Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00284 006354 14490245 na godz. na dobę w sumie
Marketing akademicki. Rola uniwersytetów w promocji miast i regionów - ebook/pdf
Marketing akademicki. Rola uniwersytetów w promocji miast i regionów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 178
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7969-039-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> zarządzanie i marketing
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Publikacja prezentuje wielostronne i bardzo różnorodne podejście do marketingu akademickiego w kontekście współpracy z władzami miast i regionów polskich oraz zagranicznych.

 

Przyjęta formuła tego opracowania opiera się na indywidualnym podejściu każdego z Autorów do szeroko rozumianej problematyki marketingu akademickiego oraz do roli uniwersytetów w rozwoju oraz w promocji miast i regionów. Przyjęta perspektywa jest dla każdego z Autorów bardzo silnie powiązana z jego wcześniejszymi doświadczeniami badawczymi, jak również z doświadczeniami marketingowymi związanymi z realizacją pewnych projektów przez uniwersytety lub na rzecz uniwersytetów. Dotyczy to zarówno zespołu hiszpańskiego z Granady, jak również polskich doświadczeń. Głównym celem publikacji jest zarówno dokonanie bilansu dotychczasowych doświadczeń we wdrażaniu szeroko rozumianych koncepcji marketingu akademickiego, jak również spojrzenie na ten problem z perspektywy różnych podmiotów oraz różnych regionów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Praca zbiorowa Pod redakcją Tomasza domańskiego marketing akademicki rola uniwersytetów w promocji miast i regionów wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Łódź 2011 eUromarkeTiNg seria Pod redakcją Tomasza domańskiego Recenzja wydawnicza Maria Sławińska Redaktor naukowy Tomasz Domański Projekt okładki Joanna Wiszniewska-Domańska Opracowanie typograficzne i skład Sylwia Dorcz © Copyright by Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011 Katedra Marketingu Międzynarodowego i Dystrybucji Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytet Łódzki 90–131 Łódź, ul. Narutowicza 59a tel. (042) 665 58 30, 665 54 52 e-mail: kmmdism@uni.lodz.pl, kmmdimm@uni.lodz.pl Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. 4826/2011 ISBN (wersja elektroniczna) 978–83–7969-039-8 spis treści Wprowadzenie ....................................................................................................................................... 7 Część I. Widziane przez polskich Autorów Tomasz Domański (Uniwersytet Łódzki) Rola uniwersytetów w promocji polskich miast i regionów — nowe wyzwania strategiczne ................................................................................................... 15 Wprowadzenie ....................................................................................................................................... 15 1. Marketing akademicki w poszukiwaniu swojej tożsamości ................................................... 16 1.1. Różne podejścia do segmentacji rynku ............................................................................... 17 1.2. Grupy docelowe w ujęciu lokalnym .................................................................................... 17 1.3. Grupy docelowe w ujęciu regionalnym .............................................................................. 19 1.4. Grupy docelowe w ujęciu krajowym ................................................................................... 20 1.5. Grupy docelowe w ujęciu międzynarodowym .................................................................. 20 2. Marketing terytorialny w poszukiwaniu nowych kierunków rozwoju ................................ 21 2.1. Uniwersytet jako partner miasta i regionu w procesie jego rozwoju .......................... 22 2.2. Uniwersytet jako dostarczyciel profesjonalnych kadr ..................................................... 22 2.3. Uniwersytet jako nośnik innowacji ważnych dla miast i regionu ................................. 23 2.4. Uniwersytet jako niezależny doradca i obiektywny recenzent ...................................... 23 3. Marketing partnerski w relacji uniwersytetów z władzami miast i regionów ................... 24 3.1. Postrzeganie regionów i miast przez pryzmat uniwersytetów ...................................... 24 3.2. Uczelnie wyższe jako element przewagi konkurencyjnej miast i regionów ............... 24 3.3. Uczelnie wyższe jako element strategii pozycjonowania miast i regionu .................. 24 4. Fundusze europejskie jako platforma do budowania współpracy ...................................... 25 4.1. Fundusze i programy europejskie jako stymulator relacji partnerskich ..................... 25 4.2. Programy europejskie jako stymulator wspólnych strategii i nowego myślenia strategicznego ........................................................................................ 26 5. Wspólne strategie komunikacji marketingowej ........................................................................ 27 5.1. Wspólne cele strategiczne ....................................................................................................... 27 5.2. Wspólne zespoły interdyscyplinarne ................................................................................... 27 5.3. Wspólna strategia komunikacji marketingowej ................................................................. 28 6. Konflikty między polityką a wspólnymi celami strategicznymi ........................................... 28 6.1. Doraźność działań politycznych ........................................................................................... 28 6.2. Prymat polityki nad celami wspólnymi ................................................................................ 29 Podsumowanie ....................................................................................................................................... 29 4 Spis treści Magdalena Sobocińska (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Rola szkół wyższych w rozwoju społeczno-gospodarczym oraz kształtowaniu wizerunku Wrocławia i Dolnego Śląska ................................................................................... 33 Wprowadzenie ....................................................................................................................................... 33 1. Wpływ szkół wyższych na rozwój regionów w dobie gospodarki opartej na wiedzy ... 34 2. Dbałość o jakość kształcenia oraz długookresowa współpraca szkół wyższych z podmiotami otoczenia czynnikami rozwoju Dolnego Śląska i kształtowania wizerunku Wrocławia jako miasta akademickiego .................................................................. 37 3. Wybrane działania służące kształtowaniu pozytywnego wizerunku szkół wyższych oraz Wrocławia i Dolnego Śląska ................................................................................................ 41 4. Istota projektu „Teraz Wrocław” ................................................................................................. 42 5. Wyzwania stojące przed szkolnictwem wyższym na Dolnym Śląsku z perspektywy rozwoju społeczno-gospodarczego miasta i regionu .............................................................. 44 Podsumowanie ....................................................................................................................................... 47 Anna Marszałek (Uniwersytet Jagielloński) Potencjał naukowo-badawczy uczelni i jego rola w regionie uczącym się (na przykładzie Małopolski) ......................................................................................................... 51 Wprowadzenie ....................................................................................................................................... 51 1. Region uczący się jako determinanta funkcjonowania gospodarki opartej na wiedzy (GOW) ............................................................................................................................. 52 2. Rola instytucji edukacyjnych w tworzeniu potencjału regionów uczących się ................. 55 3. Miejsce Krakowa — regionalnego ideopolis — w procesie budowania obszaru metropolitarnego ............................................................................................................................. 58 Zakończenie ........................................................................................................................................... 67 Paweł Bryła (Uniwersytet Łódzki) Rola programu Erasmus w marketingu akademickim ..................................................... 71 Wprowadzenie ....................................................................................................................................... 71 1. Podstawowe zasady funkcjonowania programu Erasmus ..................................................... 72 2. Wybrane dane statystyczne dotyczące realizacji programu Erasmus ze szczególnym uwzględnieniem polskiego udziału .............................................................................................. 77 3. Wybrane działania promujące polskie uczelnie za granicą .................................................... 81 4. Wyniki badań studentów przyjeżdżających na studia Erasmusa do Polski ....................... 82 5. Wyniki badania studentów WSMiP UŁ wyjeżdżających na studia Erasmusa .................. 84 Uwagi końcowe ..................................................................................................................................... 93 Małgorzata Karpińska-Krakowiak (Uniwersytet Łódzki) Festiwale jako środek kształtowania wizerunku miasta wśród studentów — wstępne propozycje badawcze ............................................................................................... 97 1. Wydarzenia jako nośnik i narzędzie do tworzenia wyobrażeń o mieście .......................... 98 2. Wizerunek miasta — komponenty, mechanizmy, transfer ................................................... 101 Spis treści 5 3. Budowanie wizerunku miasta wśród studentów poprzez festiwale — propozycje badawcze ..................................................................................................................... 103 Część II. Oczami Autorów z zagranicy Victoria Galán-Muros, Salvador Del Barrio-García, Teodoro Luque-Martínez (University of Granada, Spain) An overview of the concept of marketing orientation in the higher education sector ....................................................................................................................................................... 111 Introduction ........................................................................................................................................... 111 1. Marketing orientation in the higher education sector ............................................................ 112 2. The demand-side: who should be satisfied and how? ............................................................ 115 2.1. Who are the targets? ................................................................................................................ 115 2.2. What is demanded and expectated of a university? ........................................................ 116 2.3. How to identify expectations and demands? .................................................................... 117 3. The supply-side: an obstacle course ............................................................................................ 118 3.1. Main problems .......................................................................................................................... 118 3.2. How to increase the value offered? ..................................................................................... 119 4. Consequences of the marketing orientation approach .......................................................... 120 4.1. Stakeholders’ responses .......................................................................................................... 120 4.2. Social consequences ................................................................................................................. 122 Conclusions ............................................................................................................................................ 123 Teodoro Luque-Martínez (University of Granada, Spain) University and Development: A Shared Commitment ...................................................... 131 Introduction ........................................................................................................................................... 131 1. Missions of the University ............................................................................................................. 132 2. University and value-generation ................................................................................................... 134 3. Driving Universities forward: proposed model ........................................................................ 135 Final reflections ..................................................................................................................................... 142 Antonella Zucchella (University of Pavia, Italy) Universities and territorial development ................................................................................. 147 Introduction ........................................................................................................................................... 147 1. Universities and local/urban milieu ............................................................................................ 148 2. Models of University ....................................................................................................................... 149 3. The University of Pavia case study ............................................................................................. 151 Conclusions ............................................................................................................................................ 153 6 Spis treści Miguel A. Otero Simón (University of Santiago de Compostela, Spain), Vicente López López (University of Santiago de Compostela, Spain), Susana Iglesias Antelo (University of La Coruña, Spain), Araceli Otero Sánchez (University of Santiago de Compostela, Spain) Market Orientation: the Impact of Mascomex on the Internationalization of the Galician Economy ............................................................................................................... 157 1. University education and labour market .................................................................................... 157 2. Market orientation in universities: the Spanish case ............................................................... 158 3. Master in foreign trade management .......................................................................................... 163 4. Analysis of the impact of Mascomex on the internationalization of the Gallecian economy .............................................................................................................. 165 Conclusions ............................................................................................................................................ 170 Zakończenie ........................................................................................................................................... 175 wprowadzenie Nasza publikacja jest rezultatem współpracy międzynarodowego zespołu nauczycieli akademickich, a zarazem naukowców i badaczy marketingowych. Jej geneza związana jest z naszymi wieloletnimi zainteresowaniami dotyczącymi marketingowej orientacji uniwersytetów oraz budowania ich strategii rozwoju, przy uwzględnieniu nowych wy- zwań rynkowych w wymiarze krajowym oraz międzynarodowym. Fakt, iż wszyscy autorzy są jednocześnie nauczycielami akademickimi oraz ba- daczami i praktykami marketingu pozwala nam spojrzeć na omawianą perspektywę zarówno od strony czysto akademickiej, jak również co ważniejsze, także od strony rynkowej. Zastosowane podejście uwzględnia więc zarówno perspektywę uniwersy- tecką, jak i kontekst związany z rozwojem miasta i regionu oraz popytem rynkowym na usługi edukacyjne. W składzie zespołu autorów znaleźli się przedstawiciele kilku znanych i reno- mowanych ośrodków akademickich z Polski oraz z zagranicy. Spoza granic naszego kraju moje zaproszenie do przygotowania tekstów dla potrzeb tej publikacji przyjęli Profesorowie z Uniwersytetu w Granadzie w Hiszpanii, z którymi mam ogromną przyjemność współpracować od ponad 15 lat. Pod kierownictwem Profesora Teo- doro Luque byli i są oni nadal prekursorami orientacji marketingowej uniwersytetów hiszpańskich. Profesor Teodoro Luque posiada ogromne doświadczenie w zakre- sie kreowania strategii marketingowych uczelni akademickich. Ma on także szereg doświadczeń we wprowadzania innowacyjnych rozwiązań na terenie uniwersytetów, służących stymulowaniu rozwoju regionów. Wraz ze swoim zespołem był również prekursorem badań marketingowych dotyczących roli uniwersytetów w kreowaniu wizerunku miast i regionów. Ze strony hiszpańskiej swój punkt widzenia zaprezentowali również Profesoro- wie z Uniwersytetu de Compostela. Od wielu lat realizują oni innowacyjne programy szkoleniowe dla przedsiębiorców, współpracując bardzo ściśle z władzami regionu Galicji, znajdującego na północy kraju. Mamy więc tutaj spojrzenie specjalistów hisz- pańskich, reprezentujących jedne z najstarszych hiszpańskich uczelni, o bardzo inno- wacyjnym podejściu, poszukujących coraz bardziej innowacyjnych koncepcji rozwo- jowych dla swych uczelni. Reprezentują oni również dwa różne regiony zlokalizowane na krańcach północy oraz południa swego kraju. Obok Autorów hiszpańskich swoje spojrzenie na problematykę marketingu aka- demickiego zaprezentowała również strona włoska, którą w naszej publikacji repre- 8 Wprowadzenie zentuje Pani Profesor Antonella Zucchella z Uniwersytetu w Pawii, koło Mediola- nu, który jest jedną z najstarszych włoskich uczelni wyższych. Nasza współpraca sięga również lat dziewięćdziesiątych i sytuuje się w obszarze marketingu terytorialnego. Stronę polską w niniejszej publikacji reprezentują zaproszone przez mnie Au- torki ze środowiska krakowskiego — dr Anna Marszałek oraz wrocławskiego — dr Magdalena Sobocińska, jak również moi współpracownicy z Katedry Marke- tingu Międzynarodowego i Dystrybucji na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego: dr Paweł Bryła oraz dr Małgorzata Karpińska-Krakowiak. Przyjęta przez nas formuła tego opracowania opiera się na indywidualnym po- dejściu każdego z zaproszonych Autorów do szeroko rozumianej problematyki mar- ketingu akademickiego oraz do roli uniwersytetów w rozwoju oraz w promocji miast i regionów. Przyjęta perspektywa jest dla każdego z Autorów bardzo silnie powiązana z jego wcześniejszymi doświadczeniami badawczymi, jak również z doświadczenia- mi marketingowymi związanymi z realizacją pewnych projektów przez uniwersytety lub na rzecz uniwersytetów. Dotyczy to zarówno zespołu hiszpańskiego z Granady, jak również naszych polskich doświadczeń. Naszym celem było zarówno dokonanie pewnego bilansu dotychczasowych doświadczeń we wdrażaniu szeroko rozumianych koncepcji marketingu akademickiego, jak również spojrzenie na ten problem z per- spektywy różnych podmiotów oraz różnych regionów. Przygotowana publikacja prezentuje wielostronne i bardzo różnorodne podejście do marketingu akademickiego w kontekście współpracy z władzami miast i regionów polskich oraz zagranicznych. W pierwszej części zaprezentowano spojrzenie na tę tematykę polskich auto- rów. Tomasz Domański prezentuje w swoim tekście rolę uniwersytetów w promocji miast i regionów. Tekst ten w założeniu ma ukazywać podstawowe wyzwania, przed którymi stają dzisiaj władze uniwersytetów, poszukujące nowej orientacji rynkowej. Autor ukazuje jednocześnie potrzebę budowania relacji partnerskich między władza- mi samorządowymi miasta i regionu w procesie kreowania strategii rozwoju uwzględ- niającymi synergię obu partnerów. Tekst ten opiera się głównie na własnych przemy- śleniach Autora w kontekście budowania strategii rozwoju Uniwersytetu Łódzkiego oraz poszukiwania trwałych zasad dla budowania strategii komunikacji marketingo- wej miasta Łodzi i regionu łódzkiego. Formułowane obserwacje oraz wnioski mają wymiar szerszy i bardziej uniwersalny — i dotyczą potrzeby budowania pewnych relacji partnerskich stron w procesie budowania spójnych strategii rozwoju oraz ko- munikacji marketingowej. Konieczność akcentowania wpływu szkół wyższych na rozwój regionów, w do- bie gospodarki opartej na wiedzy, jest bardzo silnie podkreślona w artykule dotyczą- cym Wrocławia oraz regionu Dolnego Śląska, przygotowanym przez Magdalenę Sobocińską. Autorka ukazała również potrzebę kreowania bardzo silnej symbiozy między pozytywnym wizerunkiem regionu i miasta oraz wizerunkiem szkół wyższych działających na danym terenie. Autorka bardzo mocno akcentuje potrzebę prowadze- Wprowadzenie 9 nia równoległych działań długookresowych wpisujących się w wspólną oraz wizerun- kowo pozytywną strategię, skutkującą pozytywnym obrazem miasta akademickiego. Autorka identyfikuje kluczowe obszary wpływu szkolnictwa wyższego na postrze- ganie marki miasta. W bardzo ciekawy sposób ukazano również bardzo konkretne działania promocyjne służące jednoczesnemu kształtowaniu pozytywnego wizerun- ku uczelni wyższych z danego terenu oraz samego miasta oraz regionu, w którym się one znajdują. Bardzo szeroko ukazano również wyzwania marketingowe, które stają przed uniwersytetami Trzeciej Generacji w kontekście budowania ich strategii rozwoju oraz podnoszenia konkurencyjności miast i regionów, w których są one zlo- kalizowane. Z kolei artykuł Anny Marszałek, dotyczący Małopolski opiera się na perspekty- wie ukazującej wpływ potencjału naukowo-badawczego na rozwój regionu małopol- skiego. Region Małopolski i jego stolica są zaprezentowane w kontekście koncepcji ideopolis, czyli miasta generującego nowe idee i znajdującego się w sercu regionu uczą- cego się. Autorka prezentuje koncepcję regionu uczącego się i stanowiącego deter- minantę funkcjonowania gospodarki opartej na wiedzy. Szczególna uwaga została poświęcona roli instytucji edukacyjnych w tworzeniu potencjału regionów uczących się. Rozważania te oparte są na analizie najnowszej literatury zagranicznej i są bardzo dobrze udokumentowane. Autorka w oparciu o szczegółowe studium Krakowa, jako miasta będącego regionalnym ideopolis, ukazuje jego miejsce w procesie budowania obszaru metropolitarnego. Analiza ta opiera się na źródłach lokalnych i regionalnych (Regionalna Strategia Innowacji 2008–2013/Analiza SWOT etc.). Z analizy tej wynika iż Kraków — dzięki swemu prężnemu środowisku akademickiemu — może preten- dować do miana miasta ideopolis budując swój wizerunek w oparciu o kreatywność, pomysłowość oraz przedsiębiorczość. Paweł Bryła w swoim artykule zajął się jednym z ważnych i strategicznych aspektów marketingowych uczelni wyższych, jakim jest oddziaływanie na studen- tów zagranicznych za pośrednictwem międzynarodowych programów wymiany stu- denckiej. Wymiana zagraniczna służy bardzo mocno budowaniu wizerunku polskich uczelni wśród cudzoziemców odwiedzających nasz kraj oraz budowaniu wizerunku uczelni zagranicznych odwiedzanych przez naszych studentów. Małgorzata Karpińska-Krakowiak w swoim opracowaniu skupiła się na wy- darzeniach marketingowych, a konkretnie na festiwalach adresowanych do młodych ludzi, jako na instrumencie służącym budowaniu pozytywnego wizerunku miast. Autorka w oparciu o literaturę analizuje wydarzenia marketingowe jako nośnik oraz narządzie do tworzenia wyobrażeń o mieście. Swą analizę prowadzi z perspektywy antropologicznej oraz socjologicznej. Dokonuje również analizy wizerunku miasta. Zaprezentowane rozważania ukazują nową perspektywę badawczą dotycząca analizy budowania atrakcyjnego wizerunku miasta wśród studentów za pośrednictwem orga- nizacji wydarzeń kulturalno artystycznych, jakimi są festiwale. Zaprezentowane ujęcie jest istotne dla dalszych badań nad rolą oraz efektywnością tego instrumentu w proce- sie budowania wizerunku miast, w odniesieniu do grupy jego młodych mieszkańców. 10 Wprowadzenie W drugiej części naszej publikacji zostaną zaprezentowane artykuły przygoto- wane przez naszych zagranicznych partnerów. Hiszpański zespół Autorów (Victo- ria Galán-Mauros, Salvador Del Barrio-García, Teodoro Luque-Martínez) pod kierownictwem Profesor Teodoro Luque-Martínez z Uniwersytetu w Granadzie przygotował bardzo ciekawy tekst na temat orientacji marketingowej podmiotów działających w sferze szkolnictwa wyższego. Artykuł ten oparty jest na szerokich studiach literaturowych. Ogromnym atutem tego opracowania jest szeroki przegląd specjalistycznej międzynarodowej bibliografii z zakresu tej tematyki. Orientacja marketingowa szkół wyższych analizowana jest zarówno od strony popytowej, jak i podażowej. Autorzy koncentrują się na kluczowych problemach oraz strategiach nastawionych na wzrost oferowanej wartości. Autorzy analizują tak- że efekty tych działań dla otoczenia lokalnego oraz regionalnego szkół wyższych. Autorzy analizują bardzo szeroko kluczowe funkcje uniwersytetów, takie jak: naucza- nie, badania, transfer technologii oraz społeczną odpowiedzialność. Niewątpliwie czynnikami, które stymulowały rozwój orientacji marketingowej szkół wyższych był spadek liczby studentów oraz niedostatki źródeł finansowania. Czynniki zewnętrzne wymusiły więc konieczność poszukiwania przez uniwersytety podejść menedżerskich oraz nowych strategii marketingowych. Autorzy ukazują również niejednoznaczność zastosowań podejść marketingowych w odniesieniu do uniwersytetów. Szczególnym wyzwaniem jest stworzenie swoistej „kultury marketingowej” przez instytucje akade- mickie. Pojawia się problem, na ile instytucje akademickie są gotowe oraz zdolne do zaakceptowania wartości związanych z tą kulturą. Po stronie popytowej kluczowym elementem jest ciągle zdefiniowania grup docelowych oraz ich oczekiwań, w tym także sam proces poznawania tych oczekiwań. Z kolei po stronie podażowej sama definicja oferty uniwersyteckiej oraz jej dy- wersyfikacji budzi wiele kontrowersji. W ujęciu klasycznym wątpliwości budzi również zastosowanie typowo rynkowej terminologii w stosunku do kategorii instytucji akade- mickich. Wątpliwości dotyczą zarówno zastosowania tej orientacji do różnych funkcji akademickich, jak i różnych grup adresatów tej oferty. Szczególne wątpliwości budzi pytanie o sposób zwiększania przez uniwersytety oferowanej wartości w stosunku do różnych grup adresatów. Autorzy wskazują również na konieczność analizy zachowań uniwersytetów w kontekście społecznych skutków podejmowanych decyzji, wycho- dząc ze słusznego założenia, iż uniwersytety są zwykle kluczowymi podmiotami na rynku lokalnym i regionalnym, ich strategie są zwykle brzemienne dla miasta oraz regionu, w którym są osadzone. Niektórzy zarzucają uniwersytetom, iż przy tej nowej marketingowej orientacji są narażone na utratę „duszy akademickiej”. Wszystkie te rozważania wskazują na fakt, iż instytucje akademickie, które tradycyjnie abstrahowały od potrzeb otoczenia — obecnie są coraz bardziej wrażliwe na kontekst lokalnych potrzeb i oczekiwań. Po stronie popytowej należy uwzględniać coraz bardzie zróżnico- waną strukturę potrzeb różnych grup, a po stronie podażowej konieczność uwzględ- nienia złożonych procesów dostosowawczych (oferowana gama usług, styl zarządza- nia uczelnią, systemy wartości, struktury organizacyjne, kultura organizacji). Wprowadzenie 11 Artykuł Pani Profesor Antonelli Zucchelli z włoskiego Uniwersytetu w Pa- wii, koncentruje się z kolei na relacji, jaka istnieje między działalnością uniwersyte- tów oraz rozwojem terytorialnym. Obecna rola uniwersytetów, w odróżnieniu od tej tradycyjnej „zamkniętej w wieży z kości słoniowej”, polega zdecydowanie na coraz większym analizowaniu swej misji w kontekście rozwoju regionalnego. Ta nowa rola związana jest z włączaniem się uniwersytetów w proces kreowania oraz stymulowa- nia przedsiębiorczości w różnych jej wymiarach, w tym także w kontekście promo- cji transferu technologii, zarządzania własnością intelektualną oraz stymulowaniem rozwoju nowych firm („spin off ”). W tym nowym ujęcie zgodnie z paradygmatem „przedsiębiorczo-technologicznym” uniwersytety stają się katalizatorami lokalnego rozwoju, także w obszarze nauk humanistycznych i społecznych. Rozwój gospodar- ki opartej na wiedzy spowodował w ostatnich latach zmianę modelu uniwersytetu. Pojawienie się globalnej konkurencji oraz presja na podejmowanie działań innowa- cyjnych spowodowały, iż uniwersytety stały się również podmiotami bardziej innowa- cyjnymi. W tym nowym ujęciu uniwersytety okazały się dla wielu instytucji otoczenia idealnym partnerem dla budowania nowego typu relacji oraz transferu technologii. Nowe myślenie o roli uniwersytetów zakłada więc nowe spojrzenie na ich aktywną rolę w kreowaniu innowacji oraz w transferze technologii na poziomie regionalnym i ponad regionalnym. Drugim elementem jest kreowanie nowego pozycjonowania uni- wersytetu jako jednostki edukacyjnej w kontekście rynku globalnego („global teach- ing university”). Ta formuła uniwersytetu nabiera na znaczeniu wraz ze wzrostem globalnej mobilności studentów (przepływy studentów z Azji do Europy oraz z Azji do USA). Uniwersytet, podobnie jak wiele firm, staje się instytucją „glokalną”. Model „glokalnego” uniwersytetu opiera się na jego otwartości, która to wartość staje się podstawą do budowania jego doskonałości. Studium przypadku Uniwersytetu w Pa- wii, założonego w 1361 r. i będącego jednym z najstarszych uniwersytetów europej- skich, jest doskonałym przykładem tej ewolucji. Najstarsze uniwersytety były bowiem od samego początku pomyślane jako otwarte międzynarodowo, gdyż obok Włochów studiowali tam cudzoziemcy. Przykład ten pokazuje również, jak może ewoluować tradycyjny uniwersytet w zupełnie nowym otoczeniu w oparciu o interdyscyplinarne i międzynarodowe programy rozwoju, promieniujące na otoczenie. Jest to szczegól- nie widoczne w miastach małych i średnich, typowo akademickich, takich jak Pawia, gdzie studenci stanowią ponad 1/3 mieszkańców miasta. Przykład Pawii pokazuje również konieczność przyjęcia przez uniwersytety większej otwartości zewnętrznej oraz formuły ponad regionalnej, w tym szerokiego otwarcia na relacje międzynarodowe. Uniwersytety generują przepływ określonych kategorii zasobów stając się niewątpliwie generatorami wzrostu w ujęciu lokalnym oraz regionalnym. Artykuł Profesora Teodoro Luque-Martínez, kończący naszą publikację, uka- zuje zasadniczą przemianę, jakiej podlegają obecnie uniwersytety. Przemiana ta jest rezultatem zarówno specyfiki społeczeństwa informacyjnego, jak również efektem procesów globalizacji. Zmiany te wymagają innego podejścia do zarządzania uniwer- 12 Wprowadzenie sytetami, jak również do samego procesu generowania nowych wartości. Nowe wy- zwania wymagają od osób zarządzających uniwersytetami zmiany modelu zarządza- nia, polegającej na odchodzeniu od modeli kolegialnych i biurokratycznych, ku nowej koncepcji zarządzania publicznego (New Public Management — NPM). W wachla- rzu nowych misji uniwersytetów kładzie się coraz większy nacisk na relacje z otocze- niem i na aktywny wkład w rozwój lokalnej społeczności w różnych jej wymiarach. Kształcenie oraz działalność badawcza powinny być skierowane na poszukiwanie doskonałości oraz na proces internacjonalizacji. Szczególną rolą uniwersytetów jest generowanie nowych wartości. Odpowiada to nowej orientacji marketingowej, która jest nastawiona na wyzwalanie nowych wartości w stosunku do różnych grup adresa- tów. Każdy z krajów Unii wypracował swoisty system umożliwiający przybliżenie uni- wersytetów do modelu idealnego. W przypadku hiszpańskiego uniwersytetu w Gra- nadzie, wypracowane podejście opiera się na realizacji projektu BioTic, opartego na strategicznym partnerstwie podmiotów publicznych oraz prywatnych (partnerstwo prywatno-publiczne). Ten typ partnerstwa opiera się na „inteligentnej współpracy” sieciowej podmiotów na szczeblu lokalnym oraz regionalnym, reprezentujących sek- tor publiczny oraz prywatny. Współpraca ta ma również wymiar międzynarodowy z uwagi na sieć relacji uniwersyteckich oraz biznesowych. Model ten bardzo mocno odwołuje się do doświadczeń uniwersyteckich w relacji z otoczeniem międzynarodo- wym, administracją lokalną i regionalną oraz siecią partnerów biznesowych. Artykuł zespołu hiszpańskich Autorów reprezentujących Uniwersytety w San- tiago de Compostela oraz w La Coruña porusza bardzo ciekawy wątek budowania orientacji marketingowej uniwersytetów. Autorzy reprezentujący środowisko akade- mickie regionu Galicja, znajdującego się na północy Hiszpanii, przedstawiają w nim swoje wieloletnie doświadczenia w zakresie kreowania prorynkowej orientacji uni- wersytetów hiszpańskich. Doświadczenia te związane są przede wszystkim z powo- łaniem, a następnie rozwojem na Uniwersytecie w Santiago dyplomu Master w za- kresie zarządzania handlem zagranicznym. Dyplom ten prowadzony jest w ścisłej współpracy z władzami regionu Galicja oraz z władzami miejskimi, jak również ze stowarzyszeniami przedsiębiorców. Uczestniczą w nim zarówno studenci hiszpańscy, a zwłaszcza mieszkańcy regionu Galicja, jak również studenci zagraniczni z krajów Ameryki Łacińskiej oraz Unii Europejskiej. Wieloletnie doświadczenia funkcjonowa- nia tego programu ukazują fakt, iż budowanie relacji partnerskich z władzami miasta i regionu wpływa pozytywnie na orientację rynkową programów edukacyjnych oraz wzmacnia internacjonalizację gospodarki danego regionu. Doświadczenia ta są pio- nierskie na gruncie hiszpańskim i potwierdzają rolę i znaczenie marketingu partner- skiego dla przyszłości marketingu akademickiego. część i widziane przez polskich autorów prof. zw. dr hab. Tomasz domański Katedra Marketingu Międzynarodowego i Dystrybucji Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytet Łódzki rola uniwersytetów w promocji polskich miast i regionów — nowe wyzwania strategiczne wprowadzenie W kontekście najnowszej praktyki marketingu — zarówno marketing terytorialny, jak i marketing akademicki są nowymi obszarami zastosowań podejścia marketingowego. Ich dynamiczny rozwój w Europie i na świecie nastąpił w ciągu ostatnich 15–20 lat (1990–2010). Z kolei w Polsce możemy mówić o intensywnym rozwoju obu tych dziedzin praktycznie dopiero od końca lat dziewięćdziesiątych lub od początków XX w. W na- szym kraju są to więc zupełnie nowe pola dla działań marketingowych, które wy- magają od menedżerów oraz od pracowników administracji terytorialnej, stworzenia spójnego podejścia, łączącego w harmonijny sposób cele strategiczne podmiotów akademickich oraz samorządu terytorialnego na szczeblu miast i regionów. W warunkach polskich obie dziedziny rozwijały się do tej pory najczęściej rów- nolegle bez odpowiedniej koordynacji oraz spójnej wzajemnej komunikacji marketin- gowej. Paradoksalnie bowiem, choć powinny się one wzajemnie przenikać i dopeł- niać, to w zbyt małym stopniu wykorzystywano dotychczas instrumenty niezbędne dla zapewnienia wzajemnej synergii oraz koordynacji celów strategicznych. Wynikało to zarówno z braku jasnych i klarownych metod wypracowania strate- gii na poziomie akademickim (niski stopień orientacji rynkowej uniwersytetów pań- stwowych), jak również z niedostatków orientacji marketingowej na poziomie samo- rządów miast i regionów. Wydaje się, iż strategie rozwoju polskich miast i regionów były dotychczas w zbyt małym stopniu skorelowane z potencjałem strategicznym uczelni wyższych, działających 16 Tomasz Domański na ich terenie. Wynikało to niekiedy ze zbyt słabego udziału uczelni wyższych w procesie kreowania tych strategii. Opracowywanie strategii marketingu terytorialnego powierzano często podmiotom zewnętrznym, spoza regionu, zamiast wypracowywania ich wspólnie w ścisłej współpracy z uczelniami akademickimi działającymi na danym terenie. W kontekście coraz szybciej zmieniającego się rynku i to zarówno w odniesieniu do uczelni akademickich, jak i miast i regionów — konkurujących między sobą o in- westycje zagraniczne oraz o inwestorów krajowych, w sposób naturalny pojawiła się konieczność wypracowania nowych bardziej spójnych i skoordynowanych mechani- zmów wzajemnej współpracy. Ta nowa sytuacja wymusza na obu podmiotach poszukiwania nowego komple- mentarnego pozycjonowania oraz kreowania korzystnego dla obu stron mechanizmu budowania relacji partnerskich — służących realizacji wspólnie uzgodnionych celów strategicznych. Nowa bardziej konkurencyjna sytuacja rynkowa stwarza także konieczność zada- nia pytania o to, w jakim stopniu efektywny marketing akademicki może być atutem dla marketingu terytorialnego w procesie kreowania atrakcyjnej oraz trwałej konku- rencyjnej przewagi miasta i regionu oraz budowania jego wizerunku dla ważnych i rozwojowych w przyszłości grup adresatów w kraju i za granicą. 1. marketing akademicki w poszukiwaniu swojej tożsamości Marketing akademicki jest młodą dziedziną — poszukującą niewątpliwie swej ryn- kowej tożsamości. Tradycyjna oraz historyczna tożsamość uniwersytetów w dużym stopniu, jeśli nie całkowicie, abstrahowała od czynników rynkowych. Wynikało to przed wszystkim z faktu, iż w przeszłości uniwersytet nie podlegał bezpośrednio presji rynku, co pozwalało jego władzom nie dostrzegać rynku lub wręcz go progra- mowo ignorować. Nowe podejście do marketingu akademickiego każe przede wszystkim zadać py- tanie o to, do jakich segmentów odbiorców lub inaczej — do których adresatów zamierzamy kierować naszą ofertę. Różne definiowanie grup adresatów ma bowiem swe przełożenie na potencjal- nych „klientów” oferty uniwersyteckiej. Ma to kapitalne znaczenie dla marketingu te- rytorialnego, gdyż to właśnie marketing akademicki decydować będzie w przyszłości o tym, ilu adresatów oferty akademickiej oraz jak długo będzie przebywać w danym ośrodku miejskim. Będzie to miało dla miast oraz regionów konsekwencje zarówno krótko- i średniookresowe, jak też długookresowe. To bowiem uniwersytety oraz szkoły wyższe są tymi podmiotami, które generują na danym rynku lokalnym najsilniejszy napływ przybyszów z zewnątrz, silnie skon- centrowany w czasie oraz cechujący się własnym cyklem życia (cykl 5-letni, 4-letni, Rola uniwersytetów w promocji polskich miast i regionów — nowe wyzwania strategiczne 17 3-letni, 2-letni, roczny lub krótszy — wynikający z różnych form kształcenia oraz doskonalenia wiedzy). Ponadto, cykl ten może zostać przedłużony w zależności od atrakcyjności jakości życia w danym mieście lub regionie, co może zaowocować stałym transferem ludno- ści do tego miasta oraz regionu. Można założyć, iż w takim ujęciu marketing akademicki powinien być jednym z kluczowych wektorów definiowania strategii marketingu terytorialnego. Tożsamość marketingu akademickiego jest więc ściśle powiązana z tożsamością marketingu te- rytorialnego. W takim podejściu marketing akademicki staje się kluczowym elementem atrak- cyjnego pozycjonowania miasta oraz regionu. 1.1. różne podejścia do segmentacji rynku W segmentacji rynku usług akademickich podstawowym czynnikiem jest zakres geo- graficznego oddziaływania rynku. Możemy tutaj mówić o oddziaływaniu typowo lo- kalnym — o wąskim zasięgu — oraz o oddziaływaniu szerokim i stale poszerzającym się. Osoby odpowiedzialne za marketing akademicki powinny więc przede wszystkim posiadać wiedzę o zakresie geograficznym oddziaływania swego uniwersytetu. Wie- dza ta powinna być z kolei podstawą budowania strategii marketingowych uczelni wyższej. W relacji z miastem i regionem wiedza ta powinna stanowić podstawę do wypracowywania wspólnych strategii, zarówno w kontekście komunikacji marke- tingowej oraz zarządzania marką miasta i regionu, jak również całościowej strategii rozwoju obu jednostek terytorialnych (miasta i regionu). Strategie tych podmiotów powinny być przede wszystkim spójne i oparte na wspólnie uzgodnionych celach. Ma to również kluczowe znaczenie dla strategii pozycjonowania miasta i regionu. 1.2. grupy docelowe w ujęciu lokalnym Segmentacja rynku w tym podejściu oznacza pozycjonowanie oferty uniwersyteckiej głównie pod kątem lokalnych adresatów, czyli mieszkańców danego miasta oraz regionu. Mamy tutaj do czynienia z typowym marketingiem wewnętrznym i dążeniem do najwięk- szej penetracji rynku lokalnego. Na rynku tym konkurencja istnieje przede wszystkim między różnymi szkołami wyższymi, które zabiegają o tych samych adresatów. Budowanie strategii opartej wyłącznie lub w przeważającej części na popycie po- chodzącym z rynku lokalnego zawiera w sobie szereg ograniczeń i zagrożeń na przy- szłość. Brak szerszego spojrzenia na rynek grozi bowiem jego zawężaniem i może mieć nieodwracalne skutki w zakresie spadku popytu. Takie podejście jest zasadne jedynie jako komplementarne do innych ujęć segmentacji (regionalnego, krajowego oraz międzynarodowego). Globalizacja oraz internacjonalizacja rynku edukacyjnego każe jednak spojrzeć na ten rynek w jego znacznie szerszej perspektywie (por. dalej). W kontekście rynku lokalnego skutecznym czynnikiem mogącym stymulować popyt są strategie dywersyfikacji gamy usług edukacyjnych. W przypadku uniwersy-
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Marketing akademicki. Rola uniwersytetów w promocji miast i regionów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: