Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00224 005877 13104326 na godz. na dobę w sumie
Między pamięcią a projektem przyszłości - ebook/pdf
Między pamięcią a projektem przyszłości - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 320
Wydawca: Buchmann Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3809-0249-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> zdrowie, medycyna >> zdrowie i uroda
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).
Prezentowane szkice uświadamiają, jak bardzo literatura towarzysząca zbrojnemu konfliktowi między państwami zaborczymi wpływała na ożywienie różnych wątków narodowej historii, zwłaszcza tych związanych z dziejami dziewiętnastowiecznych walk narodowo-wyzwoleńczych, historii traktowanej jako rezerwuar postaw akceptowalnych etycznie i tworzących często model indywidualnej biografii, a jak uświadamiała, że dziedziczenie nie jest procesem łatwym i automatycznym, a raczej heroicznym, gdyż wojenne realia niejednokrotnie nie pozwalają na zachowanie ciągłości idei oraz etyki, grożąc korozją najbardziej uświęconych postaw i wartości.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wstęp I W kręgu przeszłości – uobecnianie historii Maria Jolanta Olszewska Wobec wyroków historii. Wojna w literackim doświadczeniu Stanisława Długosza. Szkic Mateusz Bourkane Insurgent-filozof. Józef Maria Hoene-Wroński w Roku 1794 Władysława Reymonta Marta Makowska Narodowe mity w wojennej twórczości Kazimierza Przerwy-Tetmajera II Pamięć historyczna versus chaos współczesności Agata Zalewska „Zamęt zresztą teraz taki, że trudno myśli zebrać” – Stefan Żeromski wobec I wojny światowej. Dramat napięć i identyfikacji Vira Andreichuk Polska i ukraińska wizja przeszłości/przyszłości w wybranej publicystyce lwowskiej lat 1914–1918 Mateusz Skucha „Żołnierz i kapłanka”. Wojenne wiersze Franciszki Arnsztajnowej 7 13 41 53 67 89 105 III Między przeszłością a przyszłością – w świecie wartości Grażyna Maroszczuk „W okopach trochę tego trupa” – intymne fragmenty doświadczenia wojny w Odznace za wierną służbę Andrzeja Struga 127 5 Łukasz Kucharski Wartości czasu Wielkiej Wojny w opowiadaniach Tempore belli Franciszka Pika-Mirandoli Jolanta Załęczny „Dusza jasna, wybrana, przejrzysta, młody żołnierz, polski legionista”. O poetach w legionowych mundurach Wiesława Tomaszewska Modlitwa Ojcze nasz jako zwornik przeszłości i przyszłości w prozie fabularnej o Wielkiej Wojnie IV Przyszłość – wielość projektów Anna Wietecha Traktat pokojowy Jana Blocha – profecja i pacyfizm Monika Gabryś-Sławińska Między Bukaresztem a Sarajewem – prognozy wojenne „Tygodnika Ilustrowanego” (sierpień 1913 – lipiec 1914) Katarzyna Przybyła Na przełomie Pawła Hulki-Laskowskiego – esej o przyszłości „narodu historycznego” Urszula Kowalczuk Przeszłość i przyszłość (historii) literatury według Stanisława Pigonia. Kilka (około)wojennych wypowiedzi z Panem Tadeuszem w tle Joanna Niewiarowska Projektowanie życia literackiego u progu niepodległości. O II „rzeczypospolitej literackiej” wyobrażenia Dorota Kielak Psychologia wojennych projektów przyszłości Indeks osób 147 159 177 199 211 229 249 279 293 311 6 Wstęp Literatura lat I wojny światowej – jako powstająca w specyficznych warun- kach światowego konfliktu zbrojnego, toczonego w imię interesów starej Europy, ale za pomocą najnowszych osiągnięć technologicznych – jest najlepszą artykulacją doświadczenia nowoczesności. Została ukształtowana w szczególnej atmosferze napięć między – z jednej strony – fascynacją cy- wilizacyjnym postępem, unieważnianą automatycznie przez doświadczenie spowodowanej tym postępem masowej śmierci, a z drugiej – świadomo- ścią kulturowego dziedzictwa, które w perspektywie dynamiki wojennego świata stawało się zarówno kanonem kulturowej identyfikacji, jak i bala- stem nieprzystającym do potrzeb współczesnego świata. Literatura Wielkiej Wojny sytuuje się pomiędzy dwoma biegunami aporetycznych wobec siebie doświadczeń. Pośrednicząc też między najbardziej skrajnymi doznaniami: rozpadu – z jednej strony, i scalania – z drugiej, przyjęła rolę mediacyjną. Podejmowaną problematyką, ale też i kształtem artystycznym miała pomóc w mękach narodzin nowego powojennego ładu – nie tyle politycznego, co kulturowego. Pytanie o to, jak wywiązała się z tej mediacyjnej roli, staje się też najważniejsze, gdy chcemy określić jej fenomen i miejsce w rzeczy- wistości lat 1914–1918. Pytanie to zostało też podjęte przez uczestników drugiej z serii, ogól- nopolskiej konferencji naukowej, zatytułowanej Między pamięcią a projek- tem przyszłości. Doświadczenie historii w literaturze polskiej lat 1914–1918, zorganizowanej przez Katedrę Modernizmu Polskiego na Wydziale Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w War- szawie oraz Zakład Literatury i Kultury Drugiej Połowy XIX Wieku na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. W spotkaniu nauko- wym, które odbyło się 23 marca 2015 roku, wzięli udział badacze z różnych ośrodków akademickich i naukowych w Polsce, podejmujący interpretacje 7 Wstęp utworów z lat 1914–1918 jako zapisu różnych problemów związanych ze świadomością historyczną tego czasu. Zaprezentowane podczas konferencji referaty uświadamiają, jak bardzo literatura towarzysząca zbrojnemu kon- fliktowi między państwami zaborczymi wpływała na ożywienie różnych wątków narodowej historii, zwłaszcza tych związanych z dziejami dzie- więtnastowiecznych walk narodowowyzwoleńczych, historii traktowanej przy tym jako rezerwuar postaw akceptowalnych etycznie (tyrtejska poezja legionowa). Rozpoznania te pokazują, jak literatura, sięgając do przeszłości, chciała narzucić model dziedziczenia w porządku indywidualnej biografii (poetów legionowych, np. Stanisława Długosza) czy też w projektowaniu postaw indywidualnych (koncepcje antropologiczne Kazimierza Przerwy- -Tetmajera), społecznych i narodowych oraz w tworzeniu aksjologicznego fundamentu przyszłej odrodzonej politycznie Polski (aktualizacja mesjani- stycznych idei w powieści Władysława S. Reymonta). Jednocześnie publiko- wane w tej książce szkice uświadamiają, że literaturze tak mocno osadzonej w przeszłości towarzyszy bardzo silne przekonanie o tym, że dziedziczenie nie jest procesem łatwym i automatycznym. Po pierwsze bowiem, wojenne realia nie pozwalają na zachowanie ciągłości idei oraz etyki (proza Andrzeja Struga, Franciszka Pika-Mirandoli), a po drugie – dziedziczenie wymaga heroicznego wysiłku, gdyż realia te – jak żadne inne – przyśpieszają korozję najbardziej uświęconych postaw i wartości (twórczość Eugeniusza Mała- czewskiego). Pragnienie zachowania historycznego continuum jest wreszcie widoczne w projektach przyszłości – społecznej, narodowej (esej Pawła Hulki-Laskowskiego) czy też literackiej (eseje Stanisława Pigonia, Stefana Żeromskiego), a także, paradoksalnie, w postrzeganiu tych projektów jako niemożliwych do zrealizowania (proza Stefana Żeromskiego). Problematykę publikowanych w tomie szkiców wyznacza chęć poka- zania, jak literaturę tego czasu określa zarówno przeświadczenie o niepod- ważalnej roli historii w wojennym procesie wyłaniania się nowego świata, którego oblicze będą kształtować etycznie uformowani ludzie (I część tomu), jak i przekonanie o tym, że może ona również stać się rezerwuarem uzasad- nień dla politycznych wyborów oraz różnych ideologii, wykorzystujących ją w gruncie rzeczy w sposób instrumentalny, deprecjonujących zawarty w niej potencjał etyczny i szukających w niej jedynie formy dla politycznej perswazji (II część). Doświadczenie przeszłości jest w tej literaturze bardzo mocno zespolone z doświadczeniem utraty dawnych wartości, mobilizują- cym nierzadko do ich poszukiwania na nowo, do tworzenia aksjologicznych mostów łączących historię z teraźniejszością i przyszłością (III część). Jest 8 Wstęp ono integralną częścią prognoz i projektów przyszłości (IV część), wy- nikających niejednokrotnie z silnego poczucia historycznej tożsamości. Wojenna literacka futurologia tworzy niewątpliwie bardzo interesujący obszar rozpoznań, gdyż jest paradoksalną formą doświadczenia historii w perspektywie jej długiego, niezakłóconego niczym trwania – nawet jeśli myślenie o przyszłości ogranicza naturalistyczna wizja końca cywilizacji, właściwa dla młodopolskiej świadomości kulturowej. Oddając niniejszy tom do rąk Czytelników, mamy nadzieję, że stanie się on również zachętą do dalszego zgłębiania naszej literackiej przeszłości, która ukaże niejedną badawczą perspektywę na przyszłość. Redaktorki 9
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Między pamięcią a projektem przyszłości
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: