Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00262 006011 10190645 na godz. na dobę w sumie
Marcina Stanisława Słowakowica Nowy i stary kalendarz świąt rocznych i biegów niebieskich na rok pański MDCLXXXIX - ebook/pdf
Marcina Stanisława Słowakowica Nowy i stary kalendarz świąt rocznych i biegów niebieskich na rok pański MDCLXXXIX - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 120
Wydawca: BEL Studio Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3779-8353-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Monografia Pani Prof. dr hab. Elizy Małek pt. Marcina Stanisława Słowakowica Nowy i stary kalendarz świąt rocznych i biegów niebieskich na Rok Pański MDCLXXXIX. Próba rekonstrukcji stanowi ważny przyczynek zarówno do wiedzy na temat polskich kalendarzy astrologicznych XVII wieku, jak i do XVII-wiecznych przekładów rosyjskich z literatury staropolskiej.
Charakteryzuje się przemyślaną, klarowną kompozycją, na którą składa się część poświęcona analizie kalendarza oraz aneksy. Pisana jest stylem przejrzystym, komunikatywnym, właściwym dla tekstów naukowych, ma odpowiednio dobrany aparat krytyczny. Przywoływana bibliografia tematu świadczy o erudycji Autorki.

Na podstawie rosyjskiego przekładu zaginionego kalendarza Stanisława Słowakowica na rok 1689 Autorka skrupulatnie rekonstruuje treść polskiego starodruku. Zamieszcza także pierwszą pełną naukową edycję rosyjskiego tłumaczenia omawianego kalendarza. Do tak żmudnej filologicznej pracy, wymagającej fachowej wiedzy, olbrzymiej cierpliwości i świadczącej o naukowej pasji, dostosowuje właściwą metodologię badawczą, dzięki czemu odtwarza brzmienie zaginionego najprawdopodobniej bezpowrotnie staropolskiego tekstu. Badania przeprowadzone przez Panią Prof. Elizę Małek, zwieńczone monografią, mogą służyć do prac dalszych historykom literatury i kultury staropolskiej, a także badaczom zajmującym się zagadnieniami warsztatu translatorskiego tłumaczy XVII-wiecznych.

Z recenzji dr hab. prof. UJK Małgorzaty Krzysztofik

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział II Próba rekonstrukcji zawartości Nowego i starego kalendarza na rok 1689 Tłumaczenie Nowego i starego kalendarza na rok 1689 rozpoczyna Первая часть предугадания, odpo- wiadająca części kalendarzy nazywanej Pierwsza część prognostyku. Otwiera ją Поведение годовое, czyli Rewolucyja roczna, w której Słowakowic określa po- łożenie i koniunkcje planet. Następnie przystępuje do bardziej szczegółowych dywagacji na temat ich wpływu na życie ludzkie w rozdziałach: Владетель годовой, czyli Pan roczny, Збытия поведения годового, czyli Skutki rewolucyjej rocznej, О свойстве года 1689- го, czyli O własności roku 1689, Изменение Луны, czyli O zaćmieniu miesięcznym, Збытия помраче- ния луннаго, czyli Skutki zaćmienia miesięcznego, Постановление четырех частей лета 1689-го, czyli Postanowienie czterech części roku 1689, Война или мир, czyli Wojna czy pokój, Плод полевый, czyli Urodzaj polny, Дни к севбе угодны по новому ка- лендарю, czyli Dni dobre do siania według nowego kalendarza, Болезни и воздух, czyli Choroby i po- wietrze, Руды, czyli Kruszcze, Пожары, czyli Pożary, Беременные госпожи, czyli Brzemienne panie. Zawartość Prognostyku przedstawiamy poniżej. NOWY I STARY KALENDARZ ŚWIĄT ROCZNYCH i biegów niebieskich. Kapłanom dla porządku Kościoła Bożego1 Gospodarzom dla siania i szczepienia Chorym dla poratowania zdrowia Zdrowym dla traktowania spraw poważnych Myśliwym dla szczwania zwierza wielce służący pierwszy przez na Rok Pański MDCLXXXIX po przestępnym i przybyszowym Marcina Stanisława Słowakowica filozofijej i medycyny w Akademijej Krakowskiej wyrachowany w Krakowie w drukarni Wojciecha Goreckiego, J. K. M. typografa, wydany. PIERWSZA CZĘŚĆ PROGNOSTYKU2 Rewolucyja roczna W rozdziale Rewolucyja roczna (k. 5v–6v) Słowa- kowic informuje na wstępie, że najjaśniejsze spośród planet – Słońce, szczęśliwie zakończywszy swój bieg w 12 znakach zodiaku, nowy bieg zaczyna, a Nowy 1689 1 W przekładzie ten fragment tytułu został pominięty. 2 Polskie tytuły rozdziałów rekonstruuję na podstawie wy- dania chronologicznie najbliższego. Por. Nowy i stary kalendarz świąt rocznych i biegów niebieskich, kapłanom dla porządku Kościoła Bożego, gospodarzom dla siania i szczepienia, chorym dla poratowania zdrowia, zdrowym dla traktowania spraw poważnych, myśliwym dla szczwania zwierza wielce służący, na Rok Pański MDCXC, przybyszowy, po przestępnym wtóry, przez M. Stanisława Słowakowica, filozofijej i medycyny dokto- ra w Akademijej Krakowskiej, z pilnością wyrachowany, w Kra- kowie w Drukarni Mikołaja Alexandra Schedla, J. K. M. typogr. 25 rok rozpocznie się 20 marca na półzegarze dziewiątym (równonoc wiosenna). W tym czasie w domu pierwszym i drugim stanie Skorpion – znak Marsa, w domu trzecim Koziorożec – znak Saturna, dom czwarty otrzyma Wod- nik – drugi znak Saturna. Dom piąty zajmą Ryby – znak Jowisza, w domu szóstym zasiądzie Baran – drugi znak Marsa. Dom siódmy i ósmy trzyma Byk – znak Wenery. W domu dziewiątym znajdzie się Rak – znak Miesiąca. W domu dziesiątym zasiądzie Lew – znak Słońca. Do- mem jedenastym władać będzie Panna, dom dwunasty znajdzie się pod Wagą. Dalej określa właściwe dla tego roku położenie pla- net i konstelacji zodiakalnych, stwierdzając, że Saturn retrogradus znajdzie się w kącie pierwszym w Skorpio- nie, z którego na dom siódmy i ósmy, na Wenerę we własnym domu siedzącą, na Jowisza w Wodniku, na Marsa w Koziorożcu i na Księżyc w Rybach rzuci trój- kątne promienie. Mars w Koziorożcu na polskie i raku- skie znaki, na Słońce, Merkurego i Głowę Smoczą kwa- dratowy zaostrzył promień. Z kolei Słońce w Wadze na Marsa i Koziorożca czwartaków zwróciło promienie. W tej niezgodzie pomaga Słońcu Merkury i Głowa Smo- cza. Wenera sprzeciwia się staremu i chromemu Sa- turnowi, a trzeciakiem rozpuszcza popędliwość Marsa. Księżyc łączy się potrójnym promieniem z Saturnem. Smoczy Ogon z Wagi i z domu nieprzyjaciół przyspa- rza swoim czwartakiem kłopotów Marsowi. Ale czego można od takiego układu znaków niebieskich oczeki- wać, powiem niżej – kończy ten rozdział Słowakowic. Pan roczny (k. 6v–7v) Przedstawiony wyżej obraz rewolucji rocznej z Jo- wiszem w kącie czwartym i Wenerą w kącie siódmym w domu własnym skłaniał Słowakowica ku myśli, że te właśnie przyjazne planety przejmą, jak uczył sław- ny Hermes Trismegistos, panowanie. Powołując się Próba rekonstrukcji zawartości Nowego i starego... 26 Strona tytułowa Pierwszej części prognostyku z Nowego i starego kalendarza na rok 1690 (Ossolineum, XVII – 6916–III/27) jednak na ustalenia Gwidona Bonatusa3, który zwracał uwa- gę, że gdy pan domu wschodzącego jest pa- nem domów niektó- rych planet, to on bez wątpienia będzie pa- nem rocznym, i nie ma już potrzeby rozwa- żać, nad jaką planetą, i ustaliwszy, że w tym roku Mars będzie pa- nem tego domu, w któ- rym wiosną znajduje się Słońce, a ponadto będzie panował nad wschodzącym w Skor- pionie i Koziorożcu, przypuszcza, że Mars może również zostać panem rocznym. Skutki rewolucyjej rocznej Prognozy przedstawione w paragrafie Skutki re- wolucyjej rocznej (k. 7v–9v) są złe, gdyż układ planet zapowiada zdaniem Słowakowica same nieszczęścia. Mars w domu trzecim zwiastuje bowiem ogień, gniew, zawiść, konflikty i zabójstwa między braćmi i krewny- mi. Z kolei Słońce w domu piątym pod kwadratowym promieniem Marsa nie wróży niczego dobrego paniom brzemiennym, Wenus pod przeciwnym wzrokiem Sa- turna w znaku Byka zapowiada w niektórych krajach 3 Włoski astrolog Guido Bonatti (ca 1207 – ca 1296), autor podręcznika Liber Astronomiae. Próba rekonstrukcji zawartości Nowego i starego... 27 cudzoziemskich trzęsienie ziemi, a ponieważ osiadła w domu siódmym, może wywołać spory i konflikty ro- dzinne. Merkuriusz w domu szóstym przyniesie wiel- kie choroby małym dzieciom, szczególnie w Polsce, w ziemiach niemieckich i francuskich. Głowa Smocza w domu szóstym usposobi sługi i urzędników do leni- stwa, nieróbstwa i zdrady swoich panów i pań. A po- nieważ znajduje się w znaku Barana, zapowiada też wywyższenie ludzi wielkich i poniżenie podłych. Ogon Smoczy w Wadze w niektórych miejscach wyniszczy bydło chorobami. O własności roku 1689 W paragrafie O własności roku 1689 (k. 9v–10), polemizując z arabskim astronomem Albumazarem, który twierdził, że obecność Ogona Smoczego w Wa- dze zapowiada suszę, obserwujący dodatkowo położe- nie Saturna, Merkuriusza i Księżyca Słowakowic, pro- gnozuje, że w roku 1689 wilgotność ludzi zmęczy, gdyż Saturn w mokrym znaku oznacza obfite deszcze i wody wielkie, na co również zezwala Merkuriusz w Baranie i Miesiąc w Rybach, a to zwykle prowadzi do drożyzny. Niemniej dodaje, że latem Mars upały sprowadzi, dla- tego też należy uważać, by iskry z dachów nie spada- ły, ponieważ będzie w znaku ogniowym, a Saturn pra- wie w połowie nieba w kwadracie Marsowym. Gdy zaś o wilgotność chodzi, to tej – zdaniem Słowakowica – najbardziej powinny się obawiać kraje, które leżą pod Skorpionem, czyli Księstwo Sabaudii, Al-Kahir (Kair), Turcja, Padwa, Gdańsk i Szczecin. O zaćmieniu miesięcznym W rozdziale O zaćmieniu miesięcznym (k. 10v–11) kalendarzysta prognozuje dwa widoczne zaćmienia Próba rekonstrukcji zawartości Nowego i starego... 28 Księżyca, dokładnie określając ich daty dzienne we- dług nowego (juliańskiego) kalendarza oraz przebieg. Skutki zaćmienia miesięcznego W rozdziale Skutki zaćmienia miesięcznego (k. 11–12v), powołując się na nie wymienionych z imie- nia astrologów, którzy twierdzą, że niewidzialne dla oczu ludzkich zaćmienia nie są szkodliwe, a widzialne nieszczęścia przynoszą, dorzuca do ich argumentów swoje własne i informuje, że pierwsze z zapowiadanych zaćmień miesięcznych nastąpi pod rządami Saturna wstecznego, stojącego na wschodzie, gdy Mars i Jowisz wchodzą w czwartak niezgody, a Wenus, która jest panią domu śmierci, zasiada w kącie pod przeciwnym promie- niem Marsa. W związku z tym przewiduje kalendarzy- sta, że należy się obawiać wielkich zamieszek i chorób w tych krajach, które leżą pod Skorpionem i Wodni- kiem, czyli w Moskwie, Danii, we Włoszech, u Tatarów, na Rusi Czerwonej, u Szwedów, Turków, a dla Rakuszan zaćmienie ma mieć wręcz katastrofalne skutki, ponie- waż nastąpi pod znakiem Wagi. Ale i my, dodaje, którzy to zaćmienie będziemy mogli zobaczyć, wielu szkód do- świadczymy ze względu na naturę Marsa i Saturna. Jeśli zaś chodzi o drugie zaćmienie, to zdaniem Sło- wakowica będzie ono jeszcze straszniejsze i przyniesie wiele złego chrześcijanom, wielkim panom, ale naj- więcej Węgrom, gdyż ich wsteczny signifikator będzie uciśniony kwadratowym promieniem Marsa i Saturna. Będzie też ciężko panom Polakom, Niemcom, Francu- zom, ponieważ znajdzie się on w znaku Barana w gra- nicach Jowisza, a co gorsza w domu śmierci, skąd na- leży oczekiwać śmiertelnych chorób wśród pospólstwa. Ciężko będzie Wielkopolanom, Rakuszanom, Turkom, Szwedom, Białej Rusi, ponieważ ich signifikator jest uszkodzony przez kwadratowy promień złych planet. A ponieważ zdarzy się to w pierwszej dekadzie Barana, Próba rekonstrukcji zawartości Nowego i starego...
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Marcina Stanisława Słowakowica Nowy i stary kalendarz świąt rocznych i biegów niebieskich na rok pański MDCLXXXIX
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: