Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00303 006237 14087091 na godz. na dobę w sumie
Moja mapa. Tworzenie map w technologiach geoinformacyjnych. Przewodnik uzupełniający do laboratoriów z podstaw kartografii + Płyta CD - ebook/pdf
Moja mapa. Tworzenie map w technologiach geoinformacyjnych. Przewodnik uzupełniający do laboratoriów z podstaw kartografii + Płyta CD - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 282
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-226-3397-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> geografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Przewodnik „Moja mapa. Tworzenie map w technologiach geoinformacyjnych” jest pomocą dydaktyczną do realizacji zagadnień kartograficznych przy wykorzystaniu otwartego oprogramowania geoinformacyjnego, jak QGIS, SAGA GIS czy GRASS GIS. Jego celem jest – na podstawie prostych ćwiczeń – przygotowanie studentów i innych osób zainteresowanych do utworzenia samodzielnego opracowania kartograficznego, czyli mapy. Przewodnik jest tak zaprojektowany, by wprowadzić najpierw w zagadnienia teoretyczne, terminologię. Są to cztery rozdziały poświęcone matematycznym podstawom kreślenia map, informacjom ogólnym o mapach i źródłach danych, kartograficznym metodom prezentacji danych przestrzennych oraz rzeźbie na mapie. Poprzez gotowe scenariusze zajęć w formie laboratoryjnej i instrukcje publikacja umożliwia wykorzystanie nabytej wiedzy w praktycznych czynnościach, czyli etapach konstrukcji mapy. Przewodnik zawiera również spis literatury, indeks pojęć oraz załącznik z odnośnikami do różnych informacji i danych, jak też zbiory danych do ćwiczeń dla tych, którzy nie dysponują własnymi przykładami.

Tego typu opracowanie zapełnia lukę na rynku polskiej literatury dydaktycznej, łącząc dwie ważne dziedziny: kartografię i Systemy Informacji Geograficznej. Jego niewątpliwą zaletą jest umożliwienie realizacji ćwiczeń samodzielnie, dzięki dostępnym danym (na płycie CD i w Internecie), otwartemu oprogramowaniu geoinformacyjnemu oraz szczegółowym instrukcjom. Ponadto załączona płyta CD oraz spis bibliograficzny pozwalają na poszerzanie i uzupełnianie wiedzy i umiejętności.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Moja mapa Tworzenie map w technologiach geoinformacyjnych Joanna Ewa Szafraniec Moja mapa Tworzenie map w technologiach geoinformacyjnych Przewodnik uzupełniający do laboratoriów z podstaw kartografii Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2018 Redaktor serii: Nauki o Ziemi Mariusz Rzętała Recenzenci Zbigniew Zwoliński Mariusz Szymanowski SpiS treści 11 Wstęp rozdział 1 15 Matematyczne podstawy pracy z mapą 16 17 21 22 30 34 41 Kształt i rozmiary Ziemi Siatka geograficzna i współrzędne geograficzne Odwzorowania kartograficzne Podstawowe układy współrzędnych stosowane w Polsce Skala mapy Współrzędne topograficzne punktu na mapach tradycyjnych Metody rejestracji map w układach współrzędnych w oprogramowaniu geoinformacyjnym 47 47 Laboratoria — 1 Laboratorium 1.1. Rejestracja skanu mapy w układzie współrzędnych 48 Zadanie 1.1.1. Rejestracja skanu mapy za pomocą łączenia zidentyfikowanych obiektów ze skalibrowanym podkładem mapowym Zadanie 1.1.2. Rejestracja skanu mapy poprzez przypisanie określonym punktom współrzędnych w danym układzie 50 51 Laboratorium 1.2. Przeliczanie współrzędnych 52 53 53 Zadanie 1.2.1. Przeliczanie współrzędnych skanu mapy na układ współrzędnych płaskich prostokątnych na podstawie równania regresji prostoliniowej Zadanie 1.2.2. Przeliczanie narożników mapy z układu 1965  na 1992 z wykorzystaniem kalkulatora współrzędnych Zadanie 1.2.3. Przeliczanie współrzędnych mapy w QGIS 54 Laboratorium 1.3. Pomiary na mapie 55 55 Zadanie 1.3.1. Wykorzystanie narzędzia Pomiar Zadanie 1.3.2. Wykorzystanie narzędzi geometrii 6 SpiS treści rozdział 2 57 O mapie… czyli co należy wiedzieć i zaplanować na początku 58 60 63 66 Definicja mapy. Atlas Elementy treści mapy a legenda mapy Źródła danych Otwarte oprogramowanie geoinformacyjne w analizach środowis kowych 69 69 Laboratoria — 2 Laboratorium 2.1. Elementy treści mapy 70 70 Zadanie 2.1.1. Znaki umowne na mapie i ich uporządkowanie — legenda Zadanie 2.1.2. Planowanie treści mapy według celu opracowania i skali 71 Laboratorium 2.2. Środowisko pracy otwartego oprogramowania geoinformacyjnego — kompozycja warstw 72 Zadanie 2.2.1. Ładowanie warstw wektorowych do projektu — geometria warstw a elementy treści mapy, porządkowanie warstw Zadanie 2.2.2. Stylizacja i etykietowanie warstw modeli wektorowych Zadanie 2.2.3. Wykorzystanie podkładu rastrowego do tworzenia warstw modeli wektorowych — usługa WMS Zadanie 2.2.4. Wydruk kompozycji warstw 73 73 74 rozdział 3 77 Wybrane kartograficzne metody prezentacji danych przestrzennych 78 83 95 96 Metody jakościowe Metody ilościowe Mapa tematyczna Generalizacja 103 Laboratoria — 3 103 Laboratorium 3.1. Tworzenie kartogramu i kartodiagramów — mapa tematyczna w QGIS 104 Zadanie 3.1.1. Prezentacja współzależności obiektów / zjawisk metodą kartogramu i kartodiagramu prostego Zadanie 3.1.2. Prezentacja struktury i wielkości (natężenia) obiektu / zjawiska metodą kartodiagramu strukturalnego 105 106 Laboratorium 3.2. Mapy izarytmiczne — metody interpolacji w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 107 Zadanie 3.2.1. Tworzenie mapy izarytmicznej metodą interpolacji IDW w QGIS 108 Laboratorium 3.3. Generalizacja — wybrane metody uogólniania SpiS treści 7 informacji w warstwach modeli wektorowych 109 Zadanie 3.3.1. Generalizacja obiektów liniowych — usuwanie małych obiektów i upraszczanie ich kształtu z wykorzystaniem opcji QGIS Zadanie 3.3.2. Generalizacja poprzez łączenie drobnych obiektów w jeden poligon — zastosowanie narzędzia Bufor w QGIS 110 113 rozdział 4 rzeźba na mapie 114 115 120 Pozyskiwanie informacji o rzeźbie terenu Wybrane metody prezentacji rzeźby na mapie Cyfrowy model wysokościowy 123 Laboratoria — 4 123 Laboratorium 4.1. Prezentacja rzeźby na mapie w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 124 125 Zadanie 4.1.1. Prezentacja rzeźby metodą poziomicową Zadanie 4.1.2. Prezentacja rzeźby metodą hipsometryczną i cieniowania Zadanie 4.1.3. Wizualizacja rzeźby z dodaniem efektu 3D Zadanie 4.1.4. Prezentacja rzeźby za pomocą profilu morfologicznego Laboratorium 4.2. Przetwarzanie cyfrowego modelu wysokościo- 125 125 126 wego w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 127 127 128 Zadanie 4.2.1. Mapa nachylenia terenu w QGIS Zadanie 4.2.2. Mapa ekspozycji w QGIS Zadanie 4.2.3. Mapa wysokości względnych w SAGA GIS 129 instrukcje 129 Instrukcja I. Wstęp do QGIS 129 129 132 133 134 135 136 138 138 139 Otwarte oprogramowanie geoinformacyjne Interfejs użytkownika Ustawienia wstępne programu Ustawianie układu współrzędnych projektu bezpośrednio w widoku Modele grafiki rastrowej i wektorowej Warstwy WMS Zapisywanie projektu Usuwanie warstw z projektu Przywracanie widoku warstwy / warstw Kolejność warstw w projekcie 8 SpiS treści 140 Instrukcja II. Rejestracja skanów map w układzie współrzędnych 140 141 143 147 Dobór punktów kontrolnych Tworzenie punktów kontrolnych o współrzędnych odczytanych ze źródeł analogowych (CSV) Rejestracja skanu mapy metodą łączenia zidentyfikowanych punktów ze skalibrowanym podkładem mapowym Rejestracja skanu mapy metodą przypisywania charakterystycznym punktom współrzędnych w danym układzie 150 Instrukcja III. Przeliczanie współrzędnych 150 151 Przeliczanie współrzędnych prostokątnych płaskich na podstawie relacji statystycznych Przeliczanie współrzędnych warstwy modelu rastrowego w oprogramowaniu QGIS 153 Instrukcja IV. Pomiary na mapie 153 156 Wykorzystanie narzędzia Pomiar Wykorzystanie narzędzi geometrii dla warstwy modelu wektorowego 161 Instrukcja V. Stylizacja i etykietowanie warstw modeli wektorowych 161 166 167 172 Nadawanie prostego stylu warstwom modeli wektorowych Projektowanie własnego stylu na przykładzie symbolu punktowego Różnicowanie stylu obiektów w jednej warstwie Etykietowanie warstw 174 Instrukcja VI. Tworzenie warstw modeli wektorowych, wektoryzacja 174 175 176 181 182 183 184 Pliki modeli wektorowych Geometria obiektów Tworzenie obiektów powierzchniowych Tworzenie obiektów liniowych Tworzenie obiektów punktowych Dodawanie i usuwanie kolumn w tabeli atrybutów Naprawianie błędów geometrii 187 Instrukcja VII. Kompozycja warstw i ich wydruk 187 188 190 192 194 Uruchamianie wydruku Osadzanie treści mapy w wydruku Wyświetlanie siatki współrzędnych w wydruku Osadzanie legendy w wydruku Skala w wydruku SpiS treści 9 195 196 Wprowadzanie elementów tekstowych w wydruku Eksport wydruku do plików graficznych i PDF 197 Instrukcja VIII. Mapa tematyczna. Prezentacja danych metodą kartogramu i kartodiagramu 197 Włączanie danych w tabelach zewnętrznych do istniejących warstw wektorowych w QGIS Prezentacja danych w QGIS metodą kartogramu Prezentacja danych w QGIS metodą kartodiagramu prostego symbolicznego Prezentacja danych w QGIS metodą kartodiagramu strukturalnego 198 201 203 206 Instrukcja IX. Mapa izarytmiczna — metody interpolacji w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 206 206 209 210 211 213 214 214 215 216 Interpolacja w QGIS metodą ważonych odwrotnych odległości (IDW) Kadrowanie modelu rastrowego do granic maski w QGIS Ustalanie skali barwnej dla modelu rastrowego po interpolacji w QGIS Generowanie izarytm w QGIS Interpolacja metodą triangulacyjną (TIN) w QGIS Interpolacja metodą najbliższego sąsiedztwa (NN) w SAGA GIS Kadrowanie modelu rastrowego maską wektorową w SAGA GIS Ustalanie skali barwnej modelu rastrowego w SAGA GIS Zapisywanie plików i projektu w SAGA GIS Tworzenie izarytm w SAGA GIS 217 Instrukcja X. Wybrane proste metody generalizacji w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 217 Eliminowanie małych obiektów liniowych — zastosowanie w QGIS eksperymentalnej wtyczki Generalizer Eliminowanie małych obiektów liniowych i powierzchniowych za pomocą filtrów w QGIS Upraszczanie geometrii obiektów liniowych i poligonowych za pomocą narzędzi geometrii w QGIS Łączenie drobnych obiektów poligonowych / punktowych w duży obiekt powierzchniowy — wykorzystanie narzędzia Bufor w QGIS Generalizacja poprzez dekompozycję — wykorzystanie opcji tworzenia centroidów poligonów 218 220 221 224 226 Instrukcja XI. Wybrane metody wizualizacji rzeźby terenu w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 226 228 232 Prezentacja rzeźby w QGIS za pomocą rysunku poziomicowego Prezentacja rzeźby w QGIS za pomocą barw hipsometrycznych Prezentacja rzeźby w QGIS za pomocą cieniowania 10 SpiS treści 232 239 Prezentacja rzeźby w oprogramowaniu geoinformacyjnym za pomocą efektu 3D Prezentacja rzeźby w QGIS za pomocą profilu morfologicznego 241 Instrukcja XII. Przetwarzanie cyfrowego modelu wysokościowego w otwartym oprogramowaniu geoinformacyjnym 242 244 244 Mapa nachylenia terenu w QGIS Mapa ekspozycji w QGIS Mapa wysokości względnych w SAGA GIS 249 255 261 279 281 Bibliografia Indeks rzeczowy Spis rycin i tabel Summary Резюме WStęp W czasach, gdy Internet coraz bardziej wyznacza rytm życia, zastanawiamy się, jak z niego rozsądnie korzystać. Na szczęście jest to również źródło przy- datnych informacji oraz narzędzi, które, dobrze dobrane, mogą przynieść wiele pożytku. Dotyczy to także umiejętności docierania do źródeł danych i ich przetwarzania oraz prezentacji w formie opracowań kartograficznych. Nurt oprogramowania o otwartym kodzie źródłowym (Open Source) staje się coraz silniejszy i całkiem prawdopodobne, że korzystanie z aplikacji tego typu będzie nie tylko rozrywką, chwilową modą, ale stanie się koniecznością, np. w staraniach o pozyskanie środków na realizację projektów naukowych czy społecznych. Opracowania kartograficzne są ważnym elementem przekazywania infor- macji z zakresu różnych dziedzin życia. Decyduje o tym ich percepcyjność oraz takie cechy, jak ogólność i standardowa symbolika. Dzięki technikom cy- frowym są jednocześnie stosunkowo łatwym i szybkim sposobem prezentacji danych, nieraz o wysokim stopniu przetworzenia, czego przykładem są efekty modelowania czy rekonstrukcji zdarzeń i zjawisk. Symbolika, dziś zestanda- ryzowana w skali globu, kiedyś była kluczem zrozumienia dostępnym tylko dla nielicznych. Sekretne mapy piratów, możliwe lokalizacje ukrycia skarbów templariuszy czy łupów nazistów po dziś dzień pobudzają wyobraźnię. Innym elementem kiedyś sekretnej, a dziś powszechnej wiedzy są podstawy matematyczne kreślenia map, ich kartometryczność, a więc informacja o po- łożeniu, odległościach i wymiarach obiektów. Wreszcie piękno samo w sobie, wartość nieprzemijająca, kryjąca indywidualny odcisk autora — jego wiedzy, wrażliwości, wyczucia proporcji, pasji, talentu. Niniejszy przewodnik przeznaczony jest głównie dla studentów kierunków szeroko pojętych nauk o Ziemi jako materiał pomocniczy do realizacji modułu kartograficznego, głównie na studiach I stopnia. Niemniej ze względu na zasto- sowanie map w różnych dziedzinach życia może być stosowany przez każdego, kto ma podstawy wiedzy o mapach oraz dysponuje komputerem i dostępem do Internetu. Drugą grupą odbiorców są prowadzący zajęcia modułowe z ele- mentami kartografii — dlatego treść laboratoryjna to gotowe konspekty zajęć. Przewodnik nie jest podręcznikiem z zakresu kartografii. Zaprezentowana treść ma jedynie pomóc Czytelnikowi w dotarciu do publikacji fachowych, 12 WStęp dzięki którym pogłębi on swoją wiedzę — stąd nacisk położony na literaturę i materiał uzupełniający w postaci odnośników do informacji, które można samodzielnie wyszukać w sieci. Nie jest on również podręcznikiem z zakresu Systemów Informacji Geograficznej, dla których przyjął się angielski akro- nim GIS. Dołączone instrukcje mają za zadanie tylko i wyłącznie umożliwić wzbogacenie tradycyjnych zajęć o przykłady rozwiązań różnych problemów przy użyciu technologii geoinformacyjnych, zwłaszcza otwartego oprogra- mowania GIS. To prowadzący zajęcia wybierze, które z dziesięciu propozycji laboratoriów przeprowadzić i w jakim zakresie. Celem skryptu jest również zachęcenie Czytelnika do zrozumienia podstaw związanych z opracowywaniem mapy, do sięgania po ogólnodostępne otwarte oprogramowanie, które pozwoli na wizualizację cech i zależności przestrzen- nych różnych obiektów i zjawisk oraz ich prezentację w formie przejrzystej, ciekawej, estetycznej i wyczerpującej zagadnienie. Wiedza i te podstawowe umiejętności będą z pewnością wstępem do dalszych, pogłębionych już stu- diów nad rozwiązywaniem bieżących problemów nauki, zwłaszcza z zakresu zarządzania przestrzenią oraz funkcjonowaniem i ochroną środowiska. Jak korzystać z przewodnika? Skrypt składa się z czterech zasadniczych rozdziałów, obejmujących podstawy matematyczne, informacje ogólne związane z mapami, kartograficzne meto- dy prezentacji danych ilościowych i jakościowych, oraz z części poświęconej wizualizacji ukształtowania powierzchni Ziemi. Każdy rozdział zaczyna się od wprowadzenia, które przybliża zakres zagadnień poruszanych na zajęciach. Wiele z nich omówionych jest na przykładach. Fragmenty r o z s p a c j o w a - n e posiadają swój odnośnik do strony internetowej1 dostępny na dołączonej do skryptu płycie CD. Wprowadzenie kończy się pytaniami kontrolnymi i py- taniami do dyskusji, pozwalającymi podsumować wiedzę oraz sprawdzić jej rozumienie. Części laboratoryjne mają postać scenariusza zajęć organizujących 31 go- dzin spotkań (po 45 minut każde), gdzie podano cele, jakie powinno się osiąg- nąć po ich realizacji, spis niezbędnych materiałów, które dostępne są na nośni- ku CD, oraz punkty porządkujące kolejne czynności. Druga część przewodnika to instrukcje dotyczące pracy w otwartym oprogramowaniu geoinformacyj- nym, które pomagają wykonać czynności laboratoryjne, także samodzielnie. Integralną częścią przewodnika jest wspomniana płyta CD, zawierająca przydatne materiały, odnośniki do ciekawych stron w Internecie, spis publi- 1 Dostęp do wszystkich odnośników do stron internetowych zamieszczonych w skrypcie i na płycie CD: wrzesień 2017 r. Fragmenty r o z s p a c j o w a n e posiadają swój odnośnik do strony internetowej WStęp 13 kacji dotyczących badań środowiskowych i nie tylko, w których wykorzysta- no otwarte oprogramowanie geoinformacyjne. Materiały, jak i wspomniane wcześniej instrukcje będą systematycznie aktualizowane wraz z dostępnością nowych, długoterminowych wersji oprogramowania i dostarczane zaintereso- wanym po wcześniejszym kontakcie mailowym (joanna.szafraniec@us.edu.pl). Zastosowane w przewodniku ikony i ich objaśnienia: Niezbędne dane, odnośniki zamieszczone na płycie CD. Istotna wskazówka, ważne. Pytania kontrolne i do dyskusji, wykorzystujące nabytą wiedzę i umie- jętności, zagadnienia do zastanowienia się. Odniesienie do literatury specjalistycznej dla poszerzenia wiedzy. * * * Pragnę serdecznie podziękować wszystkim moim Studentom, którzy te- stowali instrukcje do laboratoriów, dzieląc się uwagami. Były one bardzo cen- ne i przydatne podczas pracy nad wersją dla przewodnika. Mam nadzieję, że przygotowany materiał pomoże i innym korzystającym z opracowania, a swoją opinią zechcą podzielić się ze mną drogą mailową. Dziękuję bardzo również Panu Edwardowi Zadorskiemu za zgodę na wy- korzystanie i udostępnienie programów Jego autorstwa, które zamieszczone zostały na płycie CD. Są one popularną i chętnie wykorzystywaną pomocą. Pragnę również złożyć serdeczne podziękowania Recenzentom — Panu dr. hab. Zbigniewowi Zwolińskiemu, Profesorowi Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, oraz Panu dr. hab. Mariuszowi Szymanowskiemu, Profesorowi Uniwersytetu Wrocławskiego. Ich wnikliwe, szczegółowe uwagi i wskazówki oraz cenne rady praktyczne pozwoliły na przygotowanie wersji, która trafia do Czytelnika. 14 WStęp Słowa podziękowania za trud, poświęcony czas, zaangażowanie i facho- wość kieruję także do Pań z Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego w Katowi- cach: Pani Redaktor Marioli Massalskiej, Pani Korektor Lidii Szumigały oraz Pani Pauliny Dubiel — pomysłodawczyni okładki i osoby odpowiedzialnej za układ, kolorystykę i łamanie przewodnika. W pracy wykorzystano przede wszystkim program QGIS w długotermi- nowej wersji Essen 2.14.9 (LTR) wspierany przez Quantum GIS Development Team (2017) — Quantum GIS Geographic Information System. Open Source Geospatial Foundation Project http://qgis.osgeo.org/ (Szczepanek, 2012). Po- nadto wykorzystano programy SAGA GIS 2.1.2 (Conrad i in., 2015) i GRASS GIS 6.4.4 i 7.0.5 (1999—2017 GRASS Development Team). Wszystkie te pro- gramy oparte są na licencji GNU GPL. Dziękuję, Joanna Ewa Szafraniec Katedra Geomorfologii, Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski w Katowicach, ul. Będzińska 60, 41-200 Sosnowiec, joanna.szafraniec@us.edu.pl iNdeKS rZecZOWY a Algorytm Clougha—Touchera: (interpolacja) 91, 212 Algorytm Douglasa—Peuckera: (generalizacja) 98 Analizy terenu 232, 243—244 Atlas 60 Atrybut 95, 156 Azymut topograficzny 39 b Barwy hipsometryczne 228 Barwy według kodu HTML 163 Biblioteka linii: (styl) 164 Biblioteka symboli punktowych: (styl) 167 Biblioteka wypełnień: (styl) 163 Blokdiagram 118 Błąd geometrii 185 Błąd średni transformacji 146 Bufor 223 c Cechy mapy 58 Centralny Ośrodek Dokumenta- cji Geodezyjnej i Kartograficz- nej 65 Centroid 203, 224 CORINE Land Cover 62 Cyfrowy model terenu 121 Cyfrowy model wysokościowy 121 d Definicja układu 148 Digital Number (DN) 134 Długość geograficzna 18 Dokładność graficzna opracowa- nia 31 Dokładność podziałki liniowej 31 e Eksport wydruku 196 Ekspozycja 244 Ekwidystanty 94 Elementy geograficzne 187 Elementy geograficzne mapy 61 Elipsoida GRS–80 23 Elipsoida Krasowskiego (system Pułkowo) 23 Elipsoida obrotowa 17 Elipsoida WGS–84 17 EPSG 134 Etykieta 195 Etykietowanie warstw 172 F Format .asc 206 Format .db 222 Format .osm 222 Format .qgs 137 Format DD współrzędnych 18 Format DMS współrzędnych 18 Format GeoTIFF 41 256 iNdeKS rZecZOWY Format shapefile 135, 174 Formuły transformacyjne 41 Free Software Foundation 66 Funkcja transformacji: (rektyfika- cja) 145 G Generalizacja 96 Generalizacja (dekompozycja) 224 Generalizacja (eliminiacja) 217 Generalizacja (łączenie) 221 Generalizacja (upraszczanie) 220 Generalizacja graficzna (kartogra- ficzna) 96 Generalizacja ilościowa (geomet- ryczna) 96 Generalizacja jakościowa (atrybu- towa) 96 Generalizacja modelu 96 Generalizacja strukturalna 98 Geoida 16 Geometria obiektów geograficz- nych 62 Geoportal 65, 135 Geoportal IKAR 65 Georeferencer 143 Główny Urząd Statystyczny (GUS) 66 GPS 63 Grafika rastrowa 134 GRASS GIS 235 H Histogram 237 i Informatyczny System Osłony Kraju (ISOK) 65 INSPIRE 65 Interpolacja 89 Izarytmy 94 Izarytmy teoretyczne 94 Izochrony 94 K Kadrowanie mapy 189 Kartodiagram 84 Kartodiagram strukturalny 85 Kartodiagram kierunkowy 85 Kartogram 87 Kartogram bryłowy 89 Kartogramy anamorficzne 89 Karton 61 Klasyfikacja map 59 Klasyfikator 87, 200 Koła wielkie: (trygonometria sfe- ryczna) 19 Kompozycja warstw 60, 135, 187 L Legenda 192 Legenda mapy 60 Licencja GNU GPL 129 Liczba klas: (klasyfikacja) 88 Lokacja (GRASS GIS) 236 M Mapa 58 Mapa ekspozycji 244 Mapa nachylenia terenu 242 Mapa wysokości względnych 244 Mapa zasadnicza 59 Mapset (GRASS GIS) 236 Mapshaper (generalizacja) 220 Mapy ogólnogeograficzne 59 Mapy rozmieszczenia 78 Mapy siatkowe 82 Mapy tematyczne 59 Maska 206 Messtischblatt 65, 148 Metoda barw hipsometrycznych 117 iNdeKS rZecZOWY 257 Metoda chorochromatyczna (barw- nego tła, tła jakościowego, mo- zaikowa) 81 Metoda cieniowania 118, 232 Metoda izarytmiczna 89, 210 Metoda kartodiagramu 84, 201 Metoda kartogramu 87, 198 Metoda krigingu zwykłego 91 Metoda kropkowa 83 Metoda liniowa: (resampling) 145 Metoda łączników: (rejestracja mapy) 42 Metoda najbliższego sąsiada: (re- sampling) 145 N Nadanie georeferencji 41 Narzędzia analizy 158 Narzędzia geometrii 156 Narzędzia geoprocesingu 223 Narzędzie Pomiar 153 Normalized Height (SAGA GIS) 246 NVIZ (GRASS GIS) 238 O Obiekt 135 Obserwacja: (źródła danych) 64 Odległość zenitalna 19 Odwzorowanie Gaussa—Krügera Metoda najbliższego sąsiedztwa 23 91, 213 Odwzorowanie kartograficzne Metoda poziomicowa 115 Metoda przypisywania współ- rzędnych: (rejestracja mapy) 43 Metoda resamplingu 145 Metoda sygnaturowa 78 Metoda sześcienna: (resampling) 145 Metoda ważonych odwrotnych odległości (IDW) 91, 206 Metoda zasięgów (areałów) 83 Metody geodezyjne i topograficz- ne: (źródła danych) 63 Metody geofizyczne: (źródła da- nych) 64 Mid-Slope Position (SAGA GIS) 246 Miejsca zerowych zniekształceń 22 Międzynarodowa Mapa Świata 28 Model barw HSV 163 Model barw RGB 163 Model GRID 94 Model rastrowy 134 Modele wektorowe 135, 174 21 Odwzorowanie quasi-stereogra- ficzne 25 Ognisko rzutu 22 Open Source GIS 129 Open Source Initiative 66 OpenStreetMap (OSM) 221 Operatory upraszczania: (genera- lizacja) 96 Opis pozaramkowy 61 Ortodroma 19 Osnowa geodezyjna 63 Otwarte oprogramowanie GIS 66 p Panel warstw (widok warstw, TOC — Table of Contents) 131 Państwowy Instytut Geologiczny 65 Piksele 134 Plan 33 Podstawa podziałki liniowej 31 Podstawowe statystyki 158 Podziałka liniowa (postać graficz- na) 31, 194 258 iNdeKS rZecZOWY Południk centralny 23 Południk zerowy 17 Portal Geostatystyczny GUS 66 Postać liczbowa 30 Postać mianowana 30 Poziomice 226 Północ geograficzna 40 Północ magnetyczna 40 Północ topograficzna 39 Prawo pierwiastkowe Toepflera i Pillewizera: (generalizacja) 98 Profil kauzalny 120 Profil morfologiczny 120, 239 Projekt 131 Przeliczanie współrzędnych war- stwy modelu rastrowego 151 Przewyższenie 34, 238 Przezroczystość 232 Przezroczystość warstwy 163 Przyciąganie obiektów 181 Punkty kontrolne 41, 140 r Rasteryzacja 135 Rejestracja skanu mapy 41 Rektyfikacja 41 Resampling (przepróbkowanie) 41 Rozdzielczość rastra 134 Rzut centralny (środkowy): (rzuty kartograficzne) 22 Rzut ortograficzny: (rzuty karto- graficzne) 22 Rzut stereograficzny: (rzuty kar- tograficzne) 22 Rzuty kartograficzne 21 S Semiwariogram 93 Siatka geograficzna 17 Siatka kartograficzna 17, 190 Siatka kilometrowa 23 Siatka nieregularnych trójkątów (TIN) 91, 211 Siatki azymutalne (płaszczyzno- we) 21 Siatki stożkowe 21 Siatki w położeniu normalnym (biegunowym) 21 Siatki w położeniu poprzecznym (równikowym) 21 Siatki w położeniu ukośnym 21 Siatki walcowe 21 Siatki wiernokątne 22 Siatki wiernoodległościowe 22 Siatki wiernopowierzchniowe (wiernopolowe) 22 Skala kwadratowa (polowa) 32 Skala mapy 30 Skala powiększona 33 Skala rzeczywista 33 Slope Height (SAGA GIS) 246 SpatiaLite 222 Społecznościowe bazy danych informacji geograficznej (VGI) 64 Standardized Height (SAGA GIS) 246 Strefa odwzorowawcza 23 Styl warstwy 161 Stylizacja oparta na regułach 168, 182, 218 Sygnatura 78 System ETRF 23 System EUREF–89 23 System ITRF 23 Systemy Informacji Geograficznej (GIS) 59 Sytuacja: (mapa topograficzna) 61 Szablon wydruku 196 Szerokość geograficzna 18 iNdeKS rZecZOWY 259 t Tabela atrybutów 156, 183 Tabela punktów kontrolnych 43, Wartość podziałki liniowej 31 Web Map Service (WMS) 135 Wektoryzacja 134, 178, 182– 143 Terrain Analysis — Morphometry (SAGA GIS) 245 Topologia 175, 222 Trasowanie 135 U Uchylenie magnetyczne 40 Układ 1942 23 Układ 1965 25 Układ 1992 26 Układ 2000 27 Układ GUGiK–80 26 Układ UTM (Universal Transverse Mercator) 28 Ustawa o infrastrukturze infor- macji przestrzennej 64 V Valley Depth (SAGA GIS) 246 W Waga kropki 83 Warstwa 135 Warstwa CSV 141, 198, 204 Warstwa powierzchniowa (poli- gon) 161 Warstwa projektu 60 Warstwy liniowe 164, 175, 181 Warstwy powierzchniowe (poli- gony) 176 Warstwy punktowe 165, 175, 182 183 Węzły 160 Wieloboki Thiessena: (interpola- cja) 91 Współrzędne geograficzne 18 Współrzędne pełne 35 Współrzędne przybliżone 35 Współrzędne topograficzne 34 Wtyczka Cartographic Line Gene- ralization 220 Wtyczka Generalizer 217, 220 Wtyczka Profile tool 239 Wtyczka Qgis2threejs 234 Wtyczka SimpliPy 220 Wydruk 187 Wykresy 204 Wymiary fizyczne Ziemi 17 Wyrażenie dla etykiet 226 Wyrażenie warunkowe CASE 218 Wywiad: (źródła danych) 64 Z Zaawansowana digitalizacja 180 Zagęszczony rysunek poziomico- wy 226 Zbieżność południków 40 Zboczenie magnetyczne (deklina- cja magnetyczna) 40 Złączenia 197 Znaczniki spadku terenu 115 SpiS rYciN i tabeL ryc. 1. Schemat prezentujący przebieg geoidy i elipsoidy w stosunku do powierzchni lądowej i morskiej (oprac. własne) 17 ryc. 2. System odniesienia oparty o południk zerowy Ferro — schemat opisu na podstawie informacji zawartej w narożniku arkusza „Messtischblatt” Ostrau 1175 z 1919 r. (udostępniony na stronie Archiwum Map Zachodniej Polski: http://mapy.amzp.pl/) 18 ryc. 3. Odległości zenitalne i kąty wykorzystywane w trygonometrii sferycznej do obliczenia odległości po ortodromie pomiędzy punktami A i B 19 ryc. 4. Schemat opisu współrzędnych na podstawie siatki kilometrowej mapy topograficznej w skali 1:10 000 w układzie 1942 (arkusz M-34-17-D-a-3 Kraśnica, Główny Geodeta Kraju, 1994, skan udos- tępniony na stronie CODGiK) 24 ryc. 5. Schemat opisu współrzędnych na przykładzie siatki kilometrowej mapy topograficznej w skali 1:10 000 w układzie 1965 (arkusz  143.421 Piekoszów, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1983, skan udostępniony na stronie CODGiK). Wartości w nawiasach w rzeczywistości na mapie nie są podane 25 ryc. 6. Schemat opisu współrzędnych na przykładzie siatki kilometrowej mapy topograficznej w skali 1:10 000 w układzie 1992 (arkusz M-34-41-B-d-2 Piekoszów, Główny Geodeta Kraju, Rzeszów 2000, skan udostępniony na stronie CODGiK) 27 ryc. 7. Schemat opisu współrzędnych na podstawie siatki kilometrowej mapy topograficznej w skali 1:50 000 w układzie UTM (arkusz M-34-041-A,B Piekoszów , Główny Geodeta Kraju, Sztab Generalny  WP, Rzeszów 2006, skan udostępniony na stronie CODGiK) 29 ryc. 8. Przykład podziałki liniowej pudełkowej, gdzie podstawa ma war- tość 250 m, a dokładność podziałki — 25 m 31 ryc. 9. Przykład podziałki liniowej w stylu pojedynczej linii o wartości podstawy równej 100 m 32 ryc. 10. Przykład podziałki liniowej podwójnej pudełkowej o wartości podstawy 5 km 32 262 SpiS rYciN i tabeL ryc. 11. Przykład podziałki liniowej w stylu podwójnej linii o dokładnoś- ci 100 m 32 ryc. 12. Schemat lokalizacji punktu w obrębie oczka fragmentu siatki kilometrowej wykonanej w układzie 1992 w skali 1:10 000 (na przykładzie skala nie jest zachowana) — szarymi strzałkami wskazano, jak najprościej zmierzyć odległość od punktu do danej linii pionowej i poziomej siatki 35 ryc. 13. Schemat siatki kilometrowej w układzie 2000 dla skali 1:5000 ze sposobem nanoszenia punktów osnowy geodezyjnej jako elemen- tów dowiązania podczas prostych pomiarów w terenie (z przyczyn technicznych skala na wydruku nie jest zachowana, natomiast zachowano proporcje pomiędzy wyliczonymi odległościami a wy- miarami siatki) 37 ryc. 14. Schemat relacji przestrzennych pomiędzy punktami w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich na przykładzie ukła- du 1992 (współrzędne punktów na podstawie Geoportalu) 38 ryc. 15. Schemat wykorzystania relacji przestrzennych w obrębie układu współrzędnych prostokątnych na przykładzie układu 1992 do wy- liczania odległości i lokalizacji szukanego punktu — zastosowanie azymutu topograficznego 40 ryc. 16. Schemat obrazujący powiązanie obiektu kościół (czerwone strzał- ki) na skanie starej mapy, np. typu „Messtischblatt”, z tym samym obiektem na współczesnej mapie (schemat). Po dociągnięciu punktu do podkładu metodą łączenia pojawiają się w odpowied- nich okienkach współrzędne kościoła (wykorzystano QGIS) 42 ryc. 17. a) schemat obrazujący sposób rejestracji skanu mapy przy po- mocy przypisania charakterystycznym punktom współrzędnych w danym układzie (tu: 1992); b) efekt przypisania widoczny w tabeli punktów kontrolnych, gdzie src to współrzędne skanu mapy, a dst to przypisane im wartości współrzędnych w ukła- dzie 1992 (wykorzystano QGIS) 44 ryc. 18. Podział map geograficznych ze względu na treść i skalę (na pod- stawie: Medyńska-Gulij, 2011) 59 ryc. 19. Podział ogólny elementów treści mapy 61 ryc. 20. Lokalizacja zamków w województwie śląskim — przykład metody sygnaturowej symbolicznej, w której do rozróżnienia obiektów zastosowano kolor (oprac. własne na podstawie danych z portalu Zamki Polskie: http://zamki.res.pl/) 78 ryc. 21. Kategorie dróg w miejscowości Wróblów — prezentacja zróżni- cowania hierarchii dróg za pomocą koloru i grubości linii (oprac.  własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski: http://mapy.geoportal.gov.pl/wss/service/img/guest/TOPO/ MapServer/WMSServer) 79 SpiS rYciN i tabeL 263 ryc. 22. Lasy okolic Orzesza — przykład zróżnicowania typu lasów za pomocą desenia; połączenie metody zasięgów (występowanie lasu i dominujący gatunek) z sygnaturową (typ lasu) (oprac. własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 80 ryc. 23. Formy strefy marginalnej lodowców Skimebreen i Bellingbreen (E Spitsbergen) — przykład zastosowania metody chorochroma- tycznej na mapie glacjo-geomorfologicznej z użyciem koloru i desenia: 1) rzeki, 2) zasięg lodowców w 1990 r., 3) zasięg lodow- ców w 1936 r., 4) jezioro, 5) morze, 6) nalodzia, 7) lodowiec gru- zowy, 8) lodowiec, 9) plaża, 10) sandr na morenie dennej, 11) morena denna, 12) morena boczna i środkowa, 13) stoki skalne (oprac. własne na podstawie sceny satelitarnej Terra ASTER © NASA AST_L1A.003:2025232924 z 7.08.2004 r.; zasięgi lodowców na podstawie mapy topograficznej C12 Markhambreen, 1:100 000, Norweski Instytut Polarny) 81 ryc. 24. Recesja czoła systemu lodowcowego Strongbreen uchodzącego do morza (E Spitsbergen) w latach: 1936, 1990, 2000 i 2013 — meto- da zasięgów (oprac. własne na podstawie materiałów kartograficz- nych i teledetekcyjnych udostępnionych na portalu TopoSvalbard: http://toposvalbard.npolar.no/, Norweski Instytut Polarny) 82 ryc. 25. Liczba ludności w miastach województwa wielkopolskiego (stan na 21.12.2014; według podziału administracyjnego na dzień 1.01.2016) — przykład metody kropkowej: a) o stałej wadze kropki, b) o wadze kropki zróżnicowanej na trzy kategorie pod względem liczby ludności (oprac. własne na podstawie Rocznika statystycznego województw 2014, GUS, stat.gov.pl) 84 ryc. 26. Liczba ludności w miastach województwa wielkopolskiego (stan na 21.12.2014; według podziału administracyjnego na dzień 1.01.2016) — przykład kartodiagramu prostego kołowego: a)  o skali ciągłej, b) o skali skokowej (oprac. własne na podstawie Rocznika statystycznego województw 2014, GUS) 85 ryc. 27. Struktura przestępstw w poszczególnych województwach Polski w 2014 r. (zgeneralizowana) — przykład kartodiagramu struk- turalnego (oprac. własne na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS) 86 ryc. 28. Najwięksi importerzy żywności i zwierząt żywych z Polski w 2014 r. w krajach UE (kierunki eksportu z Polski) — przykład kartodiagramu kierunkowego wektorowego (oprac. własne na podstawie Rocznika statystycznego województw 2014, GUS) 87 ryc. 29. Zalesienie w poszczególnych województwach Polski w 2013 r. — wizualizacja za pomocą kartogramu bryłowego z klasami barw według podziału naturalnego; wysunięcie Z proporcjonalne 264 SpiS rYciN i tabeL do wielkości zalesienia (oprac. własne na podstawie Rocznika statys tycznego województw 2013, GUS) 88 ryc. 30. Obliczanie temperatury powietrza w danym punkcie metodą interpolacji liniowej — schemat ilustrujący przykład 18 89 ryc. 31. Zastosowanie modelu TIN w interpolacji w QGIS: a) rozkład danych pomiarowych, b) model danych wektorowych oparty o siatkę nieregularnych trójkątów według funkcji sześciennej Clugha—Touchera, c) izarytmy i grid efektu interpolacji (barwy w odcieniach ciepłych) 90 ryc. 32. Modele danych rastrowych typu GRID uzyskane dzięki interpo- lacji danych pomiarowych w oprogramowaniu SAGA GIS: a) meto- dą NN, b) metodą IDW oraz c) metodą krigingu zwykłego 92 ryc. 33. Temperatura wód powierzchniowych Bałtyku (stan na 27.06.2016 r.) — prezentacja metodą izarytmiczną z barwami cieniowanymi pomiędzy niebieskim (najniższa wartość) i czer- wonym (najwyższa wartość) (oprac. własne na podstawie danych Swedish Meteorological and Hydrological Institute: https://www. smhi.se/en) 93 ryc. 34. Gęstość wąwozów w okolicach Parchatki (Płaskowyż Nałęczow- ski) — prezentacja metodą izarytmiczną wraz z barwami (oprac.  własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 94 ryc. 35. Przykład procesu generalizacji fragmentu rzeki Bug według algo- rytmu Douglasa—Peuckera wykonanej w QGIS za pomocą wtyczki SimpliPy (oprac. własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 97 ryc. 36. Fragment mapy okolic Wróblowa, składający się z 12 obiektów w warstwie lasy, którą należy zgeneralizować do skali 1:200 000  (oprac. własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topo- graficzna Polski) 99 ryc. 37. Przykład generalizacji warstwy lasów poprzez eliminację obiek- tów, łączenie i uproszczenie geometrii — fragment mapy okolic Wróblowa, której ostateczną skalą będzie 1:200 000 (oprac. włas- ne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 99 ryc. 38. Fragment mapy okolic Olsztyna k. Częstochowy prezentujący ukształtowanie powierzchni terenu za pomocą metody poziomi- cowej o cięciu poziomicowym 5 m (oprac. własne na podstawie warstwy WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 116 ryc. 39. Przykład prezentacji rzeźby metodą poziomicową przy cięciu  1,25 m wraz ze znacznikami spadku terenu dla wybranych wars t - wic (oprac. własne na podstawie warstwy WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 116 SpiS rYciN i tabeL 265 ryc. 40. ryc. 41. Fragment mapy okolic Olsztyna k. Częstochowy prezentu- jący ukształtowanie powierzchni terenu za pomocą metody hipsometrycznej (oprac. własne na podstawie warstwy WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 117 Przykłady skal barw w QGIS (fragment) do zastosowania m.in. w metodzie hipsometrycznej prezentacji rzeźby 117 ryc. 43. ryc. 42. Metoda cieniowania nałożona na barwy hipsometryczne w QGIS na przykładzie góry Knieje znajdującej się na SE od Olsztyna k. Częstochowy: a) azymut oświetlenia 250° (SW), b) azymut oświetlenia 300° (NW); wysokość źródła oświet- lenia w obu przypadkach to 40° (oprac. własne na podstawie warstwy WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 118 Prezentacja rzeźby okolic Olsztyna k. Częstochowy metodą hipsometryczną i cieniowania z efektem 3D; przewyższenie × 2,5 — wizualizacja w GRASS GIS 6.4 z wykorzystaniem op- cji NVIZ (oprac. własne na podstawie warstwy WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 119 Profil morfologiczny wzdłuż linii łamanej przez górę Knieje, wykonany w QGIS za pomocą Terrain profile z wtyczki Profi- le tool (oprac. własne na podstawie warstwy WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski; skalę pionową przewyższono ośmiokrotnie 119 Interfejs użytkownika w programie QGIS 2.14 Essen 130 ryc. i–1. ryc. i–2. Uruchamianie paneli w QGIS 130 ryc. i–3. Opcje narzędziowe dostępne w QGIS 131 ryc. i–4. Uruchamianie i instalowanie wtyczek w QGIS 132 ryc. i–5. Przycisk paska stanu w QGIS do ustawiania bieżącego układu współrzędnych projektu 133 ryc. 44. ryc. i–6. Wybór układu współrzędnych w QGIS za pomocą kodu ryc. i–7. ryc. i–8. EPSG 133 Ikona dodawania pliku modelu rastrowego do projektu w QGIS 134 Ikona dodawania plików modelu wektorowego do projektu w QGIS 135 Ikona dodawania warstwy WMS do projektu w QGIS 135 ryc. i–9. ryc. i–10. Wprowadzanie adresu serwera WMS do QGIS 136 ryc. i–11. Łączenie się z serwerem WMS w QGIS 137 ryc. i–12. ryc. i–13. Usuwanie warstwy z projektu w QGIS 138 ryc. i–14. Ikona zapisywania projektu w QGIS 137 ryc. i–15. Ikona przywracania widoku całego zasięgu projektu w QGIS 138 Ikona przywracania widoku całego zasięgu wybranej wars t- wy projektu w QGIS 138 266 SpiS rYciN i tabeL ryc. i–16. Nadawanie kolejności warstwom w QGIS — miejsce przesu- ryc. ii–1. ryc. ii–2. ryc. ii–3. ryc. ii–4. nięcia warstwy wskazuje czarna pozioma linia 139 Tabela punktów kontrolnych ze współrzędnymi w ukła- dzie 1992 odczytanymi z mapy tradycyjnej 141 Ładowanie do projektu QGIS warstwy tekstowej CSV przy użyciu ikony z paska narzędzi 142 Ładowanie pliku tekstowego CSV do projektu QGIS, gdzie w ustawieniach kolumny danych rozdziela znak średni- ka 142 Edycja w widoku QGIS warstwy punktów kontrolnych uzys- kanych z pobrania pliku tekstowego CSV — wyedytowano współrzędne punktów 142 ryc. ii–5. Uruchamianie narzędzia Georeferencer w QGIS, służącego do rejestracji skanu mapy za pomocą ikony paska narzędzi 143 ryc. ii–6. Wprowadzanie skanu mapy do okna Georeferencera QGIS za ryc. ii–7. ryc. ii–8. pomocą ikony paska narzędzi 143 Dodawanie punktów kontrolnych w Georeferencerze QGIS do rejestracji w danym układzie współrzędnych za pomocą ikony paska narzędzi 144 Przycisk łączenia punktu skanu mapy w oknie Georeference- ra QGIS z punktem na podkładzie w widoku projektu 144 ryc. ii–9. Usuwanie błędnie zarejestrowanego punktu z widoku Geore- ferencera QGIS za pomocą ikony paska narzędzi 145 ryc. ii–10. Uruchamianie ustawień przekształcenia (transformacji) w oknie Georeferencera QGIS za pomocą ikony paska na- rzędzi 145 ryc. ii–11. Uruchamianie korekty położenia punktów kontrolnych w oknie Georeferencera QGIS za pomocą ikony paska na- rzędzi 146 ryc. ii–12. Widoczna czerwona linia przesunięcia punktu kontrolnego po jego powiększeniu (tu: na przykładzie punktu osnowy geodezyjnej), co oznacza potrzebę niewielkiej korekty jego lokalizacji 146 ryc. ii–13. Widok punktów kontrolnych, tabeli GCP oraz informacji o błędach w oknie Georeferencera QGIS po korekcie. Błąd średni koryguje się ostatecznie dopiero po wciśnięciu funkcji Rozpocznij przekształcanie (Wykonaj) 146 ryc. ii–14. Uruchamianie algorytmu transformacyjnego i resamplingu (rektyfikacja) skanu mapy w QGIS za pomocą ikony paska narzędzi w oknie Georeferencera 147 ryc. ii–15. Wprowadzanie współrzędnych węzłów siatki kilometrowej w układzie 1992 podczas rejestracji skanu mapy w Georefe- rencerze QGIS 148 SpiS rYciN i tabeL 267 ryc. ii–16. Wprowadzanie do projektu QGIS układu współrzędnych zdefiniowanego przez użytkownika 149 ryc. iii–1. Przykład odpowiadającej sobie pary współrzędnych skanu mapy (116.4, –167.5) i współrzędnych mapy (480, 015) — schemat na podstawie fragmentu siatki NW narożnika mapy w skali 1:10 000 w układzie 1965 dla arkusza Szczeci- nek 333.324 (CODGiK) 150 ryc. iii–2. Tabela arkusza kalkulacyjnego z parami odpowiadających sobie współrzędnych dla narożników skanu i mapy w ukła- dzie 1965 w skali 1:10 000 (na podstawie arkusza Szczeci- nek 333.324, CODGiK) 150 ryc. iii–3. Linia trendu (typ Liniowy) zależności pomiędzy współrzęd- ną X skanu mapy a współrzędną X mapy w układzie 1965  zdefiniowana równaniem regresji prostoliniowej dla danych uzyskanych z arkusza Szczecinek 333.324 w układzie 1965, 1:10 000 (CODGiK) 151 ryc. iii–4. Przykład przeliczenia warstwy modelu rastrowego z ukła- du 1942 na 1992 za pomocą opcji zmiany odwzorowania w QGIS 152 ryc. iV–1. Uruchamianie narzędzia pomiaru w QGIS za pomocą ikony paska narzędzi 153 ryc. iV–2. Pomiar odległości odcinka drogi w QGIS 153 ryc. iV–3. Pomiar powierzchni obiektu w QGIS 154 ryc. iV–4. Wyświetlanie linii pionowych siatki w widoku QGIS o okreś- lonym odstępie i przesunięciu 154 ryc. iV–5. Pomiar dwuetapowy azymutu topograficznego w QGIS z punktu o wysokości 96,7 m n.p.m. na punkt 92 m n.p.m. z wykorzystaniem linii siatki 155 ryc. iV–6. Pomiar azymutu topograficznego z punktu o wysokości  93,8 m n.p.m. na punkt 96,7 m n.p.m. — otrzymaną wartość ujemną pomiaru należy odjąć od 360° 155 ryc. iV–7. Kolumny AREA i PERIMETER dodane do warstwy powierzch- niowej lasów w wyniku zastosowania narzędzi geometrii QGIS 156 ryc. iV–8. Wygenerowanie parametrów statystycznych dla pola powierzchni w warstwie lasów za pomocą narzędzi analizy QGIS 157 ryc. iV–9. Nowa kolumna LENGTH dodana do warstwy liniowej dróg za pomocą narzędzi geometrii QGIS 158 ryc. iV–10. Kolumny geometrii XCOORD i YCOORD dodane do tabeli atrybutów warstwy punktów osnowy geodezyjnej za pomocą narzędzi geometrii QGIS 159 268 SpiS rYciN i tabeL ryc. iV–11. Wygenerowanie węzłów składających się na kontur poligonu osadnika jako warstwy punktowej za pomocą narzędzi geo- metrii QGIS 159 ryc. iV–12. Wyświetlanie liczby obiektów w widoku warstw składających się na dany plik grafiki wektorowej w QGIS 160 ryc. V–1. Wybór koloru standardowego dla wypełnienia warstwy powierzchniowej w QGIS 161 ryc. V–2. Wprowadzanie koloru pistacjowego dla warstwy poligonowej w QGIS poprzez wklejenie kodu HTML; powyżej widoczne także wartości składowych barw dla modelu HSV i RGB 162 ryc. V–3. Wzory wypełnień poligonów w QGIS dostępne w bibliotece ryc. V–4. ryc. V–5. ryc. V–6. ryc. V–7. ryc. V–8. ryc. V–9. w zakładce „Styl” 162 Przykład zmiany stylu domyślnego „dotted” z biblioteki wy- pełnień QGIS na styl użytkownika i zapis nowego stylu 163 Różnicowanie wyglądu warstwy liniowej w QGIS poprzez kolor, szerokość i styl linii 164 Biblioteka stylów linii w QGIS i możliwość ich modyfikacji na styl własny użytkownika 164 Przykład wyboru symbolu z czcionki Webdings dla zobrazo- wania wyglądu warstwy punktowej budynków mieszkalnych w QGIS 165 Przykład wyboru symbolu dla budynków mieszkalnych ze znaczników SVG dostępnych w QGIS 165 Projektowanie symbolu punktowego własnego użytkownika w QGIS dla warstwy punktów osnowy geodezyjnej 166 ryc. V–10. Zapisanie własnego stylu Osnowa w bibliotece symboli punk- towych programu QGIS 166 ryc. V–11. Przykład tabeli atrybutów w QGIS dla warstwy budynków użyteczności publicznej — wiersze zawierają trzy obiekty opisane atrybutem id, czyli kolejnym numerem, oraz atrybu- tem tekstowym rodzaj, który mówi o charakterze obiektów pod względem ich funkcji 167 ryc. V–12. Otwieranie tabeli atrybutów w QGIS za pomocą ikony na pasku narzędzi 168 ryc. V–13. Wprowadzanie w QGIS reguły pozwalającej zaprojektować symbol prezentujący kościół w warstwie budynków użytecz- ności publicznej 168 ryc. V–14. Przykład stylizacji obiektów w QGIS w warstwie budynków ryc. V–15. ryc. V–16. użyteczności publicznej 169 Ikona wyboru obiektu w projekcie QGIS za pomocą ikony paska narzędzi „Zaznacz obiekty w obszarze lub wskazując” 169 Ikona usuwania wyboru obiektów ze wszystkich warstw w QGIS 170 SpiS rYciN i tabeL 269 ryc. V–17. Podświetlenie wybranego obiektu w QGIS w tabeli atrybutów (niebieski) i w widoku projektu (żółty) 170 ryc. V–18. Wprowadzanie reguły wyboru obiektu do stylizacji do okien- ka „Filtr” w QGIS na bazie indywidualnego numeru id 171 ryc. V–19. Przykład ustalania kolejności wyświetlania zróżnicowanych obiektów w jednej warstwie w QGIS poprzez poziomy wy- świetlania i ich stylizację 171 ryc. V–20. Przykład stylu dla linii w QGIS, gdzie łączenia obiektów nie prezentują się atrakcyjnie 172 ryc. V–21. Zrównywanie poziomów wyświetlania warstw stylu w celu usunięcia złączeń obiektów w QGIS 172 ryc. V–22. Fragment projektu w QGIS z etykietami tekstowymi dla warstwy budynków użyteczności publicznej oraz z etykietami liczbowymi dla warstwy punktów osnowy geodezyjnej 173 Formaty plików składających się na shapefile, generowane w QGIS 174 ryc. Vi–1. ryc. Vi–2. Obiekty o geometrii punktowej w QGIS charakteryzowane lokalizacją X, Y (tu: w układzie współrzędnych 1992) 175 ryc. Vi–3. Obiekty o geometrii liniowej charakteryzowane współrzęd- nymi węzłów (punktów, tu: niewyświetlone), odległoś- ciami pomiędzy węzłami i kierunkiem wektoryzacji (strzałka) 175 ryc. Vi–4. Połączone liniami węzły w zamknięty kształt pozwalają uzyskać obiekt powierzchniowy — poligon 176 ryc. Vi–5. Tworzenie warstwy modelu wektorowego w QGIS za pomocą Ikony na pasku narzędzi 176 ryc. Vi–6. Okno dialogowe do utworzenia nowej warstwy modelu wek- torowego o geometrii powierzchniowej w QGIS z wprowadzo- nym atrybutem tekstowym i liczbowym 177 ryc. Vi–7. Uruchamianie możliwości wektoryzacji poprzez aktywację ikony „Tryb edycji” w QGIS. Aktywność warstwy jest sygna- lizowana symbolem kredki wyświetlającej się na ikonie przy nazwie pliku w widoku warstw 177 ryc. Vi–8. Przykład działki leśnej nr 955 o drzewostanie sosnowym z widoczną polaną w postaci białej plamy 178 ryc. Vi–9. Uruchamianie procesu wektoryzacji obiektu powierzchnio- wego w QGIS poprzez ikonę „Dodaj obiekt” 178 ryc. Vi–10. Wektoryzacja: a) sczytywanie konturu obiektu powierzch- niowego w QGIS; b) widoczne węzły wektoryzacji (czerwone krzyże) po zakończeniu 179 ryc. Vi–11. Przykład okna dialogowego atrybutów dla wektoryzowanej warstwy powierzchniowej w QGIS 179 270 SpiS rYciN i tabeL ryc. Vi–12. Zapisywanie zwektoryzowanych obiektów w warstwie w QGIS za pomocą ikony zapisu edycji 179 ryc. Vi–13. Uruchamianie opcji eliminowania z poligonu w QGIS obiek- tów innej warstwy powierzchniowej za pomocą narzędzia zaawansowanej digitalizacji 180 ryc. Vi–14. Efekt wektoryzacji warstwy powierzchniowej lasów z uwzględnieniem powierzchni polany 180 ryc. Vi–15. Wektoryzacja sąsiadujących obiektów w QGIS z wykorzysta- niem włączonej opcji przyciągania 181 ryc. Vi–16. Uruchamianie procesu wektoryzacji obiektów liniowych w QGIS za pomocą ikony „Dodaj obiekt” — zmiana ikony w stosunku do obiektów powierzchniowych (por. ryc. Vi–9) 182 ryc. Vi–17. Wektoryzacja obiektów liniowych: a) podkład rastrowy rzek o różnej grubości; b) efekt ich wektoryzacji w QGIS wzdłuż kształtu (granatowa linia) 182 ryc. Vi–18. Uruchamianie procesu wektoryzacji w warstwie punktowej w QGIS za pomocą ikony „Dodaj obiekt”, specyficznej dla tej geometrii 183 ryc. Vi–19. Symbolika geometrii warstw modeli wektorowych w QGIS widoczna w widoku warstw 183 ryc. Vi–20. Dodawanie nowej kolumny w tabeli atrybutów przy urucho- mionym „Trybie edycji” 183 ryc. Vi–21. Usuwanie kolumn z tabeli atrybutów w QGIS przy włączo- nym „Trybie edycji” 184 ryc. Vi– 22. Edycja zawartości tabeli atrybutów warstwy poligonowej „lasy” w QGIS za pomocą wtyczki „Table Manager” 184 ryc. Vi–23. Uruchamianie edycji wierzchołków na pasku narzędzi w QGIS przy włączonym „Trybie edycji” warstwy 185 ryc. Vi–24. Podświetlony na niebiesko wierzchołek w QGIS do usunięcia z warstwy o błędnej geometrii 185 ryc. Vi–25. Dodanie trzeciego wierzchołka do warstwy w QGIS w celu dociągnięcia jej do trzech wierzchołków warstwy sąsiedniej, by usunąć lukę (włączona opcja przyciągania obiektów) 185 ryc. Vi–26. Wyłączanie wypełnienia warstwy w QGIS w celu wykrycia ewentualnych błędów geometrii 186 ryc. Vii–1. Przykładowe ustawienia kompozycji w oknie wydruku QGIS 187 ryc. Vii–2. Osadzanie treści mapy w wydruku QGIS za pomocą ikony paska narzędzi 188 ryc. Vii–3. Przykład osadzenia mapy w wydruku QGIS — mapa jeszcze niewykadrowana 188 SpiS rYciN i tabeL 271 ryc. Vii–4. Odczytanie przykładowych współrzędnych X min i Y min projektu (lewy dolny narożnik warstw wskazany strzałką) 189 ryc. Vii–5. Przykład kadrowania mapy w wydruku QGIS do granic obszaru zaznaczenia (czarna ramka) za pomocą skrajnych współrzędnych warstw projektu 189 ryc. Vii–6. Aktywowanie blokady obiektu w wydruku QGIS 190 ryc. Vii–7. Opcje wprowadzania siatki kilometrowej do wydruku QGIS z odstępami linii co 500 m 190 ryc. Vii–8. Sekcja wyboru i stylizacji ramki mapy dla wydruku QGIS 191 ryc. Vii–9. Przykład wprowadzonych parametrów wyświetlania współ- rzędnych dla wydruku QGIS 191 ryc. Vii–10. Efekt wprowadzenia do wydruku QGIS siatki kilometrowej wraz z jej opisem 192 ryc. Vii–11. Wstawianie legendy do wydruku QGIS za pomocą ikony paska narzędzi 192 ryc. Vii–12. Przykład usuwania (ew. dodawania ↠ plus) pozycji legendy z wydruku QGIS 193 ryc. Vii–13. Przykład legendy w wydruku QGIS ze skorygowanym i uzu- pełnionym tekstem objaśnienia znaków 193 ryc. Vii–14. Wprowadzanie podziałki liniowej do wydruku QGIS za pomo- cą ikony paska narzędzi 194 ryc. Vii–15. Wybór stylu skali dla wydruku QGIS 194 ryc. Vii–16. Przykład prostej podziałki liniowej w wydruku QGIS składa- jącej się z dwóch prawych segmentów o wartości 250 m 195 ryc. Vii–17. Uruchamianie opcji wprowadzania tekstu do wydruku QGIS za pomocą ikony paska narzędzi 195 ryc. Vii–18. Przykład kompozycji wydruku z rozmieszczeniem elemen- tów mapy, w tym elementów tekstowych 195 ryc. Vii–19. Opcje zapisu / eksportu wydruku QGIS dostępne z paska menu 196 ryc. Viii–1. Przykład przygotowanej w arkuszu kalkulacyjnym tabeli (fragment z nagłówkami) z danymi dotyczącymi powierzchni zasiewów i plonów podstawowych w 2014 r. do połączenia z warstwą wektorową województw Polski (dane na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS, danepub liczne.gov.pl) 197 ryc. Viii–2. Przykład powiązania tabeli atrybutów (fragment) wars twy województw Polski w QGIS z tabelą zewnętrzną CSV — pobranie zawartości kolumn plony i zasiewy (zob.  ryc. Viii–1; dane na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS) 198 272 SpiS rYciN i tabeL ryc. Viii–3. Histogramy prezentujące rozkład wartości powierzchni zasiewów zbóż podstawowych w Polsce w 2014 r. według klasyfikatorów dostępnych w QGIS (na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS) 199 ryc. Viii–4. Prezentacja zróżnicowania udziału powierzchni zasiewów zbóż podstawowych w całkowitej powierzchni województw w Polsce w 2014 r. metodą kartogramu w QGIS: a) według równego podziału; b) według naturalnego podziału (dane na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS) 200 ryc. Viii–5. Ustalanie wielkości symbolu w danej klasie dla potrzeb wizualizacji plonów zbóż podstawowych w Polsce w 2014 r. za pomocą kartodiagramu prostego symbolicznego w QGIS (dane na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS) 201 ryc. Viii–6. Powierzchnia zasiewów a plony zbóż podstawowych w Pol- sce w 2014 r. — przykład mapy tematycznej, w której jako metodę prezentacji danych wybrano kartogram i kartodia- gram prosty symboliczny według podziału naturalnego; wielkość symbolu dla plonów przyrasta według ciągu aryt- metycznego (oprac. własne na podstawie Rocznika statys- tycznego województw 2015, GUS) 202 ryc. Viii–7. Wybór atrybutów do utworzenia kartodiagramu struktural- nego w QGIS w zakładce „Wykresy” 204 ryc. Viii–8. Struktura miejsc noclegowych w Polsce w 2014 r. — przykład mapy tematycznej w QGIS, w której wykorzystano metodę kartodiagramu strukturalnego (oprac. własne na podstawie Rocznika statystycznego województw 2015, GUS) 205 ryc. iX–1. Lokalizacja punktów pomiarowych wilgotności względnej powietrza w Polsce 19 sierpnia 2017 r. o godzinie 12:00 UTC (na podstawie danych OGIMET: https://www.ogimet.com/ cgi-bin/gsynres?lang=en state=Pola osum=no fmt=html ord=REV ano=2017 mes=08 day=19 hora=12 ndays=1 Send=send) 207 Ikona do interpolacji dostępna na pasku narzędzi w QGIS 207 ryc. iX–2. ryc. iX–3. Uruchamianie opcji przycinania rastra do maski w narzę- dziach Geoprocesingu w QGIS 208 ryc. iX–4. Wilgotność względna w Polsce 19 sierpnia 2017 r. o godzinie  12:00 UTC — przykład zastosowania skali barwnej skokowej dla rastra prezentującego efekt interpolacji metodą IDW w QGIS (na podstawie danych OGIMET) 209 ryc. iX–5. Wilgotność względna w Polsce 19 sierpnia 2017 r. o godzinie  12:00 UTC — przykład mapy izarytmicznej o cięciu 2,5 SpiS rYciN i tabeL 273 wilgotności względnej z barwami w odcieniach niebieskiego (na podstawie danych OGIMET) 210 ryc. iX–6. Sieć triangulacyjna łącząca punkty pomiarowe wilgotności względnej w Polsce 19 sierpnia 2017 r. o godzinie 12:00 UTC powstająca podczas interpolacji danych metodą TIN (na podstawie danych OGIMET) 211 ryc. iX–7. Rozkład wartości wilgotności względnej w Polsce 19 sierpnia  2017 r. o godzinie 12:00 UTC uzyskany dzięki interpolacji metodą TIN w QGIS — przykład mapy izarytmicznej o cięciu  2,5 wilgotności względnej z barwami w odcieniach niebies- kiego (na podstawie danych OGIMET) 212 ryc. iX–8. Rozkład wartości wilgotności względnej w Polsce 19 sierpnia  2017 r. o godzinie 12:00 UTC uzyskany dzięki interpolacji metodą TIN w QGIS — dane pomiarowe zostały wzbogacone o wartości z terenów przygranicznych krajów sąsiednich w celu wyeliminowania luk po przycięciu grida maską (na podstawie danych OGIMET) 213 ryc. iX–9. Okno dialogowe kadrowania pliku modelu rastrowego za pomocą maski wektorowej w SAGA GIS 214 ryc. X–1. ryc. X–2. ryc. iX–10. Rozkład wartości wilgotności względnej w Polsce 19 sierpnia  2017 r. o godzinie 12:00 UTC — wydruk grida po interpolacji metodą NN (na podstawie danych OGIMET) 215 Sieć dróg po eliminacji odcinków krótszych niż 1000 m jako efekt wykorzystania eksperymentalnej wtyczki Generalizer w QGIS — algorytm Remove small objects (oprac. własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 217 Zgeneralizowane opracowanie rozmieszczenia dróg i ich kategorii w QGIS — przykład wykorzystania stylizacji opartej na regułach po wprowadzeniu wyrażenia warun- kowego CASE, by w każdej kategorii wyświetlały się tylko odcinki dłuższe niż 1000 m; wygenerowano wcześniej kolumnę LENGTH za pomocą narzędzi geometrii wektora; zrezygnowano z kategorii „drogi gruntowe” (oprac. własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 218 Przykład wprowadzenia wyrażenia warunkowego CASE do filtra w stylizacji opartej na regułach w QGIS na przykładzie warstwy dróg o różnej kategorii 219 Tabela atrybutów warstwy dróg z wyliczoną długością poszczególnych obiektów — efekt zastosowanego filtra zaawansowanego z wyrażeniem warunkowym CASE w celu usunięcia odcinków dróg krótszych niż 1000 m 219 ryc. X–4. ryc. X–3. 274 SpiS rYciN i tabeL ryc. X–5. ryc. X–6. ryc. X–7. ryc. X–8. Sieć dróg przed i po procesie generalizacji polegającej na zmniejszeniu liczby węzłów składających się na obiekty w warstwie — przy tolerancji upraszczania 100 m liczba węzłów w tej warstwie zmniejszyła się z 1299 do 475  (oprac. własne na podstawie serwera WMS Rastrowa Mapa Topograficzna Polski) 221 Budynki centralnej części Toszka po operacji zamknięcia w QGIS (operacja morfologii matematycznej łącząca dyla- tację z erozją) — zastosowanie bufora i bufora ujemnego o stałej wielkości odpowiednio 50 i –50 m (oprac. własne na podstawie danych © autorzy OpenStreetMap, licencja: www. opendatacommons.org/licenses/odbl) 223 Strefa zwartej zabudowy centralnej części Toszka powstała w QGIS w wyniku uproszczenia kształtu bufora budynków — kształt strefy zabudowanej zgeneralizowano za pomocą na- rzędzia wektora Uprość geometrię z tolerancją upraszczania  10 m (oprac. własne na podstawie danych © autorzy Open- StreetMap, licencja: www.opendatacommons.org/licenses/ odbl) 224 Przykład zastąpienia kształtu lodowców (szare poligony) centroidami w postaci kartodiagramu prostego kołowego (punkty) — przyspieszenie tempa recesji powierzchniowej lodowców zakończonych na lądzie w środkowej części Spits- bergenu w okresie 2000—2014 w stosunku do lat 1936— 2000 (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:100 000 z Norweskiego Instytutu Polarnego oraz scen satelitarnych Landsat 7 i 8 z lat 2000 i 2014, USGS) 225 ryc. Xi–1. Prezentacja rzeźby okolic Barlinka w QGIS metodą poziomi- cową o cięciu warstwicowym 5 m (oprac. własne na podsta- wie map topograficznych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arkusze: 351.423 Barlinek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Oku- nie, 351.424 Krzynki; Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, Kraków) 227 Ikona wprowadzania wyrażenia dla wybranych etykiet w QGIS 227 ryc. Xi–2. ryc. Xi–3. Przykład wprowadzonego wyrażenia dla etykiet w QGIS, poz- walającego wyświetlić na mapie tylko poziomice podzielne przez 10 w danym przedziale wysokościowym 228 ryc. Xi–4. Prezentacja rzeźby okolic Barlinka w QGIS metodą zagęsz- czonych poziomic o cięciu warstwicowym 0,5 m z etykie- towaniem warunkowym dla wartości izolinii podzielnych przez 10 (oprac. własne na podstawie map topograficznych SpiS rYciN i tabeL 275 w skali 1:10 000 w układzie 1965, arkusze: 351.423 Barli- nek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 229 ryc. Xi–5. Przykład prezentacji rzeźby okolic Barlinka w QGIS za pomocą barw hipsometrycznych — wykorzystanie gotowej palety RdYlGn z odwróceniem kolorów w trybie ciągłym; interpolacja koloru dyskretna (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arku- sze: 351.423 Barlinek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 230 ryc. Xi–6. Przykład opracowanej przez użytkownika QGIS skali barw hipsometrycznych dla obszaru wysokościowego  70—100 m n.p.m. z przedziałami co 5 m 231 ryc. Xi–7. Prezentacja rzeźby okolic Barlinka w QGIS metodą barw hip- sometrycznych i zagęszczonych poziomic o cięciu warstwico- wym 0,5 m (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arkusze: 351.423 Barli- nek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 231 ryc. Xi–8. Przykład prezentacji rzeźby okolic Barlinka w QGIS za pomo- cą cieniowania w odcieniach szarości — przy oświetleniu o azymucie 300° i wysokości 40° (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arku- sze: 351.423 Barlinek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 233 ryc. Xi–9. Prezentacja rzeźby okolic Barlinka w QGIS metodą barw hipsometrycznych z cieniowaniem przy oświetleniu o azy- mucie 300° i wysokości 40° (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arkusze:  351.423 Barlinek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 234 ryc. Xi–10. Ikona uruchamiająca wtyczkę Qgis2threejs, dostępna na pasku narzędzi QGIS po jej zainstalowaniu — narzędzie do prezentacji rzeźby z efektem 3D 235 ryc. Xi–11. Prezentacja rzeźby okolic Barlinka w QGIS metodą barw hipsometrycznych i zagęszczonych poziomic z dodaniem efektu 3D uzyskanego za pomocą wtyczki Qgis2threejs (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali  1:10 000 w układzie 1965, arkusze: 351.423 Barlinek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 235 ryc. Xi–12. Okno powitalne GRASS GIS 6.4 z założoną nową lokacją i mapsetem projektu 236 276 SpiS rYciN i tabeL ryc. Xi–13. Wizualizacja rzeźby w GRASS GIS 6.4 metodą barw hipsome- trycznych w widoku 2D — typ barw elevation (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:10 000 w ukła- dzie 1965, arkusze: 351.423 Barlinek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 237 ryc. Xi–14. Prezentacja rzeźby okolic Barlinka w GRASS GIS 6.4 za pomo- cą barw hipsometrycznych w typie elevation z cieniowaniem i efektem 3D uzyskanym dzięki narzędziu NVIZ; przewyższe- nie 5-krotne (oprac. własne na podstawie map topograficz- nych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arkusze: 351.423 Bar- linek Pd., 351.442 Danków, 351.441 Okunie, 351.424 Krzynki; GUGiK, PPG–K, Kraków) 238 ryc. Xi–15. Ikona wtyczki Terrain profile na pasku narzędzi QGIS umoż- liwiająca generowanie profili morfologicznych 239 ryc. Xi–16. Wygenerowany w QGIS profil morfologiczny dla okolic Barlinka na linii SW—NE z wykorzystaniem wtyczki Profile tool ↠ Terrain profile (oprac. własne na podstawie map topograficznych w skali 1:10 000 w układzie 1965, arkusze:  351.423 Barlinek Pd
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Moja mapa. Tworzenie map w technologiach geoinformacyjnych. Przewodnik uzupełniający do laboratoriów z podstaw kartografii + Płyta CD
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: