Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00182 030716 15023750 na godz. na dobę w sumie
Maria Skłodowska-Curie. Polka wszech czasów. Wielkie Biografie - ebook/pdf
Maria Skłodowska-Curie. Polka wszech czasów. Wielkie Biografie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 122
Wydawca: Literat Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7774-547-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biografie
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Przystępnie napisana biografia Polki wszech czasów, przejrzysty układ – specjalne wyróżnienie najistotniejszych informacji, wiele ciekawostek, dodatkowo zdjęcia Skłodowskiej-Curie i jej rodziny. Życie Marii Skłodowskiej-Curie może być inspiracją dla wielu osób, pokazuje, jak stawić czoła wszelkim przeciwnościom i jak konsekwencje dążyć do realizowania postawionych sobie celów. Oto osoba wywodząca się z niezbyt zamożnej rodziny mieszkającej w mieście znajdującym się na kulturalnych i naukowych obrzeżach ówczesnej Europy, która dzięki swej zaciętości i determinacji zawojowała świat. Co istotne, sukces ten osiągnęła kobieta, a trzeba pamiętać, że kobiety w 2. połowie XIX i na początku XX wieku, mimo postępującej emancypacji, nie miały łatwej drogi do zdobywania jakichkolwiek zaszczytów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

rOZDZiAL i Dzieciństwo i młodość W II połowie lat 60. XIX wieku w społeczeństwie polskim wciąż żywa była pamięć o klęsce powstania styczniowego. Kolejny zryw pol- skich patriotów został krwawo stłumiony przez wojska cara rosyjskiego. Tysiące uczestników walki o wolność ojczyzny zostało skazanych na ze- słanie na Syberię lub na wieloletnie więzienie, a wielu wyemigrowało do innych państw, m.in. do Francji. Praktycznie każda rodzina poniosła jakąś stratę, zarówno moralną, jak i materialną. Upadek powstania przy- czynił się także do wzrostu represji władz rosyjskich wobec Polaków. Charakterystyczną reakcją dużej części polskiego społeczeństwa na klęskę zrywu wolnościowego była tzw. żałoba narodowa. Objawiała się ona noszeniem strojów o skromnym kroju. Ko- biety ubierały się najczęściej w czarne suknie z białymi dodat- kami, mężczyźni natomiast chodzili ubrani całkowicie na czar- no – z wyjątkiem koszul. Żałoba ta „dotarła” również do takich stref życia, jakimi były np. dziecinne zabawki – nawet lalki ubie- rano żałobnie, a bardzo popularne wówczas obręcze służące do zabaw okręcano biało-czarnymi wstążkami. Stała się wówczas popularna biżuteria wykonana z rogu, srebra czy też ze stali, a głównymi elementami ozdobnymi były m.in. czarne kamienie. 10 Maria Skłodowska-Curie W wyniku rozmiarów porażki poniesionej w powstaniu stycznio- wym znaczna część społeczeństwa stwierdziła, że w ówczesnych czasach nie ma możliwości na wybicie się na wolność za pomocą kolejnych zry- wów zbrojnych. Do głosu doszły osoby, które twierdziły, iż głównym ce- lem powinno być dbanie o rozwój gospodarczy ziem polskich oraz pod- noszenie poziomu edukacji polskiego społeczeństwa. Dużą popularność zdobywały tezy głoszone przez Francuza Augusta Comte’a, które wyło- żone zostały w jego pracy Kurs filozofii pozytywnej. Do najważniejszych z nich należały: badanie tylko wyłącznie przedmiotami rzeczywistymi, badania mają przysłużyć się do polepszenia życia ludzi, naukowiec po- winien zajmować się kwestiami ścisłymi. Jego polscy naśladowcy nawo- ływali do porzucenia ideologii ukształtowanych w okresie romantyzmu i rozpoczęcia pracy u podstaw. Podnoszona była konieczność kształcenia się i przekazywania wiedzy innym. W takich czasach, 7 listopada 1867 roku w Warszawie, urodziła się Maria Skłodowska. Jako swoistą wróżbę co do przyszłości nowo naro- dzonego dziecka można potraktować fakt, iż w tym właśnie roku Alfred Nobel opatentował wynalazek dynamitu. Maria była córką Władysława i Bronisławy Skłodowskich (rodo- we nazwisko Bronisławy brzmiało Boguska). Oboje pochodzili z rodzin o rodowodzie szlacheckim, które w ciągu XIX wieku popadły w proble- my finansowe i część z ich członków przeniosła się do miasta. Ich losy podobne były do losów tysięcy innych polskich rodzin w tym czasie. Dziadek Marii (ojciec Władysława) walczył w powstaniu listopadowym jako artylerzysta, dostał się do niewoli rosyjskiej. Brat Władysława brał udział w powstaniu styczniowym i następnie wyemigrował do Francji, a brat matki Marii za uczestnictwo w tym zrywie zbrojnym został skaza- ny na 4 lata zesłania na Syberię. Pomimo że z najbliższej rodziny nikt nie wziął aktywnego udziału w powstaniu styczniowym, jak wspomina ich syn Józef: „ta burza dziejowa ciężko zakłóciła ich szczęście”1. 1 Cyt. za: S. Quinn, Życie Marii Curie, Warszawa 1997, s. 20. Dzieciństwo i młodość 11 Maria urodziła się jako najmłodsza z pięciorga rodzeństwa. Naj- starsza była Zofia, która przyszła na świat w roku 1862, następnie Józef w 1863, Bronisława w 1865, Helena w 1866. Maria dorastała w domu, w którym nauka zajmowała bardzo ważne miejsce. Jej matka była kie- rowniczką jednej z najlepszych pensji dla kobiet w Warszawie, którą sama wcześniej skończyła (znajdowała się ona przy ulicy Freta 16), jed- nak po urodzeniu ostatniego dziecka zrezygnowała z dalszej pracy zarob- kowej. Ojciec, podobnie jak dziadek Józef2, również był nauczycielem. Studiował na uniwersytecie w Petersburgu, a po jego ukończeniu praco- wał jako nauczyciel fizyki i matematyki w szkołach średnich – zarówno państwowych, jak i prywatnych – w Warszawie. Od 1868 roku pełnił rolę podinspektora II Gimnazjum Rządowego w Warszawie. W domu rodzinnym Marii nawet zabawy były połączone z nauką. Doskonałym tego przykładem była wymyślona przez Władysława lote- ria, która miała ułatwić przyswajanie wiedzy z dziedziny historii. Nato- miast zabawa klockami została wykorzystana przy nauczaniu geografii. W każdy sobotni wieczór ojciec czytał swym dzieciom polskie utwory, które były zakazane przez władze rosyjskie. Skłodowscy kładli także duży nacisk na fizyczną kondycję swoich dzieci, co wieczór musiały one wykonywać ćwiczenia gimnastyczne3. Te wieczory spędzone z polską poezją tak po latach wspominała Maria: W sobotnie wieczory [ojciec] mówił nam z pamięci albo też odczytywał arcydzieła poezji i prozy polskiej. Te wieczory sprawiały nam wielką przyjemność i rozwijały nasze uczucia patriotyczne4. 2 Był on dyrektorem gimnazjum w Lublinie, które pod jego kierownictwem cieszyło się bardzo dobrą opinią. Do jego wychowanków należał m.in. Aleksander Głowacki, szerzej znany jako Bolesław Prus [w:] J. Hurwic, Maria Skłodowska-Curie i promienio- twórczość, Warszawa 1993, s. 8. 3 S. Quinn, dz. cyt., s. 32-33. 4 M. Curie, Autobiografia, Lublin 1990, s. 9. 12 Maria Skłodowska-Curie Do ulubionych poetów Marii należeli Adam Mickiewicz, Zygmunt Kra- siński oraz Juliusz Słowacki. Wychowywana w atmosferze umiłowania do nauki Maria od małego wykazywała się szczególnymi zdolnościami. Jak głosi rodzinna legenda, już w wieku 4 lat potrafiła czytać. Ewa Curie w biografii matki opisuje: Bo z tym czytaniem było tak: przed rokiem, Bronci, której nauka abecadła bynajmniej nie wydawała się zajmująca, przyszło na myśl, że dużo będzie przyjemniej, jeśli weźmie sobie do towarzystwa Maniusię – jako „uczennicę”. Przez kilka tygodni układały wspólnie kartoniki z literami, wreszcie któregoś ranka Broncia z trudem usiłowała przesylabizować ojcu tekst elementarza, a Mania zniecierpliwiła się nagle i, wziąwszy jej książkę z ręki, przeczytała go płynnie od razu5. W okresie letnim rodzina Skłodowskich wyjeżdżała z miasta i wol- ne chwile spędzała na wsi, a ponieważ posiadała liczną rodzinę, nie było większych problemów ze znalezieniem miejsca do wypoczynku. Waka- cje spędzała zarówno pod Warszawą, u rodziców Władysława i Bronisła- wy, jak i w innych okolicach, np. w posiadłości Zawieprzyce koło Lubli- na u kuzyna Ksawerego Skłodowskiego. Taki sposób spędzania wakacji nie był wówczas standardowy. Najczęstszym miejscem wypoczynku dla mieszkańców ówczesnej Warszawy były podmiejskie letniska. Czas spędzony na wsi był dla dzieci okresem wytchnienia od wszę- dobylskiego rosyjskiego nadzoru oraz zmniejszenia domowej dyscypli- ny. Maria wspomina z nostalgią: Wakacje zawsze były szczególnie przyjemne; wymknąwszy się spod nadzoru policji w mieście, znajdowało się schronienie u krewnych lub przyjaciół na wsi […]. Kiedy indziej znowu opuszczaliśmy granice zaboru rosyjskiego, udając się na południe w górzyste strony Galicji, gdzie ucisk (austriacki) 5 E. Curie, Maria Curie, t. 1, Warszawa 1960, s. 17. Dzieciństwo i młodość 13 był mniej dokuczliwy niż u nas. Tam już można było zupełnie swobodnie mówić po polsku i śpiewać pieśni patriotyczne, nie lękając się więzienia6. Dzieci spędzały czas głównie na zabawie oraz pomocy przy pra- cach polowych. Na Marii szczególnie duże wrażenie zrobił pobyt w gó- rach. Zachwycała się pięknymi tatrzańskimi widokami, wycieczkami w okolice Morskiego Oka. Na tym, wydawałoby się idealnym, obrazie rodziny pojawiło się jednak kilka rys. Szczególnie dramatycznym wydarzeniem była choroba Bronisławy. Dokładnie nie wiadomo, kiedy zachorowała na gruźlicę – chorobę, na którą wówczas nie znano lekarstwa. Najprawdopodobniej stało się to, gdy Maria miała 4 lata, czyli w roku 1871. Do takich wnio- sków mogą doprowadzić zapiski Władysława, który zanotował, że żona zaczęła zażywać kumys (napój ze sfermentowanego mleka klaczy), który wówczas uchodził za lekarstwo na gruźlicę7. Bronisława, od czasu zdiagnozowania choroby, rzadko przebywała w domu. W towarzystwie najstarszej córki Zofii jeździła od jednego uzdrowiska do kolejnego. Spowodowane to było tym, że wówczas śro- dowisko lekarskie twierdziło, iż w leczeniu gruźlicy bardzo istotne są warunki klimatyczne – np. za bardzo korzystny uważano klimat górski, gdyż panujące w nim niższe ciśnienie wywołuje szybszy obieg krwi i przyspiesza tętno pacjentów. Bronisława leczyła się w Hall w austriac- kich Alpach i we francuskiej Nicei. Okres nieobecności matki na pewno w dużym stopniu odbił się na życiu wówczas kilkuletniej Marii. Co prawda, w opiece nad dziećmi pomagała Władysławowi szwagierka Ludwika, jednak nie potrafiła ona w pełni zastąpić im matki, która w oczach dziecka stała się postacią wręcz mityczną, postacią idealną, godną naśladowania. Maria po latach tak wspominała jej osobę: 6 M. Curie, dz. cyt., s. 9. 7 S. Quinn, dz. cyt., s. 42. Ewa Curie natomiast stwierdza, iż pierwsze objawy gruźlicy u Bronisławy pojawiły się w czasie, gdy była w ciąży z Marią [w:] E. Curie, dz. cyt., s. 16. 14 Maria Skłodowska-Curie Mimo nieskończonej wyrozumiałości i dobroci posiadała ona w rodzinie wysoki autorytet moralny. Była pobożna […], ale zarazem tolerancyjna […]. Jej wpływ na mnie był ogromny, ponieważ naturalna miłość do matki łączyła się z namiętnym podziwem8. Po dwóch latach kuracji w europejskich uzdrowiskach Bronisława powróciła do domu. Mimo że fakt, iż gruźlica jest chorobą zaraźliwą, został odkryty dopiero w roku 1882, to wiedziona przeczuciem starała się ograniczyć kontakt fizyczny z dziećmi: „nigdy nie bierze swych dzieci na kolana, nie obejmuje ich, nie ściska […], używa specjalnie dla siebie zarezerwowanych naczyń, nie całuje swoich dzieci”9. Mimo postępującej choroby starała się zachować pozory normalności. Sprawnie kierowała gospodarstwem domowym rodziny Skłodowskich. Leczenie choroby Bronisławy silnie nadwyrężyło budżet domo- wy rodziny. Dodatkowo sytuację finansową skomplikowało zwolnienie Władysława z dotychczasowo zajmowanego stanowiska podinspektora rządowego gimnazjum. Do tego incydentu doszło z powodu konfliktu, jaki wywiązał się pomiędzy Władysławem a jego zwierzchnikiem in- spektorem Trockijem, który słynął z surowości i z maniakalnego wręcz śledzenia wszelkich objawów polskości. Przez to Trockij nie zyskał sobie popularności u Polaków, którzy się z nim zetknęli. Późniejszy znany po- lityk z czasów II Rzeczypospolitej Stanisław Thugutt wspomina go jako „rudego draba o pijackiej gębie i odrażającej powierzchowności”10. Bezpośrednią przyczyną zwolnienia Władysława była jego po- dwójna działalność. Oprócz oficjalnego trybu nauczania w gimnazjum prowadził również potajemne wykłady na temat polskiej nauki. Głów- nym celem jego działalności było wpojenie swoim studentom dumy z ich polskiego pochodzenia. Jednak jego nielegalna działalność została wykryta przez inspektora Trockija. W myśl ówcześnie panującego prawa 8 M. Curie, dz. cyt., s. 8. 9 E. Curie, dz. cyt., s. 16. 10 S. Thugutt, Autobiografia, Warszawa 1984, s. 60.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Maria Skłodowska-Curie. Polka wszech czasów. Wielkie Biografie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: