Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00306 007162 13412387 na godz. na dobę w sumie
Metropolizacja a lokalne „governance”. Globalne wyzwania państwa narodowego na przykładzie V Republiki Francuskiej - ebook/pdf
Metropolizacja a lokalne „governance”. Globalne wyzwania państwa narodowego na przykładzie V Republiki Francuskiej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 368
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2043-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Globalizacja jest niewątpliwie jednym z tych współczesnych procesów, które znajdują się u źródeł najistotniejszych przemian współczesnych społeczeństw. Zachodzące dotąd niezależnie w obrębie państw narodowych zjawiska społeczne, gospodarcze i polityczne, stały się częścią sieci globalnych powiązań i współzależności, które państwa mogą kontrolować jedynie w ograniczonym stopniu. W wymiarze lokalnym zjawisko to znajduje swoje odzwierciedlenie w procesach metropolizacji aglomeracji miejskich, które wytwarzają własne, specyficzne systemy współrządzenia, stając się także swoistymi laboratoriami nowych form władzy i demokracji. Narastająca nieadekwatność struktury terytorialnej państwa i jego systemu instytucjonalnego, względem układów sieciowych i wielopoziomowych relacji kształtujących nowe funkcjonalne przestrzenie życia współczesnego człowieka, inicjują przemiany wewnętrzne państw. Proces tych przemian nie przebiega jednak automatycznie i oznacza najczęściej konfrontację imperatywów systemu globalnego, z głęboko zakorzenionymi społecznie wartościami, normami i instytucjami ukształtowanymi w epoce westfalskiej. Poszukiwanie adekwatnych odpowiedzi dla wyzwań globalnych przynosi zatem zróżnicowane rezultaty, czego przykładem mogą być powstające we Francji hybrydalne jednostki terytorialne z kształtującymi się w ich przestrzeniach specyficznymi systemami współrządzenia. Choć książka w dużej mierze dotyczy uwarunkowań francuskich, porusza w istocie kwestie uniwersalne, dotyczące wyzwań stających przez współczesnymi demokratycznymi państwami narodowymi.

Publikacja ta jest adresowana do wszystkich tych badaczy współczesności, którzy starają się zgłębić procesy przemian, jakim podlega współczesne państwo oraz demokracja w warunkach kształtowania się systemu globalnego. Tym, co wyróżnia prezentowaną książkę jest wyjście poza wyłącznie teoretyczne dywagacje i osadzenie nakreślonej problematyki w uwarunkowaniach konkretnego społeczeństwa. Swoje wnioski autor oparł bowiem na pokaźnym materiale empirycznym, jaki zgromadził podczas swoich badań prowadzonych we Francji, gdzie jego rozmówcami byli wybitni, współcześni francuscy naukowcy, samorządowcy i politycy. „Zgromadzony materiał badawczy jest bardzo ciekawy i wartościowy, a sposób jego zgromadzenia wręcz unikatowy. (…) Otrzymujemy dzięki temu solidną porcję wiedzy o współczesnej Francji i jej nie tylko współczesnych problemach.” (K. Z. Sowa, 2014)

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Robert Pyka Metropolizacja a lokalne governance Globalne wyzwania panstwa narodowego na przykladzie V Republiki Francuskiej Ksi¹¿ka Roberta Pyki dotyczy w istocie dwóch kluczowych spo³eczno- politycznych zagadnieñ wspó³czesnego œwiata: (1) kryzysu suwerennoœci „ponowoczesnego” pañstwa narodowego, (2) kryzysu, czy wrêcz upadku nowoczesnej demokracji jako formy organizacji politycznej. […] Przyczyny tych zjawisk autor dopatruje siê w procesach globalizacji […] oraz w jednym ze z jej spektakularnych przejawów, jakim jest interesuj¹ca szczególnie autora, metropolizacja. Francja, z jej siln¹ „jakobiñsk¹” scentralizowan¹ pañstwowoœci¹, ukszta³towan¹ jest szczególnie wdziêcznym polem do obserwacji wymienionych zjawisk i procesów. […] Zebrany przez autora materia³ badawczy jest bardzo ciekawy i wartoœciowy, a sposób jego zgromadzenia wrêcz unikatowy. […] Otrzymujemy dziêki temu solidn¹ porcjê wiedzy o wspó³czesnej Francji i jej nie tylko wspó³czesnych problemach” (K.Z. Sowa, 2014). jeszcze przez Wielk¹ Rewolucjê Francusk¹, *** Dr Robert Pyka jest adiunktem w Zak³adzie Socjologii Polityki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Œl¹skiego w Katowicach. W swoim dorobku posiada kilkadziesi¹t artyku³ów w polskich i za- granicznych czasopismach naukowych. Jest autorem ksi¹¿ki Globalizacja – sprawiedliwoœæ spo³eczna – efektywnoœæ ekonomiczna (2008) oraz redaktorem i wspó³autorem pozycji Sposób na metropoliê. Idee a spo³eczne oczekiwania wobec projektu utworzenia œl¹sko-zag³êbiowskiej metropolii (2010), a tak¿e wydanej w jêzyku francuskim Entre la coopération et la concurrence. La gouvernance et le développement équilibré des espaces métropolitains français – conclusions pour la Pologne (2011). Jest redaktorem naukowym polskich wydañ dzie³ wybitnych wspó³czesnych socjologów francuskich, w tym ksi¹¿ek Alaina Touraine a i Michela Wieviorki. 74 978-83-8012-043-3 R o b e r t P y k a M e t r o p o l i z a c j a a l o k a l n e g o v e r n a n c e Metropolizacja  a lokalne governance Globalne wyzwania państwa narodowego  na przykładzie V Republiki Francuskiej NR 3199 Robert Pyka Metropolizacja  a lokalne governance Globalne wyzwania państwa narodowego  na przykładzie V Republiki Francuskiej Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2014 Redaktor serii Socjologia Wojciech Świątkiewicz Recenzent Kazimierz Z. Sowa Spis treści Wprowadzenie. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .... . . 7 Rozdział. I Władza,.państwo.narodowe.i demokracja.w kontekście.wyzwań.globalnych i lokalnych... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . 11 „Antyporządek”.globalnego.ładu.... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 11 Erozja.substancji.państwa.i obywatelstwa.w społeczeństwie.ponowoczesnym.. .. . . 23 Demokracja.na.rozdrożach.globalnego.świata. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .... . 32 Wnioski .. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . . 46 Rozdział. II Sformułowanie. problematyki. badawczej. oraz. wypracowanie. adekwatnego podejścia.metodologicznego .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 49 Rozdział. III Uwarunkowania. oraz. aktualny. stan. procesów. metropolizacyjnych. we Francji. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .... . 69. Zarządzanie.publiczne.w warunkach.drugiej.nowoczesności .Od.chaosu.do.zło- żoności.procesów.społecznych... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . 69 Procesy. metropolizacyjne,. metropolizacja,. a  zarządzanie. obszarami. metro- politalnymi.. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . . 81 Determinanty.gospodarczo-finansowe.zmiany.pozycji.państwa.w stosunku.do szczebla.lokalnego .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 94 Determinanty. historyczno-instytucjonalne. funkcjonowania. francuskiego. lo- kalnego.systemu.polityczno-administracyjnego.... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 100 Współczesny.obraz.francuskich.aglomeracji.i ich.obszarów.metropolitalnych, w perspektywie.metropolizacji.terytorium.Francji.... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 117 Wnioski .. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . 132 6 Rozdział IV Spis treści Transformacja francuskiego systemu organizacji terytorialnej w następstwie metropolizacji 137 Ewolucja lokalnego systemu polityczno-administracyjnego we Francji w kon- tekście rozwoju aglomeracji miejskich 137 Współpraca międzygminna jako rozwiązanie kompromisowe w poszukiwaniu instytucjonalnych form zarządzania obszarami metropolitalnymi 166 Funkcjonowanie oraz praktyka francuskich publicznych jednostek współpracy międzygminnej w następstwie wprowadzenia ustawy Chevènement 184 Aktualne uregulowania prawne dotyczące francuskich obszarów metropolital- nych Reforma terytorialna z 2010 roku 201 Wnioski 239 Rozdział V Między rządem a rządnością: governance i demokracja w przestrzeni me- tropolii 245 Pojęcie governance jako nowe narzędzie w  analizie współczesnych procesów decyzyjnych 247 Governance a demokracja w przestrzeni metropolii na przykładzie francuskich jednostek współpracy międzygminnej 270 Rady rozwoju aglomeracji jako narzędzie metropolitalnego współrządzenia i nowe źródło legitymizacji władzy 289 Wnioski 315 Rozdział VI Wnioski końcowe 331 Aneks 343 Bibliografia 347 Indeks osobowy 355 Indeks pojęciowy 357 Summary 361 Résumé 363 Wprowadzenie Przemiany, jakie nastąpiły na świecie pod koniec XX i  na początku XXI wieku pozwalają na stopniowe odkrywanie istotnych następstw konglomeratu procesów określanych mianem globalizacji. Wiemy już z całą pewnością, że nie jest to tylko jedna z  wielu „nowinek” społeczeństwa ponowoczesnego lub jego kolejny „gadżet”, właściwy dla pewnego trendu mody. Rozwijane badania, nowe spojrzenia i  wnioski uzmysławiają nam głębokość, z  jaką globalność penetru- je funkcjonowanie współczesnego społeczeństwa, podważając i  przekształcając podstawowe reguły, normy i instytucje stanowiące jego dotychczasowy szkielet. Jednostki, którym wydaje się, że są na uboczu tych przemian lub zostały z nich wykluczone, nie dostrzegają, iż za sprawą globalizacji przychodzi im żyć w świe- cie zgoła odmiennym od tego, w jakim dotąd funkcjonowały. W  niniejszej książce autor dąży do zidentyfikowania tych następstw pro- cesów globalnych, które w  istotny sposób wpływają na przemiany zachodzące w  obrębie współczesnych zachodnich społeczeństw. W  trakcie prowadzonych analiz przyjęto perspektywę makrosocjologiczną, gdyż skoncentrowano się na zmianach odnoszących się do kluczowych normatywnych i  instytucjonalnych komponentów systemu społecznego związanych z  przekształceniami w  syste- mie władzy i  regulacji, strukturach instytucjonalnych i  statusie państwa oraz pozycji obywatela, a  w  konsekwencji także w  obrębie mechanizmów współ- czesnej demokracji. Wiele czynników wskazuje bowiem na to, że zachodnie społeczeństwa nie radzą sobie najlepiej w  nowych uwarunkowaniach systemu globalnego, u  źródeł którego same się znajdują. Świadczyć o  tym mogą pasma kolejnych kryzysów finansowych i  gospodarczych, problemy finansowe państw europejskich borykających się z  głębokim deficytem sektora publicznego oraz słabnąca pozycja gospodarcza Starego Kontynentu, który wydaje się ustępować pola dalekowschodnim potęgom, także w miejscach historycznie z nim związa- nych, jak chociażby Afryka. Skłania to do refleksji nad przyszłością Zachodniej Cywilizacji, ze szczególnym uwzględnieniem państw europejskich i zmian, jakie 8 Wprowadzenie w nich następują a będących następstwem konfrontacji imperatywów globalnych z ich szkieletem kulturowo-normatywnym. Ponieważ niniejsza książka stanowi zwieńczenie zrealizowanego przez au- tora projektu badawczego i  pretenduje do statusu pracy awansowej w  obszarze socjologii, jej konstrukcja odzwierciedla przyjęte przez autora założenia meto- dologiczne, które zostaną rozwinięte w  rozdziale drugim. Istotnym elementem tego podejścia jest właściwa operacjonalizacja sformułowanej problematyki po- zwalająca na przejście z  analiz teoretycznych formułowanego problemu zawar- tych w  rozdziale pierwszym, do analizy empirycznej, która abstrakcyjne roz- ważania teoretyczne ulokuje w konkretnej przestrzeni społecznej pozwalając na sformułowanie właściwych wniosków w  oparciu o  realnie występujące procesy i  zjawiska, czego odzwierciedleniem jest zawartość rozdziałów od trzeciego do piątego. Idąc przyjętym tokiem rozumowania założono, że zjawiskiem stano- wiącym medium dla procesów globalnych w  konkretnej przestrzeni społecznej jest zjawisko metropolizacji, stanowiące transpozycję logiki systemu globalnego na poziom lokalny. W konsekwencji uprzywilejowanym miejscem analizy uczy- niono wyłaniające się z  aglomeracji miejskich obszary metropolitalne i  metro- polie, które znajdując się pod silnym wpływem procesów globalnych ogniskują fenomeny stanowiące przedmiot prowadzonych badań. Spośród wielu państw europejskich zdecydowano się ponadto na ulokowanie badań w  ramach spo- łeczeństwa francuskiego, którego historyczność została silnie naznaczona przez ideę nowoczesnego, demokratycznego państwa, którego narodziny w XIX wieku nie bez powodu łączy się z  wydarzeniami rewolucji francuskiej, o  czym pisał klasyk Alexis de Tocqueville. Zastosowane podejście metodologiczne, znajdu- jące się na pograniczu socjologii polityki i  antropologii polityki, pozwoliło na wyjście poza analizę czysto formalno-administracyjnej ewolucji państwa oraz rozszerzenie analizy na pole historyczności francuskiego społeczeństwa, którego dynamika zgodnie z podejściem Alaina Touraine’a, odzwierciedla proces samo- wytwarzania się społeczeństwa. Kolejne rozdziały książki, od trzeciego do piątego, stanowią zatem analizę przedstawionych wcześniej zagadnień, obserwowanych w warunkach społeczeń- stwa francuskiego, w  kontekście postępującej metropolizacji jego terytorium. W  rozdziale trzecim skoncentrowano się na konfrontacji imperatywów glo- balnych z  historycznymi i  normatywno-instytucjonalnymi uwarunkowaniami francuskiego społeczeństwa w  kontekście ewolucji procesów władczych i  me- chanizmów utrzymywania sterowności systemu społecznego. Rozdział czwarty zawiera analizę zmian w obrębie francuskiego lokalnego systemu polityczno-ad- ministracyjnego, w  tym funkcjonalnych i  instytucjonalnych odpowiedzi tego systemu na zjawisko metropolizacji. W  rozdziale piątym francuskie obszary metropolitalne potraktowano jak laboratoria współczesnej demokracji, w której krzyżują się wyzwania klasycznej demokracji przedstawicielskiej z  wyzwaniami odwołujących się do partycypacyjności i  demokracji lokalnej nowych reżimów Wprowadzenie 9 zarządczych, opisywanymi przy użyciu zyskującego niezwykłą popularność po- jęcia governance1. Na końcu każdego z rozdziałów umieszczono wnioski odwo- łujące się bezpośrednio do sformułowanych pytań badawczych, których ogólna synteza znajduje się w rozdziale szóstym. 1 Pojęcie governance (ang.), jako pojęcie tytułowe, pojawia się w niniejszej książce wielokrot- nie i może w niej występować także w formie francuskojęzycznej, tj. gouvernance, szczególnie, gdy będą czynione odwołania do autorów i przykładów francuskich, bądź przytaczane będą wypowiedzi francuskich ekspertów. Należy jednak pamiętać, że każdorazowo chodzi o to samo pojęcie wystę- pujące jedynie w dwóch odmianach pisowni. Indeks osobowy A Alcaly Robert 251—252 Ascher François 45—46, 251, 254 Attali Jacques 204—205 B Balladur Eduard 107, 118—119, 205—210, 212, 217, 224, 344 Beck Ulrich 13—14, 22, 27—28, 46, 70—71 Beal Vincent 249, 262—264 Bevort Antoine 36—37 Biard Michel 101, 139—140 Boudon Raymond 16—18, 79—80, 254—255 Bourdieu Pierre 16, 102, 271—272 C Chevènement Jean-Pierre 57, 112, 176—177, 179—185, 187, 189, 190—192, 198, 200— 202, 211, 216, 236, 242—243, 290—294, 317, 337 Chirac Jacques 156, 249, 319 Clastres Pierre 18—19 Collomb Gérard 92, 220 Crozier Michel 139, 141, 298—299 Crouch Colin 34—35, 272, 275 D Dahl Robert 17, 253 Dallier Philippe 189, 205—206 De Gaulle Charles 113, 147, 172—173 Durkheim Émile 78, 100, 102 E Epstein Renaud 113, 138, 142, 152, 155—156, 158, 160 Estèbe Philipe 188 F Feltesse Vincent 200, 312 Fillon François 113 Fukuyama Francis 119—120 G Gaudin Pierre 15, 18—19, 42 Gaxie Daniel 192 Giddens Anthony 13—14, 63, 70—71 Giscard d’Estaing Valéry 113, 125, 147, 149 Gourault Jacqueline 207—208 Gravier Jean-François 171—172 Guichard Olivier 147, 173—174, 336 H Harvey David 251—252 Huntington Samuel Phillips 22, 100 J Jacobs Jane 251—252 Jellinek Georg 24—25 Jospin Lionel 176, 292 Jouve Bernard 24, 27, 28, 30—32, 35, 39—41, 45, 47, 249, 254, 264, 275, 287—288 Joxe Pierre 174 Juppé Alain 96, 312 K Kempen Ronald van 252 Krattinger Yves 207—208 L Lambert Alain 203—204 356 Indeks osobowy 320 Lascoumes Pierre 259 Le Galès Partick 43, 102, 147, 149, 154, 158, 163, 165, 180, 186, 250, 251—254, 258—259, 261—263, 266—268, 325—226 Le Lidec Patric 144—145, 158—159, 165, 176 Le Saout Rémy 180, 185, 193, 194, 196, 202, Lefèvre Christian 42, 108, 114, 167, 168, 172, 175, 185, 190, 194, 344 Lewada Juri 272 Luhmann Niklas 14—16, 55, 244 M Mabileau Albert 101—102, 104—105, 110, 138—139, 142, 148—150, 153, 155—156, 163, 166, 171, 174, 185, 187 Marcellin Raymond 105, 173, 224 Marcou Gérard 204, 210, 344 Marcuse Peter 251 Marshall Thomas Humphrey 28 Mauroy Pierre 112, 202, 204 Mercier Michel 204 Merley Natalie 220, 222, 224, 235, 344 Mitterrand François 95—96, 112, 147, 162, 204 Mumford Lewis 251 N Negt Oskar 279 O Okun Arthur 19—20 P Perben Dominique 66, 104, 119, 121, 204, 208, 213, 244 Pinson Gilles 43—44, 82, 139—140, 142, 145, 147, 151, 154—155, 162—163, 181, 260— 261, 275, 283, 286, 344 R Raffarin Jean-Pierre 112, 156, 158, 249, 344 Reagan Ronald 96 Rocard Michel 112 Rodin Jacques 191 Rosanvallon Pierre 12, 30—31, 37—38, 41, 47, 95, 271, 328—329 Rosenau James 25, 43, 82 S Schumpeter Joseph 254 Soja Edward 252—353 Spanou Calliope 33, 276, 278, 280—281 Sueur Jean-Pierre 319 T Thatcher Margaret 96 Thomas Olivier 287 Thurow Lester 20 Tocqueville Alexis de 8, 103, 161, 239 Touraine Alain 8, 55, 64, 134—135 V Voynet Dominique 189, 203, 187, 292—293, 295—296, 309, 311—312, 317 W Warsmann Jean-Luc 105, 205 Weber Max 26, 62, 78, 247—248, 252, 268, Wieviorka Michel 11—12, 34, 76, 272, 274, 275, 327 345 Indeks pojęciowy A agregacja (efekt) 14, 17—18, 37, 44—46, 58, 79, 81, 86, 88, 132, 246, 249, 253—254, 273, 277 Akt I decentralizacji 143, 156, 161 Akt II decentralizacji 156, 158 antropologia polityki 8, 18, 41, 52, 55, 57—64, 73, 96, 116, 136, 145, 273, 333 antyporządek globalnego ładu 11, 13—21, 31, 46, 49—53, 57, 62—63, 67, 81, 133, 239—240, 331—335 ATR (Administration Territoriale de la Répu­ blique) lub „ustawa Joxe” 174—175, 177, 181, 290 B biegun metropolitalny (pôle métropolitain) 200, 211, 220—223, 235—238, 243, 268, 300, 337—338 C Chevènement, reforma 57, 112, 176—177, 179—185, 187, 189, 190—192, 198, 200— 202, 211, 216, 236, 242—243, 290—294, 317, 337 D DATAR (Délégation à l’aménagement du terri­ toire et à l’action régionale) 118, 120, 122, 142, 150—151, 171 decentralizacja 31, 37, 41, 53, 56—57, 72— 73, 77, 108, 111—112, 115, 137—138, 141—149, 152, 155, 156—157, 159—168, 173—175, 210, 233—234, 240—244, 247, 249—251, 254, 262, 284, 292, 315, 324, 336—338 deficyt demokratyczny (déficit démocratique) 44, 115, 193—194, 205, 217, 219, 242, 281, 289, 292—293, 295, 316—318, 329, 340 demokracja bez obywateli 163, 241 demokracja deliberacyjna 34, 37, 71, 87, 183, 193, 261, 268, 271—273, 278—280, 283— 284, 294—295, 311—312, 328 demokracja kontestująca (démocratie de con­ demokracja kolaboracyjna (démocratie de col­ testation) 40—41 laborative) 315 demokracja korporacyjna (démocratie corpo­ rative) 12, 39—41 demokracja lokalna (démocratie locale) 146— 147, 162—163, 180, 239, 256, 267—268, 270—271, 274, 287—288, 293, 290—295, 302, 305—306, 314, 319 demokracja partycypacyjna (démocratie par­ ticipative) 27, 37, 54, 162—163, 241, 272, 275, 280, 283, 287, 295, 303, 309, 313, 315, 318, 327, 328—329, 340 demokracja przedstawicielska (démocratie re­ présentative) 9, 22, 32—33, 35—40, 47, 51, 54—55, 73—75, 246—247, 269—272, 275, 279, 281, 289, 294, 297, 316, 327, 333, 338—339 demokracja radykalna (démocratie radicale) 40—41 departament 98, 101, 105, 111—116, 136, 138, 141, 144, 148—151, 155—159, 164—165, 167, 174—177, 212—223, 232—237, 241, 243, 301, 322, 324, 337 358 Indeks pojęciowy deterytorializacja 23, 29, 31, 44—45, 247 Dotation Globale de Fonctionnement — DGF 182, 189, 216, 223—224, 231 dyspersja (rozproszenie) władzy 21, 25—25, 53, 163, 270 E efekt agregacji 14, 17—18, 37, 44—47, 50, 58, 79, 81, 87—88, 133, 246, 253—254, 273, 277 EPCI (Etablissement Public de Coopération Intercommunale) 172, 174, 177, 179, 181, 190, 196, 201, 211—212, 217—224, 242, 276, 289—293, 316, 338, 348 F funkcje metropolitalne (fonctions métropoli­ taines) 23, 82, 85, 90, 118, 121, 125—130, 136 G globalizacja 7, 11—27, 31—33, 37—44, 49— 54, 56, 69, 71, 77, 82—85, 95—98, 117, 132, 134, 144—145, 163, 195, 209, 247, 250—252, 269—270, 329, 332—337 gmina 103—105, 111, 116, 155, 158, 167, 174—177, 183, 188—189, 192, 217—218, 223, 276, 281, 285, 298, 320—324, 336— 339 governance (ang.); gouvernance (fr.) 9, 12, 14—15, 18, 23, 25—27, 33, 35—36, 39— 42, 44, 46—47, 53—54, 62, 67, 72—73, 75, 78, 88, 94, 102, 139—150, 154—155, 160— 163, 180, 194—195, 201, 237, 245—296, 308, 314—315, 318, 324—325, 327—329, 339—340 H historyczność 8, 52—55, 57—58, 62, 67, 114, 116—117, 133—136, 166, 170, 195, 240, 243—244, 279, 331, 333, 335—338, 340—341 I intercommunalité 65, 132, 170, 176, 179, 186, 191—198, 203, 237, 294, 296, 343 ingouvernabilité 72, 75, 163, 253, 275 J jakobinizm 39, 110, 112—113, 137—138, 191 jacobinisme apprivoisé („jakobinizm oswojo- ny”) 112, 139 jurydyzacja 26 K klasa metropolitalna 86 klauzula kompetencji generalnej (clause de la compétence générale) 77, 145, 191, 205— 206, 210, 321 Komitet Balladura 107, 205—212, 217, 224 kontrdemokracja 12, 30, 37—51, 271, 328— 329, 339 kryzys reprezentacji 34—40, 271—273, 288— 289, 298, 305, 327, 338 L legitymizacja władzy 33, 35, 40, 51, 147, 150, 241, 248—249, 255, 258, 264, 266, 276— 280, 289, 290, 303, 320, 325, 238, 338—339 lokalny system polityczno-administracyjny (système politico­administratif local) 67, 100—101, 107—117, 132—168, 184—185, 200—201, 233, 236, 239—242, 290, 324, 327, 335—336 Ł łączenie (kumulacja) mandatów przedsta- wicielskich 56—57, 106—115, 137—144, 149, 159, 161—167, 219—220, 241, 252 M ustawa Marcellin (loi Marcellin) 105, 173, 224 metagra 13, 16, 46, 50 metapolityka 14 metaregulacja 15—17, 46, 81 metropolie równowagi (métropoles d’équili­ bres) 171 metropolizacja 5, 12, 22, 43—44, 50—54, 81—93, 118, 133—135, 195—196, 209, 134, 334—338 miasto neoliberalne 73, 135 miasto postkeynesowskie 73 miejski reżim polityczny (régime politique miejski reżim władczy (régime urbain) 241, miejski system władzy (gouvernement urba­ urbain) 262 274 ine) 262 międzygminność 168, 170, 176, 186—188, 190—198, 203, 243, 276, 316, 323 Indeks pojęciowy 359 między-międzygminność 198 międzyterytorialność 195—199, 282 mille feuilles institutionnelles (tysiąc warstw instytucjonalnych) 115 model elektoralno-przedstawicielski (repre- zentacyjny) 30, 36—37, 51, 271, 289, 316, 328, 339 model partycypacyjny 27, 37, 54, 162—163, 241, 272, 275, 280, 283, 287, 295, 303, 309, 313, 315, 318, 327, 328—329, 339—340 N nacjonalizm metodologiczny 62 new public management 156, 277 „notabilizacji” (notabilisation) lokalnego sys- temu władzy 163, 241, 336 O obszar metropolitalny 82—86, 93, 134, 177, 199, 221 obszar miejski (aire urbaine) 117, 119, 121— 122, 127, 129, 174, 187, 196 obywatelstwo 23—34, 49—50, 247, 333 obywatelstwo aktywne 30 obywatelstwo miejskie 31 obywatelstwo pasywne 28, 30 obywatelstwo postuniwersalistyczne 30 oligarchia 54, 163, 274—275, 283, 287—289, 305—306, 314, 326—329, 339 P państwo narodowe 13, 20—23, 28, 32, 42, 60, państwo opiekuńcze (État­providence) 52, 70, 247, 332—333 95—97, 102, 251 państwo postjakobińskie 324 państwo postweberowskie 46, 247—248 peryurbanizacja 87, 91, 188—189, 285 postdemokracja 34—36, 272—274, 283, 289, 329, 339 porozumienia międzygminne 169 przestrzeń mobilna 24, 199, 281 przywództwo transakcyjne 194 przywództwo transformacyjne 194 public choice 183 R rada ds. rozwoju (conseil de développement lub C2D) 190, 287, 293—325, 339—344 219 radny (élu) 56, 109, 111, 138—140, 146—156, 161—162, 164—165, 180—183, 190—195, 206—207, 216—124, 233—234, 241, 247, 260—267, 276—279, 283—284, 291—299, 303—309, 312, 318—320, 322—325 radny terytorialny (conseiller territorial) 211, raport Acadie 190, 203 raport Attali 204 raport Balladur 206—207, 209—224 raport Dallier 289, 205 raport Krattinger 207 raport Lambert 203 raport Mauroy 112, 202—204 raport Mercier 204 raport Perben 66, 104, 119—213, 344 raport Warsmann 105, 205 region 26, 42, 80—87, 98—99, 110—121, 130—131, 140—158, 164, 172, 175, 199— 123, 129, 131, 139, 276, 301, 312, 344 regulacja krzyżowa (régulation croisée) 137— 143, 153, 161 republika bliska ludziom (république de pro­ ximité) 157, 206 résilience urbaine 93 reterytorializacja 23, 31, 44, 247 rewolucja francuska 8, 56, 57, 70, 100—112, 131—135, 146, 165, 241, 335—336 reżim miejski (régime urbain) 162, 262, 241, 309, 318, 326, 338—340 rządność 15, 18, 25, 39—40, 53, 75—76, 245—248, 250—253, 267, 275, 283 rządzenie na dystans (gouverner à distance) 113, 138, 142, 152, 156—161, 233 S samowytwarzające się społeczeństwo 8, 14, 53, 62, 64, 70, 81, 116, 334, 340 SIVOM — Syndicats intercommunaux à voca­ suburbanizacja 136, 182 system autopojetyczny 14, 55, 244 systemy funkcjonalne 17—18, 78—79 systemy współzależne 17—18 SIVU — Syndicats intercommunaux à voca­ socjologia polityki 8, 52, 55, 57—64, 92, 116, tion multiple 169 tion unique 169 145, 333 360 Indeks pojęciowy T terytorializacja rozwoju 99, 134, 146 Trente glorieuses (Trzy chwalebne dekady) 94 U uczący się obszar metropolitalny 94, 134, 334 umowy aglomeracyjne (contrats d’aggloméra­ Unia Europejska 23, 26, 29, 103, 113, 116, 120, tion) 190, 203, 293 145—156, 252 uniformizacja horyzontalna 186 uniformizacja wertykalna 186 urban resilience 93 V Voynet, ustawa 189, 203, 287, 292—296, 309—312, 317 W westfalska epoka 21, 38, 42, 50, 248 władza relacyjna 15 władza nieukończona 194 wrażliwe strefy miejskie (zones urbaines sen­ sibles — ZUS) 157 wspólnota aglomeracji (communauté d’agglo­ mération) 66, 115—116, 131—132, 169, 177, 179, 182, 187—193, 197—198, 202, 204, 206—213, 217, 221, 223, 225—226, 228, 230, 234—235, 242, 289, 291, 296, 298—301, 316—318, 323—328, 339 wspólnota miejska (communauté urbaine) 57, 75, 89, 91—92, 115—116, 131—132, 172— 173, 178—182, 187, 191—194, 197—200, 204, 206—213, 217, 220—223, 225—226, 228, 230, 234—235, 242—243, 254, 261, 289, 291, 296, 298—308, 310—312, 316— 318, 323—328, 339 wspólnota gmin (communauté des communes) 174—175, 177—178, 180, 182, 187—188, 197—198, 221, 224—226, 228, 230, 242, 289 wspólnota miast (communautés de villes) 174—175, 177 współrządzenie 6, 35, 39, 40, 46, 54, 75—79, 88, 144, 186, 195, 264—266, 274, 277— 279, 283—288, 318, 325, 327, 339 współrządzenie sieciowe (gouvernance par re­ seau) 270, 277—278, 281 Z zawodowi społecznicy (professionnels de la participation) 287 zawody metropolitalne lub metropolitalne miejsca pracy 126—131, 136, 334 Robert Pyka Metropolization and Local Governance Global Challenges of the Nation-State on the Example of the French Fifth Republic Summar y Globalization undoubtedly is one of modern processes which lay foundations for most sig- nificant changes to contemporary societies. Social, economic and political phenomena, undergoing within nation-states and independently on them, have become a  part of the network of global concerns and relations that the states are able to control no more than in a limited sense. In terms of localness the phenomenon is reflected in the processes of metropolization of urban agglomera- tions which form their own unique systems of governance. In doing so, they become distinctive laboratories of new forms of government and democracy. The increasing inadequacy of the ter- ritorial structure of the state and its institutional systems in terms of network systems and mul- tilevel relations that form new and functional living space for contemporary man are responsible for initiating reforms in states. However, the process of those changes does not go automatically, and it most often stands for a confrontation of the global system imperatives with values, norms and institutions deeply rooted in social structure and shaped in the Westphalian era. Therefore, the search for wise answers to global challenges abounds in diverse results, an example of which may be seen in hybrid territorial units in France which are concomitant with the specific forms of governance that are formed within. Despite the fact that the book deals with French status quo in the main, it touches upon universal issues which concern challenges that modern democratic nation-states have to meet. The book addresses all researchers of contemporary times, who make an attempt to come to deeper understanding of the changes that a  modern state and democracy have to face in times when the global system is being shaped. Unique is the fact that this book transcends theoretical digressions being at the same time embedded in the context of a particular society. The conclusions are based on an extensive empirical sources that the author of this book collected while conducting his research in France, where he had the honor of running discussions with French eminent scholars, politicians and people engaged in self-government. According to the reviewer of the book, Professor Kazimierz Z. Sowa: „The collected research material presents itself as very interesting and valuable one; additionally its research method makes it a sui generis source of information. [...] The results provide us with a solid amount of knowledge about modern France whose problems go beyond the present ones.” Robert Pyka La métropolisation et la gouvernance locale Les défis globaux de l’état-nation à l’exemple de la Ve République française Résumé La globalisation est sans doute un des processus modernes qui se trouvent à la source des transformations les plus importantes au sein des sociétés contemporaines. Les phénomènes sociaux, économiques et politiques, qui se produisaient jusqu’ici indépendamment au sein des État-nations, sont devenus une partie de réseaux des liens globaux et des interdépendances, controlés par ces Etats seulement dans une mesure limitée. Dans la dimension locale, ce phénomène trouve son reflet dans les processus de métropolisation des agglomérations qui produisent leurs propres sys- tèmes de co-gouvernement, en devenant ainsi des laboratoires de nouvelles formes de pouvoir et de démocratie. Une croissante inadéquation de la structure territoriale de l’État et de son système institutionnel, par rapport aux systèmes de réseau et des relations juxtaposées, formant de nouveaux espaces fonctionnels de la vie de l’homme moderne, initient des changements intérieurs des Etats. Le processus de ces changements ne s’opère pas automatiquement et, le plus souvent, signifie la confrontation avec des impératifs du système global, avec des valeurs, normes et institutions pro- fondément enracinées socialement, et formées à l’époque westphalienne. La recherche des réponses adéquates aux défis globaux apporte alors des résultats divers et nuancés, dont l’exemple peuvent être des unités territoriales hybrides, apparaissant en France, dotées des systèmes de gouvernance spécifiques. Bien que le livre en grande partie concerne la situation française, il aborde également des questions universelles, relatifs aux défis qui se posent aux démocratiques des Etat-nations contemporains. Le livre s’adresse à tous ces chercheurs de modernité qui tentent de comprendre des proces- sus de transformation, auxquels l’État moderne et la démocratie dans les conditions de formation du système global se soumettent. L’étude présentée, qui ne se résume pas aux analyses purement théoriques, se distingue par la mise en place de la problématique en question dans les conditions de la société concrète. L’auteur a appuyé ses conclusions sur un grand matériau empirique, formé pendant ses recherches en France, où il a  eu l’occasion de discuter avec d’éminents scientifiques, politiques et représentants du gouvernement local contemporains. « Le matériau de recherches établi est très intéressant et de valeur, et la façon de le réunir semble unique. [...] Nous recevons grâce à lui une portion de savoir solide sur la France contemporaine et sur ses problèmes, non seulement contemporains » (K.Z. Sowa, 2014). Redaktor    Gabriela Marszołek Projekt okładki    Anna Wołosiak-Tomaszewska Redaktor techniczny    Barbara Arenhövel Korektor    Mirosława Żłobińska Łamanie    Edward Wilk Copyright © 2014 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-8012-042-6 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-043-3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie  I.  Ark.  druk.  23,0  +  10  wkładek.  Ark.  wyd.  34,0. Papier  offset  III  90  g       Cena  74  zł  (+ VAT) Druk  i  oprawa:  „TOTEM.COM.PL  Sp.  z  o.o.”  Sp.K. ul.  Jacewska  89,  88-100  Inowrocław Robert Pyka Metropolizacja a lokalne governance Globalne wyzwania panstwa narodowego na przykladzie V Republiki Francuskiej Ksi¹¿ka Roberta Pyki dotyczy w istocie dwóch kluczowych spo³eczno- politycznych zagadnieñ wspó³czesnego œwiata: (1) kryzysu suwerennoœci „ponowoczesnego” pañstwa narodowego, (2) kryzysu, czy wrêcz upadku nowoczesnej demokracji jako formy organizacji politycznej. […] Przyczyny tych zjawisk autor dopatruje siê w procesach globalizacji […] oraz w jednym ze z jej spektakularnych przejawów, jakim jest interesuj¹ca szczególnie autora, metropolizacja. Francja, z jej siln¹ „jakobiñsk¹” scentralizowan¹ pañstwowoœci¹, ukszta³towan¹ jest szczególnie wdziêcznym polem do obserwacji wymienionych zjawisk i procesów. […] Zebrany przez autora materia³ badawczy jest bardzo ciekawy i wartoœciowy, a sposób jego zgromadzenia wrêcz unikatowy. […] Otrzymujemy dziêki temu solidn¹ porcjê wiedzy o wspó³czesnej Francji i jej nie tylko wspó³czesnych problemach” (K.Z. Sowa, 2014). jeszcze przez Wielk¹ Rewolucjê Francusk¹, *** Dr Robert Pyka jest adiunktem w Zak³adzie Socjologii Polityki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Œl¹skiego w Katowicach. W swoim dorobku posiada kilkadziesi¹t artyku³ów w polskich i za- granicznych czasopismach naukowych. Jest autorem ksi¹¿ki Globalizacja – sprawiedliwoœæ spo³eczna – efektywnoœæ ekonomiczna (2008) oraz redaktorem i wspó³autorem pozycji Sposób na metropoliê. Idee a spo³eczne oczekiwania wobec projektu utworzenia œl¹sko-zag³êbiowskiej metropolii (2010), a tak¿e wydanej w jêzyku francuskim Entre la coopération et la concurrence. La gouvernance et le développement équilibré des espaces métropolitains français – conclusions pour la Pologne (2011). Jest redaktorem naukowym polskich wydañ dzie³ wybitnych wspó³czesnych socjologów francuskich, w tym ksi¹¿ek Alaina Touraine a i Michela Wieviorki. 74 978-83-8012-043-3 R o b e r t P y k a M e t r o p o l i z a c j a a l o k a l n e g o v e r n a n c e
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Metropolizacja a lokalne „governance”. Globalne wyzwania państwa narodowego na przykładzie V Republiki Francuskiej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: