Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00184 004154 14469552 na godz. na dobę w sumie
Na marginesie - ebook/pdf
Na marginesie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 502
Wydawca: edu-Libri Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-63804-16-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> publicystyka >> felietony
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Zbiór miniesejów pisanych od końca lat dziewięćdziesiątych dla periodyków „Wiedza i Życie” oraz „Teleinfo”. W wydaniu zwartym nabierają dodatkowej mocy i pokazują szerokie horyzonty intelektualne ich autora, jednego z pionierów polskiej informatyki.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

W ł a d y s ł a w M a r e k T u r s k i N a m a r g i n e s i e 502 Na marginesie Panu Profesorowi Władysławowi M. Turskiemu Laureatowi Nagrody Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji najserdeczniejsze ˝yczenia z okazji jubileuszu Władysław Marek Turski Na marginesie Kraków–Warszawa 2013 © edu-Libri s.c. 2013 Korekta: Joanna Cierkońska Projekt okładki, stron tytułowych i wnętrza: GRAFOS Zdjęcie na okładce: Mirosław Kaźmierczak, © Uniwersytet Warszawski edu-Libri dziękuje Wydawcom periodyków „Wiedza i Życie” oraz „TeleInfo” za udostępnienie felietonów prof. Władysława Marka Turskiego Wydawnictwo edu-Libri ul. Zalesie 15, 30-384 Kraków e-mail: edu-libri@edu-libri.pl Skład i łamanie: Aleksandra Dębniak Druk i oprawa: Sowa Sp. z o.o. Warszawa ISBN druk (oprawa miękka) 978-83-63804-16-9 ISBN druk (oprawa twarda) 978-83-63804-17-6 ISBN e-book (PDF) 978-83-63804-18-3 ISBN e-book (epub) 978-83-63804-19-0 ISBN e-book (mobi) 978-83-63804-20-6 Szanowny Panie Profesorze, Przede wszystkim gratulujemy szcz´Êcia. Bo w naszej bran˝y szcz´Ê li - wcami byli ci, którzy wchodzili w najbardziej twórczy wiek, gdy na poczàtku lat szeÊçdziesiàtych powstawała nowoczesna informatyka. Nale˝y Pan do pokolenia pionierów, poznajàcych nieznany wczeÊniej làd i nadajàcych nazwy nowym odkryciom. Paƒskie ksià˝ki nie tylko uczyły podstawowych poj´ç, ale te˝ kształtowały poprawny j´zyk infor matyczny, którego powin- niÊmy dziÊ u˝ywaç. Po drugie – gratulujemy wytrwałoÊci, dalekowzrocznoÊci i wyobraêni. Bo ten nieznany làd poczàtkowo był pełen pułapek, a jego badanie było du˝o bardziej ryzykowne, ni˝ zajmowanie si´ astronomià, co to ju˝ od staro˝ytnych czasów... Wiedzy informatycznej nie wynosiło si´ ze stu diów, trzeba jà było mozolnie zdobywaç samemu. DziÊ, gdy w osiedlowej ksi´- garni ksià˝ki informatyczne zajmujà kilka regałów, trudno sobie wyobraziç, jakim przełomem była Biblioteka In˝ynierii Oprogramowania, której Pan był duchem sprawczym. Po trzecie – gratulujemy stanowczoÊci i odwagi, gdy w PRL-u trzeba było chroniç informatyk´ przed pseudonaukowymi hochsztaplerami, gdy trzeba było broniç autonomii uniwersyteckiej i naukowej przed zakusami władzy, a tak˝e pomagaç represjonowanym pracownikom i internowanym studentom. StanowczoÊci i odwagi trzeba te˝ było, ˝eby w krótkim okresie „karnawału SolidarnoÊci” zało˝yç Polskie Towarzystwo Informatyczne, które w trudnych czasach potrafiło zachowaç niezale˝noÊç od PRL-owskich władz. Po czwarte – gratulujemy przenikliwoÊci, erudycji i poczucia humoru – dzi´ki nim Paƒskie wykłady akademickie były tak interesujàce, a publiczne wypowiedzi i artykuły prowokujàce. DziÊ informatyków jest o rz´dy wielkoÊci wi´cej, ni˝ 50 lat temu, gdy Pan rozpoczynał swojà przygod´ z informatykà. Na ka˝dej uczelni kształci si´ informatyków, lekcje informatyki sà w szkołach podstawowych, jest nawet minister od informatyki. A Paƒska publicystyka tak jak kiedyÊ zaciekawia, inspiruje i prowokuje. Informatyków jest wielu, ale WMT był i jest tylko jeden! Dzi´kujemy! Członkowie Oddziału Mazowieckiego Polskiego Towarzystwa Informatycznego. Spis treści O Autorze i Jego felietonach, czyli dlaczego należy niniejszą książkę kupić (M. Flasiński) ............................. 13 Wstęp ................................................................................... 19 Część 1. „Wiedza i Życie” ................................................ 21 1996 Lubimy się oszukiwać ........................................................ 23 I w Paryżu... ....................................................................... 29 Pięta Achillesa .................................................................... 32 I pełno zbójców na drodze ................................................. 36 Tego nie da się przewidzieć ................................................ 42 Czasy czasu czy czas czasów? ............................................. 46 1997 Są takie pytania ................................................................. 55 Pan Szczęsny krytykuje prasę popularnonaukową ............. 59 Czy na pewno o to chodzi? ................................................. 63 O sztuce mówienia „Nie wiem” ........................................... 66 Rozum górą! ....................................................................... 71 Palant ................................................................................. 74 1998 Psuciu zapobiegać .............................................................. 78 Dymy nad Kalimantanem .................................................. 82 Czym skorupka .................................................................. 86 Zielsko Hekademosa .......................................................... 92 Ucz się, chłopcze, matematyki ........................................... 97 7 7 W celach leczniczych ........................................................ 101 Mydlana piana ................................................................. 104 Bo silną mamy dłoń .......................................................... 107 Rozważania o nodze stołowej .......................................... 112 Mędrcy ............................................................................. 116 Nie zawsze tak jest, jak się wydaje .................................... 120 Wczorajsze czy dzisiejsze ................................................. 125 1999 Byle interdyscyplinarnie ................................................... 129 Paskudna sprawa ............................................................. 133 Nie tak, nie tak, mój szlachetny ........................................ 137 Nie ma bezpłatnych obiadów ........................................... 142 Muły ................................................................................. 146 Etyka, hipokryzja i my ...................................................... 150 Listek figowy ..................................................................... 155 Ze starego słownika ......................................................... 159 Z góry czy od dołu? .......................................................... 163 Czym skorupka za młodu nasiąka? ................................... 167 2000 Czy aby na pewno chcemy wiedzieć? .............................. 171 Gorączka zielonego złota ................................................. 175 Kto jest mądry po szkodzie? ............................................. 179 Chyży pies ......................................................................... 183 Skąd się wzięła szczypta soli? ........................................... 187 2001 Już był w ogródku, już witał się z gąską... ....................... 191 Piątek trzynastego............................................................. 195 Kowal zawinił, Cygana powiesili ....................................... 199 Na wzór i podobieństwo ................................................... 203 Zielona woda na biegunie ................................................. 207 Sępy .................................................................................. 212 Żebyś żył w ciekawych czasach!........................................ 215 Skąd tyle gniewu? ............................................................. 219 2002 Służebności ....................................................................... 223 8 2003 I komu tu wierzyć... .......................................................... 226 Nie tak, nie tak mój szlachetny! ....................................... 229 Menażeria ........................................................................ 232 Dom wariatów .................................................................. 234 Enron i Wittgenstein ........................................................ 236 Śmiertelna czkawka czwartego chromosomu ................... 239 Magnolie .......................................................................... 241 Sepia ................................................................................ 243 Stary kajet, czyli apologia profesora Pimki ....................... 246 Alma mater czy dojna krowa? ........................................... 248 Czy łatwiej to lepiej? ......................................................... 251 Donos ............................................................................... 254 Dlatego! ............................................................................ 256 Krzemowa Dolina ............................................................. 259 2004 Już z minaretów błysnęły krzyże ...................................... 262 Jakie ziarno, taki plon ...................................................... 264 Czy to moja wina? ............................................................ 267 Patenty ............................................................................. 269 Agrammatoi kai idiotai ..................................................... 272 Subtelna linia .................................................................... 275 2005 Rzymskie cnoty ................................................................. 277 Donos ............................................................................... 280 Nic nowego ...................................................................... 282 Nieuctwo i pogarda .......................................................... 285 2006 Tajemnice Saula z Tarsu ................................................... 287 Wątpliwości ...................................................................... 294 Część 2. „TeleInfo” .......................................................... 307 2003 Partacze ........................................................................... 309 Najstarszy zawód ............................................................. 311 9 Dlaczego zrzędzę? ............................................................ 313 Podprogramy .................................................................... 315 Czyja wina? ...................................................................... 317 Po co potrzebny jest kodeks etyczny? ............................... 319 Dla filatelistów ................................................................. 321 Swarliwość ....................................................................... 323 Czytelny podpis ................................................................ 325 Myślenie ma kolosalną przyszłość .................................... 327 Gaśnica ............................................................................ 329 Guziki ............................................................................... 331 Przyszła baba do lekarza .................................................. 333 Idiots savants .................................................................... 335 Pamiętacie Park Jurajski? .................................................. 337 Poczta ............................................................................... 339 Czeki ................................................................................ 341 Twardy dysk ..................................................................... 343 Złej baletnicy … ................................................................ 345 Okrakiem ......................................................................... 347 Gdzie jest żona Cezara? .................................................... 349 Jajko na miękko ............................................................... 351 Nominalizm ubogich duchem .......................................... 353 Drukarka .......................................................................... 355 Czego uczyć? .................................................................... 357 Nie do śmiechu ................................................................ 359 2004 Uderz w stół… .................................................................. 361 Jeszcze raz o tym samym ................................................. 363 Sicz w sieci ....................................................................... 365 Czy komputery sikają do mleka? ...................................... 367 Co wie każdy leśnik ......................................................... 369 Jubileusz .......................................................................... 371 Zegarek ............................................................................ 373 Nie w nazwie rzecz .......................................................... 375 Klient ............................................................................... 377 Nos i tabakiera ................................................................. 379 10 Patentować? ..................................................................... 381 Po języku ich poznacie ..................................................... 383 CITP ................................................................................. 385 Znowu klapa .................................................................... 387 Teraz już wiem ................................................................. 389 Nowomowa ...................................................................... 391 Nowe wraca ..................................................................... 393 To takie proste ................................................................. 395 Ciemne jądro ................................................................... 397 Sam tego chciałeś, Grzegorzu Dyndało! ........................... 399 2005 Demokracja działa! ........................................................... 401 Ani tak nie było, ani tak nie będzie .................................. 403 Znowu jubileusz ............................................................... 405 O czym wróble ćwierkają ................................................. 407 Nie kradnij! ...................................................................... 409 Ufać? ................................................................................ 410 Nie ufać! ........................................................................... 412 Na wakacje! ...................................................................... 414 Nowe bruki w piekle ......................................................... 416 Taryfy i lojalność .............................................................. 418 Cuda w tej budzie! ........................................................... 420 Ja tu pracuję! .................................................................... 422 Nauki płynące z pewnej reklamy ...................................... 424 Antycesarz ........................................................................ 426 Sieć solidna jak… ............................................................. 428 Czego nas uczy Katarzyna? ............................................... 430 Rekonstrukcja historii ...................................................... 432 Kto kogo oszukuje? ........................................................... 434 Wróble armat się nie boją ................................................ 436 Vive la petite différence! ..................................................... 438 O stopniach zawodowych ................................................. 440 Radiometki ....................................................................... 441 2006 Szlam ............................................................................... 443 11 Zapomniany guru ............................................................. 445 Smutno mi! ...................................................................... 447 Dwie tragedie – wspólne wnioski ..................................... 449 Exocet .............................................................................. 451 Daremne żale, próżny trud ............................................... 453 Bronią się jeszcze twierdze Grenady ................................. 455 Strach pomyśleć ............................................................... 457 Przedszkolaki górą ........................................................... 459 Dlaczego właśnie tu? ....................................................... 461 Bez tego ani rusz .............................................................. 463 Genetyczni przeciwnicy .................................................... 465 Białe kłamstwo ................................................................. 467 I co z tego, że prawda? ..................................................... 469 Statystyka ........................................................................ 471 Profesjonalizm ................................................................. 473 U notariusza .................................................................... 475 e-tam ............................................................................... 477 Czekam na paczki ............................................................ 479 Szlachcic na zagrodzie, czyli wolnoć Tomku .................... 481 A bo to raz… .................................................................... 483 2007 Sława B(l)ogu! ................................................................. 485 Wytnij sobie wyrostek! ..................................................... 487 Sepia, durny pijar i ruskie ................................................ 489 Część 3. Varia .................................................................. 491 Winietka brazylijska ......................................................... 493 Winietka wrocławska ....................................................... 497 12 Nie ma bezpłatnych obiadów kwiecień 1999 Wśród wielu pomników braku rozsądku poczesne miej- sce zajmuje artykuł Konstytucji głoszący bezpłatność kształce- nia w publicznych szkołach wyższych z wyjątkiem niektórych usług edukacyjnych, które mogą być odpłatne. Będąc wynikiem kompromisu, świadczy o wielkim uporze żarliwie wierzących w fikcje i o rozpaczliwej obronie realistów; odwołując się do źle określonych pojęć, otwiera nieograniczone pole do sporów in- terpretacyjnych. Co gorsza, jest trwałym zagrożeniem dla każ- dego przyjętego rozwiązania, gdyż przyszła zmiana nastrojów politycznych, zbyt drobna, by zmienić zapis konstytucyjny, czego w obawie przed efektem domina boją się i długo jeszcze bać się będą wszystkie znaczniejsze ugrupowania polityczne, otóż każde zachwianie kompozycji politycznego establishmentu może zmie- nić interpretację, a z nią – istniejącą strukturę finansowania pu- blicznych szkół wyższych. A to sprawa poważna, nawet groźna, bo proces kształcenia z natury rzeczy wymaga stabilności: nie można przecież w toku studiów radykalnie zmieniać warunków studiowania, studia zaś trwają co najmniej trzy lata, a trzeba jeszcze uwzględnić okres podejmowania decyzji o nich, dla wielu rodzin trudny i dość długi. Niezależnie od tego, jak wyróżnimy te usługi edukacyjne, za które publicznym szkołom wyższym wolno pobierać opłaty, wpływy z tego tytułu nie będą dominowały w ich budżetach, chyba że przystaniemy na całkowitą kpinę z konstytucyjnego 142 zapisu. Przyjmijmy więc dla uproszczenia, że takich wpływów nie ma wcale. Szkoły wyższe utrzymuje budżet, a one świadczą swe usługi edukacyjne nieodpłatnie. Komu świadczą? Każdemu, kto tego zapragnie? A czy budżet państwa będzie uwzględniać lawinowo rosnącą liczbę studentów? Czy będzie ją antycypować w stopniu pozwalającym uczelniom przygotować się do tego? W końcu, żeby uczyć dwa razy więcej studentów, trzeba mieć dwa razy więcej sal wykładowych, laboratoriów, nauczycieli aka- demickich itd. albo pogodzić się z myślą, że będzie dwa razy ciaśniej na zajęciach, dwa razy mniej ćwiczeń laboratoryjnych, a profesorowie poświęcą studentowi dwa razy mniej czasu. Ani sal wykładowych, ani nauczycieli akademickich nie da się w do- wolnej chwili dokupić, ile trzeba. Proces budowlany ile trwa, każdy wie. Nauczyciela akademickiego trzeba kształcić wiele lat. Tymczasem realne nakłady budżetu na publiczne szkolnictwo wyższe od kilkunastu lat systematycznie maleją. Z punktu widzenia polskich perspektyw gospodarczych nawet najwięksi optymiści nie mogą przypuszczać, że – w konkurencji z kolosalnymi wydatkami potrzebnymi na w miarę humanitarne przystosowanie polskiej wsi i przemysłu do europejskich warun- ków – publiczne szkolnictwo wyższe uzyska takie preferencje budżetowe, które pozwolą mu zwiększyć „masę” świadczonych usług edukacyjnych w stopniu zbliżonym do publicznego apetytu na bezpłatne studia wyższe. Chyba że drastycznie pogorszy się jakość tych usług. Co, niestety, daje się już zauważyć. Nie tylko w słabszych szkołach, ale i w gronie najlepszych uniwersytetów można zaobserwować, jak na najbardziej szturmowanych kie- runkach studiów wzrasta liczba studentów przypadających na jednego profesora, maleje zaś przypadająca na jednego studenta powierzchnia sal wykładowych i liczba podręczników dostęp- nych w bibliotekach. Bronią się jeszcze kierunki ścisłe, bo i na- pór na nie mniejszy, i liczba stanowisk laboratoryjnych stanowi namacalną barierę; w rezultacie na tym samym uniwersytecie na jednym wydziale jeden profesor przypada na kilkunastu stu- dentów, a na innym – na setkę, co musi prowadzić do różnych 143 tarć w gronie akademickim. Maluczko, a publiczne szkoły wyż- sze staną się synonimem kiepskiej jakości kształcenia, a rosnące zapotrzebowanie na studia i tak w coraz większym stopniu będą zaspokajać szkoły niepubliczne, którym Konstytucja nie nakłada żadnych ograniczeń na pobieranie opłat. Ciekawe, czy żarliwym obrońcom hasła bezpłatnego dostępu do publicznego szkolnictwa wyższego naprawdę o to chodzi: o zapchane poza granice cywilizacji i pozbawione lepszej kadry dydaktycznej państwowe uniwersytety i o coraz lepiej prospe- rujące szkoły prywatne, dywersyfikujące swoje usługi: od nauki lekkiej, łatwej i przyjemnej po solidne studia, wszystko wszelako po kosztach własnych, zwiększonych o godziwy zysk właściciela, egzekwowanych w postaci czesnego wnoszonego pod rygorem relegowania z uczelni. A może właśnie tak? Przecież wszystko, co prywatne, funk- cjonuje lepiej niż publiczne, prawda? Niestety, nie całkiem. Poza jedynym szlachetnym wyjątkiem (a i on mocno opiera się na majątku publicznym, bo PAN-owskim) nie ma w Rzeczypospo- litej ani jednej prywatnej szkoły, która kształciłaby biologów molekularnych, fizyków ciała stałego, matematyków czy choćby informatyków z prawdziwego zdarzenia (w odróżnieniu od rze- mieślników do obsługi komputerów w kraju i na dumpingowy eksport). O lekarzach nie ma co mówić, przecież nawet felczerów nie kształci żadna prywatna szkoła. Ani inżynierów o nowocze- snych, trudnych i poszukiwanych specjalnościach. A jednak za granicą... No pewno, że tak, ale za granicą są prywatne uniwersytety istniejące od setek lat, zamożne nieroz- trwonionymi nadaniami królów i biskupów, albo młodsze – jak w USA – zapisami baronów węgla, stali, kolei żelaznych i szy- bów naftowych. I – co dla niektórych jest wciąż rewelacją – stale suto wspomagane dotacjami z budżetu państwa. One już mają laboratoria, czasem najlepsze na świecie, i biblioteki, czasem najzasobniejsze w swej dziedzinie. I najzdolniejsza młodzież stu- diuje na nich za darmo, bo te głośne, wspaniałe szkoły stać na fundowanie stypendiów, dzięki którym ściągają najlepszych, co 144 pozwala im utrzymywać poziom i markę. Tyle że takich szkół nie ma i nie będzie między Bugiem i Odrą. Choćby dlatego, że brak tu fundatorów na miarę średniowiecznych królów czy dzie- więtnastowiecznych Carnegie i Mellonów. A większość rodzimych właścicieli prywatnych szkół wyższych chce na tym interesie za- robić, jak na każdym innym biznesie. W Polsce we wszystkich dziedzinach, w których kształcenie wymaga dobrych laboratoriów, solidnych bibliotek czy innych kosztownych inwestycji infrastrukturalnych, tylko istniejące już uczelnie państwowe mają jaką taką szansę utrzymania poziomu pozwalającego absolwentom nawiązywać kontakt intelektualny ze światem. Naturalnie, nie wszystkie istniejące obecnie szkoły publiczne mają odpowiedni potencjał kadrowy i wyposażenie. Ale czy się to komu podoba, czy nie, żadna prywatna uczelnia nie ma tych szans, nawet jeśliby miała takie ambicje. Za wszelką więc cenę trzeba ten potencjał chronić przed rozproszeniem i przed zadławieniem przez obowiązek nieodpłatnego świadczenia usług edukacyjnych lawinowo rosnącym rzeszom studentów, co się w niejednym kraju już zdarzyło. Więc jak to, wprowadzić odpłatność studiowania na najkosz- towniejszych studiach? Ano właśnie tak! Im studia kosztow- niejsze (bo wymagające drogich laboratoriów i światowej klasy profesorów), tym opłaty powinny być wyższe, żeby pokrywały koszty z nadwyżką, pozwalającą na stałe ulepszanie uczelnianej infrastruktury. A co z powszechną dostępnością takich studiów? Tu trzeba się zastanowić, czy chodzi o powszechną dostęp- ność dla każdego, kto chce, czy dla tych, którzy najlepiej wyko- rzystają szansę, jaką daje studiowanie w takich szkołach? Jeśli wszyscy podatnicy mają partycypować w utrzymaniu kuźnic intelektualnych elit kraju, to najskuteczniejsze będzie przezna- czyć środki budżetowe na stypendia, przede wszystkim służące do opłaty czesnego, przyznawane młodym ludziom rokującym najlepsze wykorzystanie szansy. Niech każdy z najzdolniejszej części każdego rocznika młodzieży ma zagwarantowane opłace- nie studiów w dowolnie wybranej spośród uczelni uznanych za 145 najlepsze w kraju, ale niech ta opłata wpływa do kasy uczelni, obojętne: publicznej czy prywatnej. Liczba stanowisk pracy wymagających doskonale przygoto- wanych osób nie zależy od współczynnika skolaryzacji i zawsze obejmą je najlepsi, nie gorsi jednak niż wymagane, często wy- śrubowane minimum. Nawet jeśli wszyscy obywatele będą się legitymowali dyplomami, nie przybędzie najbardziej pożądanych stanowisk pracy. Natomiast jeśli na rynku pracy nie będzie odpo- wiedniej liczby świetnie przygotowanych lokalnych fachowców, najlepsze miejsca pracy obejmą przybysze z zewnątrz. W publicz- nym interesie leży przeto przede wszystkim jakość kształcenia. Ilość zaś jest pochodną prywatnych interesów i osobistych ambi- cji. I takie właśnie powinny być priorytety wydatkowania skrom- nych środków, które budżet przeznacza na szkolnictwo wyższe. Muły maj 1999 Rekord padł 5 lutego 1637 roku. Na licytacji w Amsterda- mie jedna cebulka tulipana Admirał van Enkhuijsen poszła za 5400 guldenów. Za taką kwotę można było wtedy kupić zupełnie po- rządny dom mieszkalny w doskonałej dzielnicy, a ceny martwych natur z kwiatami pędzla najznakomitszych mistrzów nie sięgały pięciu tysięcy. W czasach tulipomanii, która opanowała Niderlandy w czwartej dekadzie XVII stulecia, obraz (dziś wart grube setki ty- sięcy dolarów) mógł kosztować dużo mniej od pęku kwiatów, które przedstawiał. Za najcenniejsze uważano wtedy cebulki, z których co roku wyrastały kwiaty innej barwy i kształtu niż poprzednio. Dziś wiemy, że zjawisko to towarzyszy wirusowemu zakażeniu, przeno- 146 Po co potrzebny jest kodeks etyczny? luty 2003 O kodeksie etycznym informatyków mówi się w Polsce od dawna. Jak na tak młodą dyscyplinę – od niepamiętnych czasów. Mówi się różnie. I że właściwie nie wiadomo, po co on by miał być, bo i tak wiemy, jak należy postępować, i że spisany kodeks etyczny jest sprzecznością sam w sobie, bo jak spisane, to już prawo, a etykę każdy nosi w głębi duszy, i że może by się nawet przydał, ale kto będzie stał na straży jego przestrzegania, i że jak kodeks, to i trybunał będzie potrzebny, a kto by miał taki trybunał powołać, a ponadto, jakie by miały być jego (trybunału, znaczy) uprawnienia i procedury postępowania, a jak procedury i postępowanie, to kto za to zapłaci. A jakby nawet taki kodeks był, to kto niby miałby go przestrzegać, skoro informatyk to prze- cież nie zawód tylko stanowisko, pozycja na liście płac, czasem tytuł honorowy, czasem ksywa. W innych krajach różnie to się nazywa, kodeksem etycznym albo kodeksem dobrej praktyki, czasem jest to kodeks stowarzy- szenia (towarzystwa) zawodowego, czasem firmuje go kilka sto- warzyszeń i organizacji. Ale jest. I bardzo się przydaje. Wcale nie po to, żeby kogoś piętnować za nieetyczne postępki i nawet nie po to, żeby te czy inne czyny móc nazwać nieetycz- nymi, mając spisaną podstawę takiej opinii, choć oba te powody 319 są nie takie znów całkiem błahe. Nie po to także, choć to już wielce pożyteczne, żeby wahającym się pomagać podejmować decyzje, jak postąpić w drażliwych sytuacjach zawodowych, np. gdy stają wobec konfliktu: dobro pracodawcy versus dobro klienta. Najważniejszą rolą kodeksu etycznego jest wspomagać in- formatyków wtedy, gdy zawodowe sumienie nakazuje im po- wiedzieć „nie”. Na przykład wtedy, gdy szef nalega: „Zrób ten system”, a specyfikacje są niepełne, albo z gatunku „A rób tak, żeby było dobrze”. Bez spisanego kodeksu etycznego odmowa wykonania bezsensownego polecenia, odmowa postępowania sprzecznego z regułami sztuki może być potraktowana jako od- mowa wykonania polecenia służbowego, ze wszystkimi konse- kwencjami zawartymi w kodeksie pracy. I bronić się w sądzie pracy może być trudno. A spisany i choć w miarę uznawany ko- deks etyczny daje obronę. I w sądzie pracy, i – co ważniejsze – przed poleceniami czy propozycjami nieetycznego postępowania. Potrzebujemy kodeksu etycznego, żeby czarno na białym sfor- mułowano zasady, których informatykowi nie wolno przekraczać. Kogo ten kodeks ma obowiązywać? Nie warto dzielić włosa na czworo: każdego, kto się zechce na nim oprzeć. I tego, kto ze- chce w swoim sumieniu rozstrzygnąć, czy dany postępek jest, czy nie jest etyczny, i tego, kto potrzebuje znaleźć moralne i legalne wsparcie swego stanowiska. Nie mam złudzeń, spisanie kodeksu nie wyeliminuje pano- szącej się hucpy informatycznej, niekoniecznie nawet zmniejszy liczbę marnych systemów. Być może sprowokuje pewną liczbę in- formatyków do zastanowienia się, czy zawsze postępują etycznie. Na pewno wspomoże tych – wierzę, że licznych – którzy chcą po- stępować zgodnie z zawodowym etosem. I o to głównie chodzi. 320 Na łamach miesięcznika „Wiedza i Życie”, podpisywane pseudonimem X. Rut, oraz na łamach dwutygodnika „TeleInfo”, podpisywane własnym nazwiskiem, ukazywały się felietony autorstwa prof. Władysława Marka Turskiego. Prezentował w nich przede wszystkim swoje poglądy na informatykę i jej środowisko, ale nie tylko. Podejmował w nich również zagadnienia uniwer- salne – pisał o ludzkiej hipokryzji i niekompetencji, bełkocie w mediach, absurdach polskiego wymiaru sprawiedliwości, uczelniach niemających nic wartościowego do zaoferowania, nowomowie itp. Felietony prof. Turskiego to lektura mądra i dowcipna. Czytając je, można się zadumać i roześmiać, zgodzić się z autorem lub nie. Polecamy zbiór Na marginesie nie tylko „wykształciuchom”, ale wszystkim lubiącym tę lekką i inteligentną formę literacką, pragnącym rozumnie się odprężyć po trudach często absurdalnej codzienności. Władysław Marek Turski prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski; Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki; Instytut Informatyki, jeden z zało - życieli Polskiego Towarzystwa Informatycznego i jego pierwszy prezes, członek Brytyjskiego Towarzystwa Informatycznego (British Computer Society) oraz Królewskiej Akademii Inżynierii (Royal Academy of Engineering). Kawaler Krzyża Oficerskiego i Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski. Wydawnictwo edu-Libri jest nowoczesną oficyną wydawniczą e-publikacji naukowych i edukacyjnych. Współpracujemy z doświadczonymi redaktorami merytorycznymi oraz technicznymi specjalizującymi się w przygotowywaniu publikacji naukowych i eduka- cyjnych. Stawiamy na jakość i profesjonalizm łączone z nowoczesnością, a najważniejsze dla nas są przyjemność współtworzenia i satysfakcja z dobrze wykonanego zadania. Nasze publikacje elektroniczne są dostępne w księgar- niach inter netowych oraz w czytelni on-line ibuk.pl Sprzedaż wysyłkową książek drukowanych prowadzi wydawnictwo (zamówienia na adres edu-libri@edu.libri.pl), księgarnia drukarni SOWA wyczerpane.pl oraz współpracujące z nią księgarnie. l p . i r b i l - u d e . w w w 501
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Na marginesie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: