Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00864 011756 7450248 na godz. na dobę w sumie
Mechanizmy obietnic. Kampanie i systemy wyborcze na świecie - ebook/pdf
Mechanizmy obietnic. Kampanie i systemy wyborcze na świecie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 367
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7969-178-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja jest głosem w dyskusji na temat wybranych systemów wyborczych, mechanizmów, a także kampanii wyborczych. Przedstawione zostały zarówno aspekty prawne wyborów, jak i praktyka polityczna. Poddano analizie wybory w takich państwach, jak USA, Gruzja, Węgry, Japonia, Kenia i Rumunia. Ta wielowątkowość pozwala przedstawić wybrane problemy nie tylko prawa wyborczego i wyborów, ale także procesów demokracji i transformacji ustrojowej.

W książce zwrócono uwagę na kwestie strachu i żartu jako dwóch elementów, które mogą być wykorzystywane w kampanii wyborczej, co więcej mogą przyczynić się do sukcesu wyborczego. Część pracy poświęcona została kampaniom wyborczym m.in. w Polsce, USA, Japonii czy Kenii. Z ich różnorodności wynika odmienny wpływ charakteru kampanii na wynik wyborczy. Ukazują także, jak szybko następuje ewolucja środków wykorzystywanych w procesie wyborczym.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Małgorzata Rączkiewicz – Uniwersytet Łódzki, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, Katedra Systemów Politycznych 90-127 Łódź, ul. Składowa 41/43 mfr@wp.pl RECENZENT Łukasz Donaj EDYCJA TEKSTU, SKŁAD I ŁAMANIE Łukasz Muszyński, Adrian Skoczylas PROJEKT OKŁADKI Adrian Skoczylas © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2014 Wydanie I. W.06592.14.0.K ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-119-7 ISBN (ebook) 978-83-7969-178-4 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 Spis treści I. Znaczenie obietnic wyborczych we współczesnym świecie – wybrane aspekty. Rafał Bill, Game of election promises and a problem of the best choice for elections ....9 Adrian Skoczylas, Żart skuteczniejszy od obietnic. Satyryczna kampania Najlepszej Partii i jej wyborcze zwycięstwo w Reykjaviku .................................................. 15 Łukasz Muszyński, Look to Poland! Polskie obietnice w amerykańskich kampaniach prezydenckich po 1989 roku ....................................................................... 25 Szczepan Wojdyła, Obietnice wyborcze a etyka – co można obiecać a co zrealizować? Wybrane obietnice wyborcze polskich partii politycznych .................................... 43 Paweł Jagiełło, Obietnice wyborcze składane przez polskie partie polityczne. Teoria i praktyka polityczna ................................................................................. 53 Marek Friedrich, Motyw strachu w kampanii wyborczej na przykładzie działań marketingowych przed wyborami parlamentarnymi w Polsce w 2007 roku ............... 73 Sandra Gwóźdź, Bartłomiej Machnik, „Słowa – klucze‖. Rola wypowiedzi w kampaniach wyborczych ............................................................................................ 83 II. Media w kampaniach wyborczych. Agata Pyrzyńska, Polityczny talk show, czyli o istocie debat wyborczych................. 97 Krystian Karolak, Odpowiedzialność kontra Zmiana – kampania wyborcza i wizerunek Partii Liberalno-Demokratycznej w Japonii w 2009 roku.................................... 109 Rafał Kamprowski, Wpływ nowych mediów na kampanię wyborczą. Katalizator przemian czy zagrożenie porządku demokratycznego? Casus wyborów prezydenckich i parlamentarnych w Kenii z 2007 roku ......................................................... 127 Ewelina Tyszka, Sondaż jako efektywne narzędzie marketingu politycznego. Przykład Polski ................................................................................................. 137 Łukasz Czebotar, Reklama telewizyjna jako kluczowe narzędzie amerykańskich kampanii wyborczych .............................................................................. 149 Paweł Schmidt, Andrzej Jurkun, Lider partyjny jako nośnik programu wyborczego czy populista walczący o elektorat? ................................................................. 177 Mateusz Bączek, Wojciech Fabiszewski, Tradycyjne czy nowoczesne media gwarantem sukcesu w wyborach. Analiza wydatków partii politycznych w kampanii wyborczej w 2011 r. ............................................................................................. 197 III. Wybrane aspekty prawa wyborczego i praktyki wyborczej. Natalia Olszanecka, „Fenomen Nazarbajewa‖, czyli o wyborach prezydenckich w Kazachstanie ..................................................................................... 211 Marta Rodziewicz, Wpływ systemu wyborczego na kształt sceny politycznej państw transformujących się. Analiza na przykładzie Polski i Węgier w okresie transformacji ustrojowej ............................................................................................ 225 Marcin Łukaszewski, Recepcja założeń andorskiej ordynacji wyborczej do polskiego prawa wyborczego. Możliwe konsekwencje dla systemu politycznego Polski ......... 237 krajach Marta Gałązka, Procedury głosowania europejskich ......................................................................................... 253 stosowane w wybranych Andrzej Dubicki, Ewolucja rumuńskiej ordynacji wyborczej w latach 1866-2012 ...... 267 Maciej Pisz, Konstytucyjnoprawne aspekty relacji posłów i senatorów z wyborcami i ugrupowaniami politycznymi w kontekście polskich wyborów parlamentarnych ...... 309 Andrzej Kozłowski, Wybory parlamentarne w Gruzji w 2012 roku – przełomowy moment w historii tego kraju? ............................................................................... 321 Mateusz Radziszewski, Okręgi jednomandatowe – szansa na odświeżenie sceny politycznej? .......................................................................................... 335 Łukasz Gałczyński, Wybory jako element demokratyzacji na obszarze byłego Związku Radzieckiego, na przykładzie Republiki Azerbejdżanu ..................................... 345 Wstęp | 5 Wybory to jeden z kluczowych elementów systemów demokratycznych. Sposób ich przeprowadzania i ustalania wyników określony jest w prawie wybor- czym. W demokracjach wybory odbywają się cyklicznie i mają charakter rywaliza- cyjny. Pełnią one istotną rolę, ponieważ pozwalają na obsadę kluczowych stano- wisk w państwie. Czasem umożliwiają też ocenę postępów procesów demokratyza- cji i transformacji systemowej. Z tego względu są częstym przedmiotem badań. Publikacja stanowi głos w dyskusji na temat wybranych systemów wybor- czych, mechanizmów, a także kampanii wyborczych. Przedstawione zostały zarów- no aspekty prawne wyborów, jak i praktyka polityczna. Szczególnie dużo miejsca poświecono polskiej scenie politycznej, jednak analizie poddano także wybory w takich państwach jak USA, Gruzja, Węgry, Japonia, Kenia czy Rumunia. Ta wielowątkowośš pozwala przedstawiš wybrane problemy nie tylko prawa wyborcze- go i wyborów, ale także procesów demokracji i transformacji ustrojowej. Pierwsza częśš pracy poświęcona została obietnicom wyborczym, w szczególności składanym przez polskie partie i polityków. Wykazano, iż więk- szośš z nich nie realizuje deklaracji składanych w okresie kampanii wyborczych. Autorzy podkreślają również, iż często sami wyborcy wiedzą, iż większośš obietnic służy jedynie pozyskaniu głosów i nie oczekują ich realizacji. Podczas głosowania coraz mniejszą rolę odgrywają więc elementy programowe. Wzrasta natomiast rola bieżących wydarzeń oraz nastrojów społecznych przed wyborami. Autorzy zwrócili również uwagę, iż deklaracje składane w okresie kampanii wyborczej, zazwyczaj pokrywają się z programami partii, co pozwala na dośš precyzyjne określenia ich charakteru. Poruszono również kwestie strachu i żartu jak dwóch elementów, które mogą byš wykorzystywane w kampanii wyborczej, co więcej mogą przyczyniš się do sukcesu wyborczego. Częśš druga poświęcona została kampaniom wyborczym m.in. w Polsce, USA, Japonii czy Kenii. Ta różnorodnośš pokazuje, jak odmienny wpływ na wynik wyborczy może mieš charakter kampanii i jak szybko następuje ewolucja środków wykorzystywanych w procesie wyborczym 6 | Ostatnia częśš publikacji poświęcona jest wyborom zarówno w aspekcie prawnym, jak i praktycznym. Rozważania podjęto na przykładzie nie tylko Polski, ale również takich państw jak Kazachstan, Rumunia, Węgry czy Gruzja. Autorzy wykazali zarówno ewolucję prawa wyborczego jak i zmiennośš zachowań wybor- ców. Zwrócono uwagę na mankamenty i naruszenia prawa w procesie wyborczym, zwłaszcza w młodych demokracjach. Wydaje się jednak, iż autorzy są zgodni, że budowanie tradycji demokratycznych, choš nie jest procesem prostym, to przyjęcie zasad demokracji sprzyja stabilizacji zarówno w wymiarze społecznym jak i poli- tycznym. Publikacja stanowi podsumowanie rozważań, jakie miały miejsce podczas ogólnopolskiej konferencji „Mechanizmy obietnic. Kampanie i systemy wyborcze na świecie” i ma na celu wykazanie złożoności i wieloaspektowości procesu wyborcze- go. Zawarte w niej artykuły są efektem pracy młodych politologów, zarówno pra- cowników naukowych, doktorantów, jak i studentów z wielu polskich ośrodków naukowych. dr Małgorzata Rączkiewicz I. Znaczenie obietnic wyborczych we współczesnym świecie – wybrane aspekty. Rafał Bill Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie | 9 Game of election promises and a problem of the best choice for elections. In the article I research the optimal strategy for political party which starts in election. It is hypothetic situation – it is not focused on real examples or ideology- side of the subject. An analyzed model is simplified to zero-sum approach which may be similar to two-party system which exists in inter alia United Kingdom and United States of America. Therefore I decided to use zero-sum model of game theory with two players: the ruling and the opposition party which choose one of two strategies – active or passive. The active strategy stands for making election promises – the passive is the opposite. a main concept of the research assumes that a party, to have a chance of winning the political power, has to make the election promises. Otherwise, it is discarded as a potential player. I assumed for needs of this research that maintaining the power of the ruling party is less difficult than overtaking it. For purpose of the analyze patterns of RTDP and predator-prey (or another name: predator-behavior) game were used. A two-party system should be considered as a zero-sum model because there is only one ruling and one opposition party. Analyzing history and the present state of American or British parliamentary system confirms that parties have been constantly changing power but never made a political coalition. Minor parties in this analyze were omitted as they do not play a major role. An election may be compared to a model of RTDP (Reward-Temptation- Danger-Punishment) which was presented in table (Tab. 1). It takes an approach of Player a which can make two decisions: {A,B}. Regarding the choices of Player B, an outcome for Player a may be such as stated in table. This model is a basis to explain an election game. 10 | Rafał Bill Tab. 1. a model of RTDP for Player A. Player A A P Source: own elaboration. Player B A P Reward Temptation Danger Punishment Tab. 2. A model of RTDP for ruling party with outcomes based on election strate- gies. Makes election promises Does not make election promises Opposition party Makes election promises Does not make election promises Maintains power Maintains power Loses power Maintains power Ruling party Source: own elaboration. Tables following a presentation of the general RTDP model introduce out- comes for a ruling and an opposition party based on their election strategy. In table for ruling party (Tab. 2) I assumed that maintaining power occurs in every case except the ruling party takes passive strategy and does not make election promises. Such situation has a real reflection – a political party has to make promises in order to gain popularity among potential voters. Therefore the ruling party, that does not do them against opposition party which makes them, loses power for a second player. In other cases an assumption presented in the beginning that maintaining power is more likely than overtaking it by the second player is used. Comparing the outcomes of the ruling party with a RTDP model it states that only “danger” situation exists for this player. In other cases there is no difference – the outcome is the same. Game of election promises and a problem of the best choice… | 11 Tab. 3. A model of RTDP for opposition party with outcomes based on election strategies. Ruling party Makes election Makes election promises Does not make election promises promises Stays as opposition Stays as opposition Does not make election promises Overtakes power Stays as opposition Opposition party Source: own elaboration. A table above (Tab. 3) present analogical situation described before but for the opposition party. Places of players were switched due to use of RTDP model. In this case only “temptation” box functions for opposition party when a ruling party takes passive strategy and does not make election promises. Tab. 4. Preferences of political parties. Opposition party Makes election promises Does not make election promises Makes election promises Does not make election promises 1,1 0,1 1,0 0,0 Ruling party Source: own elaboration. Both tables (Tab. 2, Tab. 3) present an optimal choice for parties which is making promises. However, opposition party due to the adopted assumption is not going to win if both players take the same strategy. Their preferences were shown in next table (Tab. 4). 12 | Rafał Bill Preferences shown in table above (Tab.4) may be misinforming as they present sets {1.1} and {0,0} which can suggest that in two-party systems there is a possibility that both players are satisfied. Said before a coalition is not possible, therefore this hierarchy of preference should be expanded. For this a model of prey and predator may be used. The prey and predator model is proper for analyzing a game between two polit- ical parties. It differentiates preferences and payoffs of both players according to their roles. I prepared simulations of two games. In either of them the opposition party is a predator as it tries to attack the ruling party and overtakes the power. The main difference between simulations is a perspective of players` preferences. Out- side the table is a sum of preferences for each party. Seeing them it is clear which strategy should be taken by players. Tab. 5. Simulation a for predator and prey model. Makes election promises Does not make election promises Opposition party (predator) Makes election promises Does not make election promises 4,2 -1, 4 6 4,0 1,0 0 8 0 Ruling party (prey) Source: own elaboration. The simulation a presents a situation which neither of parties prefers. It concludes that payoffs for the ruling party is (4) when it makes election promises and thus wins elections maintaining power not regarding the second player‟s deci- sion. The payoff for passive strategy were counted as (-1) and (0) due to fact that in first case the ruling party loses power but for second, what is interesting, it main- tains it but without effort. The payoff (1) is then a minimal but still positive. The simulation B presents alternative payoffs where strategy combines the effort which has to be used to win election. Therefore, the predator needs to make promises not Game of election promises and a problem of the best choice… | 13 regarding the prey does it or not. Adopting an assumption that the opposite party in equal situation ([A,A]) is not able to win elections the ruling party in most cases have higher payoffs than the second player (it maintains power). However, they are small because the ruling party has to compete with opposition and make “bigger” vows which has to be fulfilled later during governing. In this situation if the ruling party promises too much it might not be able to introduce them what will have an important impact on voters‟ opinions. Therefore, the second strategy may be more appealing in which the ruling party does not make promise. If the second player does not make them too, then the prey maintains power without any effort and is safe. It is only a hypothetical situation as political practice shows that parties does not risk and always present promises to voters, otherwise they make lose to the second player. This situation is present by payoffs (-1,1). Tab. 6. Simulation B for predator and prey model. Makes election promises Does not make election promises Opposition party (predator) Makes election promises Does not make election promises 1,0 -1,1 1 1,0 4,0 0 2 3 Ruling party (prey) Source: own elaboration. Either simulation a and B presents a situation in which the predator has lower sum of payoffs than the prey and may win only in case when the ruling party does not choose an optimal strategy. It states that both players should choose the same strategy – an aggressive one which means making election promises. Otherwise, they are not able to maintain or overtake power. Conclusion 14 | Rafał Bill A process of a political election requires from its participators that they do vows directed to potential voters. More advanced theoretical models of games may account the effects of such steps. I mentioned them before – most of promises are not fulfilled later and it depends on voters if they plan to settle score on this issue with a party which ruled last term of office. Despite these, it is recommended for political parties to prepare promises for elections leaving a problem of their level for another paperwork. Adrian Skoczylas Uniwersytet Łódzki | 15 Żart skuteczniejszy od obietnic. Satyryczna kampania Najlepszej Partii i jej wyborcze zwycięstwo w Reykjaviku. W maju 2010 roku sukces w wyborach do Rady Miejskiej w Reykjaviku osiągnęła Besti Flokkurinn (isl. Najlepsza Partia). Rezultat elekcji zaskoczył poli- tycznych obserwatorów - zwycięska partia deklarowała bowiem niespełnienie obiet- nic wyborczych, traktując kampanię wyborczą jako żart. Co trzeci głosujący miesz- kaniec stolicy Islandii chciał, aby burmistrzem jego miasta został komik, Jón Gnarr. Całą sytuację potraktowano raczej jako wybryk i sposób na głos protestu obywateli i obywatelek pogrążonego w kryzysie państwa. Najlepsza Partia jest jednak jednym z popularniejszych współczesnych przykładów szerszej grupy tzw. joke parties, niewpisującej się w standardowe typologie partii politycznych1. Partie, określane jako „joke parties”, swoją działalnośš polityczną rozwijają głównie w okresie wyborów, lecz ich celem nie jest zwycięstwo w nich, a w wielu przypadkach nawet nie osiągnięcie dobrego wyniku wyborczego. Główną motywa- cją wystartowania w wyborach jest zakpienie z polityki, zażartowanie z partii poli- tycznych i satyra ich postulatów. Analizując zaistniałe we współczesnym świecie przypadki tzw. joke parties, można wyróżniš następujące wspólne ich cechy: 1. otwarta deklaracja o satyrycznym i żartobliwym charakterze organizacji; 2. nienastawianie się na maksymalizację wyniku wyborczego; 3. brak lub minimalna liczba działających w niej profesjonalnych polityków; 4. korzystanie z narzędzi artystycznych, happeningu, performance‘u; 1 Niniejszy artykuł stanowi joke parties na przykładzie wybranych kampanii wyborczych w Polsce i na świecie”, napisanej pod kierunkiem dra H. Horbaczewskiego na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkie- go. licencjackiej pt. fragment pracy „Fenomen tzw. 16 | Adrian Skoczylas 5. elementy programowe pośrednio lub bezpośrednio za pomocą parodii na- wiązujące do kontekstów kulturowych, społecznych i politycznych. Joke parties, które mogą byš określane również jako partie satyryczne, nie są w swej grupie jednorodne. Różnią się pod względem celu wykorzystywania żartu i satyry w kampanii wyborczej (albo mają wyłącznie wzbudzaš śmiech i parodiowaš niedoskonałą politykę, albo happening jest metodą zwrócenia uwagi na istotne problemy) oraz ze względu na stosunek do udziału w wyborach i potencjalnego zdobycia władzy (sam start w wyborach jest satysfakcjonujący i nie są podejmowa- ne działania zwiększające poparcie lub też podkreślając humorystyczny charakter kampanii, nie wyklucza się starań o udział we władzy i odpowiedzialności za nią). Najlepszą Partię (isl. Besti Flokkurinn, ang. Best Party) w listopadzie 2009 roku założył islandzki aktor i komik, Jón Gnarr2, znany jako autor satyrycznych audycji radiowych i programów telewizyjnych. Już od 2008 roku Islandia pogrążona była w kryzysie gospodarczym, a w stolicy kraju, Reykjaviku, rządziło aż 6 burmi- strzów od 2003 roku. Gnarr założył partię deklarując nowy rodzaj polityki oraz paro- diowanie polityków, ich wypowiedzi oraz działań. Powodem jego wejścia do polityki była frustracja wynikająca z obserwacji życia politycznego i politycznych debat, z których niewiele wynikało, zwłaszcza w okresie kryzysu3 oraz chęš wprowadzenia humoru i radości do rywalizacji politycznej. Pierwszym satyrycznym działaniem była sama nazwa partii. Besti Flokku- rinn, czyli Najlepsza Partia ma z jednej strony przykuš uwagę wyborców, a jedno- cześnie, jak przekonywał Gnarr, odzwierciedla jej charakter. „Nikt nie musi obawiaš się Najlepszej Partii, ponieważ jest najlepsza. Gdyby nie była, nazwalibyśmy ją Najgorszą Partią”, przekonywał we właściwym sobie stylu4. Partia zdecydowała się wziąš udział w wyborach do Rady Miasta w Rey- kjaviku, które odbywały się w maju 2010 roku. Jón Gnarr zaprosił na listę wyborczą artystów, dziennikarzy i satyryków. Największą popularnośš zdobył ich film kampa- 2 Właśc. Jon Gunnar Kristinsson. 3 “Political discourse is all dead and vapid. I‟ve never been interested in governance or politics… I‟ve listened to all the empty political discourse, but it‟s never touched me at all or moved me, until the economic collapse. Then I just felt I‟d had enough of those people… I started reading the local news websites and watching the news and political talk shows - and it filled me with so much frustration... So I wanted to do something, to fuck the system. To change it around and impact it in some way.” Cyt. za: D. Boyer, Simply the best: Parody and political sincerity in Iceland, [w:] American Ethnologist 2013, vol. 40, nr 2, s. 279. 4 world/europe/26iceland.html?_r=0, data dostępu 10.06.2013. Is a Joke, Until He‘s Elected, www.nytimes.com/2010/06/26/ Icelander‘s Campaign Żart skuteczniejszy od obietnic. Satyryczna kampania Najlepszej Partii… | 17 nijny, w którym wyśpiewali swój program wyborczy, wykorzystując melodię do utwo- ru „Simply The Best” Tiny Turner: „Chcemy miłego, czystego i fajnego miasta i „bycie ekstra” jako głównej zasady rządzenia. (…) Jesteśmy najlepsi, mamy naj- lepszą z partii, najlepszą dla Reykjaviku, najlepszego miasta na każdy tydzień. (…) Głosuj na nas, bo jesteśmy najlepsi”5. Program wyborczy, zwany „Platformą Najlepszej Partii”, zawierał odnie- sienia do idei socjalliberalnych, demokratycznych, feministycznych i ekologicznych, choš partia nie opowiadała się jasno za którąkolwiek ideologią. 13-punktowy pro- gram obejmował między innymi: 1. Pomoc gospodarstwom domowym w całym kraju. Rodzina jest najlepszą rzeczą w społeczeństwie. Rząd musi zmierzyš się z ich potrzebami i żą- daniami. Trzeba postawiš „żelazną tarczę ochronną” wokół gospodarstw domowych. Zasługują one na wszystko, co najlepsze. 2. Należy poprawiš jakośš życia osób z gorszą sytuacją życiową. Chcemy dla nich wszystkiego najlepszego, dlatego oferujemy darmowe korzystanie z autobusów i miejskich basenów, aby można było podróżowaš po Rey- kjaviku i pozostaš czystym, nawet jeśli jest się biednym albo z kimś jest coś nie tak. 3. Stop korupcji: obiecujemy zatrzymaš korupcję. Zrealizujemy to poprzez otwarte uczestnictwo w niej. 4. Równośš: każdy zasługuje na wszystko, co najlepsze, niezależnie od tego kim jest i skąd pochodzi. Zrobimy co w naszej mocy dla każdego tak, aby każdy mógł byš razem z nami w najlepszej grupie. 5. Wzrost transparentności: najlepiej jest działaš uczciwie, a wtedy opinia publiczna wie, co się dzieje. Jak mówimy, popieramy to. 6. Skuteczna demokracja! Demokracja jest naprawdę dobra, ale efektywna demokracja jest najlepsza. Dlatego też jej chcemy. 7. Zlikwidowaš wszystkie długi. Słuchamy narodu i robimy to, co sobie życzy, ponieważ naród wie, co jest dla niego najlepsze. 8. Darmowe przejazdy autobusowe dla studentów i kalek. Możemy zaofero- waš więcej darmowych rzeczy niż jakakolwiek inna partia, ponieważ i tak nie zamierzamy tego zrobiš. Możemy obiecywaš co tylko chcemy, na 5 Besti Flokkurinn - The Best Video, www.youtube.com/watch?v=xxBW4mPzv6E, data dostępu 10.06.2013. 18 | Adrian Skoczylas przykład darmowe przeloty powietrzne dla kobiet albo darmowe samocho- dy dla ludzi z terenów rolniczych. Nie ma tu dla nas różnicy. 9. Darmowe usługi dentystyczne dla dzieci i osób potrzebujących. To jest coś, czego brakuje i zdecydowanie chcemy braš udział w obiecywaniu te- go. 10. Wolny wstęp na miejskie baseny dla każdego i darmowe ręczniki. To jest coś, co każdy powinien poprzeš. To obietnica wyborcza, z której jesteśmy najbardziej dumni. 11. Pozwaš odpowiedzialnych za kryzys do sądu. Uznaliśmy, że musimy to tu- taj zawrzeš. 12. Całkowita równośš płci. 13. Trzeba bardziej słuchaš kobiet i starszych ludzi. Te grupy są zdecydowa- nie zbyt rzadko wysłuchiwane. Każdy sądzi, że oni jedynie narzekają czy coś. Zamierzamy to zmieniš6. Wśród innych „obietnic” znalazło się sprowadzenie niedźwiedzia polarne- go do stołecznego zoo (ze względu na globalne ocieplenie), zbudowanie Disney- landu w centrum Reykjaviku oraz zapewnienie wolnego od narkotyków islandzkiego parlamentu do 2020 roku. Przede wszystkim jednak Jón Gnarr i pozostali kandydaci otwarcie zapowiedzieli niespełnienie obietnic wyborczych7. Program tej partii nie zawierał wyłącznie absurdalnych postulatów, których nie można zrealizowaš. W większości pomysły opisane przy użyciu humorystycz- nych i potocznych określeń mogły stanowiš element programu wyborczego. W ten sposób Najlepsza Partia chciała parodiowaš „poważnych polityków”, którzy formułu- ją swoje postulaty w patetyczny sposób, niejednokrotnie składając obietnice bez pokrycia. Choš notowania Besti Flokkurinn przed wyborami były optymistyczne8, to rzeczywisty ich wynik był zaskoczeniem nawet dla samego Gnarra. W wyborach, które odbyły się 29 maja 2010 roku, Najlepsza Partia zdobyła 34,7 (20,6 tys. głosów), zajmując pierwsze miejsce. Poparcie pozwoliło uzyskaš jej 6 mandatów 6 „Platforma Najlepszej Partii‖, www.bestiflokkurinn.is/um-flokkinn/stefnumal, data dostępu 10.06.2013. 7 Jon Gnarr creates a political party, www.visir.is/article/20091116/LIFID01/485732613/-1, data dostępu 10.06.2013. 8 23,4 www.mbl.is/frettir/innlent/2010/05/17/besti_flokkurinn_staerstur_i_reykjavik, data dostępu 10.06.2013. 10 maja. podstawie: i 35,7 Dane pod koniec kwietnia na Żart skuteczniejszy od obietnic. Satyryczna kampania Najlepszej Partii… | 19 w 15-osobowej Radzie Miasta9. Jon Gnarr zapowiedział, że będzie ubiegaš się o stanowisko burmistrza Reykjaviku. Do tego potrzebna mu jednak była większośš w Radzie i koalicja z innym ugrupowaniem. Gnarr zapowiedział, że wejdzie w koali- cję tylko z tymi politykami, którzy tak jak on są fanami serialu „The Wire” (pol. „Pra- wo ulicy”)10. Ostatecznie porozumiał się z Sojuszem Socjaldemokratycznym (isl. Samfylkingin), który dysponuje w Radzie 3 mandatami. Już jako burmistrz, Jón Gnarr założył platformę internetową „Lepszy Rey- kjavik”11, za pośrednictwem której mieszkańcy miasta mogą zgłaszaš problemy, które zauważają w swojej okolicy, proponowaš rozwiązania i wspólnie o nich dysku- towaš. Te, które zyskają największe poparcie, zostaną zrealizowane przez burmi- strza. Gnarr zaangażował się także w protest wobec chińskiego rządu w związku z traktowaniem laureata pokojowej nagrody Nobla, Liu Xiaobo. Nie zrezygnował jednak ze swoich happeningów i satyrycznych wystąpień. W sierpniu 2010 roku poprowadził Paradę Równości w Reykjaviku, przebrawszy się za drag queen12. Z okazji świąt Bożego Narodzenia nagrał film, w którym składał świąteczne życzenia mając na sobie maskę Dartha Vadera z „Gwiezdnych Wojen” oraz czerwoną czapkę św. Mikołaja13. Burmistrz Jón Gnarr bardzo dużo czasu spędza na portalu społecznościowym Facebook, gdzie na co dzień przekazuje informacje o swojej pracy, podróżach i poglądach politycznych14. Najlepsza Partia nawiązała współpracę z niemiecką Partią Piratów. Jej pierwszym efektem była „Deklaracja Niczego” (ang. Declaration on Nothing), którą przedstawiciele obu partii podpisali 22 listopada 2010 roku. Istotą tego „dokumentu” było de facto jego podpisanie, które nie wiązało się z żadnymi skutkami. Był to pewnego rodzaju happening, który miał parodiowaš podobne wydarzenia, które często są wyłącznie pustym gestem pomimo patetycznych zapisów w swojej tre- 9 Do Rady z listy Najlepszej Partii dostali się: Jón Gnarr Kristinsson (aktor, komik, lider partii), Einar Örn Benediktsson (muzyk), Óttarr Ólafur Proppé (aktor, muzyk), Elsa Hrafnhildur Yeoman (artystka), Karl Sigurðsson (dziennikarz), Eva Einarsdóttir (menedżerka kultury). 10 He Really Did Magnusson, data dostępu 10.06.2013. 11 Zob. Www.betrireykjavik.is. 12 Reykjavik Mayor Jon Gnarr leads Gay Pride, www.icenews.is/2010/08/07/reykjavik-mayor-jon-gnarr- leads-gay-pride, data dostępu 10.06.2013. 13 www.dv.is/frettir/2010/12/25/jolakvedja-jons-gnarr-i-liki-darth-vader/, data dostępu 10.06.2013. 14 Zob. Www.facebook.com/pages/Jón-Gnarr/244993732224805. It!, www.grapevine.is/Features/ReadArticle/He-really-did-it-Jon-Gnarr-Haukur- 20 | Adrian Skoczylas ści15. Jak zapisano w „Deklaracji Niczego”, warunkiem jej ważności są złożone podpisy, uściśnięcie dłoni i zrobione fotografie16. W kwietniu 2013 roku Najlepsza Partia uzyskała status obserwatora w Międzynarodowej Organizacji Partii Piratów17. Wyzwaniem dla partii Jóna Gnarra stała się kwestia wyborów do islandz- kiego parlamentu na wiosnę 2013 roku. Choš początkowo Gnarr nie zamierzał ubiegaš się o mandat posła, to jednak w grudniu 2012 oficjalnie zapowiedział, że wystartuje z list partii Jasna Przyszłośš (ang. Bright Future, isl. Björt framtíð). Partia ta została założona w lutym 2012 roku, przez dwóch islandzkich deputowanych: Guðmundura Steingrímssona (wcześniej członek Partii Postępu) i Róberta Marshal- la (wcześniej członek Sojuszu Socjaldemokratycznego). Jednakże formalnie połą- czyła się z Najlepszą Partią, o czym świadczyš miały m.in. islandzkie inicjały „BF”. Kandydatami nowej partii w wyborach parlamentarnych byli zarówno wcześniejsi zawodowi politycy jak i członkowie Najlepszej Partii, w tym radni Reykjaviku. Profil „Jasnej Przyszłości” w nieznacznym stopniu pozostał satyryczny. Partia promowała pozytywne usposobienie do polityki i dystans do poważnych spraw, jednak jej postulaty były całkiem poważne. Członkowie Najlepszej Partii otrzymali dośš słabe miejsca na listach wyborczych - sam Jón Gnarr w stołecznym okręgu dostał dopiero 5. miejsce, które naturalnie nie dawało szans na mandat. Sam jednak przyznawał, że udziela Jasnej Przyszłości tylko „wsparcia moralnego”, jako że „nie ma w niej niczego anarchistycznego ani surrealistycznego, jest to po prostu typowa partia liberalno-demokratyczna”18. und ihr Konzept nach Island: Die Berliner Piraten 15 Spaßreise des Nichts, www.welt.de/politik/ausland/article13674728/Die-Berliner-Piraten-und-ihr-Konzept-des-Nichts.html, data dostępu 10.06.2013. 16 Pełna treśš „Deklaracji Niczego”: “We, the undersigned, agree to the meet and sign this declaration. The declaration does not involve anything in particular. It is not binding. A signature does not entail any sort of obligations or terms to be observed. The purpose of this declaration is solely to create an oppor- tunity for people to meet and unite in a symbolic manner, with a signature. It is especially important that this event, when the declaration is signed, be documented with photograph. That is not a binding situation, however. We, the undersigned, would be happy if the parties that sign it could shake hands when the signing is over and even pose for photographs. If this event is not documented with a photo- graph, the signatures are null and void. Cyt. za: www.kosmos.welt.de/2011/10/declaration-on-nothing. 17 Best Party Integrated Into International Pirate Party, www.grapevine.is/Home/ReadArticle/Best-Party- Integrated-Into-International-Pirate-Party, data dostępu 10.06.2013. 18 Dominic Boyer interviews Mayor of Reykjavík, www.americanethnologist.org/2013/dominic-boyer- interviews-mayor-of-reykjavik, data dostępu 10.06.2013. Żart skuteczniejszy od obietnic. Satyryczna kampania Najlepszej Partii… | 21 W przedwyborczych sondażach Jasna Przyszłośš mogła liczyš od 4-5 w połowie roku 2012 do nawet 16-17 w lutym 2013. Ostatecznie w wyborach, które miały miejsce 27 kwietnia 2013 roku, zdobyła ona 8,25 i 6 mandatów w islandzkim Parlamencie. Jedynym kandydatem związanym z Najlepszą Partią, któremu udało się wejśš do Althingu, jest Óttarr Ólafur Proppé, który jednocześnie pozostał radnym Reykjaviku19. Jón Gnarr jest najdłużej urzędującym burmistrzem Reykjaviku od 2003 ro- ku. Po ponad 3 latach rządzenia w Reykjaviku, Najlepsza Partia wciąż utrzymuje wysokie poparcie. Z sondażu przeprowadzonego na początku maja 2013 roku wynikało, że mogliby teraz liczyš na 32 głosów, podobnie jak Partia Niepodległo- ści (isl. Sjálfstæðisflokkurinn)20. To zaś mogłoby daš jej duże szanse na pozostanie przy władzy albo przynajmniej udział w pracach Rady Miejskiej w kolejnej kadencji. Kwestia przynależności ideologicznej Najlepszej Partii jest dyskusyjna. Głównym motywem funkcjonowania jest niewątpliwie żart i satyra, niemniej w postu- latach i działaniach odnaleźš można elementy lewicowe, socjaldemokratyczne czy socjalliberalne. Sama partia określa się jako „anarcho-surrealistyczna”21. Jón Gnarr na swoim Facebookowym profilu zamieścił grafikę potwierdzającą jakoby jego poglądy mieściły się w šwiartce „lewica” i „permisywizm” w dwuwymiarowej osi J. Steinera. Jakkolwiek nie może to służyš za wiarygodne potwierdzenie jego opcji politycznej, o tyle w zestawieniu z wspomnianymi wcześniej działaniami o charakte- rze wolnościowym i równościowym, tworzy to spójną całośš, potwierdzającą przy- najmniej usposobienie lidera partii. Jednakże fenomen Jóna Gnarra politolodzy i dziennikarze zaproponowali opisaš za pomocą innej kategorii, pochodzącej wprost od nazwiska burmistrza Reykjaviku. Gnarryzm (ang. gnarrism) oznaczaš ma „politykę uprawianą przez ludzi przeciwnych polityce”22. W zachowaniu Gnarra potwierdza się to, jeśli spojrzeš na sposób komunikowania się z wyborcami i administrowania miastem. W jednym 19 Dane na podstawie: Icelandic parliamentary election 2013, www.en.wikipedia.org/wiki/ Icelan- dic_parliamentary_election,_2013, data dostępu 10.06.2013. 20 Reykjavík Mayor‘s Best Party with com/icelandreview/daily_news/Reykjav C3 ADk_Mayor E2 80 99s_Best_Party_with_32_Percent _Support_0_399921.news.aspx, data dostępu 10.06.2013. 21 Ang. “politics by people opposed to politics”, What Are You Voting For, Reykjavík?, www.grapevine.is/Features/ReadArticle/Feature-What-Are-You-Voting-For-Reykjavik, data dostępu 10.06.2013. 22 www.guardian.co.uk/world/2011/jun/19/iceland-reykjavik-mayor-best-party, data dostępu 10.06.2013. 32 Percent Support, www.icelandreview. Iceland brought thanks to party of punks and pop stars, in from the cold 22 | Adrian Skoczylas z wywiadów powiedział: „Moją strategią od samego początku było przyznawanie się, że czegoś nie wiem, a właściwie, że nie wiem nic. (…) Przeprowadzano ze mną wywiad w lokalnej telewizji i zadano mi pytanie. Odpowiedziałem szczerze, że nie wiem - mogę się dowiedzieš i daš odpowiedź później albo poprosiš o to kogoś, kto ją zna. Chyba po raz pierwszy w historii świata i ludzkości polityk powiedział w telewizji, że czegoś nie wie”23. Gnarr połączył powagę z humorem nawet przy okazji debaty nad budże- tem Reykjaviku w grudniu 2011 roku, podczas której przekonywał, że jako partia zmuszeni są zmniejszyš liczbę usług i zwiększyš obciążenia, co nie jest „zabawną” sytuacją. Wyraził jednak nadzieję na solidarną współpracę z mieszkańcami dla dobra miasta. Wypowiedź zakończył apelem: „Mamy ten wspaniały kraj i możliwo- ści, które daje. Nie musimy byš smutni, możemy się śmiaš, bawiš się i opowiadaš dowcipy. Uśmiech jest darmowy”24. Przywódcy partii satyrycznych są połączeniem kilku typów wizerunku poli- tycznego kandydatów na liderów starających się o poparcie i startujących w wybo- rach. Na przykładzie postaci takich jak Jón Gnarr czy innych podobnych jemu lide- rów dostrzegamy następujące typy: 1. 2. 3. „zwykłego człowieka”, podkreślającego brak dystansu między sobą a elek- toratem i znajomośš ludzkich spraw, „ekscentryka”, realizującego nowe pomysły, nieprzejmującego się po- wszechnym odbiorem własnej osoby przy założeniu, że popularnośš osią- ga się poprzez wyróżnianie się z tłumu, „błazna”, który ośmiesza utrwalone zwyczaje i kontestuje dotychczasowy porządek, „luzaka”, który okazuje swą niezależnośš i swobodny stosunek do poru- szanych w przestrzeni publicznej spraw25. Należy podkreśliš, że ogromną szansą dla satyrycznych partii w XXI wieku stał się Internet. Zanim stał się on najbardziej powszechnym i najszybszym kanałem dotarcia do wyborców, partie niewpisujące się w standardy rywalizacji politycznej, 4. 23 The Comedian Mayor: The Rumpus interview with Jón Gnarr, www.therumpus.net/2012/08/the- comedian-mayor-the-rumpus-interview-with-jon-gnarr/, data dostępu 10.06.2013. 24 D. Boyer, op.cit., s. 281. 25 Zob. M. Jeziński, Wizerunek polityczny jako element strategii wyborczej, [w:] B. Dobek-Ostrowska (red.) Kampania wyborcza: marketingowe aspekty komunikowania politycznego, Wrocław 2005, s. 115- 132. Żart skuteczniejszy od obietnic. Satyryczna kampania Najlepszej Partii… | 23 miały utrudnione zadanie, aby zaznajomiš elektorat ze swoim programem i działa- niami. Niewykluczone, że to właśnie Sieš, a szczególnie portale społecznościowe, znacząco pomogły odnieśš zwycięstwo w wyborach w Reykjaviku partii Jóna Gnar- ra. Film kampanijny, w którym kandydaci śpiewali fragmenty programu wyborczego do melodii „Simply The Best” był promowany właśnie na portalach społecznościo- wych. Specyfika social media i dośš duże zainteresowanie tamtejszych użytkowni- ków stronami o humorystycznej treści bardzo łatwo mogłoby przerodziš się w po- parcie dla partii satyrycznej, której udałoby się wykorzystaš taki potencjał. Paradoksalnie partie satyryczne dowodzą, że polityka, która ma wpływ na życie codzienne obywatela, to sprawa, którą każdy powinien traktowaš poważnie i z uwagą. W jednej z debat przedwyborczych w Reykjaviku Jón Gnarr powiedział: „Niektórzy uważają, że skoro jestem komikiem, to wszystko, co robię w życiu jest pewnego rodzaju żartem. Ale to nieprawda. Jestem ojcem piątki dzieci, pochowa- łem ojca, miałem chore dziecko - nie byłem w tej sytuacji komikiem. Nie jestem też nim, kiedy płacę rachunki albo wychowuję swoje dzieci”. Tą wypowiedzią udowodnił, że nawet partie nastawione na żart są tworzo- ne przez ludzi, którzy funkcjonują w określonej rzeczywistości i mają świadomośš wyzwań, przed jakimi stoi ich miasto czy państwo. Byš może dlatego łatwo znajdują wspólny język ze swoimi wyborcami, którzy mogą utożsamiš się z „gnarryzmem”.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Mechanizmy obietnic. Kampanie i systemy wyborcze na świecie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: