Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00372 008660 10462817 na godz. na dobę w sumie
NLP - EWOLUCJA. Przejdź kolejny etap rozwoju - od człowieka myślącego do człowieka szczęśliwego - książka
NLP - EWOLUCJA. Przejdź kolejny etap rozwoju - od człowieka myślącego do człowieka szczęśliwego - książka
Autor: Liczba stron: 320
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2175-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> perswazja i nlp
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Do czego zdolny jest Twój mózg?

Najskuteczniejsza Lekcja Percepcji

Ile razy w życiu słyszałeś: 'Świat jest dokładnie taki, jakim go postrzegasz. To Ty kształtujesz swoją rzeczywistość'? Co wówczas myślałeś? Miałeś ochotę zaśmiać się w twarz tym domorosłym filozofom? Czułeś narastający wewnętrzny bunt? Bo jak to możliwe, by wygrać z całym bagażem Twojej przeszłości -- lękami, wyrzutami, frustracjami? A inni ludzie -- czy to nie od nich w dużej mierze zależy Twoje samopoczucie? W jaki sposób wpływać na nich tak, by obdarzali Cię sympatią i byli skłonni podejmować współpracę?

Wyobraź sobie jednak, że faktycznie istnieją narzędzia oraz techniki dobrej komunikacji i trwałego poprawiania sobie humoru. Takie, które sprawiają, że czujesz się coraz lepiej i masz coraz więcej przyjaciół -- przecież ludzie lubią przebywać z kimś, kto ma dobry nastrój i jednocześnie sprawia, że inni dobrze bawią się w jego towarzystwie. Pewnie pomyślisz: 'Skoro ktoś odkrył takie przełomowe metody, dlaczego wszyscy ich nie stosują i nie żyją życiem, którego zawsze pragnęli?'. Bo, najzwyczajniej w świecie, nikt ich tego nie nauczył!


Metody niezawodne, legalne, dostępne bez recepty.
Przed użyciem skonsultuj się jedynie z samym sobą.

Chcesz wiedzieć więcej, zajrzyj:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

NLP — EWOLUCJA. Przejdź kolejny etap rozwoju — od człowieka myślącego do człowieka szczęśliwego Autor: Micha³ Podbielski ISBN: 978-83-246-2175-0 Format: A5, stron: 320 Do czego zdolny jest Twój mózg? • Odnoœ sukcesy dziêki sprawnemu jêzykowi • Stwórz tarczê ochronn¹ przed cudzymi s³owami • Wsadzaj rzeczywistoœæ w ramy i wybieraj najw³aœciwszy obraz • Nawi¹zuj nici kontaktu i zamieniaj je w liny • Odkryj, co do powiedzenia maj¹ Twoje zmys³y • Rozpocznij jazdê na karuzeli doznañ • Zmieniaj przesz³oœæ i wyprzedzaj przysz³oœæ Najskuteczniejsza Lekcja Percepcji Ile razy w ¿yciu s³ysza³eœ: „Œwiat jest dok³adnie taki, jakim go postrzegasz. To Ty kszta³tujesz swoj¹ rzeczywistoœæ”? Co wówczas myœla³eœ? Mia³eœ ochotê zaœmiaæ siê w twarz tym domoros³ym filozofom? Czu³eœ narastaj¹cy wewnêtrzny bunt? Bo jak to mo¿liwe, by wygraæ z ca³ym baga¿em Twojej przesz³oœci — lêkami, wyrzutami, frustracjami? A inni ludzie — czy to nie od nich w du¿ej mierze zale¿y Twoje samopoczucie? W jaki sposób wp³ywaæ na nich tak, by obdarzali Ciê sympati¹ i byli sk³onni podejmowaæ wspó³pracê? WyobraŸ sobie jednak, ¿e faktycznie istniej¹ narzêdzia oraz techniki dobrej komunikacji i trwa³ego poprawiania sobie humoru. Takie, które sprawiaj¹, ¿e czujesz siê coraz lepiej i masz coraz wiêcej przyjació³ — przecie¿ ludzie lubi¹ przebywaæ z kimœ, kto ma dobry nastrój i jednoczeœnie sprawia, ¿e inni dobrze bawi¹ siê w jego towarzystwie. Pewnie pomyœlisz: „Skoro ktoœ odkry³ takie prze³omowe metody, dlaczego wszyscy ich nie stosuj¹ i nie ¿yj¹ ¿yciem, którego zawsze pragnêli?”. Bo, najzwyczajniej w œwiecie, nikt ich tego nie nauczy³! Metody niezawodne, legalne, dostêpne bez recepty. Przed u¿yciem skonsultuj siê jedynie z samym sob¹. • Jak przekonywaæ ludzi do swoich idei i sprawiaæ, by Ciê lubili? • Jak wygraæ z w³asn¹ przesz³oœci¹ i wykszta³ciæ w sobie cechy, których zawsze Ci brakowa³o? • Jak odnajdywaæ w postêpowaniu innych „ró¿nicê robi¹c¹ ró¿nicê” i skutecznie programowaæ ich zachowanie? • Jak staæ siê osob¹ z w³asnych marzeñ i kszta³towaæ otoczenie (intymne, prywatne i biznesowe) z nieznan¹ dot¹d ³atwoœci¹? Spis treści Wstęp, czyli dlaczego Twoje życie będzie lepsze ............7 Czym jest NLP? Czyli Twoja droga sukcesu ...................................... 9 Warunki poprawności operacyjnej celów, czyli jak wytyczyć drogę na mapie ............................................................................... 11 Ekologia, czyli zadbaj o cały swój ogródek ....................................... 16 Założenia operacyjne, czyli jak okiełznać świat ................................ 17 Poziomy kompetencji, czyli jak zostać mistrzem .............................. 33 Lingwistyka, czyli jak komunikować się lepiej .............. 37 Łączniki, czyli kto będzie górą .......................................................... 38 Implikacje, czyli co ma piernik do wiatraka ...................................... 46 Ułomności podświadomości, czyli jak wziąć umysł w swoje ręce ..... 54 Jak zadawać pytania i po co? ............................................................ 90 Reakcja Polarna ................................................................................ 96 Przeramowanie, czyli znajdźmy lepszą wersję zdarzeń ....101 Znaczenia ........................................................................................ 104 Kontekstu ........................................................................................ 110 Rama problemu a rozwiązania ........................................................ 118 Przekonania ograniczające .............................................................. 123 Presupozycje, czyli eeeee… OK… .............................129 Czasu .............................................................................................. 132 Świadomości ................................................................................... 137 Liczebniki porządkowe ................................................................... 148 Przymiotniki i przysłówki ................................................................ 152 Zmiana czasu .................................................................................. 162 4 N L P — E W O L U C J A Pozorny wybór ................................................................................ 164 Ograniczony wybór ......................................................................... 170 Piętrzenie presupozycji ................................................................... 177 Meta Model, czyli jak się dostać do czyjegoś świata ......187 Struktura płytka a struktura głęboka .............................................. 189 Usunięcia ........................................................................................ 190 Zniekształcenia ............................................................................... 193 Generalizacje .................................................................................. 198 Zadawanie pytań ............................................................................. 200 Niszczenie ograniczających przekonań ........................................... 205 Systemy reprezentacji, czyli czemu świat jest inny… ....209 Słowa/wyrażenia-klucze .................................................................. 211 Generalizacje na temat ruchów gałek ocznych ............................... 218 Rapport, czyli jak szybko budować kontakt z innymi .....223 Dopasowanie .................................................................................. 225 Poziomy .......................................................................................... 227 Wirtualne dopasowanie .................................................................. 230 Prowadzenie ................................................................................... 233 Konflikty ......................................................................................... 236 Submodalności, czyli zmień swój świat na lepszy .........243 Cechy postrzegania ......................................................................... 245 Praca na submodalnościach ............................................................ 247 Kotwice, czyli karuzela doznań ...............................261 Kotwiczenie ..................................................................................... 263 Silne stany emocjonalne .................................................................. 265 Rozkręcanie na submodalnościach ................................................. 267 Kotwice ........................................................................................... 272 Strategie, czyli ścieżki sukcesu ...............................287 TOTE ............................................................................................. 287 Przepis na sukces ............................................................................ 289 Strategia twórczego myślenia Disneya ............................................ 290 S p i s t r e ś c i 5 Linia czasu, czyli jak zmienić przeszłość i wyprzedzić swoją przyszłość ................................295 Generalizacje na temat linii czasu ................................................... 299 Projektowanie przyszłości ............................................................... 306 Zakończenie, czyli droga dopiero się zaczyna .............311 Skorowidz ..........................................................313 Kotwice, czyli karuzela doznaĝ Wielu ludzi ma jakiĂ swój urobiony utwór. Ba, czÚsto i kilka. I jest on ulubiony, bo kiedy go sïuchajÈ, to czujÈ siÚ wtedy tak, jak chcÈ siÚ poczuÊ, kiedy go wïÈczajÈ. Niektórzy nawet nie wiedzÈ, czemu jakiĂ konkretny utwór wywoïuje u nich taki stan — przecieĝ to nie jest nawet muzyka w moim stylu — moĝna usïyszeÊ. Jednak gdyby poszperali w swojej pamiÚci doĂÊ gïÚboko, to mogliby przypo- mnieÊ sobie jakÈĂ sytuacjÚ, w której tak siÚ czuli, a w tle akurat leciaï ten utwór… OsobiĂcie, kiedy odwiedzam swojÈ babciÚ, lubiÚ gdy w piecu wïa- Ănie piecze siÚ ciasto. Ten zapach unoszÈcy siÚ po caïym mieszka- niu sprawia, ĝe wracajÈ do mnie miïe wspomnienia z dzieciñstwa. Zabawa, beztroska, szalone pomysïy, ciekawoĂÊ Ăwiata. W chwili przekraczania progu, gdy od otwartych drzwi dobiega mnie ten zna- jomy juĝ od dzieciñstwa zapach i wtedy… Kiedy rosyjski naukowiec Ivan Pawïow prowadziï badania nad psami, odkryï coĂ, za co zostaï nagrodzony nagrodÈ Nobla. Otóĝ kiedy karmiï psy, karmieniu towarzyszyï děwiÚk dzwonka. W natu- ralny sposób psy, otrzymujÈc posiïek, zaczynaïy siÚ ĂliniÊ. W tym nie byïo nic dziwnego. RewolucjÈ byïo odkrycie, ĝe po pewnym czasie psy Ăliniïy siÚ na sam děwiÚk dzwonka. Bez ĝadnego poĝywienia, bez nawet zapachu. Dzwonek wywoïywaï Ălinienie. W jaki sposób? 262 N L P — E W O L U C J A Otóĝ Pawïow odkryï, ĝe moĝna kojarzyÊ boděce zewnÚtrzne z re- akcjami systemu neurologicznego. A co dla nas jest najwaĝniejsze, to fakt, ĝe z luděmi moĝna robiÊ to samo. ChoÊ oczywiĂcie spra- wienie, ĝeby Twój kolega zaczÈï siÚ ĂliniÊ na děwiÚk dzwonka, nie jest zbyt uĝyteczne. ;) Jednakĝe… Gdy wkraczam w babcine progi i dobiega mnie znajomy z dzieciñ- stwa zapach pieczonego ciasta, momentalnie stajÚ siÚ na kilka chwil tamtym maïym chïopcem. Wesoïym, beztroskim urwisem. Na chwilÚ, dopóki uĂciskami nie wyrwÈ mnie z tego bïyskawicznego transu. I wracajÈc do ulubionych utworów. A pamiÚtasz moĝe muzy- kÚ ze swojej pierwszej randki? Moĝe jeĂli jesteĂ obecnie z kimĂ — z pierwszej randki z tÈ osobÈ? CzÚsto wïaĂnie ta muzyka pozwala znów poczuÊ ten romantyczny nastrój… Ludzki umysï kojarzy boděce zewnÚtrzne z konkretnymi stanami. Robi to ciÈgle i to bez Twojej ĂwiadomoĂci. Wystarczy, ĝe w chwili, gdy odczuwasz coĂ bardzo intensywnie, jest jakiĂ bodziec zewnÚtrz- ny, z którym umysï mógïby to skojarzyÊ. I równie dobrze moĝe to byÊ zapach, smak, muzyka, jakiĂ inny děwiÚk, widok czegoĂ czy spe- cyficzny dotyk. Tak na marginesie, to jak siÚ czujesz, gdy po dïuĝ- szym czasie w koñcu widzisz ukochanÈ twarz? Ekstremalnymi formami kojarzenia boděców zewnÚtrznych z kon- kretnym stanem czÚsto sÈ fobie. Pewna kobieta w dzieciñstwie zostaïa ugryziona boleĂnie przez jakiegoĂ owada. Kiedy odruchowo go strÈciïa i oglÈdnÚïa siÚ, tego juĝ nie byïo. Za to zupeïnie przy- padkiem obok przypaïÚtaï siÚ bogu ducha winny i zupeïnie niegroě- ny motylek. OczywiĂcie jako maïa dziewczynka nie wiedziaïa, do czego zdolne sÈ takie podstÚpne motyle, zwïaszcza ĝe wïaĂnie coĂ jÈ boleĂnie dziabïo. Uciekïa przeraĝona. Nie byïoby w tym nic zïe- go, gdyby nie to, ĝe juĝ jako dorosïÈ osobÚ, bÚdÈcÈ w peïni Ăwia- domÈ, ĝe motyle sÈ niegroěne, na ich widok ogarnia jÈ paniczny strach. Fobia przed motylami. Brzmi Ămiesznie? — nie dla niej. Jej K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 263 mózg skojarzyï ból i przeraĝenie z widokiem motyla. PodĂwiado- moĂÊ nauczyïa siÚ równania: motyl = przeraĝenie. I jak juĝ wiesz, ĂwiadomoĂÊ, ĝe motyl jest niegroěny, nic tutaj nie da. Emocjami kieruje podĂwiadomoĂÊ. Kotwiczenie Przypomnijmy sobie naszÈ historiÚ fobii przed motylem. Silny stan i uïamek sekundy widoku motyla wystarczyïy, ĝeby powstaïo po- wiÈzanie na caïe ĝycie. Skoro ludzki umysï potrafi tak bïyskawicz- nie skojarzyÊ aktualny stan z boděcem zewnÚtrznym, to znaczy, ĝe moĝna stworzyÊ duĝo takich skojarzeñ. I mogÈ to byÊ skojarzenia, które bÚdÈ bardzo pomocne. Wyobraě sobie sportowca, który ma zakodowany bodziec na poczucie energii. Np. — boděcem jest specyficzny rodzaj dotyku jÚzyka o podniebienie. Kiedy siÚ mÚczy, moĝe wywoïaÊ ten bodziec i zaczÈÊ odczuwaÊ, ĝe ma jeszcze duĝo energii, dajÈc z siebie wiÚcej. Albo osoba, która ma wïaĂnie przema- wiaÊ przed masÈ ludzi i normalnie nie czuje siÚ komfortowo w ta- kich sytuacjach. Jednak tym razem ma nowÈ zabawkÚ — ma skoja- rzony bodziec. I wychodzÈc przed tïum, ïapie siÚ za nadgarstek, po czym oblewa jÈ fala wspaniaïych emocji — radoĂÊ, zabawa, relaks… To wszystko jest nie tylko moĝliwe, to jest bardzo proste. W NLP kojarzenie stanów umysïu z boděcami zewnÚtrznymi nazywamy ko- twiczeniem. A sam bodziec kotwicÈ. Skoro znamy mechanizmy umy- sïu, to zacznijmy je wykorzystywaÊ na wïasnÈ korzyĂÊ. PrzyglÈdnij- my siÚ mechanizmowi jeszcze raz. Najpierw jest stan — moĝliwie intensywny. NastÚpnie jest bodziec. Umysï kojarzy bodziec ze sta- nem, w taki sposób, ĝe gdy po raz kolejny pojawi siÚ bodziec, to 264 N L P — E W O L U C J A automatycznie wywoïa skojarzony stan. Racjonalnie moĝe nie byÊ ĝadnych powodów do takiego stanu, ale, jak juĝ wiesz, emocje nie sÈ racjonalne — nimi kieruje podĂwiadomoĂÊ. Zatem wszystko, czego Ci potrzeba, aby zaïoĝyÊ kotwicÚ, to najpierw silny stan emocjonalny. Kiedy ktoĂ jest w takim stanie, dostarczasz bodziec i nastÚpuje powiÈzanie. Czy aby na pewno? Testujesz. Gdy osoba jest w innym stanie — odpalasz kotwicÚ (do- starczasz bodziec) i sprawdzasz, czy osoba zmieniïa stan na poĝÈ- dany. JeĂli tak, to gratulacje — kotwica zostaïa zaïoĝona. JeĂli nie, to zakïadasz jeszcze raz. Kotwice moĝesz zakïadaÊ zarówno sobie, jak i innym. Moĝesz teĝ pomagaÊ innym w zakïadaniu wïasnych kotwic. Po co sobie? ¿eby np. móc odpaliÊ sobie kotwicÚ wspaniaïego samopoczucia tuĝ przed sytuacjÈ, która zazwyczaj wprawiaïa CiÚ w zdenerwowanie. Po co innym? ¿eby np. Twoi sïuchacze nagle poczuli niesamowitÈ ciekawoĂÊ, kiedy lekko zmienisz ton gïosu, albo klienci odczuwali zaufanie, kiedy opowiadasz o produkcie, albo… MoĝliwoĂci sÈ mi- liardy. Zarówno jeĂli chodzi o wykorzystanie wïasnych kotwic, jak i kotwic na innych. A Ty? JakÈ kotwicÚ chciaïbyĂ/chciaïabyĂ zaïoĝyÊ sobie najpierw? Jaki wspaniaïy stan chcesz mieÊ zawsze pod rÚkÈ, zawsze na zawoïanie? I czy potrafisz juĝ teraz wyobraziÊ sobie te wszystkie sytuacje, w których po prostu odpalisz kotwicÚ i bÚdziesz czuÊ siÚ wïaĂnie tak, jak chcesz, a nie tak jak dotychczas? Czy potrafisz sobie wyobraziÊ, o ile lepsze bÚdÈ Twoje wyniki, rezulta- ty, o ile lepiej bÚdzie Ci szïo, kiedy wïaĂnie tak bÚdziesz siÚ czuÊ w tych sytuacjach? Jak bardzo jest to dla Ciebie kuszÈce?… :) K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 265 Silne stany emocjonalne Aby moĝna byïo zaïoĝyÊ komuĂ kotwicÚ, musi on odczuwaÊ stan, który chcemy zakotwiczyÊ. Co wiÚcej, musi odczuwaÊ ten stan moĝ- liwie mocno, aby kotwica byïa skuteczna. JeĂli chcesz np. zakotwi- czyÊ komuĂ stan relaksu, a ta osoba, twierdzÈc, ĝe jest zrelaksowana, jednoczeĂnie zaciska piÚĂci, to nic z tego nie wyjdzie. Natomiast jak widzisz, ĝe ta osoba bïogo rozkïada siÚ na fotelu, jej ramiona siÚ rozluěniajÈ, miÚĂnie twarzy równieĝ, moĝe poza drobnym wyra- zem przyjemnoĂci na twarzy, a oddech staje gïÚbszy, to moĝesz stwierdziÊ, ĝe osoba jest mocno zrelaksowana. WïaĂnie w taki spo- sób bÚdziesz oceniaÊ czyjĂ stan — po reakcjach fizjologicznych. No dobrze, wiesz juĝ, jak rozpoznaÊ, czy osoba przeĝywa dany stan mocno, czy nie. Pytanie teraz, skÈd wziÈÊ sam stan i jak go wzmocniÊ, jeĂli jest sïaby. Najlepiej jest, kiedy osoba sama jest w da- nym stanie i jest on mocny. Czyli np. gdy aktualnie coĂ przeĝywa lub z pasjÈ opowiada, jak to byïo, a Ty widzisz, ĝe dla tej osoby to na nowo siÚ dzieje i ona na nowo przeĝywa. To jest ideaï — osoba jest w silnym stanie, bo wïaĂnie przeĝywa coĂ, co go wywoïaïo, a Ty kotwiczysz. Niemniej nie zawsze jest tak ïatwo. Chcesz zakotwiczyÊ stan ciekawoĂci u kogoĂ znudzonego, to co tu zrobiÊ? Najpierw wywoïaÊ poĝÈdany stan. A kiedy przypo- mnisz sobie to wszystko, co wczeĂniej juĝ przyswoiïeĂ/aĂ, to moĝesz zaczÈÊ wyliczaÊ sposoby, które pomogÈ Ci wywoïaÊ poĝÈdany stan. No — przypomnij sobie, jakie uïomnoĂci ma podĂwiadomoĂÊ. :) WywoïujÈc stany, wykorzystujesz uïomnoĂci podĂwiadomoĂci: — nierozróĝnianie czasów (odwoïanie do wspomnieñ); — tryb warunkowy; — wskaěniki odniesienia; — metafory, cytaty. 266 N L P — E W O L U C J A Czyli majÈc caïy arsenaï narzÚdzi, sprawiasz, ĝe dana osoba za- czyna odczuwaÊ stan, który chcesz zakotwiczyÊ. Czasem niektórzy zastanawiajÈ siÚ tylko, jakby tutaj zaczÈÊ. Mam tak po prostu opo- wiadaÊ, ĝe byïem w dzieciñstwie w wesoïym miasteczku i nawet baloniki siÚ Ămiaïy? PamiÚtasz tÚ indukcjÚ? ;) Moĝesz zaczÈÊ jak- kolwiek zechcesz. Moĝesz uczepiÊ siÚ aktualnego tematu, jeĂli Twoja indukcja bÚdzie siÚ w nim mieĂciïa albo dotyczyïa czegoĂ podob- nego. Moĝesz zrobiÊ dygresjÚ czy po prostu zmieniÊ temat. Dla uïatwienia maïa ĂciÈga zwrotów przywoïujÈcych emocje: — czy zdarzyïo ci siÚ… — wiesz jak to jest, kiedy… — jakby to byïo, gdyby… — czy zastanawiaïeĂ siÚ kiedyĂ, jakby to byïo czuÊ… X razy bardziej intensywnie Zauwaĝ, ĝe ostatni zwrot nie tyle jest wprowadzeniem do wy- woïywania stanów, co rozkrÚca juĝ odczuwany stan. Bo to kolejna waĝna rzecz. Moĝesz wywoïaÊ stan, przy czym jeĂli chcesz go zako- twiczyÊ, to musi byÊ moĝliwie silny. Co by tu zrobiÊ? — rozkrÚciÊ stan. Moĝesz to zrobiÊ podobnie jak w podanym przykïadzie, kamu- flujÈc to w rozmowie, lub jawnie — wszystko zaleĝy od tego, czy osoba, której zakïadasz kotwicÚ, ma byÊ tego Ăwiadoma, czy nie. Kiedy chcesz rozkrÚciÊ stan osobie niebÚdÈcej ĂwiadomÈ tego, ĝe chcesz zaïoĝyÊ kotwicÚ, to wszystkie formy rozkrÚcania musisz za- wrzeÊ w rozmowie. Wówczas wykorzystujesz uïomnoĂci podĂwiado- moĂci. Pytasz, co by byïo, gdyby… A jakby to byïo… I w ten sposób budujesz wspanialsze obrazy, dodajesz bardziej atrakcyjne děwiÚki, silniejsze emocje. K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 267 Rozkrēcanie na submodalnoħciach Kiedy osoba jest Ăwiadoma tego, ĝe zakïada siÚ kotwicÚ, to masz uproszczone zadanie. Uproszczone, gdyĝ nie trzeba ĝadnego kamu- flaĝu, moĝesz nadal uĝyÊ wszystkiego tego co dotychczas, a ponad- to moĝesz pobawiÊ siÚ jeszcze submodalnoĂciami. Czy nie moĝna siÚ nimi pobawiÊ w normalnej rozmowie? — jak potrafisz, to wszystko moĝna. Przy czym gdy ktoĂ Ci opowiada, jakie piÚkne byïy widoki w górach, a Ty mu powiesz: a teraz rozjaĂnij ten obraz, dodaj kolorów i zrób panoramÚ, to moĝe to zabrzmieÊ troszkÚ dziwnie. ;) Jak rozkrÚcaÊ uczucia submodalnoĂciami? Przede wszystkim do- wiedz siÚ, co dziaïa. Na danÈ osobÚ najbardziej bÚdÈ dziaïaïy sub- modalnoĂci preferowanego systemu reprezentacji. Czyli gdy ktoĂ Ci opowiada, jak piÚknie Ăpiewaïy ptaki w górach, i mówi, ĝe buty mu ciÈgle czïapaïy, to zostaw przybliĝanie obrazów i zajmij siÚ děwiÚ- kami. Z kolei gdy ktoĂ opisuje, jaki spokój go ogarniaï, dodajÈc, ĝe czuï kaĝdy krok i mimo zmÚczenia miÚĂni miaï ochotÚ iĂÊ dalej, to, jak juĝ byÊ moĝe siÚ domyĂliïeĂ/aĂ, najlepiej skupiÊ siÚ na submo- dalnoĂciach kinestetycznych. OczywiĂcie moĝesz pracowaÊ na wszyst- kim i zbadaÊ, co dziaïa najmocniej. Istnieje kilka submodalnoĂci wizualnych, które najczÚĂciej inten- syfikujÈ stan. Jest to np. przybliĝanie obrazu, powiÚkszanie go, rozja- Ănianie, zamienianie ze zdjÚcia na film, asocjowanie siÚ z obrazem (czyli jeĂli widzi siÚ na nim wïasnÈ osobÚ, to wejĂcie w siebie i oglÈda- nie), robienie z obrazu panoramy (czyli obraz otacza wszÚdzie i moĝna siÚ rozejrzeÊ). Przy czym celowo napisaïem tutaj, ĝe naj- czÚĂciej intensyfikujÈ. Dlaczego? A wyobraě sobie, ĝe instalujesz ko- twicÚ na przyjemne samopoczucie osobie, która wyobraĝa sobie romantycznÈ randkÚ przy Ăwiecach — tutaj dodanie Ăwiatïa raczej popsuje efekt, niĝ zintensyfikuje uczucie. 268 N L P — E W O L U C J A Skoro nie moĝesz w 100 liczyÊ na ĝadne submodalnoĂci, to co zrobiÊ? Najlepiej zbadaÊ, które jak dziaïajÈ, i odnaleěÊ te, które dzia- ïajÈ najmocniej — czyli tak zwane drivery. Odszukiwanie driverów jest bardzo proste. MajÈc wyobraĝenie danej sytuacji, zmieniamy jed- nÈ submodalnoĂÊ (np. przybliĝamy) i sprawdzamy/pytamy o efekt. Potem przywracamy obraz do pierwotnych ustawieñ i zmieniamy innÈ submodalnoĂÊ. Podobnie bÚdzie z děwiÚkami. Do kinestetyki dojdziemy za chwilkÚ. Tak wiÚc w momencie badania i wykrywania driverów bÚdziesz oceniaÊ ich skutki. Czasami osoba powie Ci, czy jest lepiej, czy gorzej, czasem bÚdziesz to po prostu widzieÊ. Tak czy inaczej zawsze musisz kalibrowaÊ swoje dziaïania ze zmianami za- chodzÈcymi u drugiej osoby (czy u siebie, jeĂli pracujesz na sobie). Zawsze, gdy dokonujesz zmian na uczuciach, sprawdzaj (kalibruj), czy zachodzÈce zmiany w kliencie sÈ zgodne z zaïoĝonymi. Zawsze kalibruj i reaguj na to, co siÚ dzieje. Cofaj nieudane zmiany, umac- niaj skuteczne. NajczÚstsze sposoby wzmocnienia uczuÊ na submodalnoĂciach: — asocjacja — identyfikowanie siÚ z kimĂ/czymĂ, peïne odczuwanie, widzenie swoimi oczami; — przybliĝenie obrazu; — powiÚkszenie obrazu (zamiana na panoramÚ); — rozjaĂnienie obrazu; — dodanie kolorów; — zwiÚkszenie tempa ruchu; — stworzenie nÚcÈcego gïosu pïci przeciwnej; — dodanie emocjonujÈcej muzyki. NajczÚstsze sposoby osïabiania uczuÊ za pomocÈ SBML (przeci- wieñstwa poprzednich): — dysocjacja — odsuwanie uczuÊ od siebie, „wyjĂcie z siebie”, oglÈdanie siebie w obrazach; K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 269 — oddalenie obrazu; — pomniejszenie obrazu; — przyciemnienie obrazu; — usuniÚcie kolorów; — puszczenie filmu od tyïu; — znaczne przyĂpieszenie lub zwolnienie gïosu; — wsadzenie sobie krytyka w tyïek ;) — zmiana ěródïa děwiÚku; — zmiana tonu gïosu na komiczny. Jak widzisz, skoro moĝna rozkrÚcaÊ uczucia, to moĝna je takĝe osïabiaÊ. I przed chwilkÈ poznaïeĂ/aĂ kilka najczÚstszych sposobów na to (choÊ oczywiĂcie wiesz, ĝe najpewniejszym sposobem jest zba- danie driverów). Po co osïabiaÊ emocje? A co z lÚkami, stresem i tym podobnymi? Juĝ teraz wiesz co — osïabiÊ! Najlepiej aĝ do peïnego zaniku zïego uczucia. A potem… Jeszcze siÚ dowiesz, co potem. Dobrze — wiesz juĝ, jak pracowaÊ na submodalnoĂciach wizu- alnego i audytywnego systemu reprezentacji. Za chwilkÚ bÚdziesz to robiÊ. Teraz na razie wiesz. No dobrze — a co z kinestetykÈ? Tam nie bardzo jest co przybliĝaÊ, zmniejszaÊ, zmieniaÊ ton… Nie- mniej wciÈĝ moĝna rozkrÚcaÊ uczucia na kinestetyce — w koñcu kinestetyka to same uczucia. :) Aby tego dokonaÊ, musisz przejĂÊ przez dwie fazy. W pierwszej okreĂlasz, w jaki sposób uczucie siÚ rodzi, rozchodzi po ciele i osiÈga maksimum. W drugiej, uĝywajÈc tych informacji, rozkrÚcasz uczucie. RozkrÚcanie uczuÊ na kinestetyce: 1. Zbadaj przebieg: a. Gdzie siÚ pojawia? b. Jak siÚ rozchodzi w ciele (tempo, droga)? c. Kiedy osiÈga maximum (gdzie)? Jak zanika (maïo uĝyteczne przy rozkrÚcaniu)? 270 N L P — E W O L U C J A 2. RozkrÚÊ: a. Przejdě od poczÈtku, zgodnie z przepïywem, aĝ do maksimum, wzmacniajÈc lingwistykÈ. b. Daj sugestiÚ na skumulowanie caïego maksimum w punkcie poczÈtkowym i wróÊ do a z sugestiÈ, ĝe za kaĝdym razem zaczynasz od skumulowanego (ile razy jest teraz mocniejsze, np. 2, 4, 8…). ăwiczenie 8.1. Zmiana uczucia. mwiczenie w parach. Jedna osoba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana. Moĝna wykonaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy podaje instrukcje, pomaga prowadzonemu. Instrukcje: 1. Przywoïaj sytuacjÚ powodujÈcÈ negatywne uczucie, aĝ pojawi siÚ ono. 2. OkreĂl, gdzie w ciele znajduje siÚ to uczucie (np. brzuch, gardïo, klatka piersiowa, serce…). 3. WyciÈgnij to uczucie z ciaïa. a. Zrób fizyczne ruchy rÚkami. b. Przyïóĝ do miejsca, gdzie znajduje siÚ uczucie, chwyÊ i wyciÈgnij. c. W czasie wyciÈgania wyobraĝaj sobie, jak wyglÈda pochwycone uczucie w Twoich rÚkach. – Nadaj mu kolor. – Jaki ma ksztaït? – Czy jest staïe, pulsujÈce, pïynne… — jak wyglÈda? 4. Na co chcesz zmieniÊ: a. Jakie uczucie byïoby lepsze? b. Jaki ma kolor lepsze uczucie? 5. Zmieñ uczucie trzymane w dïoniach — róĝne moĝliwoĂci: K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 271 a. Wywlecz/wywiñ na zewnÈtrz jak piïkÚ, tak ĝeby okazaïo siÚ, ĝe wewnÈtrz jest kolor tego lepszego uczucia. b. ObróÊ. c. Rozïóĝ jak chusteczkÚ. d. Cokolwiek wymyĂlisz — po zmianie ma byÊ kolor lepszego uczucia. 6. Wïóĝ. a. Wïóĝ zmienione uczucie w ciaïo — w miejsce, skÈd zostaïo zabrane. b. Poczuj, jak nowy kolor wchodzi w to miejsce; c. jak tam siÚ rozchodzi; d. jak rozpïywa siÚ po caïym ciele. ăwiczenie 8.2. Intensyfikacja uczucia na SBML. mwiczenie w pa- rach. Jedna osoba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana. Moĝna wykonaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy podaje instrukcje, pomaga prowadzonemu. Instrukcje: 1. Wyobraě sobie sytuacjÚ, w której pojawia siÚ uczucie. 2. Zbadaj SBML. 3. Znajdě drivery. a. Zmieñ pojedynczÈ submodalnoĂÊ (np. odlegïoĂÊ, rozmiar, jasnoĂÊ). b. Sprawdě, jaki ma to wpïyw na intensywnoĂÊ uczucia. c. PrzywróÊ do oryginaïu i zbadaj dla innej submodalnoĂci. d. Zanotuj, które SBML majÈ najwiÚkszy wpïyw (do 3 – 4) — to sÈ drivery. 4. Uĝyj wszystkich driverów na raz, ĝeby zintensyfikowaÊ uczucie. 272 N L P — E W O L U C J A Kotwice Poïowa sukcesu za nami; wiesz juĝ, ĝe potrzebne sÈ silne stany, i potrafisz je wywoïywaÊ, a nawet wzmacniaÊ. Teraz tylko — jak zaïoĝyÊ tÚ kotwicÚ? PamiÚtam, jak byïem na szkoleniu z coachingu i terapii prowokatywnej u czïowieka, który stworzyï ten nurt — Fran- ka Farrelly’ego. W trakcie szkolenia Frank powiedziaï, ĝe wielu twier- dzi, ĝe w czasie terapii on kotwiczy dobre uczucia na kliencie, ale jak to podsumowaï Frank: ja siÚ w ogóle nie znam na ĝeglarstwie… ;) Dobra wiadomoĂÊ — nie musisz wiedzieÊ niczego o ĝeglarstwie, ĝeby zaïoĝyÊ kotwicÚ. KotwicÈ, jak juĝ wiesz, musi byÊ bodziec ze- wnÚtrzny. Moĝe byÊ to konkretny děwiÚk, sïowo, ton gïosu, gest lub czÚsto dotyk. Co jest waĝne przy zakïadaniu kotwicy? Z góry okreĂl, w jaki sposób chcesz to zrobiÊ — jeĂli ma byÊ to dotyk, to w które miejsce. Przy okazji panom radzÚ omijaÊ obszary dekoltu. ;) W oczywisty sposób kotwica musi byÊ powtarzalna, czyli musisz byÊ w stanie np. powtórzyÊ dokïadnie taki sam dotyk, gest, ton gïo- su. Kotwica powinna byÊ równieĝ doĂÊ uniwersalna, tak aby unikaÊ przypadkowego odpalania. Tak wiÚc zaïoĝenie kotwicy poprzez podanie rÚki nie jest najlepszym pomysïem, bo za czÚsto siÚ to wy- konuje. Zaïoĝenie kotwicy na udzie wspóïpracowniczki teĝ nie, gdyĝ taki dotyk nie jest powszechnie akceptowalny. Za to bardzo bezpieczne sÈ obszary ramion, przedramion, ïokci. JeĂli zakïadasz kotwicÚ sobie czy pomagasz komuĂ zaïoĝyÊ wïasnÈ kotwicÚ, to do- datkowo bodziec powinien byÊ doĂÊ dyskretny. Stawanie na gïowie przed zebraniem rady nadzorczej w celu odpalenia kotwicy na pew- noĂÊ siebie moĝe byÊ dziwnie odebrane. Ale juĝ specyficzne zïapa- nie siÚ za nadgarstek czy — ĝeby nie wykorzystywaÊ obu dïoni — specyficzne zïÈczenie palców bÚdzie skuteczne i bardzo dyskretne. K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 273 Tak wiÚc masz juĝ wybrany bodziec. Pozostaïy jeszcze dwa aspekty. Pierwszy z nich to intensywnoĂÊ boděca. JeĂli zakïadasz ko- twicÚ gïosowÈ i ĝeby odpaliÊ kotwicÚ, musisz szeptaÊ, to raczej to nie wyjdzie. ChoÊ tak na marginesie zdradzÚ Ci pewien sekret… WiÚkszoĂÊ ludzi juĝ ma zainstalowanÈ kotwicÚ na szeptanie. Jak myĂlisz, jaki stan siÚ odpala, kiedy ktoĂ w towarzystwie zaczyna szep- taÊ? CoĂ tam szepcze komuĂ i nie bardzo jesteĂ w stanie usïyszeÊ, ale moĝe gdyby wstrzymaÊ oddech i podejĂÊ kroczek bliĝej… A nawet kiedy ktoĂ, mówiÈc do Ciebie, nagle zniĝa gïos, robi kon- spiracyjnÈ minÚ i zaczyna Ci szeptaÊ. Co siÚ wtedy odpala?… Hymmm… Czyĝby ciekawoĂÊ? :) Podobnie jak szepty, równieĝ krzyczenie moĝe nie byÊ odpo- wiednie. Moĝe i byÊ — np. dla stanu gotowoĂci, ale dla wielu nie bÚdzie odpowiednie. Tak samo jest z kotwicami dotykowymi. Zbyt sïaby dotyk moĝe byÊ niewystarczajÈcym boděcem, ĝeby mózg utwo- rzyï powiÈzanie, nie mówiÈc juĝ o tym, ĝe kiedy jeden mÚĝczyzna smyra delikatnie drugiego w ramiÚ, ten drugi moĝe sobie coĂ po- myĂleÊ… Zbyt silny dotyk spowoduje ból i wytrÈci ze stanu. Dotyk powinien byÊ pewny, odczuwalny i akceptowalny. Jak juĝ wspo- mniaïem, smyranie siÚ mÚĝczyzn po ramionach moĝe nieĂÊ dziwne konteksty i wtedy moĝe byÊ trudno powtórzyÊ dotyk, ĝeby odpaliÊ kotwicÚ, kiedy ten drugi siÚ ciÈgle odsuwa. ;) MÚĝczyěni dosyÊ czÚ- sto za to poklepujÈ siÚ po ramionach czy plecach, aby nawzajem wyraziÊ uznanie, i jest to jak najbardziej akceptowalne (kolejne ko- twice…). Tak wiÚc dotyk i gïos na odpowiednim i akceptowalnym poziomie. Ostatni aspekt to czas zaïoĝenia kotwicy. RozkrÚcasz uczucia, wiesz juĝ, jak chcesz zaïoĝyÊ, pytanie tylko — kiedy? Musisz to zrobiÊ, kiedy uczucie jeszcze roĂnie. JeĂli zrobisz to w momencie opadania uczucia, to zakotwiczysz wychodzenie ze stanu zamiast 274 N L P — E W O L U C J A wchodzenia w niego. No i, jak juĝ wiesz, w momencie zakïadania stan musi byÊ moĝliwie silny. Zatem najlepszy moment na zaïoĝe- nie kotwicy jest tuĝ przed osiÈgniÚciem ekstremum. SkÈd masz wiedzieÊ, czy to juĝ? Po prostu kalibrujesz — ob- serwujesz reakcje danej osoby (albo wïasne odczucia) i kiedy doj- dziesz do wniosku, ĝe to juĝ — kotwiczysz, dostarczajÈc wybrany bodziec. Na poniĝszym rysunku pokazano najlepszy moment na zaïoĝenie kotwicy. Rysunek 8.1. Moment na zaïoĝenie kotwicy OczywiĂcie moĝesz rozkrÚcaÊ kilkakrotnie i kilkakrotnie kotwi- czyÊ, wzmacniajÈc kotwicÚ i szanse na to, ĝe zostaïa poprawnie za- ïoĝona. Po zaïoĝeniu pozostaje Ci juĝ tylko jedno — przetestowaÊ. Zmieñ stan kotwiczonej osoby na jakiĂ inny. Wystarczy zmiana tema- tu. Kilka pytañ o jakieĂ drobiazgi. A potem odpal kotwicÚ — do- starczajÈc boděca i obserwuj zmiany fizjologiczne. JeĂli brak ocze- kiwanych zmian, to powtarzasz proces zakïadania kotwicy. Natomiast K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 275 jeĂli po osobie widaÊ, ĝe jest w zakotwiczonym stanie, to gratulacje — udaïo Ci siÚ zaïoĝyÊ kotwicÚ. :) A za chwilÚ przekonasz siÚ, jakie to proste. ăwiczenie 8.3. PrzyglÈdnij siÚ kotwiczeniu. To Êwiczenie polega na obserwacji procesu kotwiczenia. W czasie obserwacji zwróÊ szcze- gólnÈ uwagÚ na zmiany fizjologiczne u kotwiczonej osoby. ZwróÊ równieĝ uwagÚ na utrzymywanie rapportu przez osobÚ kotwiczÈcÈ z osobÈ kotwiczonÈ. PrzyglÈdnij i przysïuchaj siÚ takĝe, w jaki sposób osoba kotwiczona zostaïa wprowadzona w stan i jak ten stan zostaï rozkrÚcony. W tym zadaniu potrzebujesz dostÚpu do Internetu. Wejdě na stronÚ: www.simple-nlp.pl Tam udaj siÚ do dziaïu filmy i oglÈdnij film z kotwiczeniem. ăwiczenie 8.4. Zobacz rozkrÚcanie uczuÊ na kinestetyce. Podob- nie jak w poprzednim zadaniu zwróÊ szczególnÈ uwagÚ na rapport, reakcje osoby, na której rozkrÚca siÚ uczucia, i sposób rozkrÚcania. Wejdě na stronÚ: www.simple-nlp.pl Tam udaj siÚ do dziaïu filmy i oglÈdnij film z rozkrÚcaniem uczuÊ na kinestetyce. ăwiczenie 8.5. Kotwice dotykowe. mwiczenie w parach. Jedna osoba kotwiczy poprzez dotyk stan na drugiej osobie — potem zmiana. Instrukcje dla osoby kotwiczÈcej: 1. Wybierz pozytywny stan, jaki chcesz zakotwiczyÊ. 2. Wybierz sposób, w jaki chcesz zakotwiczyÊ — jaki dotyk w jakim miejscu. 3. Wywoïaj stan. 276 N L P — E W O L U C J A a. Uĝywaj uïomnoĂci podĂwiadomoĂci i zwrotów przywoïujÈcych emocje. b. Obserwuj osobÚ, w której wywoïujesz stan. c. Jak stan siÚ pojawi — wzmacniaj. 4. Zakotwicz stan w momencie, gdy roĂnie i jest przed ekstremum — uĝyj dotyku. 5. Moĝesz jeszcze kilkakrotnie powzmacniaÊ stan i kotwiczyÊ. 6. Test. a. Wyprowadě osobÚ ze stanu — zmieñ temat. b. Odpal kotwicÚ (uĝyj wybranego dotyku) i sprawdě, czy pojawia siÚ zakotwiczony stan. ăwiczenie 8.6. Wielokrotna dysocjacja. mwiczenie w parach. Jed- na osoba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana. Moĝ- na wykonaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy po- daje instrukcje, pomaga wejĂÊ w stany, dba o wzmacnianie stanów i kotwiczy. Dla uïatwienia wejdě na stronÚ: www.simple-nlp.pl i oglÈdnij film z wielokrotnÈ dysocjacjÈ. Instrukcje: Faza I — dysocjacja: 1. Znajdě sytuacjÚ, w której czujesz siÚ w jakiĂ sposób niekomfortowo. 2. Przywoïaj jÈ i to uczucie (prowadzÈcy pomaga, odwoïujÈc siÚ do systemów reprezentacji) — miejsce, w którym teraz jesteĂ, to miejsce X. 3. Zrób krok do tyïu, dysocjujÈc siÚ (wyjdě z siebie) — teraz patrzysz na siebie patrzÈcego na tÚ sytuacjÚ. 4. O ile lepiej teraz siÚ czujesz? 5. Powtarzaj kroki 4 i 5 tak dïugo, dopóki nieprzyjemne uczucie nie zniknie. PamiÚtaj — za kaĝdÈ dysocjacjÈ widzisz kolejnego siebie patrzÈcego na siebie, patrzÈcego na… K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 277 Rysunek 8.2. Wielokrotna dysocjacja Uwaga: faza II wykonywana jest tylko i wyãĎcznie, jeħli sy- tuacja powodujĎca nieprzyjemne uczucie jest powtarzalna. Jeħli jest to coħ z przeszãoħci (np. wypadek), to nie wyko- nujemy jej. Faza II — dodawanie zasobów: 1. Jaki zasób byïby Ci potrzebny (jaki stan), ĝeby czuÊ siÚ komfortowo w tamtej sytuacji? 2. Wywoïanie i zakotwiczenie poĝÈdanego stanu. 3. ZachowujÈc ten stan, zrób krok do przodu i wejdě w siebie — zasocjuj siÚ z najbliĝszym sobÈ, z poprzedniej fazy. 4. Powtarzaj kroki 1, 2, 3 tak dïugo, jak dïugo potrzebne sÈ jeszcze jakieĂ zasoby. a. Kotwicz wszystko w ten sam sposób (nakïadaj kolejne stany na tÚ samÈ kotwicÚ). b. Kaĝdy krok do przodu jest z zachowaniem wszystkich poprzednich stanów. 278 N L P — E W O L U C J A c. JeĂli nie potrzeba wiÚcej zasobów — to z zachowaniem wszystkich dotychczasowych wejdě w pierwszego siebie — w miejsce X (zabierajÈc po drodze wszystkie pozostaïe alter ego). d. Odpal kotwicÚ. 5. Test. a. Jeszcze raz dokïadnie przywoïaj tamtÈ sytuacjÚ. b. I jak siÚ teraz czujesz, gdy o tym myĂlisz? Rysunek 8.3. Dodawanie zasobów ăwiczenie 8.7. Zmiana ïañcucha zachowañ. mwiczenie w parach. Jedna osoba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana. Moĝna wykonaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy podaje instrukcje, pomaga wejĂÊ w stany, dba o wzmacnianie stanów i kotwiczy. W tym Êwiczeniu nauczysz siÚ automatycznego przechodzenia do stanu pozytywnego w momencie, gdy zaczyna pojawiaÊ siÚ jakiĂ stan negatywny. Stany zazwyczaj pojawiajÈ siÚ stopniowo, np. na po- czÈtku sÈ pierwsze objawy stresu, potem zamienia siÚ to w wiÚkszy stres, a potem w coraz wiÚkszy (stres wiÚkszy stres coraz wiÚkszy K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 279 stres). IdeÈ tego Êwiczenia jest zatrzymanie tego ïañcucha juĝ na sa- mym poczÈtku i przekierowanie w innÈ stronÚ — do pozytywnych uczuÊ. Np. ze stresu do motywacji przed zabawÈ. Poniewaĝ stan poczÈtkowy (stres) i koñcowy (motywacja do zabawy) mogÈ byÊ od siebie bardzo odlegïe, wprowadza siÚ stany poĂrednie, które uïatwiÈ proces przejĂcia, np. ciekawoĂÊ. Rysunek 8.4. ’añcuch zachowañ Poniĝsze instrukcje pozwolÈ Ci na dokonanie zmiany na do- wolnym ïañcuchu zachowañ. W ramach Êwiczenia dokonaj zmiany na co najmniej jednym ïañcuchu — stres ciekawoĂÊ motywacja do zabawy. Instrukcje: 1. Ustal stan poczÈtkowy, koñcowy, stany przejĂciowe. 2. Dla kaĝdego ze stanów utwórz kotwice przestrzenne. a. Uwaga — dla stanu poczÈtkowego kotwiczymy tylko poczÈtek stanu, czyli moment, w którym stan zaczyna siÚ pojawiaÊ. ¿adnego rozkrÚcania. b. Kolejne kotwice okreĂlaj w odlegïoĂci jednego kroku od poprzedniej w linii prostej, w kolejnoĂci zgodnej z ïañcuchem. c. Kotwiczenie przestrzenne: – OkreĂl i oznacz miejsce, w którym chcesz zakotwiczyÊ stan. – Wyobraě sobie w wybranym miejscu doĂwiadczenie zwiÈzane z uczuciem. 280 N L P — E W O L U C J A – Wejdě w miejsce i odczuj stan. – Wyjdě (cofnij siÚ), zostawiajÈc uczucie w tamtym miejscu. – Test kotwicy (wejdě i sprawdě, czy uczucie siÚ pojawia juĝ bez wyobraĝania sobie niczego — jeĂli nie, to powrót do punktu ii). 3. Przejdě 5 – 6 razy od stanu poczÈtkowego do koñcowego. a. W stanie poczÈtkowym zostañ tak dïugo, aĝ pojawi siÚ objaw uczucia. b. Przejdě przez stany poĂrednie, nie zatrzymujÈc siÚ (albo bardzo króciutko w pierwszych przejĂciach). c. Zostañ w stanie koñcowym, aby w peïni odczuÊ stan. 4. Test: a. Stajesz w miejscu uczucia poczÈtkowego, i podczas gdy tam pozostajesz, uczucie koñcowe pojawia siÚ samo. b. Wyobraě sobie sytuacjÚ, w jakiej kiedyĂ pojawiaïo siÚ uczucie poczÈtkowe. ăwiczenie 8.8. Kotwica suwakowa. mwiczenie w parach. Jedna oso- ba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana. Moĝna wy- konaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy podaje instrukcje, pomaga prowadzonemu, kotwiczy. Instrukcje: 1. Wybierz stan, jaki chcesz mieÊ zakotwiczony. 2. Zbadaj, jak go rozkrÚciÊ — znajdě drivery (najistotniejsze SBML moĝe byÊ na obrazie, uczuciu, děwiÚkach). 3. Reset — zmieñ na jakiĂ czas temat. Zadaj kilka pytañ nie na temat. 4. Wybierz sobie suwak. a. Kotwica suwakowa pozwoli Ci na kontrolÚ intensywnoĂci uczucia (podnoszenie, opadanie). b. Suwakiem moĝe byÊ — pokrÚtïo (np. jak w kuchence gazowej), wajcha (np. jak w bojlerach), suwak (np. jak w syntezatorach). K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 281 c. OkreĂl skalÚ na suwaku — gdzie jest minimum, gdzie maksimum. Najlepiej stwórz skalÚ numerycznÈ od 0 (min) do 10 (max). d. Nadaj suwakowi kolor, taki, jaki wedïug Ciebie ma stan, który kotwiczysz. e. Tam, gdzie na suwaku skala siÚga 9 – 10, dodaj efekty specjalne (np. po dojĂciu tam bÚdzie siÚ ĂwieciÊ, ĝarzyÊ itp.). 5. Kotwiczenie. a. Wyobraě sobie suwak w zasiÚgu rÚki. b. ChwyÊ go (fizyczny ruch rÚkÈ — dalsze zmiany teĝ dokonuj z fizycznym ruchem). c. Ustaw suwak na 0. d. Przywoïuj stan i podnoĂ suwak w miarÚ, jak stan roĂnie. e. ProwadzÈcy pomaga, rozkrÚcajÈc uczucie w sposób zbadany w 2. f. ProwadzÈcy przypomina o podnoszeniu suwaka w miarÚ wzrostu uczucia. g. Tak aĝ do dojĂcia suwaka i stanu do maksimum. 6. Reset. 7. Test — przywoïaj obraz suwaka ustawionego na 0, chwyÊ go (fizyczny ruch rÚkÈ) i zacznij podnosiÊ. Stan ma siÚ pojawiÊ i rosnÈÊ w miarÚ podnoszenia suwaka. JeĂli tak siÚ nie dzieje, to caïoĂÊ jeszcze raz. 8. Kolejny test — przywoïaj obraz suwaka ustawionego na 0 i tylko i wyïÈcznie we wïasnym umyĂle zacznij go podnosiÊ (ĝadnego ruchu rÚkÈ). Uwaga: fizyczne ruchy przy instalacji kotwicy suwakowej sĎ opcjonalne. Bardzo pomagajĎ, jeħli ktoħ robi to po raz pierw- szy. Dla wyĄwiczonego umysãu sĎ juij zbēdne i w dalszych Ąwiczeniach mogĎ zostaĄ pominiēte — suwak przesuwany jest w umyħle. 282 N L P — E W O L U C J A ăwiczenie 8.9. Panel administracyjny. mwiczenie w parach. Jedna osoba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana. Moĝna wykonaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy podaje instrukcje, pomaga prowadzonemu, kotwiczy. Uwaga — dokonujcie zmiany ról po kaĝdej fazie. Czyli przej- Ăcie do drugiej fazy dopiero, kiedy razem bÚdziecie juĝ po pierw- szej, itd. W tym Êwiczeniu zostanie Ci zainstalowany panel administra- cyjny skïadajÈcy siÚ z piÚciu suwaków (moĝe byÊ wiÚcej, jeĂli ze- chcesz). Ze wzglÚdu na potrzeby Êwiczenia wszystkie suwaki majÈ wyglÈdaÊ identycznie (przesuwany w górÚ i w dóï) i byÊ ustawione obok siebie. OczywiĂcie kaĝdy suwak bÚdzie miaï swój wïasny ko- lor. Zobacz przykïad na obrazku poniĝej (Flow Zone — jest to taki stan, w którym masz poczucie, ĝe wszystko Ci siÚ udaje). Uwaga — moĝesz zainstalowaÊ sobie dokïadnie te stany co na przykïadzie, tylko sam/a okreĂl, jakie kolory majÈ dla Ciebie poszczególne stany. Rysunek 8.5. Panel administracyjny K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 283 Instrukcje: Faza I — instalacja panelu administracyjnego: 1. OkreĂl 5 stanów, jakie chcesz zakotwiczyÊ, i nadaj im kolory. 2. Dla kaĝdego z wybranych stanów zainstaluj kotwicÚ suwakowÈ (dokïadnie tak jak w poprzednim Êwiczeniu). 3. Test — pobawiÊ siÚ wszystkimi suwakami po kolei. Faza II — elastycznoĂÊ: 1. Kilkakrotnie dla róĝnych konfiguracji dwóch suwaków: a. PodnoĂ oba jednoczeĂnie (np. zobacz, jak ciekawie jest byÊ jednoczeĂnie zrelaksowanym i gotowym do akcji). b. Opuszczaj oba jednoczeĂnie. c. PodnoĂ jeden, opuszczaj drugi. d. Pierwsze zmiany dokonuj wolniej — prowadzÈcy pomaga i kalibruje. e. Kolejne zabawy bÚdÈ coraz prostsze, szybsze i mocniejsze w dziaïaniu. 2. To samo z dodaniem ruchu trzeciego suwaka w momencie, gdy 2 poprzednie sÈ juĝ ustawione na jakimĂ poziomie. Faza III — euforia: 1. Przywoïaj w umyĂle caïy panel administracyjny (wszystkie 5 suwaków obok siebie w swoich kolorach). 2. Niech wszystkie suwaki bÚdÈ opuszczone na 0. 3. Wyobraě sobie klamrÚ o dïugoĂci panelu i zepnij niÈ wszystkie suwaki, tak ĝe przesuniÚcie klamry spowoduje przesuniÚcie wszystkich suwaków jednoczeĂnie. 4. Zacznij podnosiÊ klamrÚ. 5. W momencie dojĂcia klamry na skali do 8 – 9 zakotwicz aktualny stan na jakieĂ sïowo. a. Niech to bÚdzie sïowo, które dla osoby podnoszÈcej klamrÚ najlepiej kojarzy siÚ ze stanem. 284 N L P — E W O L U C J A b. Nie musi to byÊ prawdziwe sïowo — moĝe byÊ to jakiĂ specyficzny děwiÚk czy wymyĂlony wyraz. c. Osoba podnoszÈca klamrÚ ma wypowiedzieÊ to sïowo na gïos. GïoĂno. d. Po wypowiedzeniu dosuñ klamrÚ do koñca skali (zobacz efekty specjalne na wszystkich suwakach i na klamrze — np. jak ĝarzÈ siÚ suwaki i klamra iskrzy albo strzela fajerwerkami). 6. OpuĂÊ klamrÚ i powtórz 5 punkt 2 – 3 razy. Za kaĝdym razem uĝywaj tego samego sïowa-kotwicy. Przy ostatnim powtórzeniu sïowo-kotwica ma zostaÊ wypowiedziane tylko w myĂlach. 7. Restart. 8. Test — powtórz sobie sïowo-kotwicÚ w myĂlach. ăwiczenie 8.10. Szybka terapia fobii (podwójna dysocjacja). mwi- czenie w parach. Jedna osoba prowadzi, druga jest prowadzona — potem zmiana (jeĂli jest potrzeba). Moĝna wykonaÊ samemu, z prowadzÈcym jest ïatwiej. ProwadzÈcy podaje instrukcje, pomaga prowadzonemu. mwiczenie pozwala pozbyÊ siÚ fobii i bardzo silnych lÚków. Wy- konaj je, jeĂli masz coĂ takiego, lub na osobie cierpiÈcej na takie dolegliwoĂci. Instrukcje: 1. OkreĂl, na czym chcesz pracowaÊ — jaki silny lÚk lub fobiÚ chcesz wyeliminowaÊ. 2. Wyobraě sobie, ĝe jesteĂ w kinie, siedzisz w pierwszym rzÚdzie i oglÈdasz czarno-biaïy film. W filmie widzisz siebie w sytuacji na chwilÚ (co najmniej minutÚ) przed tym, jak ma pojawiÊ siÚ lÚk. K o t w i c e , c z y l i k a r u z e l a d o z n a ĝ 285 3. Zatrzymaj film na póï minuty przed wystÈpieniem pierwszych objawów lÚku. 4. Wyobraě sobie z boku komputer, na którym stworzysz dalszy ciÈg filmu w peïnym kolorze, z zakoñczeniem, jakie Ci najbardziej pasuje. Zadbaj szczególnie o wyraz zadowolenia na swojej twarzy i spokój w swoim zachowaniu. 5. MajÈc gotowy film, wyciÈgnij go z nagrywarki stojÈcej obok komputera (moĝe byÊ w dowolnej formie — szpula, dyskietka, pïytka). Wyjdě z siebie jak w filmach o duchach i udaj siÚ na tyï sali do kabiny projekcyjnej. Tak ĝe z kabiny projekcyjnej patrzysz na siebie w pierwszym rzÚdzie patrzÈcego na film ze sobÈ. 6. PuĂÊ nowy film w kolorze od miejsca zatrzymania — ciÈgle patrzÈc na siebie w pierwszym rzÚdzie, oglÈdajÈcego siebie na ekranie. OglÈdnij film do koñca — widzisz siebie w ostatniej klatce. 7. Wyjdě z kabiny projekcyjnej i wróÊ do pierwszego rzÚdu. Wejdě w siebie siedzÈcego. Wstañ z fotela i wejdě w siebie na ekranie (pamiÚtaj, ĝe film zatrzymaï siÚ na koñcu). 8. Przewiñ film od koñca do poczÈtku, patrzÈc na to swoimi oczami (juĝ jesteĂ w filmie i nie widzisz siebie). Moĝesz to zrobiÊ kilka razy. 9. Test — wyobraě sobie sytuacjÚ, w której jeszcze jakiĂ czas temu pojawiaï siÚ lÚk, i zauwaĝ, jak duĝo masz w sobie spokoju. JeĂli byïo to coĂ, co ïatwo sprawdziÊ, to sprawdě to jak najszybciej (np. fobia przed jazdÈ windÈ — wejdě i przejedě siÚ windÈ). W takim przypadku prowadzÈcy caïy czas wspiera dobrymi sugestiami. 10. Future Pacing.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

NLP - EWOLUCJA. Przejdź kolejny etap rozwoju - od człowieka myślącego do człowieka szczęśliwego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: