Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00297 005109 12581264 na godz. na dobę w sumie
Metodologie językoznawstwa 1. Ewolucja języka. Ewolucja teorii językoznawczych - ebook/pdf
Metodologie językoznawstwa 1. Ewolucja języka. Ewolucja teorii językoznawczych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8142-038-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> literaturoznawstwo, językoznawstwo
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Organizowane przez Zakład Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego (wcześniej Zakład Teorii Języka i Metodologii Językoznawstwa) w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Łódzkiego seminaria naukowe poświęcone metodologiom językoznawstwa (Łódź 2004, 2006, 2008, 2010, 2012) za każdym razem starają się odpowiedzieć na fundamentalne pytania dotyczące języka oraz przedstawić stan badań nad językiem z uwzględnieniem perspektyw różnych nauk i paradygmatów badawczych. Ponieważ teorie językoznawcze nieustannie ewoluują, tematem przewodnim niniejszego tomu jest właśnie ewolucja zarówno teorii językoznawczych, jak i samego języka.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Piotr Stalmaszczyk – Zakład Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego, Wydział Filologiczny, Uniwersytet Łódzki, 90-514 Łódź, al. Kościuszki 65 Redakcja serii Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego / Łódź Studies in English and General Linguistics Redaktor naczelny Piotr Stalmaszczyk Zastępca redaktora naczelnego Wiktor Pskit Sekretarze redakcji Sylwia Dżereń-Głowacka, Ryszard Rasiński Recenzent Henryk Kardela Redaktor Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego Iwona Gos Skład i łamanie komputerowe Oficyna Wydawnicza Edytor.org Projekt okładki Barbara Grzejszczak Publikacja dofinansowana z budżetu Urzędu Miasta Łodzi © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2013 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.06164.13.0.S ISBN 978-83-7525-849-3 e-ISBN 978-83-8142-038-9 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia @uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62011 W Spis treści 7 11 kacja symboliczna. Przypadek Petera Gärdenforsa Piotr Stalmaszczyk: Wstęp Sławomir Wacewicz: Ewolucja języka – współczesne kontrowersje Szymon Wróbel: Ewolucja dyspozycji do zachowań kooperacyjnych a komuni- Piotr P. Chruszczewski: Wybrane propozycje metodologiczne językoznawstwa 53 71 83 103 Adam Dobaczewski: O współczesnej semantyce w ujęciu strukturalnym Marek Kuźniak: Fizykalizm w semantyce kognitywnej. Trzecia droga? Przemysław Żywiczyński: Świat wartości kontra anioły i diabły Małgorzata Fabiszak, Barbara Konat: Zastosowanie korpusów językowych w języko- antro pologicznego 27 znawstwie kognitywnym Piotr Pęzik: Paradygmat dystrybucyjny w badaniach frazeologicznych. Powtarzal- ność, reprodukcja i idiomatyzacja Maciej Witek: Spór między internalizmem i eksternalizmem w teorii aktów mowy Indeks terminów 131 143 161 179 Wstęp Każde wyjaśnienie jest hipotezą. (Ludwig Wittgenstein, Uwagi o Złotej Gałęzi Frazera) Organizowane przez Zakład Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego (wcze- śniej Zakład Teorii Języka i Metodologii Językoznawstwa) w Instytucie Angli- styki Uniwersytetu Łódzkiego seminaria naukowe poświęcone metodologiom językoznawstwa (Łódź 2004, 2006, 2008, 2010, 2012) za każdym razem starają się odpowiedzieć na fundamentalne pytania dotyczące języka oraz przedstawić stan badań nad językiem z uwzględnieniem perspektyw różnych nauk i para- dygmatów badawczych. Ponieważ teorie językoznawcze nieustannie ewoluują, tematem przewodnim niniejszego tomu jest właśnie ewolucja zarówno teorii ję- zykoznawczych, jak i samego języka. Tom otwiera rozdział Sławomira Wacewicza omawiający współczesne kon- trowersje związane z rozumieniem i wyjaśnianiem ewolucji języka, definiowa- nej jako interdyscyplinarna nauka o filogenetycznym wyłonieniu się właściwej jedynie ludziom i uwarunkowanej genetycznie zdolności do nabycia języka naturalnego. Istotna część rozdziału poświęcona jest pojęciu protojęzyka, jego właściwościom i koncepcjom pochodzenia. Autor zwraca uwagę na konieczność prowadzenia badań interdyscyplinarnych oraz na dalsze rozszerzenie perspekty- wy porównawczej. Również obszerny rozdział Szymona Wróbla koncentruje się wokół tematu ewolucyjnych korzeni ludzkich działań symbolicznych, ze szczególnym uwzględ- nieniem poglądów Petera Gärdenforsa. Ten szwedzki kognitywista proponuje mo- del społecznej psychologii ewolucyjnej, integrującej trzy typy wiedzy: wiedzę na temat reprezentacji poznawczych, wiedzę na temat zachowań społecznych oraz wiedzę z zakresu biologii ewolucyjnej. W kolejnym rozdziale Piotr P. Chruszczewski przedstawia podstawowe zało- żenia językoznawstwa antropologicznego, rozumianego jako dziedzina badająca relacje zachodzące pomiędzy użytkownikiem języka, językiem, kulturą i naturą. Autor określa odpowiedni zakres perspektyw badawczych dla językoznawstwa Wstęp antropologicznego i wydziela je z ram badawczych językoznawstwa ogólnego, wskazuje na istnienie czterech paradygmatów badawczych, a także omawia spe- cjalności i kierunki współczesnych badań prowadzonych w obrębie językoznaw- stwa antropologicznego. Dwa następne rozdziały zajmują się różnymi podejściami do współczesnej semantyki językoznawczej. Adam Dobaczewski koncentruje się na zagadnieniach związanych z semantyką strukturalną, w ujęciu współczesnym, inspirowanym dokonaniami przede wszystkim Anny Wierzbickiej i Andrzeja Bogusławskiego. Autor wykazuje, że taka współczesna semantyka strukturalna może stanowić cie- kawą alternatywę dla metodologicznych rozwiązań proponowanych w nurcie se- mantyki kognitywnej. Dla odmiany rozdział Marka Kuźniaka przedstawia jeden z nowszych nurtów w obrębie semantyki kognitywnej. Autor koncentruje się na propozycjach metodo- logicznych wypracowanych na gruncie fizykalistycznej semantyki kognitywnej, dążąc jednocześnie do wypracowania obiektywistycznych metod badawczych. Autor pokrótce przedstawia też implikacje dla problematyki aksjologicznej, zwią- zanej z genezą wartościowania w języku. Tematyce aksjologicznej poświęcony jest rozdział następny, w którym Prze- mysław Żywiczyński porównuje dwa nurty rozwijane w polskiej współczesnej myśli aksjologicznej: rezydualizm i holizm. Nazwy tych nurtów zaproponował Jerzy Bartmiński dla dokonań Jadwigi Puzyniny (rezydualizm) i Tomasza P. Krze- szowskiego (holizm). Autor rozdziału analizuje i kontrastuje te dwa podejścia i pokazuje tkwiący w nich twórczy potencjał. Dwa kolejne rozdziały poświęcone są współczesnym zastosowaniom kor- pusów językowych. Małgorzata Fabiszak i Barbara Konat przedstawiają metody badania tez językoznawstwa kognitywnego za pomocą korpusów językowych. Zakres badania został dla potrzeb rozdziału zawężony do analizy jednego predy- katu mentalnego (czasownik wierzyć), a dane zostały pobrane z korpusu PWN. Dwie podstawowe hipotezy zweryfikowane przez Autorki dotyczą zależności pomiędzy indywidualnym lub kolektywnym doświadczeniem umysłowym a for- mą gramatyczną podmiotu i formą gramatyczną dopełnienia. Fabiszak i Konat wykazują, że zastosowanie korpusów językowych przyczynia się do zwiększenia stopnia intersubiektywności i pewności wyników badań. Piotr Pęzik omawia zastosowanie dużych korpusów językowych w badaniu łączliwości frazeologicznej i generowaniu słowników kolokacji. Autor zauważa, że dystrybucyjne badanie frazeologii rodzi implikacje dla różnych dziedzin, m.in. przekładoznawstwa, leksykografii, dydaktyki języków obcych, a także socjolin- gwistyki i antropologicznych badań nad językiem. Tom zamyka rozdział Macieja Witka dotyczący zagadnienia z pogranicza filozofii języka i językoznawstwa, czyli sporu między internalizmem a eksterna- lizmem w teorii aktów mowy. Dyskusja dotycząca tego sporu łączy się z objaśnia- niem różnych zjawisk o charakterze dyskursywnym. 8 Wstęp Tradycyjnie już, poszczególne teksty mają charakter zdecydowanie autor- ski, co dotyczy również kwestii terminologicznych (niejednokrotnie związanych z proponowaniem po raz pierwszy polskich odpowiedników terminologii angiel- skiej), przy jednoczesnym bogatym przeglądzie najnowszej literatury (z uwzględ- nieniem literatury w języku polskim), i łączą w sobie omówienie wybranej dziedziny językoznawczej z autorską propozycją teoretyczną. Wszystkie rozdziały niniejszej książki zostały zaprezentowane jako wykłady podczas seminarium naukowego pt. Metodologie językoznawstwa V, zorganizo- wanego w maju 2012 roku. Jestem wdzięczny Autorom za przedstawienie refe- ratów i opracowanie tekstów, uczestnikom seminarium za ciekawą i stymulującą dyskusję, profesorowi Henrykowi Kardeli za recenzję, a mojemu Koledze z Za- kładu, Ryszardowi Rasińskiemu, za pomoc przy zorganizowaniu kolejnej edycji seminarium. Niniejszy tom inauguruje serię Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskie- go i Ogólnego / Łódź Studies in English and General Linguistics, w której będą ukazywały się publikacje (przede wszystkim podręczniki akademickie) poświę- cone różnorodnym aspektom współczesnego językoznawstwa i szeroko pojętymi badaniami nad językiem i komunikacją językową. Piotr Stalmaszczyk Zakład Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego Instytut Anglistyki Uniwersytet Łódzki 9 Ewolucja języka – współczesne kontrowersje1 Sławomir Wacewicz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu 1. Wstęp1 Ewolucję języka – rozumianą jako dziedzina badań – można zdefiniować jako in- terdyscyplinarną naukę o filogenetycznym wyłonieniu się właściwej jedynie lu- dziom i uwarunkowanej genetycznie zdolności do nabycia języka naturalnego. O rozwoju języka możemy mówić w trzech różnych – choć wzajemnie zależnych – wymiarach, z których każdy wiąże się z inną skalą czasową; są nimi: ontogeneza, glottogeneza oraz filogeneza (np. Kirby, Hurford 2002) (tabela 1). Do niedawna jedynie pierwszy z nich uważany był za pełnoprawny obiekt badań naukowych, dwa pozostałe zaś za domenę mitologii, religii i filozofii (zob. np. Fisiak 1985). Tabela 1. Rozwój języka w trzech wymiarach Perspektywa ontogeneza Nauka nauka o naby- waniu języka Skala czasowa lata (kilka, kilka- naście lat) glottogeneza ewolucja języków filogeneza ewolucja języka (w sensie ści- słym) tysiące, dziesiątki tysięcy, potencjal- nie setki tysięcy lat od rozejścia się linii filogenetycz- nych szympansów (Pan) i homini- dów – od 5 do 7 mln lat Przedmiot badań spontaniczne nabywanie języka etnicznego przez dzieci; także uczenie się języka obce- go przez dzieci i dorosłych ewolucyjne zmiany w ogólnej strukturze kodu komunikacyjnego; zmiana ma cha- rakter kulturowy, a replikatory to dowolnie (np. statystycznie) definiowane jednostki języka ewolucyjne zmiany, zwłaszcza te o cha- rakterze adaptacyjnym, prowadzące do wykształcenia się biologicznej zdolności ludzi do nabywania języka naturalnego; zmiana ma charakter biologiczny, a replika- tory to geny 1 Publikacja powstała w ramach projektu sfinansowanego z grantu 3704/B/H03/2011/40 Narodo- wego Centrum Nauki. Sławomir Wacewicz Zmiana tego przekonania i w konsekwencji gwałtowny wzrost naukowego za- interesowania pochodzeniem języka w wymiarze glotto- i filogenetycznym nastąpił w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Ewolucja języka w sensie szerokim obejmuje obie te perspektywy, jednak w sensie ścisłym dotyczy tylko biologicznego aspektu ewolucji, natomiast mechanizmami kulturowej ewolucji kodu komunika- cyjnego zajmuje się ewolucja języków (zob. np. Hurford 1999). Zarówno ewolucję języka, jak i języków należy odróżnić od językoznawstwa diachronicznego, które przyjmuje krótszą perspektywę czasową, bada zmiany o charakterze nieewolucyj- nym (historycznym) i korzysta z bardziej idiograficznych metod, bliżej opierając się na faktycznych danych językowych. Badania w ramach ewolucji języka zmierzają do ustalenia: • bazowego potencjału poznawczo-komunikacyjnego pierwszych człowie- kowatych, cych tenże rozwój, • prawdopodobnych stadiów rozwoju zdolności językowej, • możliwych czynników zewnętrznych – presji selekcyjnych – kształtują- • możliwych scenariuszy ewolucyjnych, a także • ograniczeń (constraints), które muszą zostać w takich scenariuszach ujęte. Ewolucyjne podejście do języka rodzi także wiele pytań natury zasadniczej, bliskiej filozofii języka, np. o definicję języka, czy jego miejsce wśród systemów komunikacji zwierząt (np. Hauser i in. 2002; Pinker, Jackendoff 2005) – niestety w dużej mierze są to problemy w dalszym ciągu nierozstrzygnięte. W przypadku tak dynamicznie rozwijającej się dziedziny szczególnie istotne jest uzyskanie bieżącego obrazu badań. Wynika to z faktu, iż teorie i scenariusze konstruowane w ewolucji języka mają charakter holistyczny, opierając się na syntezie danych z wielu dyscyplin szczegółowych. Z tego względu nowe wyni- ki empiryczne w którejkolwiek z dyscyplin składowych ewolucji języka mogą mieć niedające się z góry przewidzieć konsekwencje dla teorii ‘wyższego rzę- du’, zmuszając do rewizji i poprawek. Za przykład może posłużyć znajdowanie u zwierząt kolejnych przypadków zachowań uznawanych do niedawno za wy- łącznie ludzkie (np. stwierdzenie polowania z użyciem narzędzi u szympansów – Pruetz, Bertolani 2007), co oznacza, że zachowania te nie są zależne od języ- ka, a zatem świadczący o nich zapis archeologiczny nie może być traktowany jako dowód obecności języka. Inny przykład to odkrycia archeologiczne oraz genetyczne – choćby odkrycie ‘ludzkiej’ wersji genu FOXP2 w genomie Nean- dertalczyków – które falsyfikują hipotezę niedawnego i nagłego pojawienia się języka; kwestia ta powróci w sekcji 5 niniejszego tekstu. Należy również wziąć pod uwagę fakt, iż polskojęzyczna literatura dotycząca tej tematyki jest obecnie uboga, a nieliczne publikacje często zawierają nieścisłości lub opierają się na zdezaktualizowanych danych. Kilka istotnych kwestii wstępnych, takich jak przedstawienie ewolucji języka jako dziedziny badawczej, zmiana jej postrzegania w środowiskach akademickich pod koniec XX wieku, czy interdyscyplinarna specyfika i wynikające z niej pro- 12 Ewolucja języka – współczesne kontrowersje blemy metodologiczne, znalazło już swoje opracowanie w poprzednich tekstach (Wacewicz 2007a, 2008). To samo dotyczy centralnej debaty w ewolucji języ- ka, prowadzonej na tematy FLB/FLN (faculty of language broad/narrow; zdol- ność językowa w sensie szerokim i wąskim) oraz roli rekursji (Wacewicz 2007b, 2012; zob. też np. Kurcz 2004; Lewandowska-Tomaszczyk 2008; Wróbel 2012). W związku z tym, dalej w tekście do wymienionych wyżej kwestii ogólnych będę powracał jedynie w minimalnym stopniu, skupiając się na dokonaniu zwięzłego przeglądu najnowszych ustaleń oraz głównych aktualnych przedmiotów sporu w ewolucji języka. W następnej sekcji tekstu zaprezentuję najnowsze zmiany w profilu badań nad ewolucją języka. W sekcjach kolejnych przedstawione zostaną trzy spośród najbardziej aktualnych kontrowersji w zakresie ewolucji języka, dotyczące: • roli modalności dźwiękowej w kształtowaniu się języka, • częściowo powiązanej z nią kontrowersji na temat charakteru protojęzyka (wczesnego stadium komunikacji), ka przez Neandertalczyków. • datowania powstania języka, w szczególności możliwości posiadania języ- 2. Ewolucja języka – nowe trendy Lata dziewięćdziesiąte XX wieku przyniosły wyraźny wzrost zainteresowania tematyką początków języka, co znalazło przełożenie na skokowy wzrost liczby publikacji oraz ogólną pozytywną zmianę postrzegania badań w tej dziedzinie (zob. Wacewicz 2008). Tendencja ta była kontynuowana także w ostatniej deka- dzie. Wśród trendów widocznych w tej dziedzinie wiedzy w latach 2000–2012 wymienić można: • ugruntowanie dorobku ewolucji języka – obok autorskich koncepcji sku- pionych na scenariuszach, które dominowały na przełomie dekad (np. Dunbar 1996; Gärdenfors 2002), pojawiły się całościowe, przekrojowe ujęcia tematu zarówno w formie monografii (np. Hurford 2007; Fitch 2010), jak i literatury trzeciorzędowej, tj. podręczników czy kompendiów (Johansson 2005; Tallerman, Gibson red. 2011); • zorientowanie empiryczne – co manifestuje się m.in. malejącym udziałem prac teoretycznych i spekulatywnych, a rosnącym – empirycznych obecnych na najważniejszych konferencjach, zwłaszcza cyklu Evolang; • ekspandowanie2 – interdyscyplinarne rozszerzanie się zakresu tematycz- nego, który postrzegany jest jako relewantny dla problemu pochodzenia języka. 2 Terminu ekspandowanie używam za Klawiterem (2004), który posłużył się nim w odniesieniu do kognitywistyki (nauk kognitywnych). 13 Sławomir Wacewicz Można tu wymienić badania mózgu (np. system neuronów lustrzanych), czy kolej- nych zdolności poznawczych (np. rekursji w postrzeganiu wzrokowym), ale także nowe dziedziny językoznawstwa (np. pragmatyka czy zjawiska uprzejmościowe w języku); • wzrost znaczenia czynników społecznych – obok kwestii artykulacyjnych, tj. dotyczących aparatu głosowego, oraz szeroko rozumianych kwestii poznaw- czych (posługiwanie się symbolami, kombinatoryczność, teoria umysłu, mi- meza itd.), coraz szerzej eksplorowane są także kwestie dotyczące społecznego wymiaru języka, w tym jego stabilności ewolucyjnej (zob. sekcja 6); • rozszerzenie zakresu badań komparatywnych (w sensie biologicznym) – ba- danie porównawcze komunikacji i zdolności poznawczych kolejnych gatunków zwierząt (poza małpami także ssaków morskich, jeleni, psów, gryzoni czy pta- ków). Na przykład zdolność imitacji głosowej, kluczowa przy nabywaniu mowy a bardzo słabo rozwinięta u (innych) małp, badana jest u ptaków śpiewających czy delfinów, z wynikami sugerującymi możliwość tzw. głębokiej homologii, tj. po- dobieństwa na poziomie genetycznym u niespokrewnionych grup organizmów; • rozszerzenie metodologii o badania eksperymentalne – oprócz modelowa- nia komputerowego i matematycznego, które od początku było istotną gałęzią badań ewolucji języka, szereg zjawisk zaczęto badać także metodami ekspery- mentalnymi – przykładem jest tu samoorganizacja kodu komunikacyjnego z sa- moistnym wyłanianiem się systematycznej struktury kompozycjonalnej przy przyswajaniu sztucznego języka przez kolejne pokolenia uczestników ekspery- mentu (Kirby i in. 2008); • rozszerzenie metodologii o badania nomotetyczne – powstanie dużych baz danych dotyczących struktur językowych, zwłaszcza The World Atlas of Linguistic Structures (WALS Online – Dryer, Haspelmath red. 2011), pozwoli- ło na zautomatyzowane wyszukiwanie interesujących zależności statystycznych w strukturach języków lub między strukturami językowymi a danymi innego typu, np. ekologicznymi lub demograficznymi (np. Atkinson 2011; Dunn i in. 2011). Ich zastosowanie jest przedmiotem pewnej kontrowersji i wydaje się, że metody no- motetyczne nie są wystarczające do testowania hipotez, natomiast – pozwalając na wykrycie korelacji – mogą być bardzo pomocne przy ich budowaniu. 3. Modalność dźwiękowa Intuicyjnym punktem wyjścia do rozważań o pochodzeniu języka są zdolności innych naczelnych w zakresie komunikacji głosowej. W latach dziewięćdzie- siątych XX wieku szczególnie szeroko cytowane i komentowane było odkrycie spopularyzowane przez Dorothy Cheney i Roberta Seyfartha (1990), dotyczące komunikacji głosowej koczkodanów południowoafrykańskich (werwetów; vervet 14 Ewolucja języka – współczesne kontrowersje monkeys), które posiadają zawołania alarmowe odpowiadające typom drapieżni- ków, przed którymi ostrzegają. Wielu autorów (np. Leakey 1995; Diamond 1998; Kurcz 2000) przyjęło ‘inflacyjną’ (bogatą, antropomorfizującą) interpretację tych- że zawołań, uznając je za symbole lub nawet protosłowa, czyli zaczątki, na bazie których mogły się pojawić pierwsze jednostki leksykalne3. Inni badacze (np. Deacon 1997) zwracali jednak uwagę na powierzchowność podobieństw zawołań alarmowych do języka. Do fundamentalnych różnic jakościo- wych między komunikacją głosową małp ogoniastych a językiem zaliczyć należy: • sparowanie sygnałów z reakcjami behawioralnymi – danemu sygnałowi towarzyszy zwykle konkretna reakcja, np. zastosowanie odpowiedniej strategii ucieczki; • brak kompozycjonalności – mimo stwierdzenia kombinatorialnego łą- czenia zawołań w większe jednostki, nie zaobserwowano do tej pory systema- tycznego dziedziczenia znaczenia treści, tj. znaczenie jednostki złożonej nie jest pochodną znaczeń jej składowych; • ograniczoność domenowa – jak się wydaje, małpy porozumiewają się wy- łącznie w zakresie tematycznym określonym przez najważniejsze dla nich aspek- ty ekologiczne4; • brak ‘oderwania od tu i teraz’ (przemieszczenia czasowo-przestrzennego; displacement) – nie stwierdzono porozumiewania się na tematy niedotyczące ak- tualnie doświadczanej sytuacji; • ograniczoność liczby sygnałów – małpy dysponują niewielkim repertu- arem zawołań; • zamknięty zasób jednostek – repertuar sygnałów jest zamknięty, bez moż- liwości swobodnego ustanowienia kolejnych jednostek na drodze konwencji; • brak możliwości zmiany własności sygnału – formy dźwiękowe poszcze- gólnych komunikatów są sztywno przypisane znaczeniom i nie mogą być zmie- nione poprzez zmianę konwencji; • kontrola podkorowa – wokalizacje kontrolują głównie starsze filogene- tycznie ośrodki mózgowe, niebędące homologami struktur korowych uważanych za ‘ośrodki języka’ u ludzi; • ograniczona wolicjonalność – jakkolwiek małpy posiadają znaczną kon- trolę nad wydawaniem wokalizacji (np. zawołania alarmowe znacznie częściej wydawane są przy obecności krewnych), trudno mówić o pełnej wolicjonalności, która cechuje język. 3 Koczkodany reprezentują małpy ogoniaste (małpy wąskonose zwierzokształtne; Cercopithecoidea), filogenetycznie odleglejsze od Homo niż bezogoniaste małpy człekokształtne (Homindae według nowej lub Pongidae według tradycyjnej klasyfikacji). Nie oznacza to jednak, że komunikacja gło- sowa małp człekokształtnych jest mniej złożona – tego typu dane dotyczące tych zamieszkujących dżunglę małp są znacznie uboższe ze względu na uwarunkowania ekologiczne ich habitatu. 4 Trzeba zaznaczyć, że jest to teza wygodna do przyjęcia, ale trudna do rzetelnego sfalsyfikowania. Wobec wielu niedawnych zaskakujących ustaleń etologów, przy orzekaniu o braku danej cechy behawioralnej u zwierząt wskazana wydaje się ostrożność. 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Metodologie językoznawstwa 1. Ewolucja języka. Ewolucja teorii językoznawczych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: