Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00319 006148 11246347 na godz. na dobę w sumie
Narodowy zasób archiwalny i archiwa. Komentarz - ebook/pdf
Narodowy zasób archiwalny i archiwa. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-8994-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Marek Konstankiewicz doktor nauk humanistycznych w zakresie historii; historyk, archiwista i administratywista; adiunkt w Zakładzie Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii w Instytucie Historii Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, wcześniej pracownik Archiwum Państwowego w Lublinie; autor kilkudziesięciu prac naukowych, m. in. z zakresu prawa archiwalnego, prawnej regulacji postępowania z dokumentacją oraz historii kancelarii.

Adrian Niewęgłowski doktor nauk prawnych; adiunkt w Katedrze Prawa Gospodarczego i Handlowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; autor kilkudziesięciu prac naukowych, w tym z zakresu prawa handlowego i prawa własności intelektualnej.

Książka stanowi pierwsze na rynku wydawniczym omówienie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach w formie klasycznego komentarza do poszczególnych przepisów.
Autorzy analizują fundamentalne instytucje ustawy archiwalnej odnosząc się do innych aktów prawnych (m.in. rozporządzeń wykonawczych) istotnych z punktu widzenia stosowania tej ustawy.
W komentarzu uwzględniono najnowsze zmiany w prawie archiwalnym wynikające z:
ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, wchodzącej w życie 1 listopada 2016 r.,
ustawy Prawo restrukturyzacyjne, zmieniającej ustawę o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z dniem 1 stycznia 2016 r.,
ustawy o rzeczach znalezionych w zakresie, w jakim wprowadza ona zmiany w postępowaniu z odnalezionymi materiałami archiwalnymi,
ustawa z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego,
najnowszych aktów wykonawczych do ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, wchodzące w życie 1 listopada 2015 r.
Komentarz jest skierowany do praktyków, czyli wszelkich osób stosujących w codziennej pracy z komentowaną ustawę, m.in. pracowników Archiwów Państwowych, podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców, a także niepaństwowych jednostek organizacyjnych przechowujących i zabezpieczenia materiały archiwalne. Może on być również pomocny wszystkim osobom, które chciałyby pogłębić swą wiedzę teoretyczną z zakresu archiwistyki w szczególności studentom i doktorantom.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

narodowy zasób archiwalny i archiwa Komentarz Marek Konstankiewicz, Adrian Niewęgłowski KOMENTARZE PRAKTYCZNE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 15 marca 2016 r. z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 352), wchodzących w życie z dniem 16 czerwca 2016 r. Recenzent Prof. dr hab. Andrzej Kidyba Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Ewa Fonkowicz Opracowanie redakcyjne Anna Januchta Łamanie Violet Design Wioletta Kowalska Poszczególne artykuły skomentowali: Marek Konstankiewicz – art. 1, 3–6, 12–13, 14a–15, 16b, 16e, 17–36a, 38–40, 43a, 56–60 Adrian Niewęgłowski – art. 2, 7–9, 11, 14, 16, 16a, 16c, 16d, 41–43, 44–54 Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-8092-094-1 Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Mojej Żonie Agnieszce Marek Konstankiewicz Mojej Żonie Katarzynie Adrian Niewęgłowski SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wstęp Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1 Art. 2 Art. 3 Art. 4 Rozdział 2 Postępowanie z materiałami archiwalnymi i inną dokumentacją Art. 5 Art. 6 Art. 7 Art. 8 Art. 9 Art. 10 Art. 11 Art. 12 Art. 12a Art. 13 Art. 14 11 19 23 25 25 36 45 47 50 50 104 128 135 141 152 152 157 161 163 165 7 Spis treści Art. 14a Art. 14b Rozdział 3 Państwowy zasób archiwalny Art. 15 Art. 16 Art. 16a Art. 16b Art. 16c Art. 16d Art. 16e Art. 17 Art. 18 Art. 18a Art. 18b Art. 18c Art. 18d Art. 18e Art. 19 Art. 20 Art. 21 Art. 21a Art. 21b Art. 21c Art. 21d Art. 22 Art. 22a Art. 23 Art. 24 Art. 25 Art. 26 Art. 27 Art. 28 Art. 29 Art. 30 Art. 31 Art. 32 Art. 33 8 175 179 181 181 193 217 224 239 243 250 254 282 284 287 288 290 291 293 298 300 310 318 328 333 334 346 348 354 360 368 374 377 394 402 405 410 414 Art. 34 Art. 35 Art. 36 Art. 36a Art. 37 Art. 38 Art. 39 Art. 40 Rozdział 4 Niepaństwowy zasób archiwalny Art. 41 Art. 42 Art. 43 Art. 43a Art. 44 Art. 45 Art. 46 Art. 47 Art. 48 Art. 49 Art. 50 Art. 51 Rozdział 4a Działalność gospodarcza w zakresie przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców o czasowym okresie przechowywania Art. 51a Art. 51aa Art. 51ab Art. 51b Art. 51c Art. 51d Art. 51e Art. 51f Art. 51g Art. 51h Art. 51i Spis treści 422 425 439 446 448 448 453 459 463 463 468 478 482 492 513 522 527 537 537 537 537 538 538 551 551 556 558 567 574 576 580 587 601 9 Spis treści Art. 51j Art. 51k Art. 51l Art. 51m Art. 51n Art. 51na Art. 51o Art. 51p Art. 51r Art. 51s Art. 51t Rozdział 4b Postępowanie z dokumentacją osobową i płacową w przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy Art. 51u Art. 51w Art. 51z Rozdział 5 Przepisy karne Art. 52 Art. 53 Art. 54 Art. 55 Rozdział 6 Zmiany w przepisach obowiązujących Art. 56 Art. 57 Art. 58 Art. 59 Art. 60 Bibliografia 10 607 616 621 624 628 629 633 636 650 652 653 656 656 667 669 677 677 681 686 690 691 691 692 694 696 697 699 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne dyrektywa 2003/98/WE dyrektywa 93/7/EWG – dyrektywa 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponow- nego wykorzystywania informacji sektora publicz- nego (Dz. Urz. UE L 345 z 31.12.2003, s. 90) – dyrektywa Rady 93/7/EWG z dnia 15 marca 1993 r. w  sprawie zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium państwa człon- kowskiego (Dz. Urz. UE L 74 z 27.03.1993, s. 74) – dyrektywa Parlamentu Europejskiego dyrektywa i  Rady w sprawie dzieł nr  2012/28/UE z  dnia 25  października 2012  r. w  sprawie niektórych dozwolonych sposobów osieroconych korzystania z  dzieł osieroconych (Dz.  Urz. UE L 299 z 27.10.2012, s. 5) k.c. k.k. k.p. k.p.a. Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwiet- – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 6  czerwca 1997  r. –  Kodeks kamy (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) nia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postę- powania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.  U. z 2016 r. poz. 23) 11 – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postę- powania cywilnego (tekst jedn.: Dz.  U. z  2014  r. poz. 101 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 29  sierpnia 1997  r. –  Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. poz. 1741 z późn. zm.) – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postę- powaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restruktury- zacyjne (Dz. U. poz. 978) – ustawa z  dnia 16  września 1982  r. –  Prawo spół- dzielcze (tekst jedn.: Dz. U z 2016 r. poz. 21) – ustawa z  dnia 28  lutego 2003  r. –  Prawo upad- łościowe (tekst jedn.: Dz.  U. z  2015  r. poz.  233 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolni- ctwie wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) Wykaz skrótów k.p.c. k.s.h. o.p. p.a.s.c. p.p.s.a. pr. aut. pr. res. pr. spół. pr. up. p.s.w. rozporządzenie – rozporządzenie wykonawcze Komisji 1081/2012 (UE) nr 1081/2012 z dnia 9 listopada 2012 r. do celów rozporządzenia Rady (WE) nr  116/2009  w  spra- wie wywozu dóbr kultury (Dz.  Urz. UE L  93 z 28.03.2014, s. 86) rozporządzenie – rozporządzenie Rady (WE) nr  116/2009 z  dnia 18  grudnia 2008  r. w  sprawie wywozu dóbr kul- 116/2009 tury (wersja skonsolidowana; Dz.  Urz. UE L  39 z 10.02.2009, s. 1) 12 Wykaz skrótów rozporządzenie – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca o archiwach 2011  r. w  sprawie sposobu i  trybu udostępniania wyodrębnionych materiałów archiwalnych znajdujących się w archi- wach wyodrębnionych (Dz. U. Nr 196, poz. 1161) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadze- nia przez pracodawców dokumentacji w sprawach dokumentacji związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu pracowniczej prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.  U. Nr 62, poz. 286 z późn. zm.) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyż- w sprawie szego i  Techniki z  dnia 25  lipca 1984  r. w  spra- działania NDAP wie szczegółowego zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych (Dz. U. Nr 41, poz. 218) rozporządzenie – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z  dnia 18  stycznia 2011  r. w  sprawie instrukcji kancela- w sprawie ryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji instrukcji w  sprawie organizacji i  zakresu działa- kancelaryjnej nia archiwów zakładowych (Dz. U. Nr 14, poz. 67; sprost. Dz. U. Nr 27, poz. 140) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z  dnia 4 kwietnia 1995 r. w sprawie sposobu i czasu prze- w sprawie ksiąg i dokumentów chowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych (Dz. U. spółdzielczych Nr 47, poz. 248) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 10 lutego w sprawie 2005  r. w  sprawie określenia maksymalnej wyso- maksymalnych kości opłat za sporządzenie odpisu lub kopii doku- opłat mentacji o  czasowym okresie przechowywania (Dz. U. Nr 28, poz. 240) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 1 kwietnia 2005  r. w  sprawie określenia rodzaju wykształce- w sprawie osób nia uznanego za specjalistyczne oraz dokumentów obsługujących dokumentację potwierdzających posiadanie praktyki zawodo- osobowo-płacową wej, wymaganych od osób wykonujących niektóre 13 Wykaz skrótów czynności związane z dokumentacją osobową i pła- cową pracodawców (Dz. U. Nr 68, poz. 596) rozporządzenie – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności w sprawie PKD (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885 z późn. zm.) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Kultury i  Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w spra- w sprawie postępowania wie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, z dokumentacją przekazywania materiałów archiwalnych do archi- wów państwowych i  brakowania dokumentacji niearchiwalnej (Dz. U. poz. 1743) rozporządzenie – rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie i  Administracji z  dnia 30  października 2006  r. w  sprawie szczegółowego sposobu postępowania postępowania z dokumentami z  dokumentami elektronicznymi (Dz.  U. Nr  206, elektronicznymi poz. 1518) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 15 lutego w sprawie 2005  r. w  sprawie warunków przechowywania przechowywania dokumentacji osobowej i  płacowej pracodawców dokumentacji rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Kultury i  Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 października 2015 r. w spra- w sprawie wie warunków i trybu przekazywania do archiwów przekazywania materiałów państwowych materiałów archiwalnych tworzą- cych ewidencjonowany niepaństwowy zasób archi- archiwalnych walny (Dz. U. poz. 1733) (Dz. U. Nr 32, poz. 284) rozporządzenie – rozporządzenie Ministra Kultury i  Dziedzictwa w sprawie wcześ- Narodowego z  dnia 29  lipca 2008  r. w  sprawie niejszego udo- określenia szczególnych wypadków i trybu wcześ- stępniania mate- niejszego udostępniania materiałów archiwalnych riałów archiwalnych (Dz. U. Nr 156, poz. 970) u.b. – ustawa z  dnia 27  czerwca 1997  r. o  bibliotekach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 642 z późn. zm.) – ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach admi- nistracji rządowej (tekst jedn.: Dz.  U. z  2015  r. poz. 812 z późn. zm.) u.d.a.r. 14 u.d.i.p. u.d.p.p. u.f.p. u.g.w.s. u.i.b. u.i.d.p. u.k.s.e. u.m. u.n.z.a. u.o.d.k. u.o.d.o. u.o.i.n. u.o.p.d.k. u.o.s. Wykaz skrótów – ustawa z  dnia 6  września 2001  r. o  dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 24  kwietnia 2003  r. o  działalności pożytku publicznego i  o  wolontariacie (Dz.  U. z 2016 r. poz. 239) – ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicz- nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wol- ności sumienia i  wyznania (tekst jedn.: Dz.  U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 30  kwietnia 2010  r. o  instytutach badawczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1095 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 17  lutego 2005  r. o  informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1114) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 790 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 987 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1446 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kul- tury i o muzeach (Dz. U. Nr 10, poz. 48 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135) – ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informa- cji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228 z późn. zm.) – ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizo- waniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 406 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbo- wej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 783 z późn. zm.) 15 Wykaz skrótów u.o.z. u.p.c.c. u.p.e.a. u.p.s.d. u.r.z. u.s.d.g. u.s.p.k. ustawa o IPN ustawa o KRS ustawa o RM u.z.z. – ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 9  września 2000  r. o  podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn.: Dz.  U. z 2015 r. poz. 626 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 19  grudnia 1975  r. o  podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45, poz. 228) – ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezio- nych (Dz. U. poz. 397) – ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działal- ności gospodarczej (tekst jedn.: Dz.  U. z  2015  r. poz. 584 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w  Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1169 z późn. zm.) – ustawa z  dnia 18  grudnia 1998  r. o  Instytucie Pamięci Narodowej –  Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 152) – ustawa z  dnia 20  sierpnia 1997  r. o  Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz.  U. z  2015  r. poz. 1142 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 392 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodo- wych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1881) Czasopisma i publikatory Dz. U. Dz. Urz. MON 16 – Dziennik Ustaw – Dziennik Urzędowy Ministerstwa Obrony Naro- dowej Wykaz skrótów GSP KPP M. Praw. M.P. ONSA OSP OTK-A – Gdańskie Studia Prawnicze – Kwartalnik Prawa Prywatnego – Monitor Prawniczy – Monitor Polski – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A – Prawo i Medycyna – Przegląd Prawa Egzekucyjnego – Przegląd Prawa Handlowego – Prawo Spółek – Przegląd Podatkowy – Przegląd Sądowy – Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego – Samorząd Terytorialny – Studia Prawnicze – Transformacje Prawa Prywatnego PiM PPE PPH Pr. Spółek Prz. Pod. PS PUG Sam. Teryt. St. Praw. TTP ZNUJ Pr. Wynal. – Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prawo Wynalazcze Inne CBOSA CEIDG IPN KRS NSA SA SN SO WSA – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – Centralna Ewidencja i  Informacja o  Działalności Gospodarczej – Instytut Pamięci Narodowej – Krajowy Rejestr Sądowy – Naczelny Sąd Administracyjny – sąd apelacyjny – Sąd Najwyższy – sąd okręgowy – Wojewódzki Sąd Administracyjny 17 WSTĘP Autorzy oddają do rąk Szanownych Czytelników pierwszy na rynku wydaw- niczym komentarz do ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1446 z późn. zm., dalej: u.n.z.a.). Opracowanie stanowi próbę zwięzłego omówienia poszcze- gólnych przepisów najważniejszego aktu normatywnego w  systemie prawa archiwalnego. Oprócz ustawy, którą komentują autorzy, na system ten składa się szereg szczegółowych rozwiązań istotnych z punktu widze- nia postępowania z archiwaliami, „rozproszonych” w różnych regulacjach prawnych (w tym także w rozporządzeniach). Choć w komentarzu autorzy starali się je uwzględniać, nastąpiło to w zakresie niezbędnym do przedsta- wienia skomplikowanej materii ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Komentarz nie obejmuje więc analizy szczegółowych zagad- nień prawa archiwalnego, wynikających z odrębnych aktów normatywnych. Korzystając z komentarza, należy mieć świadomość założeń, które towa- rzyszyły jego powstaniu –  stanowi on podstawowy przewodnik po fun- damentach prawa archiwalnego, w żadnym razie nieaspirujący do miana wyczerpującego przedstawienia poruszanej w nim materii. Autorzy starali się uwzględnić oczekiwania praktyki, związane z brakiem na rynku podobnego opracowania. Komentarz zawiera autorską analizę przepisów, prowadzoną z wykorzystaniem podstawowej, najważniejszej i najbardziej aktualnej lite- ratury przedmiotu. W komentarzu posłużono się orzecznictwem sądowym, głównie będącym rezultatem stosowania prawa przez sądy administracyjne. Komentarz kierowany jest do praktyków, którym to mianem należy objąć osoby stykające się w codziennej pracy zawodowej z ustawą o narodowym 19 Wstęp zasobie archiwalnym i archiwach. Autorzy żywią nadzieję, że może on również spotkać się z zainteresowaniem osób, które chciałyby pogłębić swoją wiedzę teoretyczną na temat poszczególnych instytucji prawa archi- walnego. Dotyczy to zwłaszcza osób przygotowujących prace licencjackie, magisterskie. Korzystać z niego mogą również doktoranci, a także inne osoby prowadzące badania naukowe w zakresie archiwistyki. Mimo że autorzy starali się dochować należytej staranności przy pisaniu książki, zdają sobie sprawę z możliwych jej niedoskonałości i pozostają otwarci na wszelkie uwagi oraz sugestie ze strony Czytelników. Jeśliby zasługą komentarza było zainspirowanie innych osób do dalszych badań nad prawem archiwalnym, których owocem byłyby dzieła doskonalsze, autorzy uznaliby, że cele, które sobie postawili, zostały przynajmniej częś- ciowo zrealizowane. Komentarz powstawał w  okresie ożywionej działalności parlamentu. W momencie, gdy prace nad nim były już bardzo zaawansowane, została uchwalona ustawa z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywa- niu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 352). Przewidziano w niej szereg ważnych rozwiązań dla środowiska archiwalnego. Najważniejsze z nich dotyczyły zmian przepisów o udostępnianiu materiałów archiwal- nych (art. 16 i 17 u.n.z.a.). Inne natomiast polegały na dodaniu nowych regulacji do komentowanej ustawy (art. 16a–16e u.n.z.a.). Autorzy doko- nali omówienia zarówno zmian w ustawie o narodowym zasobie archi- walnym i archiwach, jak również przepisów dodanych. Czytelnicy muszą jednak mieć na uwadze, że wspomniane zmiany legislacyjne, wynikające z ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, wchodzą w życie z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia tej ustawy w Dzienniku Ustaw, a więc z dniem 16 czerwca 2016 r. W celu ułatwienia poruszania się po tekście komentarza, zmiany, które dopiero zaczną obo- wiązywać, zaznaczono kursywą. Pomocne w ustaleniu stanu prawnego może być ponadto śledzenie przypisów dolnych, które zawierają infor- mację o przepisach wchodzących w życie oraz o regulacjach uchylanych. Starając się nadążyć za intensywnym tempem legislacyjnym prac, auto- rzy postanowili uwzględnić również regulacje ustawy z  dnia 10  lipca 20 Wstęp 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach (Sejm VII kadencji, druk 3112). Wprowadza ona rozwiązania legislacyjne istotne dla ustawy o narodowym zasobie archi- walnym i archiwach. Przed podpisaniem ustawy Prezydent RP złożył do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie jej zgodności z Kon- stytucją  RP (Kp  2/15). Do  czasu zakończenia prac nad komentarzem w marcu 2016 r. Trybunał nie orzekł w tej sprawie. Autorzy podjęli próbę zaznaczenia w przypisach dolnych ewentualnych zmian, jakie mogłoby nieść ze sobą wejście w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponieważ jednak nie byli w stanie przewidzieć losu nowelizacji ustawy o ochronie zabytków, Czytelnicy powinni mieć świadomość niepewności ostatecznego kształtu ustawy nowelizującej przepisy o ochronie zabytków. Komentarz jest owocem pracy autorów należących do lubelskiego śro- dowiska naukowego, którzy razem uzgodnili założenia redakcyjne oraz przedyskutowali kwestie sporne. Mimo to ma on charakter utworu roz- łącznego, co znaczy, że każdy z autorów odpowiada za wypowiedziane w poszczególnych częściach komentarza poglądy. Autorzy bardzo serdecznie dziękują Profesorowi Andrzejowi Kidybie za wszelką pomoc, jaką im okazał. Dotyczy to w szczególności cennych uwag krytycznych, które Pan Profesor przedstawił w recenzji wydawni- czej komentarza. Okazały się one nad wyraz wnikliwe i konstruktywne. Bez życzliwości ze strony Pana Profesora oddawany do rąk Czytelników komentarz nie ukazałby się w tym kształcie drukiem. Autorzy dziękują również Paniom Monice Pawłowskiej i  Ewie Fonko- wicz za życzliwą i profesjonalną opiekę redakcyjną na etapie pracy nad komentarzem. Autorzy Lublin, 15 marca 2016 r. 21 USTAWA z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1446; zm.: Dz. U. z 2016 r. poz. 352) ROZDZIAŁ 1 Przepisy ogólne Art. 1. Materiałami archiwalnymi wchodzącymi do narodo- wego zasobu archiwalnego, zwanymi dalej „materiałami archiwal- nymi” [1], są wszelkiego rodzaju akta i dokumenty, korespondencja, dokumentacja finansowa, techniczna i  statystyczna, mapy i  plany, fotografie, filmy i mikrofilmy, nagrania dźwiękowe i wideofonowe, dokumenty elektroniczne w  rozumieniu przepisów ustawy z  dnia 17  lutego 2005  r. o  informatyzacji działalności podmiotów reali- zujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114) oraz inna dokumentacja, bez względu na sposób jej wytworzenia [2], mająca znaczenie jako źródło informacji o wartości historycznej [3] o dzia- łalności Państwa Polskiego, jego poszczególnych organów i innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz o  jego stosunkach z innymi państwami, o rozwoju życia społecznego i gospodarczego, o  działalności organizacji o  charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym, zawodowym i wyznaniowym, o organizacji i rozwoju nauki, kultury i sztuki, a także o działalności jednostek samorządu terytorialnego i  innych samorządowych jednostek organizacyj- nych [4] – powstała w przeszłości i powstająca współcześnie [5]. 1. Materiałem archiwalnym jest dokumentacja podlegająca wieczystemu przechowywaniu ze względu na swą wartość informacyjną (zob. dalsze uwagi w komentarzu do art. 1 i 3). Ogół materiałów archiwalnych bez względu na to, jaki podmiot jest ich właścicielem, stanowi narodowy Marek Konstankiewicz 25 Art. 1 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach zasób archiwalny. Termin ten wiązać należy z narodem polskim, choć historyczne okoliczności sprawiają, że w  praktyce znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegające przepisom komen- towanej ustawy archiwalia dotyczą przeszłości wielu innych narodów. Ustawodawca, używając w dalszych przepisach określenia „narodowy zasób archiwalny”, ma na myśli materiały archiwalne, czyli dokumen- tację spełniającą kryteria wskazane w  art.  1, objętą ochroną prawną na zasadach określonych w komentowanej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Istotne znaczenie praktyczne ma rozgraniczenie materiałów archiwal- nych od zabytków, materiałów bibliotecznych i  muzealiów. Wynika to z wzajemnego zachodzenia na siebie zakresów definicji legalnych odnoś- nych terminów oraz z faktu, iż archiwa bywają stawiane w jednym szeregu z bibliotekami i muzeami jako instytucje wyspecjalizowane w ochronie obiektów świadczących o przeszłości. Rozgraniczając zakresy regulacji prawnych dotyczących archiwaliów oraz zabytków, należy wziąć pod uwagę art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm., dalej: u.o.z.). Według tego przepisu zabyt- kami oprócz nieruchomości mogą być rzeczy ruchome, ich części lub zespoły, będące dziełami człowieka lub związane z jego działalnością i sta- nowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Cechy takie również posiadają materiały archi- walne (zob. dalsze uwagi). Jednocześnie art. 2 ust. 2 u.o.z. stanowi, iż ochronę materiałów archiwalnych wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego regulują przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Oznacza to, że do materiałów archiwalnych nie stosuje się ustawy o ochronie zabytków. Dwa wyjątki od tej zasady sformułowano w końcowej części tego przepisu. Pierwszy wynika z odesłania do art. 14a u.o.z. dodanego przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków 26 Marek Konstankiewicz Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 i  opiece nad zabytkami oraz ustawy o  muzeach (Sejm  VII kadencji, druk 3112)1. Daje on podstawę do prowadzenia przez ministra właści- wego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego Listy Skar- bów Dziedzictwa. Wpisowi na nią, na podstawie decyzji wydanej przez tego ministra z urzędu albo na wniosek właściciela, podlegają więc także archiwalia. Jak się wydaje, analogicznie jak zabytki muszą one posiadać szczególną wartość dla dziedzictwa kulturowego oraz mieścić się w jednej z kategorii, o których mowa w art. 64 ust. 1 cytowanej ustawy. Przyjęcie interpretacji bez takiego zawężenia umożliwiałoby wpisywanie na Listę wszystkich materiałów archiwalnych, co podważyłoby jej sens jako narzę- dzia szczególnej ochrony wybranych dóbr kultury. Rodzajami archiwa- liów mieszczących się w wyliczeniu obiektów podlegających wpisowi na Listę Skarbów Dziedzictwa są w szczególności rysunki, plakaty, fotografie, filmy, mapy, partytury muzyczne oraz kolekcje o znaczeniu historycznym, choć niekiedy dopiero po spełnieniu dodatkowych warunków, związa- nych z ich wiekiem lub wartością. Jak się wydaje, w  razie wejścia w  życie ustawy z  dnia 10  lipca 2015  r. o  zmianie ustawy o  ochronie zabytków i  opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach (Sejm VII kadencji, druk nr 3112), konsekwencjami wpisu materiału archiwalnego na Listę Skarbów Dziedzictwa będzie: – objęcie go ograniczeniami w zakresie wywozu za granicę (zob. komen- tarz do art. 14); – wymóg stosowania odpowiednich zabezpieczeń technicznych w zakresie jego przechowywania i przewożenia (art. 37a u.o.z.); – wymóg uzyskania pozwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na prowadze- nie przy nim prac konserwatorskich, prac restauratorskich lub badań konserwatorskich (art. 36–37 u.o.z.) z uwzględnieniem kompetencji nadzorczych ministra (art. 43–49 u.o.z.); 1 Prezydent RP złożył do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie zgodności z Konstytucją RP ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie zabyt- ków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach przed jej podpisaniem (Kp 2/15). Do zakończenia prac nad niniejszym komentarzem do dnia 15 marca 2016 r. Trybunał nie orzekł w tej sprawie. Marek Konstankiewicz 27 Art. 1 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach – możliwość przyznawania dotacji na dofinansowanie prac konserwa- torskich lub restauratorskich oraz na wyposażenie w zabezpieczenia techniczne pomieszczenia, w  którym będzie on przechowywany (odpowiednio art. 73–80 i 83a u.o.z.). Drugą grupą przepisów ustawy o ochronie zabytków znajdującą zasto- sowanie do materiałów archiwalnych są przepisy rozdziału 2a ustawy (art. 24a–24f), w którym uregulowano prowadzenie przez ministra właś- ciwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego krajowego rejestru utraconych dóbr kultury. Wpisowi do tego rejestru podlegają m.in. materiały archiwalne utracone przez właściciela w wyniku popeł- nienia czynu zabronionego, określonego w art. 278 § 1 i 3, art. 279 § 1, art. 280–283 albo art. 284 § 1–3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm., dalej: k.k.). Wreszcie sama ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach odsyła do przepisów rozdziału 6 ustawy o ochronie zabytków (art. 62–70) w sprawach restytucji archiwaliów, czyli zwrotu materiałów archiwal- nych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wywie- zionych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej (zob. komentarz do art. 14a). Problem rozgraniczenia archiwaliów od materiałów bibliotecznych w praktyce występuje dość często ze względu na duże podobieństwo tych obiektów. Nie ułatwia sprawy definicja materiałów bibliotecznych zawarta w art. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 642 z późn. zm., dalej: u.b.). Według niej materiałami biblio- tecznymi są w  szczególności dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezależnie od noś- nika fizycznego i sposobu zapisu treści, a zwłaszcza: dokumenty graficzne (piśmiennicze, kartograficzne, ikonograficzne i muzyczne), dźwiękowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne. Zwraca uwagę otwarty charak- ter tego wyliczenia oraz równoczesne używanie we wspomnianej ustawie pojęcia zbiorów bibliotecznych. O możliwościach zastosowania do mate- riałów archiwalnych przepisów ustawy o bibliotekach zob. komentarz do art. 39. 28 Marek Konstankiewicz Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 Definicja materiałów archiwalnych pokrywa się także częściowo z poję- ciem muzealiów określonym w art. 21 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 987 z późn. zm., dalej: u.m.). Muzealiami będącymi dobrem narodowym są oprócz nieruchomości rzeczy ruchome stanowiące własność muzeum i wpisane do inwentarza muzealiów. Według art. 31 tej ustawy przepisy jej rozdziału 4 („Muzealia”) nie naruszają przepisów dotyczących ochrony narodowego zasobu archi- walnego. Oznacza to, że w stosunku do tego rozdziału ustawy o muze- ach ustawa archiwalna ma charakter przepisu szczególnego (P. Antoniak, Ustawa o  muzeach. Komentarz, Warszawa 2012, s.  153). O  delimitacji zakresów obu aktów prawnych zob. komentarz do art. 39. Trudności w rozgraniczeniu archiwaliów od innych obiektów, mających niekiedy bardzo podobne cechy, są praktycznym problemem dla zarzą- dzających nimi instytucji, a niekiedy także dla osób chcących skorzystać z ich zbiorów. Warto jednak podkreślić, iż kluczowe instytucje prawne służące ochronie archiwaliów, zabytków, materiałów bibliotecznych czy muzealiów ustanowione w odpowiednich aktach prawnych są do siebie dość podobne. W  wystarczającym stopniu wydaje się to zabezpieczać nienaruszalność tych świadectw przeszłości dla potrzeb przyszłych poko- leń. W  kwestii problematyki wyodrębnienia dokumentacji archiwalnej od innych rodzajów dokumentacji nadal duże znaczenie ma publikacja: C. Biernat, Problemy archiwistyki współczesnej, Warszawa 1977, s. 43–66. 2. Materiały archiwalne zaliczono do szerszej kategorii, którą jest doku- mentacja. Składają się na nią dokumenty rozumiane szeroko jako utrwa- lenia informacji będące „świadectwami faktów i  zjawisk obiektywnej rzeczywistości lub przejawów myśli ludzkiej” (Polski słownik archiwalny, red. W. Maciejewska, Warszawa 1974, reprint Przemyśl 1998, s. 27–28). Zawarte w przepisie wyliczenie rodzajów dokumentacji oparte jest na kry- teriach formalnych (m.in. akta, mapy, fotografie, filmy, nagrania dźwiękowe i wideofonowe, dokumenty elektroniczne) i treściowych (choć powiązanych ze specyficzną formą, jak dokumentacja finansowa i statystyczna). Ma ono też charakter otwarty, czyli może być uzupełnianie o niewymienione w prze- pisie formy dokumentacji, w  tym także w  chwili obecnej niestosowane. Marek Konstankiewicz 29 Art. 1 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach Określenie różnych rodzajów dokumentacji (jak np. dokumenty, akta czy korespondencja) ma w większości znaczenie prawne. Wydaje się jednak, że należy odwołać się do ich znaczenia w języku potocznym, ewentualnie do terminologii nauk historycznych, w tym nauk pomocniczych historii, gdyż materiały archiwalne pochodzą z różnych epok charakteryzujących się odmiennymi formami dokumentacji, czasami niemającymi dokład- nych odpowiedników we współczesnym porządku prawnym. Sformułowanie „dokument” może być też rozumiane wąsko (na gruncie dyplomatyki) jako „pismo uwierzytelnione sporządzone z zachowaniem przyjętych w danej epoce i miejscu form zewnętrznych i wewnętrznych, stwierdzające lub ustanawiające pewien stan prawny albo też służące do wykonywania uprawnień” (Polski słownik archiwalny…, s. 27). Możliwe jest też odwołanie się do stworzonej na potrzeby informacji naukowej sze- rokiej definicji dokumentu rozumianego jako utrwalona informacja wraz z materiałem, w którym została utrwalona (W.K. Roman, Współczesna kultura dokumentacyjna, Toruń 2013, s.  68. Zob.  również: C.  Martysz (w:) G. Szpor, C. Martysz, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 286–287.). Z kolei akta w rozumieniu archiwistyki to „dokumentacja w formie teks- towej (pisanej), powstająca w toku działalności jednostki organizacyjnej, podmiotu gospodarczego, osoby prawnej lub fizycznej, utrwalona różną techniką na papierze (rękopis, maszynopis, druk, kserokopia, fotokopia), sporządzona w celu utrwalenia czynności formalno-prawnych” (R. Ban- duch, S. Klimkiewicz, Rodzaje dokumentacji współczesnej (w:) Kancelaria i archiwum zakładowe. Podręcznik, red. Z. Pustuła, Warszawa 2006, s. 32). W przypadku terminu „dokument elektroniczny” ustawa wyraźnie odwołuje się do jego definicji legalnej, zawartej w  art.  3 pkt  2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów reali- zujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1114, dalej: u.i.d.p.). W tym rozumieniu dokument elektroniczny jest stanowiącym odrębną całość znaczeniową zbiorem danych uporządkowanych w okreś- lonej strukturze wewnętrznej i zapisanym na informatycznym nośniku 30 Marek Konstankiewicz Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 danych, czyli na materiale w urządzeniu służącym do zapisywania, prze- chowywania i  odczytywania danych w  postaci cyfrowej (zob.  definicja informatycznego nośnika danych w art. 3 pkt 1 u.i.d.p.). Szerzej o rozu- mieniu dokumentu elektronicznego zob. G. Szpor (w:) G. Szpor, C. Mar- tysz, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji…, s. 60–64. Wskazanie typów dokumentacji ma charakter ilustracyjny, silnie osa- dzony w  realiach jej funkcjonowania na początku lat 80. XX  w., gdy powstał tekst ustawy o  narodowym zasobie archiwalnym i  archiwach. Takie wyliczenie pozwalało i w pewnej mierze nadal pozwala powiązać kluczowe dla całej ustawy pojęcie dokumentacji z jej formami występują- cymi w praktyce życia codziennego. Materiały archiwalne z punktu widzenia prawa cywilnego mogą stano- wić rzeczy (w szczególności dokumentacja na nośniku papierowym) oraz zapisy elektroniczne niebędące rzeczami (dokumenty elektroniczne) (A. Niewęgłowski, M. Poźniak-Niedzielska, A. Przyborowska-Klimczak, Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturalnego, red. M. Poźniak-Nie- dzielska, Warszawa 2015, s. 83). 3. Kluczowym elementem definicji materiałów archiwalnych jest wskazanie na to, że ze względu na swą treść i formę mogą być źródłem informacji o wartości historycznej. Jest to nawiązanie do podstawowego dla nauk histo- rycznych pojęcia źródła historycznego (zob. J. Szymański, Nauki pomocni- cze historii, Warszawa 2001, s. 28–33, oraz R. Galuba, Archiwa państwowe w latach 1918–2011. Podstawy prawne działalności, Poznań 2012, s. 397). Informacja o  wartości historycznej jest informacją na temat przeszłości, pozwalającą na jej rekonstrukcję w procesie badań historycznych. Zarazem pojęcie wartości historycznej można przeciwstawić wartości praktycznej, czyli tej wartości, którą dokumentacja posiada ze względu na zapisaną w niej informację albo będąc dowodem mającym znaczenie dla obrotu prawnego. 4. Wskazując na zakres treściowy informacji, których źródłem może być materiał archiwalny, ustawodawca podkreślił jego związek z działalnością państwa polskiego. Wymienione dalej różne aspekty życia społecznego powinny być także odnoszone do terytorium Polski, choć tu uwzględnić Marek Konstankiewicz 31 Art. 1 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach trzeba historyczną zmienność jego kształtu oraz brak samodzielnego bytu państwowego w XIX w. i w okresie okupacji w czasie II wojny światowej. Ten element służy podkreśleniu związku dokumentacji z państwowością polską. Jak się wydaje, poza zakresem ustawy znajduje się dokumentacja powsta- jąca w toku funkcjonowania działających w Rzeczypospolitej Polskiej misji dyplomatycznych innych państw. Wynika to z przepisów Konwencji wie- deńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. (Dz. U. z 1965 r. Nr 37, poz. 232). Jej art. 24 ustanawia nietykalność archiwów i dokumentów misji w każdym czasie i niezależ- nie od miejsca, gdzie się znajdują, zaś art. 45 lit. a nakazuje poszanowanie i ochronę m.in. archiwów misji w razie zerwania stosunków dyplomatycz- nych lub jej odwołania. Zasady te mogą być też rozciągane w drodze umów na organy organizacji międzynarodowych w drodze umów, czego przykła- dem jest Umowa między Rzeczypospolitą Polską a Prezydencją Wspól- noty Demokracji w sprawie Stałego Sekretariatu Wspólnoty Demokracji, podpisana w Ułan Bator dnia 9 lipca 2012 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 390). Katalog zagadnień, których może dotyczyć treść materiałów archiwalnych, jest formalnie rzecz biorąc zamknięty, lecz szerokie znaczenie użytych w przepisie określeń oraz bardzo rozległe obszary zainteresowań współ- czesnych nauk historycznych powodują, iż w praktyce trudno jest wskazać aspekty przeszłości, które nie byłyby w wyliczeniu zawartym w przepisie uwzględnione. Tym samym niemal niemożliwe jest rozgraniczenie archi- waliów od innej dokumentacji wyłącznie w oparciu o kryterium treściowe. Powyższe wskazanie uzupełnia art. 2 ust. 1 u.n.z.a. stanowiący, iż materiały archiwalne służą nauce, kulturze, gospodarce narodowej oraz potrzebom obywateli. Czyli dokumentacja zawierająca informacje na temat prze- szłości przydatne dla takich znów bardzo szeroko rozumianych potrzeb winna być zakwalifikowana do materiałów archiwalnych. 5. Na narodowy zasób archiwalny składają się nie tylko materiały, które status archiwaliów otrzymały w przeszłości, niekiedy już dość odległej. Zasób ten stale powiększa się o dokumentację, która dopiero powstaje 32 Marek Konstankiewicz Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 i która na bieżąco w odpowiednim trybie jest kwalifikowana do materia- łów archiwalnych i obejmowana ochroną prawną. Choć dokumentacja cechy wymagane od materiałów archiwalnych może posiadać od momentu swego powstania, to jednakowoż tworzy się ją i przechowuje ze względów praktycznych jako zapisy informacji przydat- nych dla funkcjonowania różnych podmiotów. Z czasem gdy stopniowo ową przydatność praktyczną traci, przy pomocy różnych metod kwalifi- kacji i na różnych etapach jej cyklu życia dokonuje się wydzielenia spo- śród niej materiałów archiwalnych. Nie został wskazany jednoznacznie moment, w  którym dokumentacja otrzymuje status materiałów archiwalnych. Jednak o takim zakwalifiko- waniu danego obiektu może przesądzić dokonanie którejś z całego sze- regu czynności prawnych, wymagających najpierw ustalenia, czy ma się do czynienia z materiałem archiwalnym. Otrzymanie statusu materiału archiwalnego może wiązać się z: – odmową wydania zgody na brakowanie dokumentacji przez właś- ciwy organ (art. 5 ust. 1 u.n.z.a.); – przypisaniem dokumentacji oznaczenia kategorii archiwalnej „A” na podstawie wykazu akt lub kwalifikatora dokumentacji obowią- zującego w danej jednostce organizacyjnej (§ 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20  października 2015  r. w  sprawie klasyfikowania i  kwalifikowa- nia dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i  brakowania dokumentacji niearchiwal- nej, Dz. U. poz. 1743, dalej: rozporządzenie w sprawie postępowa- nia z dokumentacją, oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 października 2006 r. w spra- wie szczegółowego sposobu postępowania z dokumentami elektro- nicznymi, Dz. U. Nr 206, poz. 1518, dalej: rozporządzenie w sprawie postępowania z dokumentami elektronicznymi – zob. komentarz do art. 5 ust. 2 i 2b); – wydaniem opinii właściwego organu na temat kwalifikacji dokumen- tacji (§ 2 ust. 3–5 rozporządzenia w sprawie postępowania z doku- mentacją); Marek Konstankiewicz 33 Art. 1 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach – skorzystaniem przez archiwum państwowe lub archiwum wyodręb- nione z prawa pierwokupu materiałów archiwalnych wchodzących do nieewidencjonowanego niepaństwowego zasobu archiwalnego (art. 9 u.n.z.a.); – przyjęciem przez archiwum państwowe na przechowanie materiałów archiwalnych będących własnością bądź na podstawie innego tytułu pozostających w posiadaniu niepaństwowych jednostek organizacyj- nych oraz osób fizycznych (art. 11 u.n.z.a.); – wydaniem przez dyrektora właściwego archiwum państwowego decyzji o zabezpieczeniu znajdujących się w stanie zagrożenia mate- riałów archiwalnych wchodzących do narodowego zasobu archiwal- nego przez przeniesienie ich do tego archiwum w celu przechowania (art. 12a u.n.z.a.); – zakwalifikowaniem dokumentacji do materiałów archiwalnych przez niepaństwową jednostkę organizacyjną (art. 13 u.n.z.a.); – wydaniem przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych orzeczenia w przedmiocie zezwolenia na wywóz materiałów archi- walnych za granicę (art. 14 u.n.z.a.); – włączeniem materiałów archiwalnych do państwowego zasobu archi- walnego w jednym z trybów, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.n.z.a.; – wykonywaniem wobec archiwaliów zadań w  zakresie ich ewiden- cjonowania, przechowywania, opracowania, udostępniania lub zabezpieczenia zleconych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w trybie art. 43a u.n.z.a.; – przejęciem materiałów archiwalnych niepaństwowej jednostki orga- nizacyjnej na własność państwa w jednym z trybów, o których mowa w art. 44 u.n.z.a. Ponadto na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rze- czach znalezionych (Dz. U. poz. 397, dalej: u.r.z.), wojewódzki konserwator zabytków stwierdza, czy rzecz znaleziona jest materiałem archiwalnym. Przykładem przepisu szczególnego, ilustrującym wielość trybów pro- wadzących do nadania dokumentacji statusu materiałów archiwalnych, może być rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie przechowywania akt spraw sądowych oraz ich przekazywania 34 Marek Konstankiewicz Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 do archiwów państwowych lub do zniszczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 991). Na jego postawie akta sprawy sądowej mogą zostać zakwalifi- kowane do materiałów archiwalnych: – przez przewodniczącego rozprawy lub posiedzenia po zakończeniu postępowania sądowego (§ 26 ust. 1 tego rozporządzenia); – w  niektórych przypadkach w  ramach czynności wykonywanej co 5 lat przez sędziego, referendarza sądowego lub asystenta sędziego wyznaczonego przez prezesa sądu (§ 26 ust. 2 tego rozporzą dzenia); – fakultatywnie również przez komisję powołaną w celu przeprowadze- nia czynności związanych z brakowaniem akt (§ 27 ust. 3 tego rozpo- rządzenia). Wiele odrębnych trybów kwalifikowania do materiałów archiwalnych poszczególnych rodzajów dokumentacji uregulowanych jest w całym sze- regu przepisów szczególnych (zob. uwagi w punkcie 9 komentarza do art. 5). Trudno się zgodzić z poglądem wyrażonym w literaturze, że „o wytwo- rzeniu materiału archiwalnego nie przesądza zatem czynność materialno- -prawna polegająca na nadaniu kategorii archiwalnej A  materiałowi znajdującemu się w bieżącym użyciu, a czynność przekazania materiału do państwowej sieci archiwalnej” (M. Jabłoński, T. Radziszewski, Prawne i  techniczne aspekty archiwizacji dokumentów elektronicznych, Wrocław 2014, s. 137–138). Po pierwsze, takie twierdzenie nie znajduje poparcia w brzmieniu któregokolwiek przepisu ustawy. Po drugie, nie przypadkiem adresatami obowiązku zapewnienia należytej ochrony materiałów archi- walnych wyrażonego w art. 12 u.n.z.a. są organy państwowe i państwowe jednostki organizacyjne, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne, nie zaś jednostki państwowej sieci archiwalnej. Wreszcie po trzecie, przyjęcie cytowanego założenia ozna- czałoby, że nie mogłyby istnieć materiały archiwalne przechowywane poza jednostkami państwowej sieci archiwalnej, czyli w niepaństwowych jednostkach organizacyjnych (o czym traktują art. 13 oraz 42–45 u.n.z.a.). Dopóki dana dokumentacja nie zostanie zakwalifikowana do materiałów archiwalnych, podlega ochronie na podstawie innych przepisów, zarówno ustawy o  narodowym zasobie archiwalnym (art.  6 i  13), jak i  szeregu Marek Konstankiewicz 35 Art. 2 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach innych aktów prawnych, w których formułowany jest wymóg należytej ochrony dokumentacji (np. art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.). W nie- których przypadkach nie będzie też przeszkód, by została objęta ochroną jako zabytek, materiał biblioteczny lub muzealium, jeśli zostaną do niej zastosowane odpowiednie regulacje. Art. 2. 1. Narodowy zasób archiwalny [1] służy nauce, kulturze, gospodarce narodowej [2] oraz potrzebom obywateli [3]. 2. Narodowy zasób archiwalny, w  zależności od stosunku własności materiałów archiwalnych [4], dzieli się na: 1) państwowy zasób archiwalny [5]; 2) niepaństwowy zasób archiwalny [6]. 1. Pojęcie narodowego zasobu archiwalnego obejmuje materiały archi- walne będące co do zasady trwałym śladem aktywności organów pań- stwowych i  jednostek samorządu terytorialnego, partii politycznych, kościołów, osób fizycznych (na temat pojęcia materiału archiwalnego zob. szerzej uwagi do art. 1). Określenie to jest pewnego rodzaju „poję- ciem zbiorczym”, obejmującym dwie podrzędne kategorie – państwowy zasób archiwalny i niepaństwowy zasób archiwalny. 2. Narodowy zasób archiwalny służy pewnym celom –  w  szczególności naukowym, kulturalnym czy też gospodarczym. Zasób ten powinien być w tych celach nie tylko chroniony, ale również udostępniany, oczywiście na zasadach określonych w ustawie. Materiały archiwalne powinny być więc udostępniane w celu prowadzenia badań naukowych, sporządzania opinii, organizowania wystaw, prelekcji, wykładów. Pojęcie udostępniania materiałów archiwalnych należy przy tym rozumieć szeroko. Obejmuje ono nie tylko okazywanie oryginalnych dokumentów, stanowiących zasób archiwalny do wglądu (czyli umożliwienie zainteresowanym przegląda- nia dokumentacji w wydzielonej części budynku archiwum). Mieści się w zakresie tego pojęcia również wydawanie uwierzytelnionych odpisów czy też wyciągów, wypisów (zob. szerzej wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2013 r., II SA/Wa 1072/13, LEX nr 1411136). W judykaturze przyjmuje się, że zakres swobody w udostępnieniu danych materiałów 36 Adrian Niewęgłowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 archiwalnych musi być zasadny w świetle celu, któremu czynność ta ma służyć (tzn. nauka, kultura, gospodarka – zob. w związku z tym np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2001 r., I SA 1924/00, LEX nr 54110). Materiały archiwalne udostępniane są po upływie 30 lat od daty ich stwo- rzenia. Szerzej na temat zasad udostępniania materiałów archiwalnych zob. komentarz do art. 16 i 17. 3. Materiały stanowiące narodowy zasób archiwalny służyć mają m.in. potrze- bom obywateli. Ograniczenie się do wykładni językowej tego wyrażenia mogłoby prowadzić, jak się wydaje, do błędnych wniosków. Uchwalona w poprzednio obowiązującym systemie prawnym i gospodarczym ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach często posługuje się słowem „obywatel”, co należy odczytywać w zasadzie tylko jako pewien „refleks” poprzedniej epoki. Materiały archiwalne mogą oczywiście służyć potrzebom nie tylko osób posiadających polskie obywatelstwo, ale także obcokrajow- ców i bezpaństwowców (zob. w tej kwestii uwagi w komentarzu do art. 16), zatem mogą być także takim osobom udostępniane. Wskazuje na to Reko- mendacja Komitetu Ministrów Rady Europy Nr R (2002) 2 z dnia 21 lutego 2002 r. o dostępie do akt urzędowych (zob. szerzej https://wcd.coe.int/Vie- wDoc.jsp?id=262135 Site=CM BackColorInternet=C3C3C3 BackColo rIntranet=EDB021 BackColorLogged=F5D383, dostęp na dzień 25 stycz- nia 2016  r.). Punkt 42  rzeczonej rekomendacji m.in. nakazuje okazanie pomocy obcokrajowcom słabo znającym język danego państwa w zakresie uzasadnionym okolicznościami (zob. D. Nałęcz, Europejska polityka dostępu do dokumentacji i archiwów, Warszawa 2004, s. 23. Jak zarazem dodaje cyto- wana autorka: „Ta pomoc nie oznacza jednak obowiązku tłumaczenia doku- mentu, czy udzielania skomplikowanych technicznych informacji”). Udostępnianie materiałów archiwalnych może być uzasadnione w kon- kretnych okolicznościach potrzebami nie tylko osób fizycznych, ale też jednostek organizacyjnych, co wynika jednoznacznie z  art.  16 ust.  1 u.n.z.a. (zob. komentarz do tego artykułu). 4. Podstawą podziału narodowego zasobu archiwalnego na dwie wyod- rębnione w ustawie kategorie jest stosunek własności materiałów archi- walnych. Wynika to z ust. 2 analizowanego przepisu. Pod określeniem Adrian Niewęgłowski 37 Art. 2 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach własności materiałów archiwalnych należy rozumieć własność praw- norzeczową w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm., dalej: k.c.). Poję- cia własności materiałów archiwalnych nie należy zaś, jak można sądzić, odnosić do praw związanych z  niematerialną zawartością konkretnej rzeczy. Dotyczy to w szczególności praw autorskich do utworów ucieleś- nionych w materiale archiwalnym, zaliczanych do tzw. własności intelek- tualnej. Kwestia, komu przysługują autorskie prawa do utworu zawartego w materiale archiwalnym, jest skomplikowana. Wydaje się, że zarówno w obrębie archiwaliów zaliczanych do państwowego, jak i niepaństwo- wego zasobu prawa te przysługiwać mogą różnym podmiotom (dotyczy to także tzw. praw pokrewnych, w tym w szczególności praw do utrwaleń audiowizualnych; zob. na ten temat K. Chałubińska-Jentkiewicz, Proble- matyka statusu prawnego archiwalnego zasobu audiowizualnego nadawcy publicznego, PPH 2013, nr 6, s. 21 i n.). Kwalifikacji materiału do jednej z wyróżnionych kategorii należy więc dokonywać, mając w polu widzenia, kto jest do niego rzeczowo uprawniony. Zagadnienie, czy dany dysponent zasobu archiwalnego jest do niego uprawniony w  sferze prawnoautor- skiej, ma znaczenie, gdy chodzi o zasady udostępniania materiałów archi- walnych. Na temat tych zasad zob. szerzej komentarz do art. 16. Dychotomiczny podział narodowego zasobu archiwalnego korzeniami tkwi w  poprzednio obowiązującym systemie prawnym. Ma  to pewne konsekwencje. Konkretny materiał archiwalny może należeć do zasobu państwowego albo niepaństwowego. Nie ma innej możliwości. Dopusz- czalne jest przejście własności materiałów archiwalnych z  zasobu nie- państwowego do zasobu państwowego. Ten sam materiał archiwalny nie może być równocześnie częścią obu tych zasobów. Wykluczone jest nato- miast przejście materiału archiwalnego w kierunku odwrotnym w sto- sunku do wyżej zasygnalizowanego – a więc przeniesienie go z zasobu państwowego do niepaństwowego. Konsekwencją podziału narodowego zasobu na dwa elementy jest odmienny status prawny każdego z nich. Zarazem liczne przepisy ustawy odnoszą sie albo tylko do państwowego, albo do niepaństwowego zasobu. Niewiele jest regulacji, które dotyczą obu tych części jednocześnie. 38 Adrian Niewęgłowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 Ustawodawca nie wyodrębnia pojęcia publicznego zasobu archiwal- nego, który obejmowałby zasób należący do Skarbu Państwa (tzn. zasób państwowy) oraz jednostek samorządu terytorialnego (tzw. zasób komu- nalny). Archiwalia pozostające pod pieczą jednostek samorządu teryto- rialnego zalicza się do kategorii państwowego zasobu archiwalnego, co jednoznacznie wynika z  przepisu art.  15  u.n.z.a. Pojęcie państwowego zasobu archiwalnego obejmuje materiały należące do Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i  samorządowych osób prawnych oraz innych publicznych jednostek organizacyjnych, mających podmiotowość cywilnoprawną. Tak pojętemu zasobowi należy przeciwstawiać zasób niepaństwowy, a więc należący do podmiotów spoza sfery własności publicznej, tj. innych niż państwowe i samorządowe. Taka konstrukcja razi pewną sztucznością i  niedostosowaniem do realiów dzisiejszej epoki, w  szczególności widocznych w  gospodarce rynkowej stosunków własnościowych. O  ile mogła być uzasadniona w  poprzed- nio obowiązującym ustroju gospodarczym oraz prawnym, o tyle obecnie brak, jak się wydaje, dla niej takiego uzasadnienia. Jest kwestią dyskusyjną, czy do pojęcia państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej należy zaliczać osoby prawne i inne podmioty tworzone przez państwo i  samorząd, takie jak w  szczególności spółki prawa handlowego czy przedsiębiorstwa państwowe. Problem ten dotyczy głównie spółek, w których Skarb Państwa, względnie samorząd, jest akcjonariuszem bądź udziałowcem. Uznanie tych podmiotów za jed- nostki organizacyjne państwa lub samorządu nakazuje przyjęcie wniosku, że powstająca w  nich dokumentacja należy do państwowego zasobu archiwalnego, mimo że z punktu widzenia stosunków cywilnoprawnych są one odrębnymi od państwa podmiotami własności oraz innych praw majątkowych. W orzecznictwie przeważa stanowisko, że materiały archiwalne powsta- jące w spółkach prawa handlowego, w których wszystkie udziały skupione są w ręku Skarbu Państwa lub samorządu, należą do państwowego zasobu archiwalnego (zob.  w  związku z  tym wyrok NSA w  Warszawie z  dnia 10 maja 2011 r., I OSK 233/11, LEX nr 1081006; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 30 grudnia 2013 r., III SA/Łd 1136/13, LEX nr 1411765; Adrian Niewęgłowski 39 Art. 2 Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach wyrok WSA w Warszawie dnia 25 kwietnia 2014 r., II SA/Wa 1488/13, LEX nr 1485944). Zdaniem judykatury, można uznać, że są to szeroko rozumiane jednostki organizacyjne państwa lub samorządu. Sprawia to, że powstające w nich materiały składają się na państwowy zasób archi- walny. Zasób ten tworzą materiały zgromadzone w jednostkach należą- cych w części do państwa, a w części do samorządu (zob. E. Perłakowska (w:) G. Szpor (red.), Dokumentacja elektroniczna w podmiotach publicz- nych, Warszawa 2013, s. 31, oraz uwagi w przyp. 84 na tej stronie) oraz w przedsiębiorstwach państwowych. Dwuelementowa konstrukcja zasobu archiwalnego służy zabezpieczeniu interesu Skarbu Państwa. Tkwi on w potrzebie zapewnienia temu zaso- bowi ochrony, istotnej z punktu widzenia zachowania tej części polskiego dziedzictwa kulturalnego, którą są archiwalia. Utrzymanie tej konstrukcji będzie w praktyce trudne. Jest tak za sprawą wyodrębnienia się w systemie gospodarki rynkowej własności komunalnej w obrębie własności, którą można określić jako „publiczna” (własność państwowa i samorządowa). Oprócz tego państwo i samorząd coraz częściej uczestniczą w korpora- cyjnych osobach prawnych jako udziałowcy czy też akcjonariusze. Rodzić to będzie kwestie związane z coraz trudniejszą odpowiedzią na pytanie, czy konkretna jednostka wytwarza materiały archiwalne należące do pań- stwowego czy też niepaństwowego zasobu archiwalnego. W obecnym stanie prawnym nie sposób jednak negować dychotomiczny podział narodowego zasobu archiwalnego. O przynależności materiału do państwowego bądź niepaństwowego zasobu archiwalnego mogą decydować przepisy szczególne. Wśród nich na uwagę zasługuje kontrowersyjna regulacja zawarta w  art.  37a ust.  3 ustawy z  dnia 29  sierpnia 1997  r. o  komornikach sądowych i  egzekucji (tekst jedn.: Dz.  U. z  2015  r. poz.  790 z  późn.  zm., dalej: u.k.s.e.). Zgodnie z  treścią tego przepisu, akta spraw i  urządzenia ewidencyjne będące materiałami  archiwalnymi są ex  lege zaliczane do  państwowego  zasobu  archiwalnego (zob.  szerzej na temat ostatnio przytoczonej regulacji M.  Bieżuński, P.  Bieżuński, Ustawa o  komorni- kach sądowych i  egzekucji. Komentarz, Warszawa 2011, s.  129–132). 40 Adrian Niewęgłowski Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 Regulacji tej zarzucono sprzeczność z konstytucyjną gwarancją jedna- kowej ochrony własności. Strona, która zaskarżyła tę regulację do TK, podnosiła, że wskutek jej wprowadzenia nałożono na wspólnotę samo- rządową, która działa w oparciu o art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, zadanie publiczne, niebędące jej zadaniem własnym, przy braku zapewnienia tej wspólnocie dochodów na zabezpieczenie wydatków, które są związane z realizacją nowego zadania publicznego. Zdaniem Trybunału taka regu- lacja nie jest sprzeczna z Konstytucją RP (wyrok Trybunału Konstytucyj- nego z dnia 14 grudnia 2010 r., K 20/08, OTK-A 2010, Nr 10, poz. 129). Nie stanowi ona przede wszystkim nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności. Koszty, które są wynikiem realizacji zadań związanych z  pieczą nad państwowym zasobem archiwalnym, „(…) nie są nad- mierne w stosunku do dochodów z działalności komorniczej” (tamże, uzasadnienie wyroku TK z dnia 14 grudnia 2010 r.; zob. także glosa do cytowanego wyżej orzeczenia M. Karcz-Kaczmarek, glosa do wyroku TK z dnia 14 grudnia 2010 r., K 20/08, PPE 2011, Nr 1, s. 97 i n.). Trzeba też zauważyć, że kategorie dokumentów, które ustawodawca zaliczył do materiałów archiwalnych, zostały szczegółowo określone w  rozporzą- dzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2011 r. w sprawie przechowywania akt spraw komorniczych oraz zamkniętych urządzeń ewidencyjnych (Dz. U. Nr 226, poz. 1366 z późn. zm.). 5. O tym, co wchodzi w  skład tego zasobu, decyduje treść przepisu art.  15  u.n.z.a. (zob.  komentarz do art.  15). W  dawniejszym piśmien- nictwie zwykle przyjmowano ogólne założenie, zgodnie z  którym: „Państwowy zasób archiwalny składa się z dokumentacji będącej we wła- daniu państwa” (C. Biernat, Problemy archiwistyki…, s. 297). Jak wynika z  wcześniejszych uwag do niniejszego przepisu, współcześnie pojęcie państwowego zasobu archiwalnego należałoby rozumieć szerzej, obejmu- jąc nim również m.in. dokumentację pozostającą we władaniu samorządu terytorialnego, a  także jednostek organizacyjnych tworzonych przez Skarb Państwa oraz samorząd. Zasobem tym zarządza tzw. państwowa sieć archiwalna, którą, jak już sama nazwa wskazuje, tworzą archiwa. Oprócz tego pewnym jednostkom ustawodawca powierza
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Narodowy zasób archiwalny i archiwa. Komentarz
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: