Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00211 004937 13083982 na godz. na dobę w sumie
Międzykulturowość i filozofia - ebook/pdf
Międzykulturowość i filozofia - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 216
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3809-0078-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Międzykulturowość, czyli wyróżniające nasze czasy współistnienie w jednej przestrzeni życia osób przynależących do różnych kultur, tradycji, kierujących się różnymi sposobami myślenia, działania, sądzenia, od dawna stanowi wyzwanie dla humanistyki. Publikacja zawiera teksty, których wspólną intencją jest wprowadzenie aspektu międzykulturowego do ujmowania szeroko rozumianej problematyki humanistycznej i nie tylko.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Przedmowa ............................................................................... 11 I. KULTURY I FILOZOFIE. FILOZOFIA MIĘDZYKULTUROWA Wstęp. Stanowiska filozofii międzykulturowej ..................... Franz Martin Wimmer ............................................................ Definicja filozofii w epoce wielo- i międzykulturowości. Pojęcie kultury. Kulturowość i centryzmy. Tezy filozofii międzykul- turowej. Zadania filozofii międzykulturowej. Oddziaływanie. Literatura Raúl Fornet-Betancourt .......................................................... „Cywilizacja i barbarzyństwo” w kontekście południowo- amerykańskim. Postęp przez aksjologiczne bogactwo kultur. Kultura pochodzenia i kultura jako matryca tożsamości. Jed- nostka i dialektyka wolności osobistej i kulturowej. Wolność – racjonalność i solidarność. Podstawy filozoficzne dialogu międzykulturowego. Odpowiedzialność za kulturę. Program i działanie. Literatura Ram Adhar Mall ...................................................................... Kultury i filozofie. Hermeneutyka międzykulturowa. Filozofia międzykulturowa: określenie negatywne i pozytywne. Proble- matyka przekładu. Logika w perspektywie międzykulturowej. Etyka w perspektywie międzykulturowej. Zadania filozofii mię- dzykulturowej. Program i działanie. Literatura 19 21 29 39 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 7 2016-05-18 11:18:13 8 Spis treści 51 67 75 77 95 Heinz Kimmerle ....................................................................... Filozofia międzykulturowa jako niezbywalny rezultat tendencji rozwojowych myśli europejskiej (hermeneutyka – dialektyka – różnica). Różne formy i sposoby pytania o sens siebie i świata. Pojęcie filozofii w epoce międzykulturowej. Exemplum: filozofia afrykańska. Oddziaływanie. Literatura Elmar Holenstein ..................................................................... Geografia filozofii i jej uzasadnienia: hermeneutyczne, heu- rystyczne, poznawcze, kulturowo-filozoficzne, społeczno- -polityczne i antropologiczne. Filozofia geografii kultur: od niszowości ku relacyjności. Wizualność ujęć. Historia filozo- fii: przezwyciężenie paradygmatu Hegla i odkrywanie filozofii świata. Modele pilotażowe. Nazewnictwo (cultural politeness). Oddziaływanie. Literatura Refleksje podsumowujące ....................................................... „Inni są, jak my, istotami myślącymiˮ. Początki, stadia, problemy i zadania filozofii międzykulturowej. Franz Mar- tin Wimmer w rozmowie z Anną Czajką ............................... PERSPEKTYWY MIĘDZYKULTUROWOŚCI II. O filozofię międzykulturowości ............................................... Problem międzykulturowości a filozofia. Projekty filozofii międzykulturowej. Projekt Saida i dziedzictwo myśli europej- skiej. Filozofia międzykulturowa na tle tendencji humanistyki XX wieku: nurt antropologiczny; nurt estetyczny. Podwójna odpowiedź na czwarte pytanie Kanta. Tożsamość a kultura (rdzeń poetycko-estetyczny). Zadania kulturoznawstwa: histo- ria i aktualność pojęcia kultura, komunikacja estetyczna między kulturami. Kultury narodowe w symfonii kultur świata 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 8 2016-05-18 11:18:13 Spis treści 9 115 „Kocham Francjęˮ. Antonina Kłoskowska: kultura narodo- wa i problematyka międzykulturowości ............................... Obecność humanistyki polskiej w dyskusjach o tożsamości i międzykulturowości. Tradycje kulturoznawstwa polskiego. Antonina Kłoskowska – etapy twórczości. Kultury narodowe  u korzeni. Główne problemy: koncepcje narodu, kulturalistyczna koncepcja narodu, definicja kultury, kanon kultury, stereoty- py, walencja i poliwalencja kulturowa. Tożsamość narodowa w sytuacjach pogranicza. Konwersje. Mniejszości narodowe w Polsce (Ukraińcy, Białorusini, Śląsk). Peryferie a centrum. Twórcy polscy na emigracji (Gombrowicz, Lechoń, Czapski). Znaczenie książki Kłoskowskiej: niezbywalność kultury naro- dowej i jej nieustannych określeń, kultury narodowe w kulturze światowej, poezja i estetyczność w sferze autotelicznej kultur O poszukiwaniu tożsamości w komunikacji estetycznej mię- dzy kulturami .......................................................................... 137 Problemy z określaniem tożsamości wspólnotowych. Orienta- lizm „wewnątrzeuropejskiˮ i kwestia równouprawnienia kultur. Więcej niż tolerancja. Komunikacja estetyczna jako źródło wy- znaczania wspólnego horyzontu życia różnych kultur. Pojęcie kultury w epoce międzykulturowości. Punkty odniesienia w fi- lozofii kultury: Gadamer, Vico, Herder, Schiller, Goethe, Bloch. „Fuzjeˮ międzykulturowe. Trudności i ograniczenia Moniki Bułaj fotografie dziecięctwa Bożego .......................... 153 Dyskurs kulturowy a sfera estetyczna. Pytanie o finalność róż- norodności rozwojów kulturowych. Artyści epoki międzykul- turowej: Monika Bułaj. Odkrywanie zapomnianych światów. Ornament człowieczeństwa. Kobiety. Mit, biblijność i Wielkie Księgi. „Wędrowność” i „iskry”. Obraz, gest, słowo. Wymiana spojrzeń Kultury świata w dialogu ....................................................... 163 Kultury świata w programie studiów kulturoznawstwa: podsu- mowanie i projekty. Ramy wykładów. Znaczenie dialogu we współczesnym świecie. Filozoficzne podstawy dialogiczno- ści międzykulturowej: Dallmayr, Nussbaum, Bianchi. Kultury 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 9 2016-05-18 11:18:13 10 Spis treści i różnorodność ich ujęć: Afryka, Chiny, Japonia, islam. Podsu- mowanie. Perspektywy badań. Badanie kultur i „troska o czło- wieczeństwo” Wielkie Księgi ludzkości .......................................................... 185 Księgi ludzkości w programie studiów kulturoznawczych. Mię- dzykulturowe wymogi wobec humanistyki (poszerzanie wiedzy – rozumienie – etos działania w spotkaniu z innymi). Dwa uję- cia problematyki Ksiąg: Jan Assmann (pismo jako konstytucja tożsamości i pamięci), Pier Cesare Bori (model symultanicznej lektury Ksiąg). Inne ujęcia (odkrycia przez odniesienia do trady- cji) i problemy. Wielkie Księgi: wiedza i tradycje (różnorodność i zbieżności). Próby lektur transwersalnych (chrześcijanin czyta Koran). Lektury Biblii Nota bibliograficzna ................................................................. 205 Literatura uzupełniająca ........................................................ 207 Summary ................................................................................... 208 Zusammenfassung ................................................................... 210 Indeks nazwisk ......................................................................... 213 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 10 2016-05-18 11:18:13 Przedmowa Międzykulturowość, czyli wyróżniające nasze czasy współistnienie w jednej przestrzeni życia osób przynależących do różnych kultur, tra- dycji, kierujących się różnymi sposobami myślenia, działania, sądzenia, od dawna stanowi wyzwanie dla humanistyki. Badania nad różnymi aspektami tej problematyki prowadzone są na całym świecie z rosnącą intensywnością. Dziś nie sposób podejmować jakiegokolwiek problemu o charakterze kulturowym, społecznym, politycznym, ale też i wielu problemów z dziedziny nauk ekonomicznych i przyrodniczych, bez uwzględnienia jego międzykulturowych odniesień. Badania nad międzykulturowością podjęliśmy także na Wydziale Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyń- skiego, gdzie w Instytucie Filologii Klasycznej i Kulturoznawstwa powstała Katedra Teorii Kultury i Międzykulturowości. Na studiach kulturoznawczych stworzono wiele nowych zajęć przygotowujących do badań międzykulturowości i kompetentnych działań w tej sferze. Zorganizowano kilka konferencji naukowych, mających na celu przy- gotowanie wspólnych międzywydziałowych i międzyuczelnianych badań krajowych we współpracy z ośrodkami zagranicznymi, najważ- niejsze z nich to: konferencja Kultury świata w dialogu, 2 czerwca 2010 r. (z udziałem Niny Pawlak, Małgorzaty Religi, Katarzyny Pach- niak, Krzysztofa Gawlikowskiego, Pawła Boskiego i innych przed- stawicieli różnych uczelni w Polsce), konferencja międzynarodowa Wielkie Księgi ludzkości z udziałem m.in. Macieja Bały, Karla-Josefa Kuschela (Uniwersytet w Tybindze), Gerarda Cunico (Uniwersytet w Genui), panel Kulturoznawstwo i międzykulturowość organizowany we współpracy WNH z Polskim Towarzystwem Kulturoznawczym, 20 lutego 2015 r. z udziałem m.in. Macieja Bały, Niny Pawlak (UW), Wojciecha Kunickiego (Uniwersytet Wrocławski), Jerzego Nikito- rowicza (Uniwersytet w Białymstoku), Joanny Kurczewskiej (IFiS 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 11 2016-05-18 11:18:13 12 Przedmowa PAN). Ostatnie wydarzenie stanowi przygotowanie do organizacji na UKSW kongresu międzynarodowego poświęconego filozofii mię- dzykulturowej. Powstała także seria „W stronę międzykulturowości” publikowana w Wydawnictwie UKSW. W jej ramach ukazały się tomy Kultury świata  w dialogu, red. nauk. A. Czajka, 2012, i Wielkie Księgi ludzkości, red. nauk. A. Czajka, oprac. M. Woźniewska-Działak, 2013, pełniące funkcję podręczników dla studentów i inspiracji dla badaczy. W tej właśnie serii ukazuje się również prezentowany tom, zawie- rający teksty, których wspólną intencją jest wprowadzenie aspektu międzykulturowego do ujmowania szeroko rozumianej problematyki humanistycznej – i nie tylko. Tom składa się z dwóch części. Część pierwsza ma na celu trans- fer wiedzy, której obecność w dyskursach humanistycznych jest dziś niezbywalna. To prezentacja kierunku badań rozwijającego się w hu- manistyce światowej od lat, a ze szczególną intensywnością w Europie lat 80. Tekst zarysowuje sylwetki, dorobek i warsztat najważniejszych przedstawicieli filozofii międzykulturowej: Franza Martina Wimmera, Raúla Fornet-Betancourta, Rama Adhara Malla, Heinza Kimmerlego. Prezentuje uformowane w różnych kontekstach koncepcje filozofii międzykulturowej, a także cały szereg powstających współcześnie z wyjątkową intensywnością ujęć kultury. Pojawiają się w nim tak istotne dla dzisiejszej humanistyki tematy jak: odpowiedzialność za kulturę, hermeneutyka w epoce międzykulturowej, etyka międzykul- turowa, sprzężenie filozofii i kulturoznawstwa, dialektyka dyskursów kulturoznawczych. Część pierwsza tomu ma charakter zwięzłej encyklo- pedycznej prezentacji, zaopatrzonej w podstawową bibliografię, może więc, jak wymienione już pozycje serii „W stronę międzykulturowości”, zarówno pełnić funkcję podręcznika, jak i stanowić inspirację i punkt wyjścia do badań humanistycznych. W podsumowaniu części pierwszej zwraca się uwagę na pewne ograniczenia przedstawionych ujęć filozofii międzykulturowej i odsyła do nieuwzględnionych aspektów badania międzykulturowości i jej filo- zofii, sygnalizowanych w tekstach części drugiej – międzykulturowość i badania jej podstaw to work-in-progress. 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 12 2016-05-18 11:18:14 Przedmowa 13 Zamknięciem części pierwszej tomu i wprowadzeniem do drugiej jest tekst wywiadu przeprowadzonego przez autorkę z pionierem filo- zofii międzykulturowej, Franzem Martinem Wimmerem, przy okazji jednej z wczesnych konferencji poświęconych badaniu międzykulturo- wości, która odbyła się na Uniwersytecie w Parmie („Interculturalità. Aspetti interdisciplinari e ricerca di fondamenti”, 29 kwietnia 2005 r.). Wywiad ten to bodajże pierwsza próba rekonstrukcji rozwoju i zadań filozofii międzykulturowej. Publikowany już w wersji włoskiej i nie- mieckiej, w naszym tomie ukazuje się po raz pierwszy po polsku. Część druga to rekonstrukcja problemów międzykulturowości po- dejmowanych przez autorkę od końca lat 90. XX w. Dokumentuje ją wybór tekstów powstających i publikowanych w różnych kontekstach badawczych i kulturowych i znaczących kolejne etapy i aspekty badań. Tekst O filozofię międzykulturowości (2005), oparty na wykładzie wygłoszonym na Uniwersytecie w Genui w 2005 r., a następnie także w Tybindze (Institut für Empirische Kulturwissenschaften) w 2006 r., to próba zarysowania miejsca międzykulturowości w projekcie filozo- fii, jaki wyłaniał się w oglądzie tendencji filozoficznych i twórczych pojawiających się w wieku XX. Tekst powstawał zrazu w kontekście humanistyki niemieckiej, ale zawiera także rezultaty konfrontacji z py- taniami pojawiającymi się w badaniach włoskich i jest też świadectwem swoistego przekraczania granic między różnymi kręgami humanistyki, a wreszcie próbą ujęcia tych przekroczeń. Ma charakter szkicowy, niekiedy eliptyczny, wynikający z zamysłu objęcia całości problema- tyki w jej złożoności. Na wskazaniach wyłaniających się z tego tekstu oparto wiele realizowanych potem projektów, jak np. podstawowe dla kulturoznawstwa badanie aktualności i historii terminu i pojęcia „kul- tura” (jego rezultaty przedstawiane były na bieżąco w ramach wykładu „Wstęp do kulturoznawstwa”, UKSW, 2008 i n.), koncepcja komuni- kacji estetycznej, poszukiwanie podstaw w filozofii dialogu i historii humanistyki (Vico, Lessing, Goethe), ujęcie kultur narodowych jako uczestniczących w kulturze światowej, kwestia komunikacji między humanistykami europejskimi. Tekst «Kocham Francję». Antonina Kłoskowska: kultura narodowa  i problematyka międzykulturowości (2007) opiera się przede wszystkim 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 13 2016-05-18 11:18:14 14 Przedmowa na Wstępie autorki do wydania włoskiego książki Antoniny Kłoskow- skiej Kultury narodowe u korzeni (1996; Alle radici delle culture na- zionali…, 2007), opatrzonego wprowadzeniem Zygmunta Baumana i listem Karla Dedeciusa, skierowanymi do czytelnika włoskiego, po- dejmującym próbę umieszczenia poszukiwań humanistyki polskiej na tle europejskim i rekonstruującym formowanie się w Polsce warsztatów kulturoznawczych z ich głównymi problemami (naród, kultura naro- dowa). Tekst wskazuje na niemający sobie równych w światowych badaniach tej problematyki warsztat określania tożsamości narodowej stworzony przez Kłoskowską, a także inne jej propozycje teoretyczne antycypujące potrzeby naszych czasów, jak choćby koncepcja poli- walencji kulturowej. Dzieło to uobecnia dawno już osiągnięty, ale nierozpowszechniony i nieutrwalony w dostatecznej mierze, wysoki poziom refleksji dotyczącej polskości i jej pielęgnowania. Artykuł  O poszukiwaniu  tożsamości  w komunikacji  estetycznej  między kulturami (2009) powstał na bazie doświadczeń w zakresie dydaktyki akademickiej w Niemczech i Włoszech, a także spotkań z twórcami międzykulturowymi. Podejmuje wątek sygnalizowany w obydwu poprzednich – określania tożsamości w poezji, sztuce i sfe- rze estetycznej – i rekonstruuje jego podstawy uformowane w historii filozofii, w dziele Vica, a przede wszystkim w okresie rozkwitu filozofii i literatury niemieckiej, która pozostawiła po sobie dziedzictwo trwale inspirujące filozofię kultury (Cassirer, Bloch, Benjamin). Esej zatytułowany Moniki Bułaj fotografie dziecięctwa Bożego (2010) to próba analizy i interpretacji twórczości autorki, którą nazwa- no artystką międzykulturową. Wyłonione zostają w jej dziele główne elementy wielomedialnej sztuki międzykulturowej, poszukującej od- powiedzi na pytania, których nie udzielają jeszcze dyscypliny nauko- we – pytania o wspólne finalności zróżnicowanego kulturowo świata. Tekst Kultury świata w dialogu (2012) to relacja z przedsięwzięcia przezwyciężania na studiach kulturoznawczych nastawienia wyłącznie monokulturowego i rozszerzenia go na studia różnych kultur. Pierw- szym zadaniem w takim przedsięwzięciu jest zdanie sobie sprawy ze zróżnicowania podejść w ujmowaniu poszczególnych kultur, drugim – otwartość na wzajemne dopełnienia, trzecim wreszcie – przygotowanie 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 14 2016-05-18 11:18:14 Przedmowa 15 do ujmowania kultur z punktu widzenia leżącej u ich podstaw dialogicz- ności oraz spełniania przez nie kryterium „troski o człowieczeństwo”, które zawarte jest w definicji kultury (łac. colere, wł. cura di sé). Ostatnią pozycją części drugiej jest tekst Wielkie Księgi ludzkości (2013) dotyczący wymogów międzykulturowych stawianych współ- czesnej humanistyce: bezustannego poszerzania wiedzy, wysiłku ro- zumienia i wspólnego działania w spotkaniu z Innym – w odniesieniu do różnych tradycji, przecinających się dziś we wspólnej przestrzeni życia. W rozdziale tym uwydatnia się między innymi owocność działań opartych na wzajemnym uznaniu i szacunku, z których wynika także doskonalenie się jednostek wpływające na formy życia wspólnotowego i intensyfikacja Humanum. Teksty części drugiej, które w pewnej partii stanowią przekłady wersji obcojęzycznych (zob. Nota bibliograficzna), poddane zostały pewnym modyfikacjom (korekty stylistyczne, terminologiczne, niezby- walne uaktualnienia bibliograficzne, odniesienia do literatury w języ- ku polskim). Starano się wszakże zachować ich charakter zapisujący zmagania z pojawiającymi się nowymi problemami, dokumentujący przebywaną drogę, jej ograniczenia (czasem przez stan badań i hory- zont historyczny), a niekiedy także dalekowzroczność pozyskiwanych rozpoznań. Przekłady tekstów obcojęzycznych, jeżeli nie zaznaczono inaczej, pochodzą od autorki niniejszego tomu. Warszawa–Genua, wrzesień 2015 r. 2016 - Czajka - Międzykulturowość i filozofia.indd 15 2016-05-18 11:18:14
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Międzykulturowość i filozofia
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: