Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00076 006354 11244955 na godz. na dobę w sumie
Metodyka pracy obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych i karnych skarbowych - ebook/pdf
Metodyka pracy obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych i karnych skarbowych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-825-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> karne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Książka jest pierwszą na rynku wydawniczym publikacją przedstawiającą w sposób kompleksowy działalność obrońcy i pełnomocnika na gruncie przebiegu procesu karnego i procesu karnego skarbowego, uwzględniającą najnowsze, systemowe zmiany przepisów kodeksu postępowania karnego, które weszły w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r.
Podstawowym założeniem publikacji jest dostarczenie praktycznie użytecznej wiedzy i wskazówek dotyczących roli procesowej obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym. Z tego względu rozważania o charakterze teoretycznym ustępują pierwszeństwa analizie sposobów i możliwości działania obrońcy i pełnomocnika we wskazanych postępowaniach, która w znacznej mierze opiera się na bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego w tym zakresie. Omówienie zagadnień teoretycznych, a także ocena niektórych rozwiązań normatywnych stanowią niezbędne podłoże dla szczegółowego omówienia działalności procesowej obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym.
Opracowanie zawiera również kilkadziesiąt wzorów pism procesowych, uzupełnionych i uaktualnionych, które będą pomocne w codziennej praktyce adwokatów i radców prawnych.
Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla adwokatów, radców prawnych, aplikantów adwokackich i radcowskich oraz studentów wydziałów prawa, w szczególności przygotowujących się do egzaminów aplikacyjnych. Zainteesuje równizęrównież przedstawicieli nauki procesu karnego.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Jeżeli w książce nie ma zdrapki z kodem aktywacyjnym, prosimy o kontakt tel. 801 04 45 45 Metodyka pracy obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych i karnych skarbowych Jarosław Zagrodnik METODYKI 2. WYDANIE ZAKTUALIZOWANE I UZUPEŁNIONE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 1 lipca 2016 r. Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Grażyna Polkowska-Nowak Wydawca Opracowanie redakcyjne Redaktor prowadzący Katarzyna Paterak-Kondek Opracowanie redakcyjne Łamanie Andytex Łamanie Projekt gra czny okładki i stron tytułowych Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁ ASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl PLK IB ��K © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2013 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: ISBN: 978-83-8092-419-2 Wydane przez: 2. wydanie poprawione i uzupełnione Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl SpiS treści Spis treści Spis treści Wykaz najważniejszych skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział I. Podstawowe założenia udziału obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2 . Pozycja prawna i granice działania obrońcy w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2 .1 . Pozycja prawna obrońcy w procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2 .1 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2 .1 .2 . Obowiązek działania na korzyść oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .3 . Samodzielność obrońcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2 .2 . Granice legalności działania obrońcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 3 . Pozycja prawna i granice działania pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 4 . Obrona i pełnomocnictwo obligatoryjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 5 . Sposoby zawiązania stosunku obrony i stosunku pełnomocnictwa . . . . . 6 5 .1 . Ustanowienie obrońcy lub pełnomocnika z wyboru . . . . . . . . . . . . . . 6 5 .2 . Wyznaczenie obrońcy lub pełnomocnika z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . 7 6 . Zakres umocowania do działania w roli obrońcy lub pełnomocnika . . . 8 7 . Udzielenie substytucji przez obrońcę lub pełnomocnika . . . . . . . . . . . . . . 8 Rozdział II. Obrońca i pełnomocnik w postępowaniu przygotowawczym . . . 8 1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2 . Działalność adwokata i radcy prawnego w postępowaniu 3 17 1 1 6 6 6 29 6 9 0 6 5 5 0 0 3 6 6 2 2 przygotowawczym w fazie in rem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2 .1 . Działalność pełnomocnika związana z zainaugurowaniem procesu karnego i procesu karnego skarbowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2 .2 . Aktywność adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu w przedmiocie dobrowolnego poddania się odpowiedzialności w sprawach karnych skarbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 6 Spis treści 2 .3 . Działalność adwokata i radcy prawnego w związku z zatrzymaniem właściwym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 2 .3 .1 . Podstawy zatrzymania właściwego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 2 .3 .2 . Kontakt adwokata lub radcy prawnego z zatrzymanym . . . . . . . 108 2 .3 .3 . Kontrola zażaleniowa zatrzymania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 3 . Działalność obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym skierowanym przeciwko osobie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 3 .1 . Rola obrońcy w związku z przedstawieniem zarzutów podejrzanemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 3 .1 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 3 .1 .2 . Informacja o treści zarzutów stawianych podejrzanemu . . . . . . 119 3 .1 .3 . Udział w przesłuchaniu podejrzanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 3 .1 .4 . Inicjowanie czynności uzupełniających składających się na instytucję przedstawienia zarzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 3 .1 .5 . Zmiana lub rozszerzenie zarzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 3 .2 . Uprawnienia obrońcy i pełnomocnika do przeglądania akt sprawy . . 129 3 .3 . Udział obrońcy i pełnomocnika w czynnościach dowodowych w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 3 .3 .1 . Udział obrońcy i pełnomocnika w tzw . czynnościach niepowtarzalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 3 .3 .2 . Udział obrońcy i pełnomocnika w przesłuchaniu świadka przez sąd w wypadkach określonych w art . 185a–185c k .p .k . . . 140 3 .3 .3 . Udział obrońcy i pełnomocnika w czynnościach przez nich zawnioskowanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 3 .3 .4 . Udział obrońcy i pełnomocnika w czynnościach związanych z powołaniem biegłego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 3 .3 .5 . Udział obrońcy i pełnomocnika w innych czynnościach dowodowych w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . 146 3 .4 . Udział obrońcy i pełnomocnika w czynnościach dowodowych wynikających z końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 3 .5 . Udział obrońcy i pełnomocnika w innych czynnościach procesowych w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . . . . . 150 3 .6 . Wnioski obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 3 .6 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 3 .6 .2 . Inicjatywa dowodowa obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 3 .6 .3 . Inicjowanie przez obrońcę i pełnomocnika skierowania sprawy do postępowania mediacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 3 .6 .4 . Inicjowanie kontroli odwoławczej przez obrońcę i pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . 158 3 .6 .5 . Wnioski obrońcy i pełnomocnika składane w trybie art . 9 § 2 k .p .k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 Spis treści 7 3 .6 .6 . Inne wnioski obrońcy i pełnomocnika składane w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 3 .7 . Prywatne gromadzenie dowodów lub informacji o charakterze dowodowym przez obrońcę i pełnomocnika oraz ich wykorzystanie w procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 3 .8 . Działalność obrońcy w związku z zastosowaniem i przedłużeniem tymczasowego aresztowania w postępowaniu przygotowawczym . . 168 3 .9 . Prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia . . . . . . . . . . . . . 183 3 .9 .1 . Warunki uzyskania prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 3 .9 .2 . Termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia . . . . . . . . 193 3 .9 .3 . Warunki formalne subsydiarnego aktu oskarżenia . . . . . . . . . . . 195 Rozdział III. Działalność obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu przed sądem I instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 1 . Czynności procesowe obrońcy i pełnomocnika w ramach wstępnej kontroli oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 1 .1 . Czynności obrońcy i pełnomocnika na etapie kontroli warunków formalnych aktu oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 1 .2 . Doręczenie aktu oskarżenia . Odpowiedź na akt oskarżenia . . . . . . . 201 1 .3 . Działalność obrońcy i pełnomocnika w ramach wstępnego badania sprawy przez sąd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 1 .3 .1 . Udział obrońcy i pełnomocnika w posiedzeniach wyrokowych . . 207 1 .3 .2 . Udział obrońcy i pełnomocnika w posiedzeniach sądu w kwestii bezwarunkowego umorzenia postępowania karnego . . 215 1 .3 .3 . Udział obrońcy i pełnomocnika w innych posiedzeniach w ramach wstępnego badania sprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 2 . Dostęp obrońcy i pełnomocnika do akt sprawy w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 3 . Udział obrońcy w czynnościach związanych z przygotowaniem rozprawy głównej . Posiedzenie przygotowawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 4 . Działalność obrońcy i pełnomocnika w toku rozprawy głównej . . . . . . . 230 4 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 4 .2 . Porządek rozprawy głównej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 4 .3 . Udział obrońcy i pełnomocnika w części wstępnej rozprawy głównej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 4 .4 . Wyłączenie jawności rozprawy głównej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 4 .5 . Przewód sądowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 4 .5 .1 . Model postępowania dowodowego na rozprawie głównej . . . . . 244 4 .5 .2 . Wniosek dowodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 4 .5 .3 . Otwarcie przewodu sądowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 4 .5 .4 . Przesłuchanie oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 4 .5 .5 . Przesłuchanie podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 8 Spis treści 4 .5 .6 . Dalsze postępowanie dowodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 4 .5 .6 .1 . Przesłuchanie świadka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 4 .5 .6 .2 . Dowód z opinii biegłego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 4 .5 .6 .3 . Dowód z dokumentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280 4 .5 .6 .4 . Inne dowody przeprowadzane na rozprawie głównej . Rekwizycyjne przeprowadzenie dowodu . . . . . . . . . . . . . . . . 282 4 .5 .6 .5 . Zmiana kwalifikacji prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 4 .5 .6 .6 . Przerwa i odroczenie rozprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 4 .6 . Przemówienia stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 5 . Czynności końcowe w sądzie I instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 5 .1 . Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie . . . . . . . . . 293 5 .2 . Uzupełnienie wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 5 .3 . Klauzula wykonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 Rozdział IV. Działalność obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 2 . Dopuszczalność skargi apelacyjnej obrońcy i pełnomocnika . . . . . . . . . . 299 3 . Termin do wniesienia skargi apelacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 4 . Wymagania formalne skargi apelacyjnej obrońcy i pełnomocnika . . . . . 305 4 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 4 .2 . Zakres zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310 4 .3 . Zarzuty odwoławcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 4 .3 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 4 .3 .2 . Obraza przepisów prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316 4 .3 .3 . Obraza przepisów prawa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 4 .3 .4 . Błąd w ustaleniach faktycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326 4 .3 .5 . Rażąca niewspółmierność kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328 4 .3 .6 . Ograniczenia w podnoszeniu zarzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331 4 .4 . Wnioski odwoławcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332 4 .5 . Uzasadnienie skargi apelacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 5 . Odpowiedź na apelację . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335 6 . Modyfikacja skargi apelacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 7 . Cofnięcie skargi apelacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338 8 . Kierunek środka odwoławczego . Zakaz reformationis in peius . . . . . . . . . 341 9 . Rozprawa apelacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 354 9 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 354 9 .2 . Udział obrońcy i pełnomocnika w rozprawie apelacyjnej . . . . . . . . . 355 9 .3 . Część wstępna rozprawy apelacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358 9 .4 . Przewód sądowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 9 .4 .1 . Sprawozdanie sędziego sprawozdawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 9 .4 .2 . Dalsza część przewodu sądowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 9 .5 . Przemówienia stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 10 . Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie . . . . . . . . . . . . 369 Spis treści 9 Rozdział V. Wniesienie nadzwyczajnych środków zaskarżenia przez obrońcę i pełnomocnika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 2 . Kasacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373 2 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373 2 .2 . Dopuszczalność wniesienia kasacji przez stronę . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 2 .3 . Podstawy kasacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 2 .3 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 2 .3 .2 . Uchybienia wymienione w art . 439 § 1 k .p .k . . . . . . . . . . . . . . . . . 380 2 .3 .3 . Inne rażące uchybienie przepisom prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 2 .4 . Termin do wniesienia kasacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 2 .5 . Wymagania formalne skargi kasacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 2 .5 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 2 .5 .2 . Zakres zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 2 .5 .3 . Zarzuty kasacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 2 .5 .4 . Wnioski kasacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 398 2 .5 .5 . Uzasadnienie skargi kasacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 2 .5 .6 . Przymus adwokacko-radcowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 2 .5 .7 . Opłata od kasacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408 2 .6 . Kontrola wymagań formalnych kasacji stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 3 . Wniosek o wznowienie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414 3 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414 3 .2 . Dopuszczalność wniosku o wznowienie postępowania . . . . . . . . . . . 416 3 .3 . Podstawy wznowienia postępowania na wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . 420 3 .4 . Warunki formalne wniosku o wznowienie postępowania . . . . . . . . . 431 4 . Skarga na wyrok sądu odwoławczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438 4 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438 4 .2 . Dopuszczalność wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego i termin do jej wniesienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440 4 .3 . Wymagania formalne skargi na wyrok sądu odwoławczego . . . . . . . 442 Wykaz podstawowej literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449 Wzory pism Wzór nr 1 . Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu . . 455 Wzór nr 2 . Wniosek o ściganie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 Wzór nr 3 . Cofnięcie wniosku o ściganie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459 Wzór nr 4 . Zgłoszenie obrońcy w postępowaniu karnym wraz z wnioskiem na podstawie art . 317 § 1 k .p .k . o dopuszczenie obrońcy do udziału w czynności procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 461 Wzór nr 5 . Wniosek obrońcy o umorzenie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . 463 Wzór nr 6 . Zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia skarbowego (czynny żal) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 Wzór nr 7 . Wniosek o zawieszenie postępowania przygotowawczego . . . . . . . . 467 10 Spis treści Wzór nr 8 . Zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2016 r ., sygn . akt Ds . 1257/15, doręczone w dniu 1 marca 2016 r ., o zawieszeniu śledztwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 469 Wzór nr 9 . Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 472 Wzór nr 10 . Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia . . . . . 473 Wzór nr 11 . Zażalenie obrońcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Pabianicach z dnia 26 lutego 2016 r ., sygn . akt II K 231/15, doręczone obrońcy w dniu 1 marca 2016 r ., o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475 Wzór nr 12 . Wniosek o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego . . 478 Wzór nr 13 . Zażalenie na zarządzenie Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 20 kwietnia 2016 r ., sygn . akt 3 Ds . 124/16, o odmowie udostępnienia obrońcy podejrzanego akt toczącego się postępowania przygotowawczego . . . . . . . . . . . . 480 Wzór nr 14 . Wniosek dowodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483 Wzór nr 15 . Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2016 r ., sygn . akt II Ko 1476/16, doręczone w dniu 28 maja 2016 r ., dotyczące zezwolenia na przesłuchanie skarżącego przez Prokuratora Rejonowego w Bielsku-Białej w sprawie o sygn . akt 2 Ds . 456/15 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 485 Wzór nr 16 . Zażalenie pełnomocnika skarżącego na postanowienie z dnia 14 czerwca 2016 r . dotyczące przeszukania oraz sposobu jego przeprowadzenia przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Kętach w dniu 15 czerwca 2016 r . . . . . . . . . 488 Wzór nr 17 . Zażalenie obrońcy podejrzanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 14 kwietnia 2016 r ., wydane na wniosek Prokuratora Rejonowego w Kaliszu w sprawie o sygn . akt 3 Ds . 257/16, zarządzające kontrolę i utrwalanie rozmów telefonicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 491 Wzór nr 18 . Zażalenie obrońcy na zarządzenie Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 maja 2016 r . o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu podejrzanej Krystyny Kowalskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494 Wzór nr 19 . Zażalenie obrońcy podejrzanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 12 czerwca 2016 r . w sprawie o sygn . akt II Ko 235/16, o zastosowaniu wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy . . . . . . . . . 496 Wzór nr 20 . Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 8 czerwca 2016 r ., sygn . akt II Ko 27/16, o przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania z zastrzeżeniem możliwości jego zmiany na poręczenie majątkowe . . . . . . . . . . . . 500 Wzór nr 21 . Wniosek obrońcy o uchylenie tymczasowego aresztowania . . . . . 503 Spis treści 11 Wzór nr 22 . Wniosek obrońcy podejrzanego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na poręczenie majątkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 Wzór nr 23 . Zażalenie obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 września 2016 r ., sygn . akt II K 272/15, o przepadku przedmiotu poręczenia majątkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507 Wzór nr 24 . Zażalenie obrońcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 18 kwietnia 2016 r ., sygn . akt II Ko 1258/16, o nałożeniu kary pieniężnej na obrońcę . . . . . . . . 510 Wzór nr 25 . Zażalenie obrońcy podejrzanego na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krakowie z dnia 2 maja 2016 r ., sygn . akt 2 Ds . 213/16, o zabezpieczeniu majątkowym, doręczone obrońcy za pośrednictwem Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście w Krakowie w dniu 4 czerwca 2016 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 513 Wzór nr 26 . Zażalenie na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Płocku z dnia 6 stycznia 2016 r . o umorzeniu postępowania przygotowawczego, którego odpis doręczono pełnomocnikowi w dniu 8 stycznia 2016 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 515 Wzór nr 27 . Akt oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517 Wzór nr 28 . Wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 521 Wzór nr 29 . Wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie kary bez przeprowadzania postępowania dowodowego . . . . . . . . . . . . . 523 Wzór nr 30 . Wniosek obrońcy oskarżonego o skierowanie sprawy na posiedzenie sądu w celu umorzenia postępowania karnego . . 525 Wzór nr 31 . Wniosek o wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528 Wzór nr 32 . Wniosek o wyłączenie sędziego ze względu na okoliczności mogące wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530 Wzór nr 33 . Oświadczenie pełnomocnika o działaniu pokrzywdzonego w charakterze oskarżyciela posiłkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532 Wzór nr 34 . Zawiadomienie o wypowiedzeniu stosunku obrończego . . . . . . . 534 Wzór nr 35 . Wniosek obrońcy wyznaczonego z urzędu o zwolnienie z obowiązków i wyznaczenie innego obrońcy z urzędu . . . . . . . . 535 Wzór nr 36 . Wniosek obrońcy o sprostowanie protokołu rozprawy . . . . . . . . . 537 Wzór nr 37 . Wniosek obrońcy skazanego o prawidłowe zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539 Wzór nr 38 . Wniosek obrońcy oskarżonego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 12 Spis treści Wzór nr 39 . Zażalenie obrońcy oskarżonego na zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 1 kwietnia 2016 r ., sygn . akt II K 176/15, o odmowie przyjęcia apelacji oskarżonego Romana Górnego, doręczone obrońcy w dniu 4 kwietnia 2016 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542 Wzór nr 40 . Pismo obrońcy w sprawie cofnięcia apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545 Wzór nr 41 . Apelacja obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 11 kwietnia 2016 r ., sygn . akt II K 134/15, doręczonego obrońcy oskarżonego w dniu 22 kwietnia 2016 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546 Wzór nr 42 . Apelacja obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Kraków-Śródmieście w Krakowie z dnia 20 maja 2016 r ., sygn . akt II K 794/16, doręczonego obrońcy w dniu 6 czerwca 2016 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551 Wzór nr 43 . Apelacja obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r ., sygn . akt II K 145/16, doręczonego oskarżonemu w dniu 3 czerwca 2016 r . . . . . . . . . . . . 555 Wzór nr 44 . Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 13 maja 2016 r ., sygn . akt II K 963/16 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559 Wzór nr 45 . Odpowiedź obrońcy oskarżonego na apelację . . . . . . . . . . . . . . . . . 563 Wzór nr 46 . Wniosek o wniesienie kasacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565 Wzór nr 47 . Kasacja obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2016 r ., sygn . akt I AKa 114/16, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2016 r ., sygn . akt II K 948/15 . . . . . . . . . . . . . . . 568 Wzór nr 48 . Informacja o braku podstaw do wniesienia kasacji . . . . . . . . . . . . 573 Wzór nr 49 . Wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z dnia 4 grudnia 2015 r ., sygn . akt III K 234/14, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 kwietnia 2016 r ., sygn . akt VI Ka 14/16 . . . . . . . . . . . . . . . 575 Wzór nr 50 . Skarga pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 maja 2016 r ., sygn . akt VI Ka 253/16, uchylający wyrok Sądu Rejonowego Kraków-Śródmieście w Krakowie z dnia 8 stycznia 2016 r ., sygn . akt II K 812/15, i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, doręczony obrońcy oskarżonego w dniu 14 czerwca 2016 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579 Wykaz najWażniejSzych SkrótóW Wykaz najważniejszych skrótów Wykaz najważniejszych skrótów akty prawne KEA KERP k .k . k .k .s . k .k .w . Konstytucja RP k .p .c . k .p .k . k .r .o . nowela lutowa nowela marcowa nowela styczniowa – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r . (Dz . U . Nr 90, poz . 557 z późn . zm .) Nr 78, poz . 483 z późn . zm .) – Kodeks Etyki Adwokackiej (Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu; uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 listopada 2011 r .; http://www .ora-warszawa .com .pl/images/uploaded/Kodeks 20 Etyki 20Adwokackiej .pdf) – Kodeks Etyki Radcy Prawnego (uchwała nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r .; http:// www .ora-war sza wa .com .pl/ima ges/uploaded/Ko deks 20Ety ki 20 Adwo kac kiej .pdf) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r . – Kodeks karny (Dz . U . Nr 88, poz . 553 z późn . zm .) – ustawa z dnia 10 września 1999 r . – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn .: Dz . U . z 2013 r . poz . 186 z późn . zm .) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r . – Kodeks karny wykonawczy (Dz . U . – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r . – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn .: Dz . U . z 2014 r . poz . 101 z późn . zm .) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r . – Kodeks postępowania karnego (Dz . U . Nr 89, poz . 555 z późn . zm .) – ustawa z dnia 25 lutego 1964 r . – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 2082 z późn . zm .) – ustawa z dnia 20 lutego 2015 r . o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz . U . poz . 396) – ustawa z dnia 11 marca 2016 r . o zmianie ustawy – Kodeks postępo- wania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz . U . poz . 437) – ustawa z dnia 10 stycznia 2003 r . o zmianie ustawy – Kodeks postępo- wania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie infor- macji niejawnych (Dz . U . Nr 17, poz . 155 z późn . zm .) nowela wrześniowa – ustawa z dnia 27 września 2013 r . o zmianie ustawy – Kodeks postępowa- nia karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz . U . poz . 1247 z późn . zm .) 14 pr . adw . pr . pras . p .u .s .p . reg . prok . reg . sąd . r .p .z .t . r .s .p .p .p . u .o .s .k . u .r .p . Wykaz najważniejszych skrótów – ustawa z dnia 26 maja 1982 r . – Prawo o adwokaturze (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 615 z późn . zm .) – ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r . – Prawo prasowe (Dz . U . Nr 5, poz . 24 z późn . zm .) – ustawa z dnia 27 lipca 2001 r . – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 133 z późn . zm .) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r . – Re- gulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organiza- cyjnych prokuratury (Dz . U . poz . 508) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r . – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz . U . poz . 2316 z późn . zm .) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r . w sprawie postępowania o zachowanie w tajemnicy okoliczności umoż- liwiających ujawnienie tożsamości świadka oraz sposobu postępo- wania z protokołami z zeznań tego świadka (Dz . U . Nr 108, poz . 1024 z późn . zm .) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 lutego 2012 r . w sprawie sposobu postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami lub przedmiotami, na które rozciąga się obowiązek za- chowania w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajem- nicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji (Dz . U . poz . 219) – ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r . o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn .: Dz . U . z 1983 r . Nr 49, poz . 223 z późn . zm .) – ustawa z dnia 6 lipca 1982 r . o radcach prawnych (tekst jedn .: Dz . U . z 2016 r . poz . 233) czasopisma, orzecznictwo, publikatory i inne Biul . PK Biul . SN ETPC KZS NP OSA OSAW OSNC OSNCK OSNKW OSNPG OSNwSK OSPiKA OTK OTK-A Prok . i Pr .-wkł . – Biuletyn Prawa Karnego – Biuletyn Sądu Najwyższego – Europejski Trybunał Praw Człowieka – Krakowskie Zeszyty Sądowe – Nowe Prawo – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu – Orzecznictwo Sądu Najwyższego . Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego . Izba Cywilna i Izba Karna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego . Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Wydawnictwo Prokuratury Gene- ralnej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego . Zbiór Urzędowy, Seria A – Prokuratura i Prawo – wkładka Wykaz najważniejszych skrótów 15 Prz . Sejm . R . Pr . SA SN TK WPP – Przegląd Sejmowy – Radca Prawny – Sąd Apelacyjny – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Wojskowy Przegląd Prawniczy przedmoWa Przedmowa Przedmowa Upłynęło zaledwie kilka miesięcy od ukazania się pierwszego wydania Metodyki…, kiedy z początkiem bieżącego roku kalendarzowego ujawniła się pilna potrzeba pod- jęcia prac nad przygotowaniem kolejnego wydania książki . Jej główną przyczynę sta- nowiło skierowanie do Sejmu w dniu 27 stycznia 2016 r . Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, przewidującego głęboką reformę procesu karnego, podporządkowaną założeniu przy- wrócenia aktywniejszej roli sądu w toku procesu w celu zapewnienia w maksymalnym stopniu zgodności ustaleń faktycznych w aspekcie prawdy materialnej i – co zdumie- wające w kontekście funkcji sądu w procesie karnym – zwiększenia efektywności ścigania . Projekt wyznaczył w jasny sposób kierunek nadchodzących nieuchronnie zmian procedury karnej, wskazujący na odwrót w odniesieniu do rozwiązań o funda- mentalnym znaczeniu dla ukształtowania modelu procesu sądowego od zmian wpro- wadzonych przede wszystkim w drodze ustawy z dnia 27 września 2013 r . o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz . U . poz . 1247), określanej dalej mianem noweli wrześniowej, która przyniosła gruntowną przebudowę przebiegu procesu karnego w stadium jurysdykcyjnym, przeprowadzoną pod hasłem zwiększenia kontradyktoryjności procesu sądowego . Intensywność prac legislacyjnych nad wskazanym projektem wzmogła pierwotną potrzebę niezwłocznej, wnikliwej analizy projektowanych rozwiązań prawnych, narzucającą wprost koniecz- ność przemyślenia roli obrońcy i pełnomocnika w nowych realiach prawnych, prze- sądzonych ostatecznie w ustawie z dnia 11 marca 2016 r . o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz . U . poz . 437), nazywanej dalej nowelą marcową . Produktem tych przemyśleń jest niniejsze, drugie wydanie Metodyki…, zawierające bodaj najbardziej aktualne, przynajmniej w momencie jego ukazania się na rynku wydawniczym, całościowe spojrzenie na ukształtowanie w obo- wiązującym stanie prawnym roli i aktywności procesowej obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . Podstawowym założeniem niniejszego opracowania jest dostarczenie praktycznie użytecznej wiedzy i wskazówek dotyczących roli procesowej obrońcy i pełnomoc- nika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . Z tego względu rozwa- 18 Przedmowa żania o charakterze teoretycznym z natury rzeczy ustępują pierwszeństwa analizie sposobów oraz możliwości działania obrońcy i pełnomocnika we wskazanych po- stępowaniach, która w przeważającej mierze opiera się na bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego w tym zakresie . Refleksja teoretyczna, a także ocena niektórych rozwiązań normatywnych stanowią w aspekcie tytułowej problematyki niezbędne podłoże dla szczegółowego zobrazowania zasad działalności procesowej obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . Wymaga pod- kreślenia, że przedmiotem tej refleksji i oceny są przede wszystkim kwestie i unor- mowania prawne, które zwracają szczególną uwagę na tle gruntownych zmian pro- cedury karnej zachodzących na przestrzeni ostatnich kilku lat . Opracowanie składa się z części poświęconej omówieniu rozwiązań prawnych mają- cych podstawowy wpływ na określenie zasad działalności procesowej obrońcy i peł- nomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym oraz części obejmu- jącej kilkadziesiąt wzorów pism procesowych . Pierwsza część została podzielona na pięć rozdziałów . Rozdział I zawiera omówienie kwestii ogólnych dotyczących praktycznych aspektów działalności procesowej obrońcy i pełnomocnika, związanych m .in . z określeniem jego pozycji prawnej, zakresu umocowania, granic legalności działania obrońcy i pełnomocnika czy podstaw nawiązania stosunku obrończego i stosunku pełno- mocnictwa . Kwestie te zostały w rozdziale I wyciągnięte niejako przed nawias ze względu na to, że znaczenie ustaleń, które ich dotyczą, rozciąga się, co do zasady, na cały proces karny i proces karny skarbowy . Kolejne rozdziały są poświęcone zobrazowaniu zasad dotyczących głównych form aktywności i możliwości praktycznego działania obrońcy i pełnomocnika na po- szczególnych etapach procesu karnego i procesu karnego skarbowego do czasu ich prawomocnego zakończenia . Podstawą dla ich zobrazowania jest, co do zasady, przebieg procesu stanowiący postępowanie zwyczajne w sprawach o przestępstwa oraz w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe . Wyraźne ana- logie pomiędzy działalnością procesową obrońcy i pełnomocnika w każdej z wy- mienionych kategorii spraw powodują, że rdzeń opracowania stanowią rozważania odnoszące się w sposób równoważny do procesu karnego i procesu karnego skar- bowego, natomiast rozwiązania funkcjonujące jedynie lub w sposób odmienny na gruncie drugiego z tych postępowań są jednoznacznie sygnalizowane przy okazji omawiania poszczególnych zagadnień . Wzgląd na specyfikę procesu karnego skar- bowego przesądził o odejściu od przedstawionych założeń w zakresie pozwalającym na zobrazowanie działalności adwokata i radcy prawnego w postępowaniu szcze- gólnym w przedmiocie dobrowolnego poddania się odpowiedzialności, którego zna- czenie praktyczne w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe wydaje się trudne do przecenienia . Przedmowa 19 Na kanwie powyższych założeń w rozdziale II poddane zostały analizie zasady i naj- ważniejsze instrumenty aktywności procesowej obrońcy i pełnomocnika w przygoto- wawczym stadium procesowym, a także niektóre z jej przejawów odgrywające prak- tyczną rolę przed zawiązaniem procesu karnego lub procesu karnego skarbowego . Rozdział ten zawiera ponadto omówienie działalności adwokata i radcy prawnego w związku ze stosowaniem i kontrolą stosowania środków przymusu stanowiących wyraz najgłębszej ingerencji w sferę wolności i praw człowieka, mianowicie zatrzy- mania właściwego i tymczasowego aresztowania . W rozdziale tym omówiono również kwestię złożonego trybu kontroli zażaleniowej postanowień o zaniechaniu ścigania karnego, wiodącego do uzyskania przez pokrzywdzonego prawa do wniesienia aktu oskarżenia w sprawie publicznoskargowej, oraz wymagania formalne tego pisma pro- cesowego, jeżeli jego wniesienie jest udziałem wymienionego podmiotu . Rozdział III obejmuje omówienie zasad rządzących działalnością procesową obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu przed sądem I instancji . Zostały w nim zilustro- wane najważniejsze możliwości działania (uprawnienia procesowe) wymienionych przedstawicieli, zarówno w ramach konsensualnego modelu rozpoznania i rozstrzy- gnięcia sprawy w tym postępowaniu, jak i w ramach przebiegu procesu sądowego przewidującego rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy na rozprawie głównej . Na rozdział IV składa się analiza działalności procesowej obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu wywołanym wniesieniem apelacji . Główna część tego rozdziału obejmuje omówienie wymagań dotyczących struktury treściowej skargi apelacyjnej, znaczenia poszczególnych jej składników w aspekcie granic kontroli odwoławczej oraz standardów (reguł), którym powinno być podporządkowane sporządzenie ape- lacji przez obrońcę lub pełnomocnika . Uzupełnieniem tych ustaleń są rozważania ukazujące przekształcenia w ramach modelu postępowania odwoławczego wynika- jące ze zmian normatywnych przeprowadzonych w ostatnich kilku latach oraz ich znaczenie dla przesunięcia akcentów w obszarze kontroli odwoławczej z funkcji jed- noznacznie kontrolnych sądu odwoławczego w stronę postępowania o charakterze kontrolno-rozpoznawczym, w którym wyraźnie wzrasta rola aktywności procesowej obrońcy i pełnomocnika . Rozdział V poświęcony jest przede wszystkim zasadom dotyczącym sporządzania i wnoszenia przez obrońcę i pełnomocnika nadzwyczajnych środków odwoław- czych w postaci kasacji i wniosku o wznowienie postępowania zakończonego pra- womocnym orzeczeniem sądu . Rozważania w nim zawarte są zdominowane przez kwestie dopuszczalności kasacji i podstaw wznowienia postępowania oraz kwestie związane z wymaganiami szczególnymi, którym muszą odpowiadać skarga kasa- cyjna i wniosek o wznowienie postępowania . Wynikiem zmian kodeksu postępo- wania karnego w ramach noweli marcowej jest rozszerzenie omawianego rozdziału o dodatkowy podrozdział zawierający ocenę i analizę skargi na wyrok sądu odwo- ławczego, która stanowi nowy środek zaskarżenia wprowadzony wskazaną nowelą . 20 Przedmowa Jak już wyżej zasygnalizowano, dopełnieniem całości opracowania są wzory pism procesowych obrońcy lub pełnomocnika, które odgrywają podstawową rolę w prak- tyce wymienionych przedstawicieli procesowych . Niniejsze opracowanie jest adresowane przede wszystkim do adwokatów, radców prawnych oraz aplikantów adwokackich i radcowskich, którzy w swej działalności procesowej wykonują zadania składające się na funkcję obrony lub podejmują dzia- łania w charakterze pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skar- bowym . Można zatem wyrazić nadzieję, że będzie pomocne w praktyce i ułatwi zorientowanie się w aktualnych realiach procesu karnego, stanowiących wypad- kową gruntownych i – co być może ważniejsze – niejednorodnych pod względem podstawowych założeń legislacyjnych zmian, jakie miały miejsce w tym obszarze normatywnym na przestrzeni ostatnich kilku lat . Należy sądzić, że opracowanie powinno również zainteresować studentów wydziałów prawa przygotowujących się do odbycia aplikacji adwokackiej lub radcowskiej albo praktyki zawodowej w kan- celarii adwokackiej lub kancelarii radcowskiej . W związku z tym, że w opracowaniu przeprowadzono szczegółową analizę obowią- zujących, często nowych przepisów regulujących działalność procesową obrońcy lub pełnomocnika, wynikających ze zmian wprowadzonych w tym zakresie w drodze noweli marcowej, ustosunkowując się do kwestii, które wywołują lub mogą wywo- ływać kontrowersje w doktrynie i judykaturze, wolno wyrazić przekonanie, że może ono również zwrócić uwagę przedstawicieli nauki procesu karnego . Rozdział I podStaWoWe założenia udziału obrońcy i pełnomocnika W proceSie karnym i proceSie karnym SkarboWym Rozdział I . Podstawowe założenia udziału obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym… 1. uwagi ogólne 1 . Uwagi ogólne Sens działania obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skar- bowym wyraża się w reprezentowaniu interesów procesowych stron, a niekiedy również innych uczestników procesowych, niemających statusu strony procesowej, np . osoby podejrzanej, świadka . Obrońca i pełnomocnik są przede wszystkim procesowymi przedstawicielami (re- prezentantami) stron w procesie karnym i procesie karnym skarbowym . Przedsta- wicielski charakter ich działania w procesie karnym sensu largo znajduje oparcie w płaszczyźnie normatywnej (arg. ex art . 406 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r . – Kodeks postępowania karnego, Dz . U . Nr 89, poz . 555 z późn . zm .) . Znajduje również uznanie w orzecznictwie sądów (zob . postanowienie SN z dnia 27 stycznia 1994 r ., WO 11/94, OSNKW 1994, nr 5–6, poz . 36; uchwała SN z dnia 9 czerwca 2006 r ., I KZP 10/06, OSNKW 2006, nr 7–8, poz . 65) . Instytucja przedstawicielstwa wywodzi się z procesu cywilnego . Mimo wyprowa- dzenia poza macierzysty obszar regulacji nie traci ona swojej pierwotnej natury, co pozwala stwierdzić, że do istoty przedstawicielstwa na gruncie karnoprocesowym należy podejmowanie czynności w cudzym imieniu, pociągające za sobą – w gra- nicach umocowania – skutki bezpośrednio dla reprezentowanego . To rozwiązanie hołduje teorii reprezentacji, wedle której czynność dokonana przez przedstawiciela, stanowiąca wyraz jego woli, wywołuje taki sam skutek, jakby jej dokonał podmiot reprezentowany . Wypada od razu zasygnalizować, że w procesie karnym i procesie karnym skarbowym występują pewne ograniczenia, jeżeli chodzi o pełne urzeczy- wistnienie tej teorii . Dotyczą one przede wszystkim obrońcy, który może działać 22 Rozdział I. Podstawowe założenia udziału obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym… wyłącznie na korzyść oskarżonego . Na gruncie procesu karnego skarbowego ogra- niczenia te ujawniają się ponadto w odniesieniu do pełnomocnika podmiotu pocią- gniętego do odpowiedzialności posiłkowej (w następstwie nałożenia takiej odpowie- dzialności w wyroku – odpowiedzialnego posiłkowo) . W wyniku gruntownych zmian procedury karnej wprowadzonych w ramach noweli wrześniowej (ustawa z dnia 27 września 2013 r . o zmianie ustawy – Kodeks postępo- wania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz . U . poz . 1247 z późn . zm .) jednolity kształt uzyskało uregulowanie kompetencji do działania w roli obrońcy i pełnomoc- nika w sprawach karnych i w sprawach karnych skarbowych . Uprawnienie do dzia- łania w każdej z tych ról, niezależnie od kategorii czynu zabronionego, przysługuje zarówno osobom upoważnionym do udzielania pomocy prawnej według przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r . – Prawo o adwokaturze (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 615 z późn . zm .), jak to miało miejsce dotychczas, jak również osobom upoważ- nionym do świadczenia takiej pomocy na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r . o radcach prawnych (tekst jedn .: Dz . U . z 2016 r . poz . 233; art . 82 i 88 k .p .k .) . Powierzenie uprawnienia do występowania w omawianych rolach osobom przygo- towanym zawodowo do świadczenia pomocy prawnej ma zapewnić jej fachowość w procesie karnym i procesie karnym skarbowym, co nabiera szczególnego zna- czenia w aspekcie zagwarantowania pełnej realizacji prawa do obrony oskarżonego . Rozszerzenie kręgu uprawnionych do obrony w drodze wskazanej wyżej nowelizacji może przyczynić się do poszerzenia dostępności do pomocy obrońcy, choć zmiany wprowadzone w noweli marcowej w zakresie udziału obrońcy w postępowaniu są- dowym skłaniają do refleksji, że wcale tak być nie musi . Z przepisów wymienionych powyżej ustaw wynika, że regułę stanowi świadczenie pomocy prawnej w roli obrońcy i pełnomocnika przez adwokatów i radców praw- nych (art . 1 ust . 1 i art . 4 ust . 1 pr . adw .; art . 6 ust . 1 u .r .p .) . Wzgląd na zapewnienie najwyższego standardu pomocy prawnej niesionej oskarżonemu w procesie karnym i procesie karnym skarbowym oraz wyeliminowanie obaw co do autonomicznej pozycji obrońcy udzielającego takiej pomocy leży u podłoża ograniczenia zakresu działania tej reguły w ustawie określającej wykonywanie zawodu radcy praw- nego . Polega ono na wyłączeniu możliwości działania w roli obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe radców prawnych, którzy wykonują zawód w ramach stosunku pracy . Wyłączenie to nie dotyczy radców prawnych będących pracownikami naukowymi lub naukowo-dydaktycznymi . Przyjmując inną optykę, można stwierdzić, że we wskazanych kategoriach spraw radca prawny może wystę- pować w roli obrońcy, jeżeli wykonuje zawód na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego lub w spółce określonej w art . 8 ust . 1 u .r .p ., jeżeli nie pozostaje w niej w stosunku pracy (art . 8 ust . 6 u .r .p .) . Aby uniknąć niejasności, warto podkreślić, że oczekiwanie analogicznego wyłączenia w odniesieniu do ad- wokatów byłoby nieuzasadnione, ponieważ prawo o adwokaturze nie przewiduje możliwości wykonywania zawodu adwokata w ramach stosunku pracy . 1. Uwagi ogólne 23 Na zasadzie wyjątku od przedstawionej wyżej reguły, w roli obrońcy lub pełnomoc- nika w sprawach karnych i sprawach karnych skarbowych mogą występować rów- nież aplikanci adwokaccy i radcowscy . Uprawnienie w tym zakresie przysługuje im wraz z upływem 6 miesięcy aplikacji, po których uzyskują możliwość zastępowania adwokata lub radcy prawnego przed organami ścigania oraz przed sądami, z wy- jątkiem Sądu Najwyższego (art . 77 ust . 1 pr . adw .; art . 351 ust . 1 u .r .p .) . Aplikanci adwokaccy i radcowscy mogą sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem radcy prawnego lub adwokata przed sądami i organami ścigania z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego lub adwokata, z wyłączeniem apelacji i skargi kasacyjnej (art . 77 ust . 5 pr . adw .; art . 351 ust . 4 u .r .p .) . Aplikant adwokacki może zastępować radcę prawnego na takich samych zasadach, jak adwokata, jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej (art . 351 ust . 5 u .r .p .) . Odpowiednik przytoczonego na końcu unormowania w prawie o adwoka- turze nie uwzględnia zmian normatywnych wynikających z noweli wrześniowej i nadal przewiduje wyłączenie możliwości zastąpienia adwokata przez aplikanta radcowskiego w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, w których wy- stępuje on w roli obrońcy (art . 77 ust . 3 pr . adw .) . Kodeks Etyki Adwokackiej (Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, uchwała nr 52/2011 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 listopada 2011 r .; http:// www .ora-warszawa .com .pl/images/uploaded/Kodeks 20Etyki 20Adwokackiej . pdf) oraz Kodeks Etyki Radcy Prawnego (uchwała nr 3/2014 Nadzwyczajnego Kra- jowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r .; http://www .ora-war- szawa .com .pl/images/uploaded/Kodeks 20Etyki 20Adwokackiej .pdf) precyzyjnie określają ograniczenia, wyłączenia lub warunki w zakresie podejmowania się pro- wadzenia spraw przez adwokatów lub radców prawnych (zob . § 21–22, § 34, § 37, § 45–48 KEA; dział II KERP) . Normy deontologiczne ujęte we wskazanych kodek- sach upoważniają adwokatów i radców prawnych do odmowy podjęcia się obrony lub wykonywania obowiązków pełnomocnika bez narażenia się na pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej . Jednocześnie podjęcie się wykonywania funkcji obrony lub reprezentowania określonego podmiotu w roli pełnomocnika wbrew przepisom wymienionych kodeksów skutkuje odpowiedzialnością dyscyplinarną adwokata lub radcy prawnego (§ 4 w zw . z § 1 ust . 1 KEA; art . 3 ust . 1 KERP) . Z przepisów ustaw regulujących wykonywanie zawodu adwokata i radcy prawnego wynika, że w zakresie swojej działalności na gruncie procesu karnego korzystają oni z przywileju w postaci immunitetu materialnoprocesowego w zakresie, w jakim dopuszczają się w toku procesu nadużycia wolności słowa, stanowiącego ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę lub zniesławienie strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza . Zachowania takie podlegają ściganiu wyłącznie w drodze dyscyplinarnej (aspekt procesowy immunitetu – zob . art . 8 ust . 2 pr . adw .; art . 11 ust . 2 u .r .p .) . Podkreślenia jednocześnie wymaga, że opisane zachowanie skierowane wobec osoby nienależącej do wskazanego kręgu 24 Rozdział I. Podstawowe założenia udziału obrońcy i pełnomocnika w procesie karnym… osób, w tym osoby, która dopiero w przyszłości może uzyskać status strony, pociąga za sobą odpowiedzialność zarówno dyscyplinarną, jak i karną (uchwała SN z dnia 24 lutego 1998 r ., I KZP 36/97, LEX nr 31928) . We wskazanym wyżej podłożu normatywnym osadzone jest również uregulowanie tajemnicy adwokackiej i tajemnicy radcowskiej, przewidujące, odpowiednio, że ad- wokat i radca prawny mają obowiązek zachować w tajemnicy wszystko, o czym do- wiedzieli się w związku z udzielaniem pomocy prawnej (art . 6 ust . 1 pr . adw .; art . 3 ust . 3 u .r .p .) . Dopełnieniem tego uregulowania jest rozwiązanie, zgodnie z którym ani adwokata, ani radcy prawnego nie można zwolnić z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedzieli się, udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę (art . 6 ust . 3 pr . adw ., art . 3 ust . 5 u .r .p .) . Ze względu na to, iż powołane przepisy mogą sugerować, że tajemnica adwokacka i radcowska ma bezwzględny charakter, tzn . że nie jest możliwe zwolnienie z obowiązku zacho- wania w tajemnicy informacji nią objętych, od razu, aby uniknąć niepotrzebnych niejasności, należy zaznaczyć, że taki charakter ma jedynie tajemnica obrończa, co oznacza, że adwokat i radca prawny nie mogą być w żadnym wypadku zwolnieni z obowiązku zawodowego milczenia w zakresie dotyczącym faktów, o których do- wiedzieli się, udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę w procesowej roli obrońcy . Zakresem tak szeroko pomyślanej ochrony objęty jest również kontakt ad- wokata lub radcy prawnego z osobą zatrzymaną, która nie ma statusu podejrzanego i nie może tym samym być reprezentowana przez obrońcę (art . 178 pkt 1 k .p .k .) . W pozostałym zakresie tajemnica adwokacka i tajemnica radcowska mają charakter względny w dziedzinie procesu karnego, jest bowiem możliwe zwolnienie adwokata i radcy prawnego z obowiązku jej zachowania i przesłuchanie ich w procesie karnym i procesie karnym skarbowym w charakterze świadków co do faktów objętych ta- jemnicą adwokacką lub radcowską, niestanowiącą zarazem tajemnicy obrończej, je- żeli jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu (zob . art . 180 § 2 zdanie pierwsze k .p .k .) . Zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej lub radcowskiej może udzielić jedynie sąd . Na postanowienie sądu w przedmiocie zwolnienia z tajemnicy adwokatowi lub radcy prawnemu przysługuje zażalenie (art . 180 § 2 zdanie trzecie w zw . z art . 459 § 3 k .p .k .) . Zbyteczne być może jest podkreślenie, że z pomocy obrońcy w procesie karnym i procesie karnym skarbowym może korzystać wyłącznie oskarżony . Przedstawi- cielem procesowym innych stron jest pełnomocnik . W postępowaniu przygotowaw- czym pełnomocnik reprezentuje w sprawach karnych pokrzywdzonego, a w spra- wach karnych skarbowych – podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej oraz interwenienta, jeżeli występują już na tym etapie procesu karnego skarbowego . W postępowaniu sądowym stronami, które mogą być reprezentowane przez pełno- mocnika, są – oprócz wymienionych już stron występujących w procesie karnym skarbowym – oskarżyciel posiłkowy i oskarżyciel prywatny . Jak już wyżej zazna- 1. Uwagi ogólne 25 czono, z pomocy pełnomocnika w procesie karnym i procesie karnym skarbowym mogą czasem korzystać również inni uczestnicy niebędący stronami procesowymi, np . podmiot odpowiedzialny za zwrot korzyści majątkowej wynikającej z przestęp- stwa skarbowego . Osobie niebędącej stroną przysługuje prawo do korzystania z pomocy pełnomoc- nika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu (art . 87 § 2 k .p .k .) . Nie jest jasne, ani o jakie interesy miałoby chodzić, ani kiedy należałoby przyjąć, że ich ochrona wymaga reprezentacji określonej osoby przez pełnomoc- nika . W treści powołanego przepisu trudno jednak znaleźć oparcie dla zawężenia owych interesów, które uzasadniają udział pełnomocnika osoby
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Metodyka pracy obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych i karnych skarbowych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: