na- ukę, której pozostałości spotyka się i dzisiaj w Iranie, Chi- nach, Rosji, w południowej Francji? Niestety, historia prze- chowała o nim tylko fragmentaryczne wiadomości. 7 Сергей В. Болотников, Манихейство как религия постмодернизма. 8 Tamże; por. także: S.G. Richter, Arbeitsstelle für Manichäismusforschung, In- stitut fuer Ägyptologie und Koptologie, Der Manichäismus, 1998. 9 W rzeczywistości manicheizm zanikł – na Zachodzie – w wieku XI, do wieku XV przetrwały przypominające go tylko nieco – bogomilizm i kataryzm, na Wscho- dzie manicheizm przetrwał dłużej. 7
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Manicheizm i manichejskie teksty sakralne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: