Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00555 010956 7499526 na godz. na dobę w sumie
Muzyka klasyczna dla bystrzaków. Wydanie II - ebook/pdf
Muzyka klasyczna dla bystrzaków. Wydanie II - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 344
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-2761-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).
Znajomość muzyki klasycznej i zamiłowanie do jej słuchania oznacza, że jest się osobą dojrzałą i wyrobioną kulturalnie. Może świadczyć o klasie i wysokiej inteligencji, a przy tym o wrażliwości. Przecież wiadomo, że muzyka łagodzi obyczaje! Tymczasem wielu z nas, choć niechętnie się do tego przyznaje, zwyczajnie nie rozumie muzyki klasycznej i specjalnie za nią nie przepada. A szkoda, bo świat muzyki klasycznej jest piękny, tajemniczy, rozbudzający emocje - i bardzo, ale to bardzo wciągający!
Trzymasz w dłoni książkę napisaną przez wybitnych muzyków o wielkiej pasji. Dzięki tej pozycji łatwo i w zabawny sposób zyskasz wiedzę na temat teorii muzyki, kompozycji, orkiestracji oraz głównych kierunków w muzyce. Dowiesz się, na czym polegał geniusz Bacha i dlaczego Beethoven zmienił świat muzyki w przedziwny sposób. Łatwiej wybierzesz spośród ogromu muzyki klasycznej te utwory, które przyniosą Ci najwięcej radości. Ale przede wszystkim odkryjesz przedziwny ogród emocji, wzruszeń i uniesień, które może przynieść muzyka pełna czaru, piękna, mocy i subtelności - muzyka klasyczna.

Zasłuchaj się w muzyce klasycznej, poznaj ją - i pokochaj!

Dowiedz się: W tej książce znajdziesz: Poza książką znajdziesz wyczerpujący, świetnie przygotowany materiał muzyczny, który:
David Pogue przez dziesięć lat prowadził musicale na Broadwayu w Nowym Jorku. Autor świetnie sprzedających się poradników dotyczących muzyki i zaawansowanych technologii. Jego artykuły ukazują się w takich pismach, jak „New York Times” czy „Scientific American”.

Scott Speck jest wybitnym dyrygentem. Koncertował m.in. w Chicago, Moskwie, Londynie, Paryżu i wszędzie dał się poznać jako dyrygent o osobowości zwycięzcy, a przy tym pełen pasji i wyczucia. Autor kilku bardzo lubianych książek popularyzujących wiedzę o muzyce klasycznej i balecie.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginału: Classical Music For Dummies, Second Edition Tłumaczenie: Olga Kwiecień ISBN: 978-83-283-2760-3 Original English language edition Copyright © 2015 by John Wiley Sons, Inc., Hoboken, New Jersey. All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form. This translation published by arrangement with John Wiley Sons, Inc. Oryginalne angielskie wydanie Copyright © 2015 by John Wiley Sons, Inc., Hoboken, New Jersey. Wszelkie prawa, włączając prawo do reprodukcji całości lub części w jakiejkolwiek formie, zarezerwowane. Tłumaczenie opublikowane na mocy porozumienia z John Wiley Sons, Inc. Translation copyright © 2016 by Helion S.A. Wiley, the Wiley Publishing Logo, For Dummies, Dla Bystrzaków, the Dummies Man logo, Dummies.com, Making Everything Easier, and related trade dress are trademarks or registered trademarks of John Wiley Sons, Inc. and/or its affiliates in the United States and/or other countries. Used by permission. Wiley, the Wiley Publishing Logo, For Dummies, Dla Bystrzaków, the Dummies Man logo, Dummies.com, Making Everything Easier, i związana z tym szata graficzna są markami handlowymi John Wiley and Sons, Inc. i/lub firm stowarzyszonych w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach. Wykorzystywane na podstawie licencji. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Pliki z przykładami omawianymi w książce można znaleźć pod adresem: ftp://ftp.helion.pl/przyklady/muklby.zip Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://septem.pl/user/opinie/muklby Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: septem@septem.pl WWW: http://septem.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:258)ci O autorach ....................................................................................................................15 Podzi(cid:218)kowania od autorów ...........................................................................................17 Wst(cid:218)p ............................................................................................................................19 O ksi(cid:200)(cid:285)ce .........................................................................................................................................19 Naiwne za(cid:239)o(cid:285)enia ..............................................................................................................................20 Ikony u(cid:285)yte w ksi(cid:200)(cid:285)ce ........................................................................................................................20 Oprócz ksi(cid:200)(cid:285)ki ..................................................................................................................................21 Co dalej ...........................................................................................................................................21 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Zaczynamy przygod(cid:218) z muzyk(cid:200) klasyczn(cid:200) ... 23 Rozdzia(cid:239) 1: Otwieramy muzyczn(cid:200) ostryg(cid:218) ......................................................................25 Czym naprawd(cid:218) jest muzyka klasyczna? .............................................................................................25 Jak pozna(cid:202), czy w ogóle to lubisz? ......................................................................................................26 Siedem nawyków twórczych kompozytorów .........................................................................................26 Muzyka p(cid:239)yn(cid:200)ca z serca ................................................................................................................26 Struktura, któr(cid:200) mo(cid:285)na poczu(cid:202) ......................................................................................................27 Kreatywno(cid:258)(cid:202) i oryginalno(cid:258)(cid:202) ...........................................................................................................27 Wyraz ludzkich emocji ..................................................................................................................27 Utrzymywanie uwagi s(cid:239)uchacza .....................................................................................................28 Muzyka (cid:239)atwa do zapami(cid:218)tania ......................................................................................................28 Muzyka, która porusza Ci(cid:218) do g(cid:239)(cid:218)bi ...............................................................................................29 Rozdzia(cid:239) 2: Ca(cid:239)a historia muzyki na 80 stronach ...........................................................31 Zrozumienie, sk(cid:200)d si(cid:218) wzi(cid:218)(cid:239)a muzyka klasyczna ...................................................................................31 (cid:165)piewanie przez ca(cid:239)y dzie(cid:241): (cid:258)redniowiecze ..........................................................................................32 Chora(cid:239) gregoria(cid:241)ski .......................................................................................................................32 Mnich imieniem Guido .................................................................................................................33 Ofiara spe(cid:239)niona ...........................................................................................................................33 Nowe narodziny: renesans .................................................................................................................33 Powstanie madryga(cid:239)u ....................................................................................................................34 Narodziny opery ...........................................................................................................................35 Poleć książkęKup książkę 6 Muzyka klasyczna dla bystrzaków Czas wzrusze(cid:241): era baroku .................................................................................................................35 Szale(cid:241)cze nuty .............................................................................................................................36 Królowie, ksi(cid:218)(cid:285)a i inni bogacze ......................................................................................................36 Antonio Vivaldi ...........................................................................................................................37 Georg Friedrich Händel ...............................................................................................................38 Jan Sebastian Bach .......................................................................................................................40 Zacie(cid:258)nianie gorsetu: klasycyzm .........................................................................................................43 Joseph Haydn ..............................................................................................................................43 Wolfgang Amadeusz Mozart ........................................................................................................45 Ludwig van Beethoven: cz(cid:239)owiek, który zmieni(cid:239) wszystko .................................................................49 Schubert i jego Lieder ...................................................................................................................53 Felix Mendelssohn .......................................................................................................................55 Zakocha(cid:202) si(cid:218): beznadziejni romantycy ................................................................................................57 Carl Maria von Weber ..................................................................................................................57 Hector Berlioz .............................................................................................................................58 Fryderyk Chopin ..........................................................................................................................61 Robert Schumann ........................................................................................................................63 Johannes Brahms ..........................................................................................................................65 Supergwiazdy: Paganini i Liszt .....................................................................................................67 Liszt idzie w (cid:258)lady Paganiniego .....................................................................................................68 Richard Wagner ..........................................................................................................................69 Strauss i Mahler ...........................................................................................................................70 Cze(cid:258)(cid:202) dla flagi: nuty narodowe w muzyce klasycznej ............................................................................73 Bed(cid:257)ich Smetana ..........................................................................................................................74 Antonín Dvo(cid:257)ák ...........................................................................................................................75 Zaproszenie do Ameryki ..............................................................................................................76 Edvard Grieg ...............................................................................................................................77 Jean Sibelius ................................................................................................................................78 Carl Nielsen .................................................................................................................................79 Glinka i Pot(cid:218)(cid:285)na Gromadka ..........................................................................................................80 Piotr Czajkowski ..........................................................................................................................82 Sergiusz Rachmaninow .................................................................................................................84 Muzyka powa(cid:285)na w XX w. i pó(cid:283)niej ..................................................................................................85 Debussy i Ravel ...........................................................................................................................86 Igor Strawi(cid:241)ski .............................................................................................................................88 Sergiusz Prokofiew .......................................................................................................................90 Dymitr Szostakowicz ....................................................................................................................91 Druga Szko(cid:239)a Wiede(cid:241)ska ..................................................................................................................93 Amerykanie ......................................................................................................................................94 Rozdzia(cid:239) 3: Jak rozpozna(cid:202) sonat(cid:218)? ............................................................................... 99 Symfonie ..........................................................................................................................................99 Pierwsza cz(cid:218)(cid:258)(cid:202): dziarska i (cid:285)ywa ...................................................................................................100 Druga cz(cid:218)(cid:258)(cid:202): powolna i liryczna ...................................................................................................101 Trzecia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202): taneczna ...............................................................................................................101 Rozhukany fina(cid:239) .........................................................................................................................101 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci 7 Sonaty i sonatiny .............................................................................................................................102 Koncerty ........................................................................................................................................103 Struktura koncertu ......................................................................................................................103 Kadencja ...................................................................................................................................104 Ta(cid:241)ce i suity ...................................................................................................................................105 Serenady i divertimenta ...................................................................................................................106 Tematy i wariacje ............................................................................................................................107 Fantazje i rapsodie ..........................................................................................................................108 Poematy symfoniczne .......................................................................................................................109 Lieder, czyli pie(cid:258)ni ...........................................................................................................................109 Lider w pisaniu Lieder ................................................................................................................110 Formy pie(cid:258)ni ..............................................................................................................................110 Oratoria i inne utwory dla chóru ......................................................................................................111 Opery, operetki i arie ......................................................................................................................111 Uwertury i preludia ..........................................................................................................................112 Balet i baleriny ...............................................................................................................................112 Kwartety smyczkowe i inne zespo(cid:239)y instrumentów ..............................................................................114 Po co w ogóle komu forma? .............................................................................................................115 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) II: S(cid:239)uchaj! ................................................ 117 Rozdzia(cid:239) 4: Prosty koncertowy przewodnik przetrwania autorstwa Dave’a i Scotta ....119 Przygotowa(cid:202) si(cid:218) czy nie? .................................................................................................................119 Kiedy przyby(cid:202) na koncert? ...............................................................................................................120 Czy na (cid:165)wi(cid:218)to wiosny mam i(cid:258)(cid:202) w przepasce na biodra? .....................................................................120 Poradnik smakosza — co zje(cid:258)(cid:202) przed koncertem? ..............................................................................121 Gdzie usi(cid:200)(cid:258)(cid:202) i jak zdoby(cid:202) najlepsze bilety? ........................................................................................122 Klaska(cid:202) czy nie klaska(cid:202)? — oto jest pytanie ......................................................................................123 Dlaczego nikt nie klaszcze? .........................................................................................................124 Wi(cid:218)cej o zwariowanym zwyczaju nieklaskania ...............................................................................124 Kogo zabra(cid:202) ze sob(cid:200) i z kim zostawi(cid:202) psa? ........................................................................................125 Na jaki koncert pój(cid:258)(cid:202) na randk(cid:218), a na jaki lepiej nie? .........................................................................126 Rzut oka na program .......................................................................................................................127 Typowy format koncertowy .........................................................................................................127 I wreszcie muzyka .......................................................................................................................129 Inny rodzaj programu ..................................................................................................................130 Rola koncertmistrza ........................................................................................................................132 Strojenie ....................................................................................................................................132 Obracanie, kr(cid:218)cenie, pchanie i ci(cid:200)gni(cid:218)cie ......................................................................................132 Wchodzi dyrygent ...........................................................................................................................133 Zrozumienie interpretacji ............................................................................................................134 Podzia(cid:239) czasu .............................................................................................................................135 Opis stanowiska .........................................................................................................................136 Poleć książkęKup książkę 8 Muzyka klasyczna dla bystrzaków Rozdzia(cid:239) 5: Dla przyjemno(cid:258)ci s(cid:239)uchania ..................................................................... 139 1. Händel: Muzyka na wodzie, Suita nr 2 ........................................................................................139 2. Bach: Das Wohltemperierte Klavier, tom II, Preludium i Fuga C-dur ..............................................140 3. Mozart: Koncert fortepianowy Es-dur nr 22, cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III ....................................................................142 4. Beethoven: V Symfonia, cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I ...................................................................................................145 Ekspozycja .................................................................................................................................146 Przetworzenie ............................................................................................................................147 Repryza .....................................................................................................................................147 Coda .........................................................................................................................................148 5. Brahms: IV Symfonia, cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III ....................................................................................................148 6. Dvo(cid:257)ák: Serenada na smyczki, cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV ........................................................................................150 7. Czajkowski: VI Symfonia, cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV ..............................................................................................151 8. Debussy: La Mer, Dialogue du Vent et de la Mer ..........................................................................153 9. Strawi(cid:241)ski: (cid:165)wi(cid:218)to wiosny — Introdukcja, Wiosenne wró(cid:285)by i Zabawa w porywanie .......................155 Introdukcja .................................................................................................................................156 Wiosenne wró(cid:285)by i ta(cid:241)ce m(cid:239)odzie(cid:241)ców ..........................................................................................156 Zabawa w porywanie .................................................................................................................157 Przerwa: Wyprawa za kulisy ....................................................................................... 159 (cid:191)ycie w orkiestrowym bajorku ..........................................................................................................159 What I Did for Love ........................................................................................................................160 Przes(cid:239)uchanie .................................................................................................................................160 Historia niemal prawdziwa ..........................................................................................................161 Ustawione przes(cid:239)uchania .............................................................................................................162 Lista utworów ............................................................................................................................162 Recepta .....................................................................................................................................163 Chwytanie szansy .......................................................................................................................163 Nieoczekiwane spotkanie .............................................................................................................163 Powrót ......................................................................................................................................164 Na scenie ...................................................................................................................................165 Za zas(cid:239)on(cid:200) .................................................................................................................................165 Oczekiwanie ..............................................................................................................................166 I po wszystkim ............................................................................................................................167 (cid:191)ycie muzyka orkiestrowego, czyli co te(cid:285) dzieje si(cid:218) w pokoju (cid:202)wicze(cid:241)? ................................................168 Sprzeda(cid:285) produktu ..........................................................................................................................169 Drobnym drukiem ...........................................................................................................................171 Trudna i niebezpieczna relacja mi(cid:218)dzy orkiestr(cid:200) a jej dyrygentem .......................................................172 Jak ugotowa(cid:202) dyrygenta? ..................................................................................................................172 Dlaczego mimo wszystko warto zosta(cid:202) zawodowym muzykiem? ..........................................................173 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci 9 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III: Podr(cid:218)czny przewodnik po orkiestrze ........ 175 Rozdzia(cid:239) 6: Klawisze i spó(cid:239)ka ......................................................................................177 Fortepian .......................................................................................................................................177 Spojrzenie w g(cid:239)(cid:200)b fortepianu .......................................................................................................177 Nazywanie nut ...........................................................................................................................178 Znalezienie oktawy .....................................................................................................................178 Granie na czarnych klawiszach ....................................................................................................179 Spojrzenie do (cid:258)rodka fortepianu ...................................................................................................179 Przyciskanie peda(cid:239)ów ..................................................................................................................181 S(cid:239)uchanie fortepianu ...................................................................................................................181 Klawesyn ........................................................................................................................................182 Barokowy z(cid:239)oty medal .................................................................................................................182 S(cid:239)uchanie klawesynu ...................................................................................................................184 Organy ..........................................................................................................................................184 Prze(cid:239)(cid:200)czanie rejestrów .................................................................................................................185 S(cid:239)uchanie organów .....................................................................................................................185 Syntezator ......................................................................................................................................186 Rozdzia(cid:239) 7: Smyczki i struny ........................................................................................187 Skrzypce ........................................................................................................................................188 Poci(cid:200)gni(cid:218)cia smyczkiem ..............................................................................................................188 Strojenie ....................................................................................................................................189 Granie na skrzypcach ..................................................................................................................189 Wibruj(cid:200)ca struna ........................................................................................................................190 Niezno(cid:258)na lekko(cid:258)(cid:202) smyczków .......................................................................................................191 Szarpanie strun ..........................................................................................................................191 S(cid:239)uchanie skrzypiec .....................................................................................................................192 Inne instrumenty strunowe ...............................................................................................................193 Altówka .....................................................................................................................................193 Wiolonczela ...............................................................................................................................194 Kontrabas ..................................................................................................................................196 Harfa ........................................................................................................................................197 Gitara ........................................................................................................................................199 Rozdzia(cid:239) 8: Instrumenty d(cid:218)te drewniane .....................................................................203 Flet poprzeczny ..............................................................................................................................204 Jak wyczarowa(cid:202) muzyk(cid:218) z powietrza .............................................................................................204 S(cid:239)uchanie fletu ...........................................................................................................................205 Flet piccolo .....................................................................................................................................206 Obój ..............................................................................................................................................206 Gra na oboju ..............................................................................................................................208 S(cid:239)uchanie oboju ..........................................................................................................................208 Ro(cid:285)ek angielski ...............................................................................................................................209 Klarnet ...........................................................................................................................................209 Instrument transponuj(cid:200)cy ............................................................................................................210 S(cid:239)uchanie klarnetu ......................................................................................................................211 Saksofon ........................................................................................................................................212 Fagot .............................................................................................................................................213 Poleć książkęKup książkę 10 Muzyka klasyczna dla bystrzaków Rozdzia(cid:239) 9: Instrumenty d(cid:218)te blaszane ....................................................................... 215 Jak wydoby(cid:202) d(cid:283)wi(cid:218)k z instrumentów d(cid:218)tych blaszanych ......................................................................216 Waltornia (róg) ..............................................................................................................................217 Polowanie na nuty: naturalny róg ................................................................................................217 Dodanie wentyli: wspó(cid:239)czesny, zdradliwy róg ................................................................................217 S(cid:239)uchanie rogu ...........................................................................................................................218 Tr(cid:200)bka ...........................................................................................................................................219 Ca(cid:239)owanie z j(cid:218)zyczkiem ...............................................................................................................220 T(cid:239)umiki .....................................................................................................................................220 S(cid:239)uchanie tr(cid:200)bki .........................................................................................................................220 Puzon ............................................................................................................................................221 To si(cid:218) musi da(cid:202) wyci(cid:200)gn(cid:200)(cid:202) ..........................................................................................................222 S(cid:239)uchanie puzonu .......................................................................................................................223 Tuba ..............................................................................................................................................223 Rozgadane tuby .........................................................................................................................224 S(cid:239)uchanie tuby ...........................................................................................................................224 Co wkurza muzyków graj(cid:200)cych na instrumentach d(cid:218)tych blaszanych ...................................................224 Rozdzia(cid:239) 10: Najwi(cid:218)ksze hity na perkusj(cid:218) .................................................................. 227 Kot(cid:239)y .............................................................................................................................................228 Tremolo, prosz(cid:218) .........................................................................................................................229 S(cid:239)uchanie kot(cid:239)ów ........................................................................................................................229 Wielki b(cid:218)ben ..................................................................................................................................230 Talerze ..........................................................................................................................................230 Werbel ...........................................................................................................................................231 Ksylofon .........................................................................................................................................231 Inne podobne instrumenty ................................................................................................................232 Jeszcze wi(cid:218)cej instrumentów, w które warto uderza(cid:202) ...........................................................................233 Trójk(cid:200)t ......................................................................................................................................233 Tamburyn ..................................................................................................................................234 Tam-tam i gong ..........................................................................................................................235 Kastaniety ..................................................................................................................................235 Bat (w(cid:239). frusta) ...........................................................................................................................236 Cowbell (krowi dzwonek) ............................................................................................................236 Ko(cid:239)atka ......................................................................................................................................236 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV: Spojrzenie w g(cid:239)(cid:200)b umys(cid:239)u kompozytora ....237 Rozdzia(cid:239) 11: Czas na straszliwie trudn(cid:200) teori(cid:218) muzyki ............................................... 239 Czuj(cid:218) rytm: silnik muzyki .................................................................................................................240 Podzia(cid:239) czasu .............................................................................................................................240 Poczuj rytm ................................................................................................................................240 Czytanie nut po raz pierwszy .......................................................................................................242 Przed(cid:239)u(cid:285)anie nut ........................................................................................................................242 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci 11 Skracanie nut .............................................................................................................................243 Dodanie kropki ..........................................................................................................................244 Egzamin ko(cid:241)cowy .......................................................................................................................245 Zrozumienie wysoko(cid:258)ci d(cid:283)wi(cid:218)ku: Beethoven przy 5000 obrotów na minut(cid:218) .........................................245 Ma(cid:239)y eksperyment dla dobra ludzko(cid:258)ci .........................................................................................246 12 tonów ....................................................................................................................................247 Zapisywanie wysoko(cid:258)ci tonów .....................................................................................................248 W 99,9999 pewna metoda oznaczania tonacji autorstwa Dave’a i Scotta ....................................255 Po co nam tonacje? ....................................................................................................................256 Skok w interwa(cid:239)y .............................................................................................................................257 Sekunda wielka ..........................................................................................................................257 Tercja wielka ..............................................................................................................................258 Kwarta ......................................................................................................................................259 Kwinta ......................................................................................................................................260 Seksta wielka ..............................................................................................................................260 Septyma wielka ..........................................................................................................................261 Oktawa ......................................................................................................................................261 Ró(cid:285)nica mi(cid:218)dzy interwa(cid:239)ami wielkimi a ma(cid:239)ymi ............................................................................262 Sekunda ma(cid:239)a ............................................................................................................................262 Tercja ma(cid:239)a ................................................................................................................................263 Kwinta ma(cid:239)a (nie!) — czyli tryton ...............................................................................................263 Seksta ma(cid:239)a ................................................................................................................................264 Septyma ma(cid:239)a ............................................................................................................................264 Skala ..............................................................................................................................................265 Tworzenie melodii ..........................................................................................................................266 Dwuwymiarowo(cid:258)(cid:202): harmonia ...........................................................................................................267 Durowe, molowe i (cid:258)molowe akordy ..............................................................................................268 Krewni i znajomi: pochód akordów ..............................................................................................269 Przyjaciele, cyfry rzymskie, sekwencje akordów .............................................................................269 S(cid:239)uchanie starych przebojów ........................................................................................................270 Czas teraz wszystko dobrze wymiesza(cid:202) ..............................................................................................271 Zdobycie wykszta(cid:239)cenia muzycznego ................................................................................................272 Rozdzia(cid:239) 12: Jeszcze raz — z uczuciem o dynamice, tempie i orkiestracji ................273 Dynamiczne duo: g(cid:239)o(cid:258)no i cicho .......................................................................................................274 Kochanie, zmniejszy(cid:239)em g(cid:239)o(cid:258)nocich ..............................................................................................274 W(cid:239)oskie spinki do w(cid:239)osów ...........................................................................................................275 Kwestia gustu .............................................................................................................................276 Tempo ...........................................................................................................................................276 Hekelfony i puzony: (cid:239)atwa orkiestracja ..............................................................................................277 Zabawa barwami d(cid:283)wi(cid:218)ku ...........................................................................................................277 Zapisywanie orkiestracji ..............................................................................................................277 Kim jest orkiestrator? ..................................................................................................................278 Poleć książkęKup książkę 12 Muzyka klasyczna dla bystrzaków Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) V: Dekalogi .................................................281 Rozdzia(cid:239) 13: Dziesi(cid:218)(cid:202) najbardziej rozpowszechnionych b(cid:239)(cid:218)dnych przekona(cid:241) na temat muzyki klasycznej ...................................................................... 283 Muzyka klasyczna jest nudna ...........................................................................................................283 Muzyka klasyczna jest dla snobów ....................................................................................................284 Wspó(cid:239)czesna muzyka koncertowa jest trudna w odbiorze ....................................................................284 Teraz ju(cid:285) nikt nie pisze muzyki klasycznej .........................................................................................284 Do filharmonii trzeba si(cid:218) odstrzeli(cid:202) jak stró(cid:285) w Bo(cid:285)e Cia(cid:239)o .................................................................285 Je(cid:258)li nie s(cid:239)ysza(cid:239)e(cid:258) o zaproszonym soli(cid:258)cie, to na pewno nie jest dobry ...................................................285 (cid:191)ycie zawodowych muzyków jest us(cid:239)ane ró(cid:285)ami ................................................................................286 Najlepsze miejsca s(cid:200) z samego przodu ..............................................................................................286 Klaskanie mi(cid:218)dzy cz(cid:218)(cid:258)ciami utworu jest nielegalne, niemoralne i tucz(cid:200)ce .............................................286 Muzyka klasyczna nie mo(cid:285)e zmieni(cid:202) Twojego (cid:285)ycia ...........................................................................287 Rozdzia(cid:239) 14: Dziesi(cid:218)(cid:202) muzycznych terminów, których znajomo(cid:258)ci(cid:200) zaszpanujesz na imprezie ......................................................... 289 Atonalny ........................................................................................................................................290 Kadencja ........................................................................................................................................290 Concerto .........................................................................................................................................290 Kontrapunkt ...................................................................................................................................290 Crescendo .......................................................................................................................................291 Ekspozycja .....................................................................................................................................291 Intonacja ........................................................................................................................................291 Orkiestracja ....................................................................................................................................291 Repertuar .......................................................................................................................................291 Rubato ...........................................................................................................................................292 Tempo ...........................................................................................................................................292 Jak wykorzysta(cid:202) swoj(cid:200) znajomo(cid:258)(cid:202) tych terminów ................................................................................292 Rozdzia(cid:239) 15: Dziesi(cid:218)(cid:202) najlepszych dowcipów o muzyce klasycznej ........................... 293 Mistrz nad mistrzów ........................................................................................................................293 Niebia(cid:241)ska orkiestra ........................................................................................................................293 Sekcja d(cid:218)ta chodzi na randki ............................................................................................................294 (cid:165)mier(cid:202) maestro ...............................................................................................................................294 Bezdomny altowiolista .....................................................................................................................295 P(cid:239)acz(cid:200)cy altowiolista .......................................................................................................................295 (cid:165)ci(cid:200)ga dyrygenta .............................................................................................................................295 Niektórym nie da si(cid:218) pomóc .............................................................................................................295 Zemsta muzyków ............................................................................................................................296 Ostatni dowcip o altowioli(cid:258)cie ..........................................................................................................296 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci 13 Rozdzia(cid:239) 16: Dziesi(cid:218)(cid:202) sposobów, by w Twoim (cid:285)yciu by(cid:239)o wi(cid:218)cej muzyki ....................297 Poznaj bli(cid:285)ej swoj(cid:200) orkiestr(cid:218) .............................................................................................................297 Muzyczne wycieczki ........................................................................................................................298 Zosta(cid:241) groupie — poznaj artystów ...................................................................................................298 Darmowe lub tanie nagrania ............................................................................................................299 Muzyka w internecie .......................................................................................................................300 Nieko(cid:241)cz(cid:200)ce si(cid:218) (cid:283)ród(cid:239)o muzyki .........................................................................................................300 S(cid:239)uchaj radia ..................................................................................................................................301 Ogl(cid:200)daj filmy o muzyce klasycznej ....................................................................................................301 Ucz si(cid:218) o muzyce klasycznej .............................................................................................................302 Sam twórz muzyk(cid:218) ..........................................................................................................................303 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VI: Dodatki ................................................ 305 Dodatek A: Jak stworzy(cid:202) kolekcj(cid:218) muzyki klasycznej .................................................307 Lista 1. Znane i kochane ................................................................................................................307 Lista 2. Mniej znane, ale (cid:239)atwe w odbiorze .......................................................................................308 Lista 3. (cid:165)rednio przyst(cid:218)pne .............................................................................................................309 Lista 4. Nieco trudniejsze w odbiorze ...............................................................................................310 Lista 5. Prawdziwe wyzwania ..........................................................................................................311 Dodatek B: O(cid:258) czasu muzyki klasycznej ......................................................................313 Dodatek C: S(cid:239)owniczek ...............................................................................................319 Skorowidz ....................................................................................................................325 Poleć książkęKup książkę 14 Muzyka klasyczna dla bystrzaków Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:239) 3 Jak rozpozna(cid:202) sonat(cid:218)? W tym rozdziale: (cid:377) Czym naprawd(cid:218) jest symfonia? (cid:377) Od sonat do oratoriów: ró(cid:285)ne formy muzyczne. (cid:377) Czego mo(cid:285)na oczekiwa(cid:202) po okre(cid:258)lonej formie muzycznej. (cid:377) Dost(cid:218)p do (cid:258)cie(cid:285)ek d(cid:283)wi(cid:218)kowych pod adresem ftp://ftp.helion.pl/przyklady/muklby.zip. D zisiejsze utwory koncertowe miewaj(cid:200) bardzo wymy(cid:258)lne tytu(cid:239)y — kompozytorzy z wcze(cid:258)niejszych epok nie byli pod tym wzgl(cid:218)dem a(cid:285) tak kreatywni. W XVIII w. ze znacznie wi(cid:218)kszym prawdopodobie(cid:241)stwem mo(cid:285)na by(cid:239)o natrafi(cid:202) na kompozycj(cid:218) pod tytu(cid:239)em I Symfonia ni(cid:285) Doktor przeznaczenie robi leczenie kana(cid:239)owe. Utwory muzyki klasycznej by(cid:239)y w wi(cid:218)kszo(cid:258)ci nazywane zgodnie z tym, jak(cid:200) form(cid:218) muzyczn(cid:200) reprezentowa(cid:239)y. Te kategorie mog(cid:200) by(cid:202) myl(cid:200)ce (a nawet onie(cid:258)mielaj(cid:200)ce) dla osób, które nie s(cid:200) w nie wprowadzone. Jednak je(cid:258)li pokochasz muzyk(cid:218) powa(cid:285)n(cid:200) i b(cid:218)dziesz chcia(cid:239) jej s(cid:239)ucha(cid:202) i chodzi(cid:202) na koncerty, to b(cid:218)dziesz si(cid:218) z tymi formami spotyka(cid:239) raz za razem, dlatego te(cid:285) postanowili(cid:258)my przedstawi(cid:202) Ci je w tym rozdziale. Symfonie Musisz pozna(cid:202) znaczenie s(cid:239)owa symfonia, by móc zab(cid:239)ysn(cid:200)(cid:202) na kolejnym cocktail party, gdy rzucisz od niechcenia: „By(cid:239)em wczoraj na niez(cid:239)ej symfonii”. Symfonia oznacza utwór muzyczny napisany w okre(cid:258)lonej formie. Poj(cid:218)cia utwór symfoniczny u(cid:285)ywa si(cid:218) z kolei na okre(cid:258)lenie wszelkich kompozycji pisanych na rozbudowan(cid:200) orkiestr(cid:218). Gdy mowa o orkiestrze symfonicznej, chodzi o grup(cid:218) muzyków wykonuj(cid:200)cych tego typu utwory, takie jak symfonie, uwertury czy koncerty. Krótka historia symfonii Symfonia jako forma muzyczna istnieje od ponad 200 lat. Jest to utwór pisany na du(cid:285)(cid:200) liczb(cid:218) instru- mentów, sk(cid:239)adaj(cid:200)cy si(cid:218) zazwyczaj z czterech odr(cid:218)b- nych cz(cid:218)(cid:258)ci. Kompozytorzy, pisz(cid:200)c symfonie, popisy- wali si(cid:218) opanowaniem form muzycznych: dokonanie tego by(cid:239)o symbolem okre(cid:258)lonego statusu. St(cid:200)d te(cid:285) symfonia sta(cid:239)a si(cid:218) jedn(cid:200) z najbardziej rozpowszech- nionych form muzycznych. Niemal ka(cid:285)dy kompozytor omawiany w tej ksi(cid:200)(cid:285)ce pisa(cid:239) symfonie. Johannes Brahms napisa(cid:239) ich 4, Ludwig van Beethoven — 9, Wolfgang Amadeusz Mozart — 41, a Joseph Haydn — a(cid:285) 104 (ale rzadko wychodzi(cid:239) z domu). Poleć książkęKup książkę 100 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Zaczynamy przygod(cid:218) z muzyk(cid:200) klasyczn(cid:200) Cz(cid:218)(cid:258)ci symfonii zazwyczaj s(cid:200) odr(cid:218)bne, to znaczy istniej(cid:200) mi(cid:218)dzy nimi krótkie pauzy. Mimo wszystko jednak stanowi(cid:200) ca(cid:239)o(cid:258)(cid:202) i w jaki(cid:258) sposób odnosz(cid:200) si(cid:218) do siebie wzajemnie. Niemieckie s(cid:239)owo na okre(cid:258)lenie cz(cid:218)(cid:258)ci symfonii to Satz, co oznacza „zdanie”. Cztery cz(cid:218)(cid:258)ci symfonii pasuj(cid:200) do siebie niczym cztery zdania w tym akapicie. Z nielicznymi wyj(cid:200)tkami cztery cz(cid:218)(cid:258)ci symfonii skonstruowane s(cid:200) wed(cid:239)ug okre(cid:258)lonego standardu. Pierwsza cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) jest szybka i (cid:285)ywa, druga jest wolniejsza i bardziej liryczna, trzeci(cid:200) stanowi energiczny menuet (taniec) lub radosne scherzo ((cid:285)art), a czwarta to rozhukany fina(cid:239). Ten uk(cid:239)ad cz(cid:218)(cid:258)ci nazywa si(cid:218) cyklem sonatowym. Kompozytorzy i teoretycy muzyki po(cid:258)wi(cid:218)caj(cid:200) te(cid:285) du(cid:285)o uwagi strukturze wewn(cid:200)trz ka(cid:285)dej cz(cid:218)(cid:258)ci, co omawiamy w kolejnych sekcjach. Pierwsza cz(cid:218)(cid:258)(cid:202): dziarska i (cid:285)ywa Pierwsza cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) symfonii zwykle ma struktur(cid:218) nazywan(cid:200) form(cid:200) sonatow(cid:200). Forma sonatowa jest prosta i zrozumienie jej pozwoli Ci w wi(cid:218)kszym stopniu docenia(cid:202) muzyk(cid:218) klasyczn(cid:200) jako tak(cid:200). Poni(cid:285)szy fragment stanowi uproszczone omówienie pierwszej cz(cid:218)(cid:258)ci wi(cid:218)kszo(cid:258)ci klasycznych symfonii. Pierwsza cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) formy sonatowej ma dwa muzyczne tematy (czy te(cid:285) melodie). Pierwszy jest najcz(cid:218)(cid:258)ciej g(cid:239)o(cid:258)ny i silny, drugi — cichy i liryczny. Czasami mówi si(cid:218) o nich jako o tematach m(cid:218)skim i (cid:285)e(cid:241)skim (tak, wszystko to zosta(cid:239)o wymy(cid:258)lone na d(cid:239)ugo przed polityczn(cid:200) poprawno(cid:258)ci(cid:200)). Mo(cid:285)esz te(cid:285) porówna(cid:202) je do (cid:285)elaza i jedwabiu, yang i yin albo jalapeño i (cid:285)elków owocowych. Tak czy siak, stanowi(cid:200) one podstaw(cid:218) konstrukcji tej cz(cid:218)(cid:258)ci formy sonatowej. (cid:57) Na samym pocz(cid:200)tku pierwszej cz(cid:218)(cid:258)ci s(cid:239)ycha(cid:202) silny pierwszy temat, potem po krótkiej, interesuj(cid:200)cej zabawie harmoni(cid:200) wchodzi drugi temat. Celem tej cz(cid:218)(cid:258)ci jest przedstawienie czy te(cid:285) wprowadzenie dwóch tematów, st(cid:200)d te(cid:285) ten element pierwszej cz(cid:218)(cid:258)ci formy sonatowej nazywa si(cid:218) ekspozycj(cid:200). (cid:57) Nast(cid:218)pnie kompozytor rozwija obydwa tematy, zmieniaj(cid:200)c je i tworz(cid:200)c interesuj(cid:200)ce muzyczne odwo(cid:239)ania. Logiczne zatem, (cid:285)e t(cid:218) cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) nazywa si(cid:218) przetworzeniem. (cid:57) I wreszcie, g(cid:239)ówne idee zostaj(cid:200) ponownie wprowadzone w tej samej kolejno(cid:258)ci co na pocz(cid:200)tku: najpierw silny, dominuj(cid:200)cy pierwszy temat, a potem cichszy i bardziej liryczny drugi. Kompozytor przypomina je w nieco zmienionej, lecz wci(cid:200)(cid:285) rozpoznawalnej formie. T(cid:218) cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) nazywa si(cid:218) repryz(cid:200) lub rekapitulacj(cid:200). Zaryzykujmy tu powtórzenie, przedstawiaj(cid:200)c struktur(cid:218) pierwszej cz(cid:218)(cid:258)ci w najbardziej uproszczonej formie: EKSPOZYCJA — PRZETWORZENIE — REPRYZA Forma sonatowa zawsze ma tak(cid:200) konstrukcj(cid:218). Niemal wszystkie symfonie, kwartety smyczkowe i sonaty Haydna, Mozarta, Beethovena oraz niezliczonych innych kompozytorów (zerknij do rozdzia(cid:239)u 2., by poczyta(cid:202) o tych wszystkich staruszkach) zaczynaj(cid:200) si(cid:218) od cz(cid:218)(cid:258)ci w formie sonatowej. Idealnym przyk(cid:239)adem jest pierwsza cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) V Symfonii Beethovena, której mo(cid:285)esz wys(cid:239)ucha(cid:202), wybieraj(cid:200)c (cid:258)cie(cid:285)k(cid:218) 4. pobran(cid:200) pod adresem ftp://ftp.helion.pl/przyklady/muklby.zip. Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:239) 3: Jak rozpozna(cid:202) sonat(cid:218)? 101 Druga cz(cid:218)(cid:258)(cid:202): powolna i liryczna Wró(cid:202)my do naszej symfonii: po (cid:285)ywej i energicznej pierwszej cz(cid:218)(cid:258)ci czas na relaks. Druga cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) jest zazwyczaj powolna i liryczna, ze (cid:258)piewnym, melodyjnym tematem (daje to szans(cid:218) kompozytorowi na wykazanie si(cid:218) umiej(cid:218)tno(cid:258)ci(cid:200) tworzenia melodii). Nie ma tu (cid:285)adnej walki p(cid:239)ci w liniach melodycznych, a struktura tej cz(cid:218)(cid:258)ci jest swobodniejsza ni(cid:285) pierwszej. Nic tylko usi(cid:200)(cid:258)(cid:202) i si(cid:218) zas(cid:239)ucha(cid:202). Trzecia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202): taneczna Trzecia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) symfonii ma charakter taneczny — albo oparta jest na menuecie (dawnym ta(cid:241)cu dworskim), albo ma form(cid:218) scherza (dos(cid:239)ownie „(cid:285)art”; jest to szybka, lekka melodia). Trzecia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) zwykle utrzymana jest w metrum 3/4, to znaczy ka(cid:285)dy takt zawiera trzy (cid:202)wier(cid:202)nuty (policz g(cid:239)o(cid:258)no: RAZ — dwa — trzy, RAZ — dwa — trzy, a pos(cid:239)u(cid:285)ysz si(cid:218) tym metrum). W twórczo(cid:258)ci ojca formy symfonicznej, Josepha Haydna (1732 – 1809), menuet sta(cid:239) si(cid:218) standardowym elementem symfonii. Pos(cid:239)uchaj trzeciej cz(cid:218)(cid:258)ci dowolnej (od nr. 31 do 104) symfonii Haydna. Trzecia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) zwykle sk(cid:239)ada si(cid:218) z trzech sekcji. Najpierw mo(cid:285)emy us(cid:239)ysze(cid:202) menuet lub scherzo, nast(cid:218)pnie kontrastuj(cid:200)c(cid:200) z nim sekcj(cid:218) (cz(cid:218)sto na mniejszy zestaw instrumentów), tak zwane trio. Na koniec powraca menuet lub scherzo. Ca(cid:239)a trzecia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) brzmi zatem nast(cid:218)puj(cid:200)co: MENUET — TRIO — MENUET lub SCHERZO — TRIO — SCHERZO Gdy nast(cid:218)pnym razem b(cid:218)dziesz s(cid:239)ucha(cid:239) symfonii, spróbuj wyró(cid:285)ni(cid:202) te trzy elementy w jej trzeciej cz(cid:218)(cid:258)ci. Na pewno Ci si(cid:218) uda. Rozhukany fina(cid:239) Teraz czas na rozhukany fina(cid:239). Zwykle ostatnia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) jest szybka i w(cid:258)ciek(cid:239)a, co pozwala zademonstrowa(cid:202) wirtuozeri(cid:218) orkiestry. Fina(cid:239) klasycznej symfonii ma te(cid:285) najcz(cid:218)(cid:258)ciej lekki charakter, to znaczy nie cechuje go szczególna g(cid:239)(cid:218)bia emocjonalna. Chodzi tu bardziej o (cid:258)wietn(cid:200) zabaw(cid:218). Ale poczekaj — to jeszcze nie wszystko. Bardzo cz(cid:218)sto ta ostatnia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) ma form(cid:218) ronda. Tak, ostatnia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) symfonii ma swoj(cid:200) w(cid:239)asn(cid:200) struktur(cid:218). W rondzie s(cid:239)yszysz jeden uroczy temat, który powraca raz po raz, grany na przemian z czym(cid:258) kontrastuj(cid:200)cym. Oto przyk(cid:239)ad ronda w formie pisemnej: Nie b(cid:218)d(cid:218) podnosi(cid:239) podatków. Mam charakter. Nie b(cid:218)d(cid:218) podnosi(cid:239) podatków. Rozprawi(cid:218) si(cid:218) z przest(cid:218)pczo(cid:258)ci(cid:200). Poleć książkęKup książkę 102 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Zaczynamy przygod(cid:218) z muzyk(cid:200) klasyczn(cid:200) Nie b(cid:218)d(cid:218) podnosi(cid:239) podatków. Sprawi(cid:218), (cid:285)e wszystko b(cid:218)dzie tak jak dawniej, to znaczy o wiele lepiej ni(cid:285) teraz. Nie b(cid:218)d(cid:218) podnosi(cid:239) podatków. Je(cid:258)li „Nie b(cid:218)d(cid:218) podnosi(cid:239) podatków” nazwiemy tematem A, a pozosta(cid:239)e tematy nazwiemy B, C i D, to mo(cid:285)emy opisa(cid:202) form(cid:218) ronda nast(cid:218)puj(cid:200)co: A-B-A-C-A-D-A Powtarzaj(cid:200)cy si(cid:218) temat nazywamy refrenem, a rozdzielaj(cid:200)ce go fragmenty to kuplety. Doskona(cid:239)ym przyk(cid:239)adem ronda jest fina(cid:239) Koncertu fortepiano
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Muzyka klasyczna dla bystrzaków. Wydanie II
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: