Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00372 009601 11232638 na godz. na dobę w sumie
Marketing przyszłości - od ujęcia tradycyjnego do nowoczesnego - ebook/pdf
Marketing przyszłości - od ujęcia tradycyjnego do nowoczesnego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 336
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3255-8200-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> marketing
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

W warunkach współczesnych przemian zachodzących w gospodarce światowej i gospodarkach narodowych, należy bardzo wnikliwie analizować mechanizmy kształtujące zachowania konsumentów i prowadzić profesjonalne, nowoczesne działania marketingowe.

Celem naukowo-badawczym niniejszej monografii jest przybliżenie odbiorcom problematyki marketingu, wskazanie kierunków jego rozwoju i specyfiki marketingu przyszłości.

Założeniem rozważań jest zbadanie, jak przeobraża się marketing w kontekście współczesnych uwarunkowań, jakie są klasyczne i nowoczesne działania i instrumenty marketingowe, jak zachowują się współcześni konsumenci oraz jakie są kierunki rozwoju marketingu.

Autorzy przedstawiają:

Monografia jest kierowana do studentów i nauczycieli akademickich kierunków ekonomicznych jako pomoc do przedmiotów: podstawy marketingu, zarządzanie marketingowe, a także jako lektura uzupełniająca z przedmiotów: marketing usług, zachowania nabywców.  Może być przydatna również słuchaczom studiów podyplomowych i doktoranckich, związanych z marketingiem i zarządzaniem, jak również praktykom, śledzącym nowe trendy w marketingu.

Zespół autorski tworzą pracownicy Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu Szczecińskiego, głównie Katedry Marketingu Usług.


Ogromną zaletą książki jest jej bardzo czytelna, logiczna wewnętrzna struktura, w której Czytelnik odnajdzie nie tylko najważniejsze ustalenia teoretyczne marketingu
(...), ale także pełny przegląd możliwych rozwiązań strategicznych (...). Warte szczególnej uwagi są te fragmenty książki, które dotyczą nowoczesnych ujęć marketingu, gdyż dowodzą konieczności szybkiego 'nadążania' za nową wiedzą z zakresu: badania rynku, analizy zachowań konsumentów, zarządzania narzędziami 4P oraz budowania lojalności klientów - stanowiących podstawę sukcesu rynkowego współczesnych przedsiębiorstw (...).

Prof. dr hab. Mirosława Pluta-Olearnik

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

MARKETING PRZYSZŁOŚCI OD UJĘCIA TRADYCYJNEGO DO NOWOCZESNEGO Redakcja naukowa Grażyna Rosa Józef Perenc Izabela Ostrowska Wydawnictwo C.H.Beck MARKETING PRZYSZŁOŚCI OD UJĘCIA TRADYCYJNEGO DO NOWOCZESNEGO Autorzy Urszula Chrąchol-Barczyk Leszek Gracz Izabela Ostrowska Józef Perenc Kamila Peszko Grażyna Rosa Anna Szwajlik Monika Wojtkiewicz MARKETING PRZYSZŁOŚCI OD UJĘCIA TRADYCYJNEGO DO NOWOCZESNEGO Redakcja naukowa: Grażyna Rosa Józef Perenc Izabela Ostrowska Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2016 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redakcja merytoryczna: Barbara Wardein Projekt okładki i stron tytułowych: Ireneusz Gawliński Ilustracja na okładce: Ireneusz Gawliński Recenzja: prof. dr hab. Mirosława Pluta-Olearnik Seria: Zarządzanie – Marketing ©Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o., ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa, tel. 22 33 77 600 Skład i łamanie: IGAWA Ireneusz Gawliński Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-8199-2 ISBN e-book 978-83-255-8200-5 Spis treści Wstęp ........................................................................................................................................ 9 CZĘŚĆ PIERWSZA. Koncepcja marketingu ................................................................... 13 Rozdział 1. Marketing w XXI wieku (Grażyna Rosa) ....................................................... 15 1.1. Definicje marketingu i objaśnienie pojęć ............................................................... 15 1.1.1. Marketing jako koncepcja (sposób myślenia, filozofia) .............................. 15 1.1.2. Marketing jako proces ..................................................................................... 16 1.1.3. Marketing jako system..................................................................................... 17 1.2. Ujęcie tradycyjne problematyki marketingu ......................................................... 22 1.3. Nowoczesne ujęcie problematyki marketingu...................................................... 35 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 40 Rozdział 2. Zarządzanie marketingowe (Izabela Ostrowska) .......................................... 41 2.1. Definicja zarządzania marketingowego i objaśnienie pojęć ............................... 41 2.2. Ujęcie tradycyjne ........................................................................................................ 42 2.3. Ujęcie nowoczesne .................................................................................................... 53 2.3.1. Zarządzanie wizerunkiem firmy .................................................................. 53 2.3.2. Zarządzanie marką .......................................................................................... 54 2.3.3. Zarządzanie wieloma różnymi markami .................................................... 56 2.3.4. Zarządzanie marką rodzinną ........................................................................ 57 2.3.5. Zarządzanie marką własną pośrednika ....................................................... 57 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 58 Rozdział 3. Strategie marketingowe przedsiębiorstw (Józef Perenc) ............................ 59 3.1. Definicje strategii marketingowych i objaśnienie pojęć ...................................... 59 3.2. Zasady wyboru oraz rodzaje strategii marketingowych .................................... 62 3.3. Projektowanie strategii marketingowych .............................................................. 68 3.4. Odmiany strategii marketingowych oraz ryzyko ich wdrażania ...................... 70 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 73 CZĘŚĆ DRUGA. Marketing − ujęcie tradycyjne i nowoczesne ................................... 75 Rozdział 4. Analiza trendów w otoczeniu marketingowym (Monika Wojtkiewicz) ... 77 4.1. Definicja otoczenia marketingowego w ujęciu mikro- i makroekonomicznym i objaśnienie pojęć ...................................................................................................... 77 4.2. Ujęcie tradycyjne metod analizy otoczenia marketingowego............................ 81 4.3. Ujęcie nowoczesne analizy trendów w strategii marketingowej ...................... 87 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 90 Rozdział 5. Badania marketingowe – źródło informacji o rynku (Leszek Gracz) ...... 91 5.1. Definicje badań marketingowych i objaśnienie pojęć ......................................... 91 5.2. Ujęcie tradycyjne ........................................................................................................ 93 5.2.1. Obszary badań marketingowych .................................................................. 93 6 5.2.2. Proces badania marketingowego .................................................................. 94 5.2.3. Kwestionariusz ................................................................................................. 98 5.2.4. Ankieta ............................................................................................................. 100 5.2.5. Wywiad ............................................................................................................. 102 5.2.6. Obserwacja ........................................................................................................ 104 5.2.7. Eksperyment ..................................................................................................... 104 5.3. Ujęcie nowoczesne ..................................................................................................... 105 5.3.1. Współcześnie stosowane metody badań ilościowych ................................ 105 5.3.2. Ankiety natychmiastowe................................................................................ 106 5.3.3. Tajemniczy klient ............................................................................................. 107 5.3.4. Neuromarketing i badania mózgu ................................................................ 107 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 109 Rozdział 6. Segmentacja rynku i pozycjonowanie (Urszula Chrąchol-Barczyk) .......... 111 6.1. Definicja segmentacji rynku i objaśnienie pojęć .................................................. 111 6.2. Ujęcie tradycyjne ........................................................................................................ 113 6.3. Ujęcie nowoczesne ..................................................................................................... 123 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 124 Rozdział 7. Zachowania konsumentów na rynku (Grażyna Rosa) ................................ 125 7.1. Definicja zachowań konsumentów i objaśnienie pojęć ....................................... 125 7.2. Zachowania konsumentów indywidualnych w ujęciu tradycyjnym ................ 131 7.3. Zachowania nabywców instytucjonalnych w ujęciu tradycyjnym ................... 149 7.4. Zachowania nabywcze współczesnych konsumentów – ujęcie nowoczesne .. 154 7.4.1. Konsumenci indywidualni ............................................................................. 154 7.4.2. Konsumenci instytucjonalni .......................................................................... 156 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 157 Rozdział 8. Projektowanie i zarządzanie produktem (Leszek Gracz) ........................... 159 8.1. Definicje produktu i objaśnienie pojęć ................................................................... 159 8.2. Ujęcie tradycyjne ........................................................................................................ 160 8.2.1. Funkcje produktu ............................................................................................. 160 8.2.2. Struktura warstwowa produktu ................................................................... 161 8.2.3. Klasyfikacja produktów.................................................................................. 162 8.2.4. Opakowanie produktu .................................................................................... 165 8.2.5. Marka produktu ............................................................................................... 167 8.2.6. Asortyment ....................................................................................................... 170 8.2.7. Teoria cyklu życia produktu ........................................................................... 171 8.2.8. Nowy produkt ................................................................................................. 174 8.3. Ujęcie nowoczesne ..................................................................................................... 175 8.3.1. Zróżnicowanie podejścia marketingowego do różnych typów produktów ..... 175 8.3.2. Design (wzornictwo) ....................................................................................... 177 8.3.3. Rozwój marki kombinowanej ........................................................................ 178 8.3.4. Tendencja do poszerzania i spłycania asortymentu .................................. 178 8.3.5. Usługi i dobra materialne w ofercie przedsiębiorstw ................................ 179 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 180 Rozdział 9. Projektowanie i zarządzanie cenami (Kamila Peszko) ................................. 183 9.1. Definicje ceny i objaśnienie pojęć ........................................................................... 183 9.2. Cena w ujęciu tradycyjnym ..................................................................................... 184 9.2.1. Ustalenie wielkości popytu ............................................................................ 184 9.2.2. Cel przedsiębiorstwa a strategia działania .................................................. 188 Spis treści 7 9.2.3. Szacowanie kosztów ........................................................................................ 191 9.2.4. Porównywanie ofert konkurentów ............................................................... 193 9.2.5. Metody ustalenia cen ....................................................................................... 194 9.2.6. Wybór ceny końcowej ...................................................................................... 196 9.2.7. Różnicowanie i dostosowywanie cen ........................................................... 196 9.3. Ujęcie nowoczesne ..................................................................................................... 199 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 200 Rozdział 10. Projektowanie i zarządzanie kanałami dystrybucji (Urszula Chrąchol-Barczyk) ....................................................................................................... 203 10.1. Definicja projektowania i zarządzania kanałami dystrybucji i objaśnienie pojęć ............................................................................................................................. 203 10.2. Ujęcie tradycyjne projektowania i zarządzania kanałami dystrybucji ............. 204 10.3. Ujęcie nowoczesne projektowania i zarządzania kanałami dystrybucji .......... 215 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 216 Rozdział 11. Projektowanie i zarządzanie zintegrowaną komunikacją marketingową (Kamila Peszko) ............................................................................................... 217 11.1. Definicje komunikacji marketingowej i objaśnienie pojęć .................................. 217 11.1.1. Definicja komunikacji marketingowej ........................................................ 218 11.1.2. Cele i funkcje działań komunikacji marketingowej ................................. 221 11.1.3. Proces komunikacji ........................................................................................ 225 11.1.4. Metody ustalania budżetu komunikacji marketingowej ......................... 227 11.2. Komunikacja marketingowa w ujęciu tradycyjnym ........................................... 229 11.2.1. Promocja mix ................................................................................................... 229 11.2.2. Komunikacja nieformalna ............................................................................ 233 11.3. Narzędzia promocji w ujęciu nowoczesnym ........................................................ 235 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 237 Rozdział 12. Całościowy program marketingowy (Anna Szwajlik) .............................. 239 12.1. Definicje programu marketingowego i objaśnienie pojęć ................................... 239 12.2. Struktura i charakterystyka planu marketingowego .......................................... 244 12.3. Organizacja i wdrożenie planu marketingowego w przedsiębiorstwie ........... 250 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 252 CZĘŚĆ TRZECIA. Kierunki rozwoju marketingu ........................................................ 253 Rozdział 13. Zarządzanie relacjami z klientem (Izabela Ostrowska) ............................. 255 13.1. Definicja zarządzania relacjami z klientem i objaśnienie pojęć ......................... 255 13.2. Ujęcie tradycyjne ........................................................................................................ 258 13.3. Ujęcie nowoczesne .................................................................................................... 267 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 274 Rozdział 14. Marketing internetowy (Leszek Gracz) ........................................................ 275 14.1. Definicje marketingu internetowego i objaśnienie pojęć ................................... 275 14.2. Ujęcie tradycyjne ........................................................................................................ 277 14.2.1. Specyfika i zastosowanie marketingu internetowego ............................. 277 14.2.2. Elementy klasycznego marketingu mix w marketingu internetowym ...... 278 14.2.3. Produkt jako instrument marketingu internetowego ............................. 279 14.2.4. Cena jako instrument marketingu internetowego .................................. 281 14.2.5. Dystrybucja jako instrument marketingu internetowego ....................... 283 14.2.6. Promocja w Internecie ................................................................................... 285 Spis treści 8 14.3. Ujęcie nowoczesne ..................................................................................................... 286 14.3.1. Obszary działania marketingowego w Internecie .................................... 286 14.3.2. Własna strona WWW .................................................................................... 286 14.3.3. Sprzedaż w Internecie ................................................................................... 288 14.3.4. Badania marketingowe w Internecie .......................................................... 288 14.3.5. Internetowa reklama typu display na stronach WWW i internetowa reklama wideo ................................................................................................ 290 14.3.6. Reklama w wyszukiwarkach ....................................................................... 292 14.3.7. Ogłoszenia online (anonse, yellow pages i lokalizatory) ......................... 292 14.3.8. E-mail marketing ............................................................................................ 293 14.3.9. Sieci społecznościowe .................................................................................... 294 14.3.10. Marketing mobilny ....................................................................................... 295 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 297 Rozdział 15. Koncepcja marketingu zrównoważonego (Izabela Ostrowska)................ 299 15.1. Definicja marketingu zrównoważonego i objaśnienie pojęć .............................. 299 15.2. Ujęcie tradycyjne marketingu zrównoważonego ................................................. 300 15.2.1. Zrównoważona produkcja i produkt .......................................................... 302 15.2.2. Zrównoważona promocja ............................................................................. 306 15.2.3. Zrównoważony sposób dystrybucji ............................................................ 309 15.2.4. Zrównoważone kształtowanie ceny ........................................................... 310 15.3. Ujęcie nowoczesne − nowe trendy w marketingu zrównoważonym ................ 311 Zagadnienia problemowe .................................................................................................. 313 Bibliografia ............................................................................................................................. 315 Indeks ....................................................................................................................................... 327 Spis treści Wstęp Początek XXI wieku to okres wielu zmian i powstawania nowych zjawisk w gospodarce europejskiej i światowej, a w konsekwencji zmian w sposobie postrzegania rynku. Wywierają one istotny wpływ na sposób, zakres i formę prowadzonych strategii i działań marketingowych. W warunkach współczesnych przemian zachodzących w gospodarce światowej i w gospodarkach narodowych należy bardzo wnikliwie analizować mechanizmy kształtujące zachowania konsumentów i prowadzić profesjonalne, nowoczesne działania marketingowe. Celem naukowo-badawczym niniejszej monografii jest przybliżenie odbior- com problematyki marketingu, wskazanie kierunków jego rozwoju i specyfiki marketingu przyszłości. Założeniem rozważań jest zbadanie, jak przeobraża się marketing w kontekście współczesnych uwarunkowań, jakie są klasyczne i no- woczesne działania i instrumenty marketingowe, jak zachowują się współcześni konsumenci oraz jakie są kierunki zmian marketingu. W celu osiągnięcia przyjętych założeń: „„ przedstawiono przeobrażenia zachodzące w marketingu krajowym i mię- dzynarodowym, „„ zrealizowano podstawowe problemy badawcze w ujęciu teoretycznym i empirycznym, odnoszące się do tradycyjnych i nowoczesnych działań marke- tingowych, „„ wskazano kierunki rozwoju marketingu. Koncepcja monografii zawiera zagadnienia teoretyczne związane zarówno z tradycyjnym, jak i nowoczesnym marketingiem oraz identyfikację problematyki działań i instrumentów marketingowych obecnie i w przyszłości. Obejmuje trzy części: I. Koncepcja marketingu, II. Marketing – ujęcie tradycyjne i nowoczesne, III. Kierunki rozwoju marketingu. Aby przejrzyście i rzetelnie przedstawić podjęty temat, praca została podzielona na piętnaście rozdziałów, w których zostały omówione następujące zagadnienia: marketing w XXI wieku (rozdz. 1), zarządzanie marketingowe (rozdz. 2), strategie marketingowe (rozdz. 3), analiza trendów w otoczeniu marketingowym (rozdz. 4), badania marketingowe – źródło informacji o rynku (rozdz. 5) oraz segmentacja rynku i pozycjonowanie (rozdz. 6), zachowania nabywców (rozdz. 7), projektowanie 10 Wstęp i zarządzanie produktem (rozdz. 8) oraz cenami (rozdz. 9), projektowanie i zarzą- dzanie kanałami dystrybucji (rozdz. 10), projektowanie i zarządzanie zintegrowaną komunikacją marketingową (rozdz. 11), całościowy program marketingowy (rozdz. 12), zarządzanie relacjami z klientem (rozdz. 13), marketing internetowy (rozdz. 14), koncepcja marketingu zrównoważonego (rozdz. 15). W rozdziale pierwszym omówiono problematykę marketingu w XXI wieku, w tym rozwój marketingu, instrumenty i narzędzia stosowane w marketingu (krytyka koncepcji 4P na rynku usług, modyfikacja klasycznych instrumentów, rozbudowana kompozycja marketingu mix na rynku), oraz wskazano nowe ten- dencje w tej działalności. W rozdziale drugim przedstawiono zarządzanie marketingowe, w tym przedmiot i zakres zarządzania marketingowego, zdefiniowano misję, rynek przedsiębiorstwa, przybliżono metody BCG i SWOT, oraz problematykę zarzą- dzania wizerunkiem i marką. W rozdziale trzecim scharakteryzowano strategie marketingowe − definicje i kla- syfikacje strategii, zasady wyboru poszczególnych rodzajów strategii oraz zasady projektowania strategii przedsiębiorstwa i ryzyko ich praktycznego wdrażania. W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę trendów w otoczeniu mar- ketingowym − scharakteryzowano otoczenie w ujęciu mikro i makro, trendy, omówiono analizę pięciu sił Portera, w tym konkurencję. W rozdziale piątym przybliżono tematykę badań marketingowych jako źró- dła informacji o rynku. Przeanalizowano cele oraz obszary prowadzenia badań, a także poszczególne etapy procesu badawczego. W drugiej części tego rozdziału szczegółowo omówiono różne rodzaje badań rynkowych, w tym również nowe trendy i metody badań wykorzystywane przez nowoczesne instytucje badawcze. W rozdziale szóstym poruszono kwestię segmentacji rynku, w tym definicję, sposoby działań na rynku, cele i etapy segmentacji, kryteria segmentacji rynku oraz zagadnienia związane z pozycjonowaniem oferty firmy na rynku. W rozdziale siódmym omówiono zachowania nabywców (indywidualnych i instytucjonalnych). Przedstawiono definicję pojęcia konsumenta, podstawowe typologie konsumentów, przybliżono uwarunkowania zachowań konsumentów, strukturę procesu zakupu, zachowania nabywców instytucjonalnych i indywidu- alnych oraz modele postępowania nabywców na rynku. Wyróżniono i omówiono różnice w podejściu do czynników kształtujących zachowania nabywców indywi- dualnych i instytucjonalnych, czynniki wpływające na indywidualnych nabywców (kulturowe, społeczne, ekonomiczne, psychologiczne, osobiste i demograficzne) oraz czynniki wpływające na instytucjonalnych nabywców (zewnętrzne, we- wnętrzne, interpersonalne oraz indywidualne). W rozdziale ósmym przedstawiono problematykę projektowania i zarządzania produktem, w tym definicje, funkcje, strukturę warstwową produktu, klasyfikację produktów, zagadnienia związane z rolą opakowania produktów, rodzajami marek, kształtowaniem asortymentu, charakterystyką cyklu życia oraz wprowadzaniem nowego produktu na rynek. Wstęp 11 Z kolei w rozdziale dziewiątym problematyka projektowania i zarządzania dotyczy cen. Przedstawiono definicje i funkcje cen, cele polityki cenowej, etapy podejmowania decyzji cenowych oraz szczegółowo metody ustalania cen – kon- kurencyjne, popytowe, kosztowe, a także strategie cenowe. W końcowej części rozdziału przedstawiono przyczyny różnicowania cen oraz rodzaje obniżek cenowych dla klientów finalnych i pośredników. W rozdziale dziesiątym przedstawiono kwestię projektowania kanałów mar- ketingowych i strategii sprzedaży, w tym definicje, omówiono rodzaje kanałów dystrybucji, funkcje pełnione przez pośredników, intensywność dystrybucji, kooperację w kanałach, występujące konflikty oraz zagadnienia związane z merchandisingiem. W rozdziale jedenastym omówiono projektowanie i zarządzanie zintegro- waną komunikacją marketingową, w tym definicje, strategie komunikacji, cele promocji, funkcje, proces komunikacji, metody ustalania budżetu, określono poszczególne elementy promotion mix oraz nowe formy promocji. W rozdziale dwunastym scharakteryzowano całościowy program marke- tingowy, czyli koncepcję i elementy programu marketingowego, organizację, wdrażanie, ocenę i kontrolę. W rozdziale trzynastym podjęto temat zarządzania relacjami z klientem z uwzględnieniem genezy marketingu relacji, przedstawieniem przyczyn za- interesowania firm lojalnością klientów. W drugiej części rozdziału dokonano porównania marketingu transakcyjnego oraz marketingu relacji, jak również przedstawiono model sześciu rynków, na których można stosować marketing relacji. W rozdziale czternastym scharakteryzowano marketing internetowy, z uwzględnieniem specyfiki marketingu w sieci (dostosowanie poszczegól- nych instrumentów marketingu mix) oraz zagadnień związanych z handlem internetowym, badaniami marketingowymi prowadzonymi online i sposobami promocji firmy w Internecie. W rozdziale piętnastym przedstawiono koncepcję marketingu zrównowa- żonego, w tym genezę koncepcji oraz objaśnienie podstawowych pojęć, a także omówiono dostosowanie podstawowego instrumentarium marketingowego (produkt, cena, dystrybucja i promocja) do wymagań zrównoważonego rozwoju. W poszczególnych rozdziałach zawarto definicje i omówienia podstawowych kategorii i pojęć odnoszących się do tytułu rozdziału, ujęcie tradycyjne oraz ujęcie nowoczesne wpisujące się w definicję marketingu przyszłości zaproponowaną w rozdziale pierwszym oraz przykładowe zagadnienia problemowe. Publikacja przeznaczona jest dla wielu środowisk, przede wszystkim dla przedstawicieli sfery nauki zainteresowanych problematyką marketingu i jego ewolucji na tle zmian w otoczeniu i w zachowaniach konsumentów, menedże- rów zarządzających organizacjami, dla których istotna jest tematyka marketingu przyszłości, oraz studentów uczelni i kierunków ekonomicznych. 12 Wstęp Monografia została przygotowana przez pracowników Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytetu Szczecińskiego, głównie Katedry Marketingu Usług. Autorzy serdecznie dziękują Pani prof. Mirosławie Plucie-Olearnik z Uniwer- sytetu Ekonomicznego we Wrocławiu za cenne sugestie i uwagi przedstawione w recenzji, które wywarły wpływ na jakość publikacji. Grażyna Rosa, Izabela Ostrowska CZĘŚĆ PIERWSZA Koncepcja marketingu Rozdział 1 Marketing w XXI wieku Grażyna Rosa 1.1. Definicje marketingu i objaśnienie pojęć Pojęcie marketingu zawiera całość uogólnionej wiedzy dotyczącej zasad po- dejmowania decyzji i działań w sferze kontaktów przedsiębiorstwa z rynkiem. Termin ten wywodzi się od wyrazu „market”, czyli rynek, wskazując, że jest to wiedza o rynku. Jednoznaczne zdefiniowanie pojęcia „marketing” jest trudne, ponieważ przegląd i analiza bardzo obszernej literatury zarówno krajowej, jak i zagranicznej z tego zakresu wskazują na różne podejścia do omawianej kwestii. Różnice w definiowaniu marketingu wynikają zarówno z czasu, w jakim powstawały te definicje, zmian zachodzących w otoczeniu, obszarów ujętych w definicjach, jak i z rozwoju wiedzy związanej z marketingiem. „Za przyczynę braku jednej, powszechnie stosowanej definicji marketingu można (również) uznać, że jest on związany z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem przedsiębiorstw oraz zmianą paradygmatów czy podejść do prowadzenia działalności gospodarczej” [Mruk, Pilarczyk, Słowińska, 2012, s. 16]. Prezentowane w literaturze definicje, choć tak różnorodne, są odpowiednio zbudowane i prawidłowo skonstruowane, stosownie do przedstawianego zakresu i okresu, w jakim powstawały. Interpretację marketingu można usystematyzować następująco [Daszkowska, 2015, http://www]: 1. Marketing jako koncepcja (sposób myślenia, filozofia). 2. Marketing jako proces (społeczny i zarządczy). 3. Marketing jako system. 1.1.1. Marketing jako koncepcja (sposób myślenia, filozofia) Koncepcja marketingu wyraża dążenie i ukierunkowanie działalności przed- siębiorstw do osiągania maksymalizacji konsumpcji, maksymalizacji satysfakcji nabywców, maksymalizacji wyboru i dostępności produktów i usług oraz mak- symalizacji jakości życia. Istotą koncepcji marketingu jest zapewnianie satysfakcji nabywcom dzięki wytwarzaniu, oferowaniu i sprzedawaniu produktów i usług 16 zaspokajających w najwyższym stopniu potrzeby i wymagania każdego rodzaju nabywców na każdym rynku. Taki sposób interpretowania marketingu można odnaleźć w definicji P. Kotlera [1999]: „koncepcja marketingu jako filozofia biz- nesu zakłada, że klucz do osiągania celów organizacji leży w określeniu potrzeb i wymagań rynków docelowych oraz dostarczaniu pożądanego zadowolenia w sposób bardziej wydajny i skuteczny niż konkurenci”. Inne definicje odnoszą się do filozoficznego aspektu koncepcji marketingu: „Marketing to filozofia za- rządzania biznesem, oparta na potrzebie orientacji na klienta, orientacji na zysk oraz na uznaniu istotnej roli marketingu w przekazywaniu wiedzy o rynku do wszystkich ważnych działów przedsiębiorstwa” [McNamara, 1972, s. 517] lub „Marketing jest powszechnie akceptowaną filozofią prowadzenia biznesu i funk- cjonowania przedsiębiorstw, dostrzegającą konieczność orientacji na konsumenta jako podstawy zapewniającej maksymalizację zysków przedsiębiorstwa” [Mruk (red.), 1994, s. 9]. Tę ideę podkreśla również następująca definicja: „Marketing to rynkowy sposób myślenia, koncepcja postępowania zgodnie z regułami rynku, ››orientacja na rynek‹‹ – zwana koncepcją marketingu. Według tej koncepcji zarzą- dzane jest przedsiębiorstwo, co oznacza, że wszelkie decyzje w przedsiębiorstwie podejmowane są pod kątem skuteczności rynkowej. Mówimy w tym przypadku o zarządzaniu marketingowym. Aby realizacja takiego zarządzania była możliwa, potrzebny jest zespół działań i narzędzi, które przyjęło się nazywać elementami marketingu. W nowoczesnym marketingu nie może zabraknąć żadnego z wyżej wymienionych punktów” [Rydel, 1996, s. 110]. Według T. Sztuckiego „Marketing jest zbiorem praktycznych działań polegających na stosowaniu odpowiednich metod i technik; marketing jest przede wszystkim sposobem myślenia o rynku i przedsiębiorstwie, o jego roli i zadaniach zapew- niających przetrwanie i rozwój” [Sztucki, 1992, s. 40]. Z kolei T. Levitt wskazuje na różnice pomiędzy sprzedażą i marketingiem, podkreślając, że sprzedaż koncen- truje się na potrzebach sprzedającego, marketing zaś na potrzebach nabywcy. Nie jest to jednak ujęcie statyczne i, jak słusznie przewidywał Kotler, „Nie ma cienia wątpliwości, że na początku XXI wieku rynki i marketing będą funkcjonowały na odmiennych zasadach niż dawniej” [Kotler, 1999, s. 268]. 1.1.2. Marketing jako proces Według Kotlera „Marketing jest procesem społecznym i zarządczym, dzięki któremu jednostki i grupy otrzymują to, czego potrzebują i pragną, poprzez tworzenie, oferowanie i wymianę z innymi jednostkami i grupami produktów posiadających wartość” [Kotler, 1994, s. 11]. Według Amerykańskiego Stowarzysze- nia Marketingu (1985) – marketing jest procesem planowania i urzeczywistniania koncepcji produktu (idei, dóbr, usług), cen, promocji i dystrybucji prowadzącym do wymiany realizującej cele jednostek i organizacji [Sztucki, 1998, s. 131]. W po- dobny sposób idee marketingu przedstawiają kolejne definicje: „Marketing jest procesem zarządzania odpowiedzialnym za identyfikowanie, przewidywanie Grażyna Rosa i spełnianie życzeń klienta prowadzącym do uzyskania przez przedsiębiorstwo zysku” [Nowotny, 1993, s. 53] oraz „Marketing jest procesem zarządczym ukierun- kowanym na maksymalizację zwrotów dla udziałowców poprzez utrwalanie relacji z cenionymi klientami i tworzenie przewagi konkurencyjnej” [Doyle, 2003, s. 35]. 17 1.1.3. Marketing jako system Aby można było omawiać ujęcie systemowe marketingu, należy zdefiniować pojęcie systemu jako zbioru elementów i zachodzących między nimi relacji. Strukturę systemu tworzy zbiór relacji zachodzących między elementami tego systemu. Zgodnie z tym podejściem w definicjach można dostrzec ukierunkowa- nie na elementy marketingu i relacje zachodzące między nimi. Marketing składa się z kilku elementów. Tworzą one strukturę marketingu w przedsiębiorstwie. Są nimi: instrumenty marketingu, działania marketingowe, reguły marketingowe i badania marketingowe. Znajduje to odzwierciedlenie w kolejnej definicji. We- dług Garbarskiego, Rutkowskiego i Wrzoska [2000] marketing to zintegrowany zbiór instrumentów i działań związanych z badaniem i kształtowaniem rynku, opartych na rynkowych regułach postępowania. Ujęcie systemowe w odniesieniu do marketingu usług przedstawia Daszkow- ska [1998, s. 130]: „Marketing usług to system zorientowany na szeroko pojętą wymianę działalności ludzi (rynkową i pozarynkową)”. Rozwijając tę definicję, autorka podkreśla, że „w marketingu analiza systemowa nie służy wyłącznie poznaniu, lecz zmianie, tj. formułowaniu projektów. Podstawowym zadaniem teorii jest dostarczanie praktyce marketingowej koncepcji, umożliwiających wykrywanie istotnych składników działania oraz wskazywanie kierunków działania racjonalnego. Taką koncepcją może się okazać w marketingu metoda systemowa (analiza systemowa, systemowe podejście)” [Daszkowska, 2015, http://www]. Wyodrębnienie jednego systemu jest równoznaczne z podziałem całej rze- czywistości na dwa systemy, z których jeden jest systemem rozpatrywanym, drugi zaś resztą rzeczywistości, czyli otoczeniem rozpatrywanego systemu. „W marketingu metoda systemowa opiera się na ogólnych zasadach rozwiązy- wania następujących problemów decyzyjnych: „„ Postulacji (co osiągnąć?). „„ Optymalizacji (jak osiągnąć?). „„ Realizacji (przy pomocy jakich środków osiągnąć?). Postulacja określa nowy system marketingu, jaki ma powstać, optymalizacja określa mającą do niego prowadzić transformację, natomiast realizacja określa istniejący system, który ma być poddany transformacji, aby powstał nowy system marketingu. Nowy system marketingu jest nadsystemem, którego elementami są stary i nowy system, transformacja zaś jest zachodzącą między nimi relacją” [Daszkowska, 2015, http://www]. 1. Marketing w XXI wieku 18 Biorąc pod uwagę miejsce i znaczenie marketingu w działalności organizacji na rynku, można wyróżnić marketing zewnętrzny, wewnętrzny i interakcyjny (rys. 1.1). Marketing zewnętrzny polega na przygotowaniu produktu, ustaleniu cen poszczególnych produktów, opracowaniu metod promocji, wyborze strategii dys- trybucji dostosowanych do rodzaju i zakresu oferowanych produktów. Marketing wewnętrzny polega na szkoleniu, informowaniu i motywowaniu pracowników do lepszej obsługi klientów. Marketing interakcyjny z kolei polega na ocenie kwalifikacji i umiejętności pracowników w obsłudze klientów. Może mieć cha- rakter wewnętrzny – dotyczyć pracowników już zatrudnionych, lub zewnętrzny – skierowany na rynek potencjalnych pracowników organizacji. Rysunek 1.1. Marketing w dzia- łalności organizacji na rynku PRZEDSIĘBIORSTWO marketing wewnętrzny marketing zewnętrzny Źródło: [Kotler, 1994, s. 431–432]. PRACOWNICY marketing interakcyjny KLIENCI Analizując miejsce marketingu w strategii organizacji, można wyróżnić mar- keting strategiczny i operacyjny. Marketing strategiczny charakteryzuje działania ogólne, długofalowe, na przykład wybór rynku docelowego, określenie misji przedsiębiorstwa, filozofii działania, wyższych celów. Marketing operacyjny natomiast charakteryzuje planowanie szczegółowe, krótkofalowe, analizę celów podrzędnych, wyznaczanie szczegółowe elementów marketingu mix. Tradycyjnym i w związku z tym bardzo często spotykanym w literaturze ujęciem marketingu jest podejście instrumentalne, narzędziowe, określane jako marketing mix. Marketing mix jest definiowany przez klasyków następująco: „„ P. Kotler: Marketing mix jest zbiorem narzędzi marketingowych stosowanych przez przedsiębiorstwo do osiągnięcia zamierzonych celów marketingowych na docelowym rynku działania [Kotler, 1994]. „„ J. Dietl: Marketing mix obejmuje zbiór środków, którymi przedsiębiorstwo lub inne instytucje może jednocześnie oddziaływać na rynek docelowy [Dietl, 1985]. Grażyna Rosa 19 Zakres wskazywanych instrumentów nie jest jednorodny i różni się w defi- nicjach poszczególnych autorów. Twórcą i autorem najbardziej powszechnego ujęcia – 4 P jest McCarthy (1960), według którego marketing mix obejmuje: „„ produkt (product), „„ cenę (price), „„ miejsce (place), „„ promocję (promotion). Każdy z tych elementów został podzielony na podzmienne: „„ produkt obejmuje m.in.: cechy, jakość, opakowanie, markę, serwis, gwa- rancje i reklamacje, i sposoby płatności, „„ cena obejmuje: cenniki, rabaty, upusty i obniżki, warunki kredytowe, okresy „„ miejsce, utożsamiane z dystrybucją, obejmuje: formy sprzedaży, lokalizację, kanały dystrybucji, gospodarkę magazynową i transportową, zasięg terytorialny sprzedaży, „„ promocja obejmuje: reklamę, sprzedaż osobistą, promocję sprzedaży, public relations (propagandę marketingową) i sponsorowanie. Natomiast W. Lazer, E. Kelly (1962) reprezentowali bardziej syntetyczne po- dejście, wyodrębniając tylko trzy czynniki: „„ mix produktu, „„ mix dystrybucji, „„ mix komunikacji. Kolejni autorzy wskazywali z kolei coraz więcej instrumentów marketingu mix, na przykład N. Borden (1964) zaproponował aż 12 czynników: „„ planowanie, „„ cenę, „„ markę, „„ produkt, „„ kanały dystrybucji, „„ sprzedaż osobistą, „„ reklamę, „„ promocję, „„ opakowanie, „„ wystawy, „„ usługi, „„ analizę informacji. W literaturze jako najbardziej uniwersalna przyjęła się propozycja rozwinięcia koncepcji 4 P do 7 P − najpierw w odniesieniu do usług, z czasem zaś do innych systemów. Autorzy: B.H. Booms, M.J. Bitner (1981) oraz D.W. Cowell (1984) do 4 P dodali 3 P, tj.: 1. Marketing w XXI wieku
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Marketing przyszłości - od ujęcia tradycyjnego do nowoczesnego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: