Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00268 013890 11051745 na godz. na dobę w sumie
Nasz uroczy aniołek. Wychowanie grzecznego dziecka - książka
Nasz uroczy aniołek. Wychowanie grzecznego dziecka - książka
Autor: Liczba stron: 168
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-1422-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rodzicielstwo i psychologia dziecka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Słodkie trudy rodzicielstwa:

Podręcznik dla rodziców, opiekunów i pedagogów

Nie kop pana, bo się spocisz
Jako bezdzietnemu wolnemu ptakowi pewnie niejednokrotnie przychodziło Ci do głowy pytanie: 'Jaką matką będę?', 'Czy będę potrafił zbudować ojcowski autorytet?', 'Jak sprawić, by moje dziecko było zadowolone i grzeczne?'. Teraz nadszedł czas na odpowiedzi. Bez względu na to, czy masz wrodzony talent do zaklinania maluchów, czy może lepiej radzisz sobie z obsługą skomplikowanych urządzeń mechanicznych, Twój uroczy osesek i tak niejednokrotnie Cię zadziwi. Niestety, nie zawsze pozytywnie.

Rodzicielstwo jest niewątpliwie cudownym doświadczeniem. Jednak czasem w naszym życiu rodzinnym napotykamy problemy, które trudno nam pokonać. Jak wpłynąć na tę małą istotę, która tak dobitnie pokazuje swoją indywidualność? Czy zmienne jak pogoda zachowanie dziecka jest naturalną częścią jego rozwoju? Które z metod wychowawczych są najskuteczniejsze i najlepiej sprawdzą się w przypadku Twojej rodziny? Poznaj rady doświadczonej psycholog dziecięcej i stwórz pełne harmonii relacje z dzieckiem poprzez:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do Przykładowy rozdział Spis tre(cid:156)ci Katalog ksiazek Nowo(cid:156)ci Bestesllery Zam(cid:243)w drukowany katalog Tw(cid:243)j koszyk Dodaj do koszyka Cennik i informacje Zam(cid:243)w cennik Zam(cid:243)w informacje o nowo(cid:156)ciach Wydawnictwo Helion SA 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl Nasz uroczy anio‡ek. Wychowanie grzecznego dziecka Autor: Laverne Antrobus T‡umaczenie: Monika Lipiec-Szafarczyk, Anna Kwa(cid:156)niewska ISBN: 978-83-246-1422-6 Tytu‡ orygina‡u: Aint Misbehavin Format: A5, stron: 168 S‡odkie trudy rodzicielstwa: (cid:149) Rozwijaj swoje zdolno(cid:156)ci wychowawcze (cid:149) Szczy(cid:230) siŒ konsekwencj„ i pozytywnym podej(cid:156)ciem do dzieci (cid:149) Opanuj problemy zwi„zane ze snem, jedzeniem i rozwojem mowy (cid:149) Nie pozw(cid:243)l na napady w(cid:156)ciek‡o(cid:156)ci, histerii i wieczny bunt (cid:149) Przygotuj pociechŒ do prze‡omowych zmian w ¿yciu PodrŒcznik dla rodzic(cid:243)w, opiekun(cid:243)w i pedagog(cid:243)w Nie kop pana, bo siŒ spocisz Jako bezdzietnemu wolnemu ptakowi pewnie niejednokrotnie przychodzi‡o Ci do g‡owy pytanie: (cid:132)Jak„ matk„ bŒdŒ?(cid:148), (cid:132)Czy bŒdŒ potrafi‡ zbudowa(cid:230) ojcowski autorytet?(cid:148), (cid:132)Jak sprawi(cid:230), by moje dziecko by‡o zadowolone i grzeczne?(cid:148). Teraz nadszed‡ czas na odpowiedzi. Bez wzglŒdu na to, czy masz wrodzony talent do zaklinania maluch(cid:243)w, czy mo¿e lepiej radzisz sobie z obs‡ug„ skomplikowanych urz„dzeæ mechanicznych, Tw(cid:243)j uroczy osesek i tak niejednokrotnie CiŒ zadziwi. Niestety, nie zawsze pozytywnie. Rodzicielstwo jest niew„tpliwie cudownym do(cid:156)wiadczeniem. Jednak czasem w naszym ¿yciu rodzinnym napotykamy problemy, kt(cid:243)re trudno nam pokona(cid:230). Jak wp‡yn„(cid:230) na tŒ ma‡„ istotŒ, kt(cid:243)ra tak dobitnie pokazuje swoj„ indywidualno(cid:156)(cid:230)? Czy zmienne jak pogoda zachowanie dziecka jest naturaln„ czŒ(cid:156)ci„ jego rozwoju? Kt(cid:243)re z metod wychowawczych s„ najskuteczniejsze i najlepiej sprawdz„ siŒ w przypadku Twojej rodziny? Poznaj rady do(cid:156)wiadczonej psycholog dzieciŒcej i stw(cid:243)rz pe‡ne harmonii relacje z dzieckiem poprzez: (cid:149) budowanie podstaw ¿ycia rodzinnego opartego na wzajemnej mi‡o(cid:156)ci; (cid:149) zachŒcanie do postŒpowania zgodnego z Twoimi oczekiwaniami; (cid:149) pomaganie dziecku w wyra¿aniu emocji i rozwijanie umiejŒtno(cid:156)ci spo‡ecznych; (cid:149) stosowanie na co dzieæ prostych technik roz‡adowywania stresu; (cid:149) znajdowanie czasu na odpoczynek i wsp(cid:243)lne zabawy. Spis treĶci Czego moĝemy siÚ spodziewaÊ? 1 2 Nie wpadajcie w rozpacz z powodu zachowania dziecka 3 Poskramianie ataków wĂciekïoĂci 4 UmiejÚtnoĂÊ porozumiewania siÚ 5 Powiedz „nie” niegrzecznemu zachowaniu i przeklinaniu UporaÊ siÚ z buntem 6 7 Droga do bardziej radosnego ĝycia rodzinnego A co z Wami? 8 ½ródïa 5 39 51 73 97 119 139 157 167 3 Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 52 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka Ataki wĂciekïoĂci sÈ najtrudniejszymi z zachowañ, przed jakimi stawiajÈ nas dzieci. Wyobraěcie sobie takÈ scenÚ: rodzina jest na zakupach, wszyscy wydajÈ siÚ szczÚĂliwi, dopóki rodzic nie powie dwulatkowi, ĝe czas juĝ wychodziÊ, a wtedy bez jakiegokolwiek ostrzeĝenia rozlega siÚ wĂciekïy wrzask. Aĝ trudno sobie wyobraziÊ, ĝe wydaje go tak maïe dziecko. „Co siÚ staïo? Gdzie popeïniliĂmy bïÈd?” — juĝ sïyszÚ, jak matka pïacze w duchu. To scena, którÈ widywaïam niejednokrotnie, za kaĝdym razem moje serce byïo po stronie rodziców, którzy stali poĂrodku sklepu caïkowicie oszoïo- mieni. Gdy dzieci wrzeszczá Ataki wĂciekïoĂci sÈ sposobem, w jaki dziecko wyraĝa najbardziej inten- sywne uczucia, gdy nie jest w stanie ich zwerbalizowaÊ. Dzieci majÈ róĝne metody na okazywanie frustracji — niektóre krzyczÈ i wrzeszczÈ, inne gryzÈ, drapiÈ i bijÈ na oĂlep, jeszcze inne rzucajÈ, czym popadnie, na przykïad zabawkami — albo czymkolwiek, co wpadnie im w rÚce. Co ciekawe, rodzice wydajÈ siÚ mieÊ róĝne „strefy wytrzymaïoĂci”, jeĂli chodzi o reagowanie na ataki wĂciekïoĂci dziecka. MogÈ odkryÊ, ĝe sÈ pewne zachowania, które da siÚ zignorowaÊ, a inne naprawdÚ ich dener- wujÈ, a nawet wpÚdzajÈ w szaï. PamiÚtacie niesamowitego Hulka, gdy wszystkie pïyny w jego organizmie zaczynaïy reagowaÊ i robiï siÚ zielony z wĂciekïoĂci? Znaïam rodziców, którzy opowiadali mi, jak siÚ zïoĂcili, kiedy ich dziecko wpadaïo w szaï i ĝe pod wpïywem tych sytuacji sami zmieniali siÚ w takie wïaĂnie potwory! RzeczywiĂcie pewne zachowania dzieci sÈ ïatwiej tolerowane przez rodziców niĝ inne, a poza tym kaĝdy z nas ma inny stopieñ wytrzymaïoĂci. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 53 Zazwyczaj rodzice bardziej siÚ niepokojÈ, gdy dzieci robiÈ krzywdÚ sobie, innym dzieciom lub im. Taki rodzaj zachowañ moĝe budziÊ obawy, rodzice martwiÈ siÚ, dlaczego ich dziecko zachowuje siÚ w ten sposób i co chce im przekazaÊ poprzez takie zachowania. O co w tym wszystkim chodzi? Dziecko wykorzystuje ataki zïoĂci, aby przekazaÊ nam, ĝe coĂ jest nie tak i ĝe potrzebuje pomocy, by sobie poradziÊ z tym, co czuje lub myĂli — moĝe na przykïad jest zdenerwowane, sfrustrowane, rozzïoszczone, zazdro- sne, przestraszone, chore, zmÚczone lub gïodne. Ataki wĂciekïoĂci u dziecka w wieku od roku do trzech sÈ doĂÊ normalne, poniewaĝ przy ograniczonym zasobie sïów to jedyny sposób, w jaki malu- chy sÈ w stanie wyraziÊ silne emocje (patrz rozdziaï 1.). CzÚstotliwoĂÊ wystÚpowania napadów wĂciekïoĂci jest róĝna — niektóre dzieci bardzo czÚsto wpadajÈ w zïoĂÊ, inne rzadziej. Dzieci wykorzystujÈ ataki zïoĂci, aby zademonstrowaÊ swojÈ frustracjÚ — najczÚĂciej wtedy, gdy czegoĂ chcÈ i nie mogÈ tego otrzymaÊ. Wy- glÈda to prawie tak, jakby miaïy specjalny przycisk z napisem: „JeĂli nie dostanÚ tego, co chcÚ, znajdÚ inny sposób”. OczywiĂcie, takie zachowa- nia nie sÈ ograniczone wyïÈcznie do dwulatków — dzieci w kaĝdym wieku wykorzystujÈ tÚ taktykÚ, aby zobaczyÊ, czy przyniesie rezultaty. W miarÚ swojego rozwoju i doĂwiadczania nowych sytuacji ĝyciowych dzieci uczÈ siÚ, jak dostaÊ to, czego chcÈ, aby zapanowaÊ choÊ odrobinÚ nad swoim otoczeniem. Jeĝeli ich metody okazujÈ siÚ jednak nieskuteczne, szukajÈ sposobu, by zmniejszyÊ napiÚcie, które czujÈ, a potrafiÈ to zrobiÊ jedynie za pomocÈ wybuchu wĂciekïoĂci. 54 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka Odzwierciedlanie zachowağ Napady wĂciekïoĂci wywoïujÈ u rodziców róĝne reakcje. Gdy siÚ jest w samym Ărodku takiej sytuacji, wszystkie szablony postÚpowania okazujÈ siÚ nieuĝyteczne. CzÚsto myĂli siÚ, jak dziwnie musi czuÊ siÚ dziecko, kiedy w trakcie napadu wĂciekïoĂci podnosi wzrok i widzi rodzica krzyczÈcego w odpowiedzi na jego wrzaski. Gdyby ktoĂ sfil- mowaï takÈ sytuacjÚ, jakie by to wraĝenie wywarïo? Wydaje mi siÚ, ĝe niespecjalnie dobre — moĝna by siÚ nawet zastanawiaÊ, kto tu siÚ ěle zachowuje, dorosïy czy dziecko. Odzwierciedlanie zachowañ dziecka nie zdarza siÚ tylko w re- akcji na ataki wĂciekïoĂci — kto moĝe podnieĂÊ rÚkÚ i przysiÈc, ĝe nigdy, ani na chwilÚ (lub na dïuĝej), nie straciï panowania nad sobÈ i nie zachowaï siÚ w naprawdÚ nieakceptowalny sposób? To, jak siÚ zachowujemy, ma bezpoĂredni wpïyw na dzieci, one bÚdÈ wykorzy- stywaÊ nasze zachowanie jako wzorzec. Moja koleĝanka po fachu wybraïa siÚ kiedyĂ na obserwacjÚ dziecka w przedszkolu, poniewaĝ personel martwiï siÚ rozwojem mowy dziewczynki i jej impulsywnymi zachowaniami. Dziewczynka próbowaïa odkrÚciÊ butelkÚ, ale jej siÚ nie udawaïo, wiÚc odwróciïa siÚ i powiedziaïa: „Nie mogÚ odkrÚciÊ tej cholery!”. NastÚpnie rzuciïa butelkÚ i zajÚïa siÚ czymĂ innym. Za kaĝdym razem, gdy dziewczynka doznawaïa frustracji, jej zachowanie siÚ pogarszaïo, aĝ w koñcu wpadaïa w prawdziwÈ wĂciekïoĂÊ i zaczynaïa biÊ lub popychaÊ inne dzieci. Nie trzeba byÊ geniuszem, ĝeby wyobraziÊ sobie, jak doroĂli w jej otoczeniu radzili sobie z frustracjÈ. Z pewnoĂciÈ nie zapewnili jej moĝliwoĂci wypracowania wïaĂciwego szablonu zachowañ. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 55 Moĝe siÚ to wydawaÊ niewiarygodne, ale ataki wĂciekïoĂci dajÈ rodzicom szansÚ na nauczenie dziecka czegoĂ o jego reakcjach. Dzieci, tak samo jak doroĂli, muszÈ siÚ nauczyÊ radziÊ sobie w chwilach próby. Zamiast zatem myĂleÊ o tym jak o strasznych chwilach, pomyĂlcie, ĝe jest szansa na to, by pomóc dziecku rozwinÈÊ odpornoĂÊ i umiejÚtnoĂÊ radzenia sobie ze stresem. Patrzcie i uczcie siõ Gdy widzicie, ĝe dziecko ma atak wĂciekïoĂci, co myĂlicie? Waĝne, by zadaÊ sobie kilka pytañ na temat tego, co siÚ dzieje; znalezienie odpo- wiedzi na nie pomoĝe Wam zwolniÊ tempo, daÊ sobie czas do namysïu i zaplanowaÊ reakcjÚ. Zachowanie to potÚĝny Ărodek komunikacji, a wszyst- ko, co robimy, ma jakÈĂ przyczynÚ. Zatem zastanówcie siÚ dobrze — co Wasze dziecko chce Wam powiedzieÊ? Na najbardziej podstawowym poziomie napad wĂciekïoĂci ma wywoïaÊ maksymalny efekt — przyciÈgnÈÊ WaszÈ uwagÚ. ByÊ moĝe dziecko do- maga siÚ jej, bo czuje siÚ zmÚczone, gïodne lub chore? JeĂli tak wïaĂnie jest, dobrze byïoby daÊ dziecku znaÊ, ĝe jesteĂcie przy nim, aby pokazaÊ mu, ĝe o nie dbacie. Oto kilka „zïotych zasad” dotyczÈcych radzenia sobie z napadami wĂciekïoĂci dziecka: } Nie reagujcie na napad wĂciekïoĂci bez zastanowienia siÚ nad wysy- ïanym przez Was komunikatem: czy nie nagradzacie dziecka za zïe za- chowanie, obdarzajÈc je uwagÈ? JeĂli reagujecie na napad wĂciekïoĂci, zamiast go zignorowaÊ, powiedzcie dziecku wyraěnie, ĝe robicie to, bo widzicie, ĝe siÚ denerwuje i chcecie pomóc. 56 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka } Powiedzcie dziecku, ĝe chcecie, by siÚ trochÚ uspokoiïo, zanim zare- agujecie na jego proĂbÚ. } Przypomnijcie dziecku, ĝe moĝna w inny sposób przekazaÊ informacjÚ o swoich uczuciach. Lepiej dla wszystkich bÚdzie, jeĂli po prostu przyj- dzie i powie, w czym tkwi problem. } Postarajcie siÚ dostrzec, co wyzwala u dziecka ataki zïoĂci, gdzie to siÚ dzieje i czy wystÚpuje jakiĂ powtarzajÈcy siÚ schemat jego zachowania. } Obserwujcie subtelne zmiany nastrojów — czy dziecko wydaje siÚ bardziej zdenerwowane niĝ zwykle? Czy napady wĂciekïoĂci majÈ miejsce, gdy jest gïodne, zmÚczone lub nadmiernie pobudzone? } Kto najczÚĂciej jest obok podczas tych ataków? } PomyĂlcie, czy zachowujecie siÚ inaczej, gdy dziecko ma napad wĂcie- kïoĂci. Czy jesteĂcie wyjÈtkowo zestresowani lub zmÚczeni? A moĝe bardziej nerwowi niĝ zwykle? } Gdy udaïo Wam siÚ uspokoiÊ lub powstrzymaÊ napad wĂciekïoĂci, to co zrobiliĂcie? JeĂli poskutkowaïa jakaĂ konkretna strategia, moĝecie wypróbowaÊ jÈ ponownie. } Cokolwiek zrobicie, pamiÚtajcie, ĝe ĝaden rodzic nie jest w stanie za kaĝdym razem powstrzymaÊ ataków wĂciekïoĂci dziecka. Typowe przyczyny napadów wĶciekĝoĶci Napady wĂciekïoĂci czÚsto pojawiajÈ siÚ, gdy dziecko posiada niewielkie umiejÚtnoĂci rozwiÈzywania problemów. WiÚkszoĂÊ dzieci przed ukoñ- czeniem drugiego roku ĝycia nie mówi jeszcze zbyt duĝo — sprawia mu zatem trudnoĂÊ wyraĝanie próĂb i werbalizowanie uczuÊ. Rodzice muszÈ byÊ tego Ăwiadomi i wiedzieÊ, ĝe dziecko nie zachowuje siÚ w ten sposób specjalnie — po prostu nie potrafi inaczej przekazaÊ tego, co czuje. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 57 Gdy dzieci podrosnÈ i zaczynajÈ chodziÊ do przedszkola czy szkoïy, majÈ juĝ wyĝszÈ umiejÚtnoĂÊ komunikacji i znajomoĂÊ strategii pozwalajÈ- cych radziÊ sobie z frustrujÈcymi sytuacjami. Napady zïoĂci wciÈĝ jeszcze mogÈ siÚ pojawiaÊ, ale znacznie rzadziej. W zaleĝnoĂci od tego, jak rodzice pokierowali dzieckiem w fazie natÚĝonych ataków wĂciekïoĂci, w tym wieku moĝliwe jest juĝ rozwiniÚcie bardziej wyszukanych sposobów wyraĝania swoich uczuÊ. JeĂli dziecko nauczyïo siÚ, ĝe napad zïoĂci jest szybkim sposobem na zdobycie czegoĂ, potrafi teraz Ăwiadomie to zastosowaÊ. PrzeciÚtny czterolatek wie juĝ, ile haïasu musi narobiÊ, ĝeby osiÈgnÈÊ swój cel. Jed- nak czÚsto maïe upomnienie od rodzica, na przykïad: „Nie bÚdÚ z tobÈ rozmawiaÊ, dopóki siÚ nie przestaniesz w ten sposób zachowywaÊ”, odnosi skutek, gdyĝ dziecko rozumie, ĝe rzeczywiĂcie tak siÚ stanie. Trzeba jednak zachowaÊ konsekwencjÚ, aby przekonaÊ siÚ, ĝe w okolicy czwartych uro- dzin dziecka napady wĂciekïoĂci sÈ coraz rzadsze. WciÈĝ nie wiecie, czemu Wasze dziecko siÚ tak zachowuje? OmówiÚ kilka innych czÚstych przyczyn napadów zïoĂci. NiemoŗnoĶã postawienia na swoim To doĂÊ delikatny problem — znam dorosïych, którzy walczÈ co siï, ĝeby postawiÊ na swoim, przebywanie w ich towarzystwie jest koszmarem. Na szczÚĂcie wiÚkszoĂÊ z nich wyrosïa juĝ z tupania nogami i rzucania siÚ po pokoju! Dla maïych dzieci niemoĝnoĂÊ postawienia na swoim jest prawdziwym szokiem, zwïaszcza jeĂli sÈ jedynakami lub majÈ ugodowo nastawione ro- dzeñstwo. Podobnie, jeĂli rodzice do tej pory starali siÚ bardzo ïagodziÊ potencjalne konflikty, nagïe odkrycie, ĝe nie moĝna zrobiÊ czegoĂ, co siÚ chce, moĝe byÊ olbrzymim rozczarowaniem. To coĂ, czego naleĝy siÚ 58 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka spodziewaÊ: wszystkie dzieci walczÈ o swoje zabawki lub chcÈ postawiÊ na swoim. Dzieci muszÈ siÚ nauczyÊ dzielenia, na poczÈtku jednak bÚdzie im to sprawiaïo trudnoĂÊ. Im wiÚcej jednak bÚdÈ ÊwiczyÊ, tym z czasem lepiej im pójdzie (patrz rozdziaï 4.). To, co mówicie i robicie jako rodzice w odpowiedzi na takie zachowania, jest najwaĝniejszym sposobem pokazania dziecku alternatywnych spo- sobów reakcji. JeĂli dostrzeĝecie, jak ciÚĝko jest dziecku siÚ dzieliÊ, i po- chwalicie je za kaĝdym razem, gdy to zrobi, nauczy siÚ, ĝe Ăwiat siÚ nie zawali, jeĂli nie postawi na swoim. Doprowadzajcie do sytuacji, w których dziecko bÚdzie musiaïo siÚ dzie- liÊ zabawkami, WaszÈ uwagÈ lub poczÚstunkiem. JeĂli bÚdzie siÚ sprze- ciwiaÊ, powiedzcie, ĝe zdajecie sobie sprawÚ z tego, jakie to trudne, ale zachÚÊcie je, aby daïo zabawkÚ komuĂ na chwilÚ — dziÚki temu zacznie rozumieÊ, ĝe jÈ odzyska. ZaproĂcie kilkoro jego rówieĂników, nastÚpnie zostañcie z bawiÈcymi siÚ dzieÊmi i zachÚcajcie je do wspólnego rozwiÈ- zywania problemów pojawiajÈcych siÚ, gdy jedno z nich chce koniecz- nie postawiÊ na swoim. Zdenerwowanie z powodu pojawienia siõ mĝodszego rodzeğstwa Moĝe to byÊ dla dziecka bardzo stresujÈca sytuacja. To, w jakim stopniu przerodzi siÚ ona w problem, zaleĝy od wielu czynników: Waszych reakcji, pozycji dziecka w rodzinie, róĝnicy wieku miÚdzy dzieÊmi i ich pïci. JeĂli postaracie siÚ na poczÈtku, wierzÚ, ĝe wielu problemów uda siÚ po prostu uniknÈÊ (patrz rozdziaï 2.). Na przykïad jeĂli Wasz synek cieszy siÚ na myĂl, ĝe bÚdzie miaï braciszka, lepiej przedstawiÊ mu i alternatywnÈ wizjÚ, aby zrozumiaï, ĝe nie macie wpïywu na pïeÊ dziecka. Uwaĝajcie na to, jak sami mówicie o majÈcym siÚ narodziÊ dziecku, bo jego starsze Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 59 rodzeñstwo moĝe to podchwyciÊ. JeĂli macie nadziejÚ, ĝe urodzi Wam siÚ chïopczyk (lub dziewczynka), trudno siÚ dziwiÊ dziecku, ĝe oczekuje tego samego. Nawet rzucane od niechcenia uwagi mogÈ obudziÊ w dziecku wiarÚ, ĝe tego wïaĂnie chcecie i ĝe tak siÚ stanie. Przygotujcie dziecko na pojawienie siÚ mïodszego rodzeñstwa, roz- mawiajÈc szczerze o tym, jak to bÚdzie na poczÈtku wyglÈdaÊ, czyli ĝe no- worodek bÚdzie potrzebowaï bardzo duĝo Waszej uwagi. Moĝecie wspólnie zastanowiÊ siÚ, jak starsze dziecko mogïoby pomóc. WyjaĂnijcie, ĝe znaj- dziecie czas specjalnie dla niego, i ustalcie listÚ rzeczy, które wtedy zro- bicie. Potraktujcie powaĝnie niepokój dziecka dotyczÈcy tego, czy rodzice bÚdÈ mieli dla niego wystarczajÈco duĝo czasu, a takĝe czy bÚdzie mu- siaïo siÚ dzieliÊ WaszÈ uwagÈ. Delikatnie przekaĝcie dziecku, ĝe przez ja- kiĂ czas bÚdzie inaczej, ale szybko odzyska Wasz czas, a jednoczeĂnie bÚdzie miaïo brata lub siostrÚ do wspólnej zabawy. Zmiana Wszyscy stykamy siÚ ze zmianami, planowanymi bÈdě nie, i jest to natu- ralne. Jednak jeĂli zmiany wywoïujÈ wydïuĝonÈ, bardzo emocjonalnÈ re- akcjÚ, moĝe to powodowaÊ problemy. Porozmawiajcie z dzieckiem, gdy tylko dowiecie siÚ o zmianie, a jeĂli zdarzy siÚ coĂ nieplanowanego, wyjaĂnijcie, ĝe siÚ tego nie spodziewali- Ăcie. Powiedzcie dziecku, ĝe rozumiecie jego zdenerwowanie, ale teĝ ĝe potrzebna Wam bÚdzie jego pomoc, by sytuacjÚ zmiany przetrwaÊ. Po- rozmawiajcie o tym, jak mogïaby wyglÈdaÊ ta pomoc. Na przykïad jeĂli dziecko przenosi siÚ do nowego pokoju, moĝe pomyĂleÊ, co chciaïoby ze sobÈ zabraÊ, jak by chciaïo zmieniÊ i przyozdobiÊ swój nowy pokój itd. Zawsze podkreĂlajcie pozytywne aspekty zmiany, aby dziecko miaïo szansÚ dostrzec przyszïoĂÊ w lepszym Ăwietle. 60 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka Ogólne sfrustrowanie Jak czÚsto widzicie dzieci wpadajÈce w histeriÚ, gdy sÈ naprawdÚ sfru- strowane? Uczenie dziecka innych sposobów radzenia sobie z frustracjÈ jest trudne, zatem dopóki siÚ tego nie nauczÈ, próbujcie wychwytywaÊ z wyprzedzeniem takie uczucia. Zdarzy siÚ prawdopodobnie, ĝe bÚdziecie w pobliĝu dziecka i usïyszycie, jak zaczyna z czymĂ walczyÊ — powiedzcie wtedy, ĝe zauwaĝyliĂcie jego frustracjÚ. Pochwalcie dziecko za to, ĝe siÚ stara. Moĝe to byÊ naprawdÚ pomocne, bo dostrzegajÈc jego wysiïki, dajecie sygnaï dziecku, ĝe niektóre rzeczy sÈ trudniejsze od innych, ale ĝe warto siÚ postaraÊ. Moĝecie zaproponowaÊ dziecku pomocnÈ dïoñ, jeĂli walczy, co da mu dowód, ĝe zawsze moĝe na Was liczyÊ. DziÚki temu bÚdzie wiedziaïo, ĝe w razie kïopotów moĝe poprosiÊ o pomoc. Jest to niezwykle cenna lekcja ĝycia. Kiedy zaproponowaã pomoc Wybierzcie moment, w którym wkroczycie i zaproponujecie mÚczÈ- cemu siÚ dziecku pomoc, ale obserwujcie jego reakcje, aby wiedzieÊ, czy tego chce. Nie naciskajcie zbyt mocno, gdyĝ to tylko spowoduje u dziecka poczucie, ĝe podkreĂlacie jego kïopoty. Lepiej pokaĝcie mu, jak rozwiÈzywaÊ problemy — jeĂli na przykïad próbuje pociÈÊ papier, pokaĝcie mu na innym kawaïku papieru, jak to zrobiÊ, i zachÚÊcie je do naĂladownictwa. Szybkie stwierdzenie w rodzaju: „Jestem tu, jeĂli potrzebna ci pomoc” moĝe równieĝ pozwoliÊ dziecku na podjÚcie decyzji, kiedy i jak poprosiÊ o pomoc, a to z kolei sprawi, ĝe bÚdzie miaïo poczucie wiÚkszego panowania nad sytuacjÈ. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 61 Wyjátkowo mocne napady histerii Czasami dziecko wpÚdza siÚ w taki stan podczas napadu zïoĂci, ĝe zaczyna wymiotowaÊ. To niezwykle stresujÈca sytuacja, a rodzice muszÈ zachowaÊ siÚ wspóïczujÈco, w razie jeĂli dziecko martwi siÚ tym, co siÚ staïo. Skoncentrujcie siÚ na uspokojeniu dziecka: przytrzymajcie je w objÚ- ciach i poczekajcie, aĝ wyrówna siÚ jego oddech. Gdy juĝ bÚdzie spokojne, porozmawiajcie z nim o tym, co doprowadziïo do wybuchu, i postarajcie siÚ wyjaĂniÊ, ĝe rozumiecie jego zdenerwowanie. Zapewnijcie, ĝe zawsze jesteĂcie obok, aby mu pomóc, i ĝe nastÚpnym razem powinno przyjĂÊ do Was, zanim wpadnie w takÈ zïoĂÊ. Mimo ĝe dziecko wpadïo w prawdziwÈ histeriÚ, nie dajcie siÚ zwieĂÊ przekonaniu, ĝe musicie traktowaÊ je w szczególny sposób lub poddaÊ siÚ z powodu jego ataku histerii. JeĂli tak postÈpicie, nagrodzicie je za to zachowanie, co moĝe spowodowaÊ, ĝe bÚdzie siÚ powtarzaïo. Co zrobiã? Wasza odpowiedě na napad histerii pokazuje dziecku, jak moĝe, a jak nie powinno siÚ zachowywaÊ. Zareagujcie na wrzaski, kopanie i bicie ze spokojem i konsekwencjÈ — takie podejĂcie jest najwaĝniejsze, nawet jeĂli w Ărodku gotujecie siÚ ze zïoĂci i sami macie ochotÚ eksplodowaÊ! Zatrzymajcie zïoĂÊ w gïowie, a dziecku zaprezentujcie caïkowity spokój. To zapewni mu poczucie bez- pieczeñstwa, gdy siÚ zorientuje, ĝe straciïo nad sobÈ panowanie. SÈdzÚ, ĝe waĝne jest, abyĂcie zrozumieli, co siÚ z Wami dzieje, gdy dziecko wpada w histeriÚ. W zaleĝnoĂci od tego, gdzie w tym czasie je- steĂcie, moĝecie czuÊ zakïopotanie, rozczarowanie, wĂciekïoĂÊ lub zdener- wowanie. Musicie sobie jakoĂ poradziÊ z tymi uczuciami, bo inaczej prze- kaĝecie je dziecku, a to moĝe doprowadziÊ do zwiÚkszenia intensywnoĂci 62 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka ataku i wzbudziÊ w dziecku poczucie, ĝe sytuacja jest niepewna, a ro- dzice sobie nie radzÈ. Zapanujcie nad emocjami, dopóki nie uda Wam siÚ znaleěÊ na osobnoĂci. JeĂli napady histerii czy wĂciekïoĂci pojawiajÈ siÚ doĂÊ czÚsto, pomyĂl- cie, jak sobie z nimi poradziÊ, i omówcie ten plan, moĝecie równieĝ skon- sultowaÊ go z przyjacióïmi lub rodzinÈ. Zdecydujcie siÚ na wybór strategii, która bÚdzie podÈĝaÊ od najmniejszej moĝliwej interwencji z Waszej strony do coraz wiÚkszego dziaïania, i zadbajcie o to, by kaĝda osoba zajmujÈca siÚ dzieckiem równieĝ znaïa tÚ strategiÚ i w razie potrzeby chÚtnie jÈ stosowaïa. Poniĝej znajduje siÚ zestaw metod — w kolejnoĂci od mniej do bar- dziej ingerujÈcych. Zastanówmy siÚ nad kaĝdÈ z nich po kolei. Ignorowanie Wiele ataków wĂciekïoĂci moĝna zignorowaÊ. CzÚsto histeria dziecka ma za zadanie po prostu przyciÈgnÈÊ WaszÈ uwagÚ, a gdy zostaje zignorowana, zwyczajnie mija, jak ugaszona wiadrem wody! Zatem w miarÚ jak przy- zwyczaicie siÚ do ataków zïoĂci dziecka i zaczniecie zauwaĝaÊ, ĝe za- chowuje siÚ w ten sposób wyïÈcznie po to, by przyciÈgnÈÊ WaszÈ uwagÚ, postarajcie siÚ wyïÈczyÊ, aby zobaczyÊ, co siÚ stanie. Zawsze zerkam kÈ- tem oka na zachowanie moich dzieci i uĂmiecham siÚ do siebie, gdy widzÚ, jak patrzÈ na mnie, jakby chciaïy powiedzieÊ: „No zrób coĂ wreszcie!” albo: „To chyba nie dziaïa”. PamiÚtajcie, ĝe ataki histerii majÈ przyciÈgnÈÊ WaszÈ uwagÚ, zatem zignorowanie ich moĝe je powstrzymaÊ. Nie dajcie siÚ wciÈgnÈÊ w igno- rowanie, a potem znów w ingerowanie. Najwaĝniejsze jest, aby konse- kwentnie lekcewaĝyÊ ataki — chyba ĝe sytuacja siÚ pogarsza i komuĂ moĝe staÊ siÚ krzywda. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 63 Odwrócenie uwagi To jedno z najlepszych narzÚdzi dostÚpnych rodzicom — gdy dziecko zaczyna wpadaÊ we wĂciekïoĂÊ, znajděcie coĂ, co odciÈgnie jego uwagÚ. Odkryïam, ĝe czÚsto dziaïa wprowadzenie nowej zabawy, pokazanie ksiÈ- ĝeczki, a nawet zasugerowanie, by dziecko przeszïo za rodzicem do in- nego pokoju. Ta technika jest szczególnie skuteczna w przypadku dwulatków, za- proponujcie zatem dziecku jakÈĂ alternatywÚ, jeĂli buntuje siÚ, gdy chce- cie mu coĂ zabraÊ. Powiedzcie wyraěnie, ĝe nie moĝe tego czegoĂ mieÊ, ale za to dostanie coĂ innego. WyjaĂnijcie, dlaczego tak mówicie, ĝeby dziecko znaïo powód Waszych dziaïañ. Pogratulujcie dziecku, jeĂli za- akceptuje alternatywÚ, i zademonstrujcie swoje zadowolenie uĂciskiem i caïusem. To pomoĝe dziecku zachowaÊ uczucie, ĝe nie wszystko jest stracone i ĝe doceniacie jego elastycznoĂÊ. Komentarz sĝowny TÚ metodÚ moĝecie zastosowaÊ, gdy w Waszym odczuciu zïoĂÊ eskaluje i dziecko powinno otrzymaÊ informacjÚ, ĝe jesteĂcie tego Ăwiadomi. Mo- ĝecie powiedzieÊ coĂ w rodzaju: „Czy mogÚ ci jakoĂ pomóc?” lub „Musisz przestaÊ tak haïasowaÊ, jeĂli chcesz, ĝeby z tobÈ porozmawiaÊ”. Moĝna teĝ sformuïowaÊ komunikat ĂwiadczÈcy o tym, ĝe wiecie, iĝ sytu- acja zaczyna wymykaÊ siÚ spod kontroli, na przykïad: „WidzÚ, ĝe siÚ zïo- Ăcisz. PamiÚtaj, co mówiliĂmy, i przyjdě do mnie porozmawiaÊ o tym, jak moĝna bÚdzie ci pomóc”. PamiÚtajcie, im dokïadniej opiszecie zaistniaïÈ sytuacjÚ, tym ïatwiej bÚdzie dziecku zauwaĝyÊ, co siÚ z nim dzieje, gdy siÚ zïoĂci, i moĝe uda mu siÚ powstrzymaÊ, zanim wszystko zajdzie za daleko. 64 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka Komentarz sĝowny i informacja o konsekwencjach Jest to komentarz, który przypomina dziecku, co siÚ stanie, jeĂli nie prze- stanie siÚ tak zachowywaÊ. Moĝna tu zastosowaÊ odliczanie — infor- mujecie dziecko, ĝe po odliczeniu do piÚciu chcecie, aby przestaïo, bo zostanie odesïane „do kÈta” (patrz strona 77). OstrzegajÈc dziecko o konsekwencjach, pomagacie mu nauczyÊ siÚ przejmowania odpowiedzialnoĂci za wïasne dziaïania i dajecie mu znak, ĝe samo moĝe zdecydowaÊ, co siÚ stanie. Musicie zawsze doprowadziÊ rzecz do koñca, jeĂli dziecko nadal histeryzuje, ale jeĝeli siÚ uspokoi, po- wiedzcie mu, ĝe wiecie o jego rozzïoszczeniu i pochwalcie za dokona- nie wïaĂciwego wyboru. JeĂli wyciÈgacie konsekwencje, zadbajcie o to, by wybraÊ coĂ, co dla dziecka bÚdzie miaïo sens. Wybór metody powinien byÊ uzaleĝniony od wieku: } odesïanie do kÈta lub na „karnego jeĝyka” dziaïa w przypadku dzieci w wieku powyĝej dwóch lat; } dziecko moĝe siÚ wystraszyÊ wïasnego ataku zïoĂci, zatem przytrzy- manie go na kolanach prawdopodobnie je uspokoi; moĝna to zastosowaÊ w przypadku dzieci do piÚciu lat. (Nie mówiÚ tu o przyciskaniu dziecka na siïÚ, ale o mocnym przytuleniu, które moĝna zïagodziÊ, gdy dziecko siÚ uspokaja). Interwencja fizyczna UĝywajÈc okreĂlenia interwencja fizyczna, nie mam na myĂli kar fizycz- nych, takich jak klapsy — w tym podejĂciu chodzi tylko i wyïÈcznie o zare- agowanie w sposób fizyczny. Taka reakcja powinna byÊ dobrze przeÊwiczona i stosowana w przypadku zachowañ mogÈcych doprowadziÊ do czyjejĂ Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 65 Zapisujcie napady wĶciekĝoĶci Moĝe byÊ bardzo trudno rozpoznaÊ od razu, czy to, co robicie w od- powiedzi na ataki histerii, dziaïa, zatem notujcie wszystko, co Wa- szym zdaniem prowadzi do napadów zïoĂci dziecka, zapisujcie, kto jest wtedy przy nim i co siÚ dzieje. Zanotujcie, co robicie w odpo- wiedzi, abyĂcie mieli rozeznanie, czy ignorowanie dziecka jest skuteczne, czy teĝ moĝe zaostrza sytuacjÚ. Takie zapiski pomagajÈ równieĝ w obserwacji, czy jesteĂcie konsekwentni, i w ustrzeĝeniu siÚ przed zïymi nawykami. PamiÚtaj- cie, odesïanie dziecka, aby uspokoiïo siÚ w samotnoĂci (w swoim pokoju albo w wybranym miejscu), moĝna zastosowaÊ wyïÈcznie wów- czas, jeĂli dziecko bije albo rzuca czymĂ zïoĂliwie — nie powinno siÚ uĝywaÊ tej metody zbyt czÚsto, bo straci moc. Wykorzystujcie notatki, aby sprawdziÊ, jak Wasze wsparcie pomaga dziecku siÚ uspokoiÊ. Moĝe odkryjecie, ĝe pomoc jest niewy- starczajÈca, i bÚdziecie musieli zmieniÊ sposób swojej reakcji. krzywdy. Zawsze bardzo wyraěnie podkreĂlaïam, ĝe bicie bÚdzie miaïo swoje konsekwencje, takie jak odseparowanie winnego od reszty. ChoÊ zapewne znane sÈ Wam zasady stosowania „karnego jeĝyka” czy „stania w kÈcie”, przypomnÚ je tutaj: } Na krótki czas umieĂÊcie dziecko w bezpiecznym i maïo stymulujÈcym miejscu. Moĝe to byÊ inny pokój albo po prostu krzesïo. } DïugoĂÊ czasu, jaki dziecko powinno tam spÚdziÊ, zaleĝy od jego wieku — moĝna przyjÈÊ minutÚ na kaĝdy rok ĝycia. Zatem na przykïad dziecko w wieku trzech lat powinno siedzieÊ na „karnym jeĝyku” przez trzy minuty, czterolatek — przez cztery itd. 66 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka Koniec czasu Gdy dziecko skoñczy piÚÊ lat, maksymalny czas odseparowania po- winien wynosiÊ piÚÊ minut — dïuĝsza kara po prostu nie podziaïa. } Na poczÈtku moĝe to byÊ trochÚ trudne, poniewaĝ Wasze dziecko prawdopodobnie bÚdzie protestowaÊ przeciwko odseparowaniu od innych, ale naleĝy konsekwentnie mu to nakazaÊ, a wkrótce odkryjecie, ĝe to moĝe byÊ niewiarygodnie skuteczna metoda interwencji, pozwalajÈca na zacho- wanie spokoju i unikniÚcie dalszych konfrontacji. Przerwijcie, zanim siõ zacznie Czasami moĝna wyprzedziÊ napad zïoĂci, zanim siÚ na dobre rozwinie. Aby to zrobiÊ, trzeba przyjrzeÊ siÚ oznakom jego nadejĂcia: } Czy sïychaÊ, ĝe dziecko zaczyna siÚ denerwowaÊ? } Czy sïychaÊ, jak rozrzuca zabawki lub mówi coĂ, co wskazuje na zïoĂÊ? } Czy nagle zrobiïo siÚ cicho? Moĝe to byÊ znak, ĝe toczy siÚ jakaĂ walka. JeĂli dostrzeĝecie którykolwiek z powyĝszych objawów: } Ingerujcie, zanim atak wĂciekïoĂci siÚ rozwinie, poprzez odwrócenie uwagi dziecka. } Przypomnijcie dziecku, ĝe moĝecie pomóc w rozwiÈzaniu problemów. } BÈděcie czujni, pomóĝcie dziecku wspóïdziaïaÊ i dzieliÊ siÚ, jeĂli to wïaĂnie jest przyczynÈ zïoĂci. } Zabierzcie dziecko, jeĂli sytuacja robi siÚ niebezpieczna (na przykïad jeĂli zaczyna biÊ inne dzieci lub rzucaÊ zabawkami), i zadbajcie o to, by poniosïo konsekwencje swojego zachowania. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 67 Czego nie robiã? Aby powstrzymaÊ atak zïoĂci dziecka, musicie przede wszystkim zachowaÊ spokój. Niektórzy mówiÈ, ĝe dzieci same z tych ataków wyrastajÈ, nie- wÈtpliwie jednak rodzice w owym procesie odgrywajÈ olbrzymiÈ rolÚ. Negocjowanie z dzieckiem podczas ataku histerii nie pomaga. Jednym z najlepszych obserwowanych przeze mnie sposobów interwencji (a byïam Ăwiadkiem wielu w miejscowym centrum handlowym!) byïa bïyskawiczna, powziÚta bez najmniejszego zawahania, reakcja rodziców. Powiedzcie dziecku, jakiego zachowania siÚ spodziewacie, a jeĂli to nie podziaïa, powiedzcie mu, jakie bÚdÈ konsekwencje, jeĂli siÚ nie uspokoi. Dzieci w takiej sytuacji albo siÚ uspokajajÈ, albo wypróbowujÈ wytrzymaïoĂÊ i konsekwencjÚ rodziców, zatem trzeba rzeczywiĂcie dotrzymaÊ sïowa. Kaĝdy, kto uwaĝnie przyjrzy siÚ twarzy rodzica w takiej chwili, zauwaĝy, jak bolesne jest radzenie sobie z takimi zachowaniami dziecka. JeĂli dziecko juĝ wpadïo w histeriÚ, macie do wyboru dwa skuteczne sposoby reakcji. Po pierwsze, jeĂli siÚ uspokoi, gdy je o to poprosicie, niezwykle istotne jest, by je za to pochwaliÊ. Musicie powiedzieÊ, jak bar- dzo jesteĂcie zadowoleni, ĝe przestaïo siÚ wĂciekaÊ. JeĂli jednak dziecko nie przestaje, a atak wĂciekïoĂci zmienia siÚ w histeriÚ, musicie zachowaÊ siÚ naprawdÚ konsekwentnie. Nawet gdy jesteĂcie poza domem, moĝecie z pewnoĂciÈ znaleěÊ jakiĂ odpowiednik „karnego jeĝyka” i kazaÊ dziecku staÊ przez wyznaczony czas w jednym miejscu (byÊ moĝe konieczne okaĝe siÚ potrzymanie go za rÚkÚ; pa- miÚtajcie, aby siÚ do niego nie odzywaÊ i nie reagowaÊ). Moĝe trzeba bÚdzie wyjĂÊ z centrum handlowego, czy z innego miejsca, w którym aku- rat jesteĂcie, i nieĂÊ wrzeszczÈce dziecko, albo wróciÊ do samochodu, 68 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka jeĂli to moĝliwe. To bÚdzie prawdopodobnie doĂÊ upokarzajÈce doĂwiad- czenie, musicie jednak pamiÚtaÊ, ĝe robicie to w imiÚ pomocy dziecku. Zignorujcie zatem wszystkie oburzone twarze i skoncentrujcie siÚ. Zaangaĝowanie siÚ w rozmowÚ z dzieckiem pozwoli mu siÚ z Wami targowaÊ, a Wy bÚdziecie próbowaÊ je przekonaÊ, aby przestaïo siÚ tak zachowywaÊ — to niczego nie rozwiÈĝe, ugoda oznacza poddanie siÚ. Czy pamiÚtacie takÈ sytuacjÚ? Dlaczego tak siÚ zachowaliĂcie? Od- powiedě czÚsto kryje siÚ w jednej z poniĝszych przyczyn: } ByliĂcie zaĝenowani. } Nie chcieliĂcie patrzeÊ, jak Wasze dziecko siÚ denerwuje. } PragnÚliĂcie spokoju i szybkiego koñca wrzasków. ¿aden z powyĝszych punktów nie jest wystarczajÈco dobrym powodem, aby pozwalaÊ dziecku zachowywaÊ siÚ niewïaĂciwie. Poddanie siÚ jest rozwiÈzaniem krótkoterminowym i przypomina tak naprawdÚ przyklejanie maïego plasterka na powaĝnÈ ranÚ ciÚtÈ — problem nie zniknie bez wïaĂciwej kuracji. Naleĝy teĝ pamiÚtaÊ, co siÚ kryje pod takimi reakcjami, jak te opisane powyĝej. Zachowanie spokoju i opanowania jest naprawdÚ niezbÚdne. Podobnie jak w przypadku wszelkich interwencji bÚdÈ momenty, gdy siÚ uda, ale bÚdÈ teĝ takie, gdy Wasze wysiïki skoñczÈ siÚ fiaskiem. Moĝe trzeba bÚdzie naprawdÚ mocno siÚ postaraÊ, aby wytrwaÊ. PamiÚtajcie teĝ o tym, jak musi to wyglÈdaÊ w oczach dziecka, gdy na jego atak wĂcie- kïoĂci odpowiadacie tym samym. JesteĂcie dwa lub trzy razy wiÚksi od swojego dziecka i prawdopodobnie gïoĂniejsi, gdy wyjaĂniacie mu, ĝe ma natychmiast przestaÊ siÚ tak zachowywaÊ. SÈdzÚ, ĝe ta wizja po- zwoli Wam ochïonÈÊ. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 69 Niech przedstawienie trwa Z jakiegoĂ powodu atak histerii u dziecka zazwyczaj wywoïuje zwiÚk- szone wsparcie otoczenia — ludzie o dobrych intencjach czÚsto starajÈ siÚ zaopiekowaÊ „biednym dzieckiem”. Gdy Wasze dziecko ěle siÚ zachowuje, dodatkowe zawstydzenie spowodowane tym, ĝe inni ludzie siÚ temu przyglÈdajÈ i komentujÈ, moĝe byÊ naprawdÚ trudne do zniesienia. MuszÚ wyznaÊ, ĝe sama, widzÈc dzieci wijÈce siÚ na podïodze, zastanawiaïam siÚ, kto jest temu winien, a potem spoglÈdaïam na rodzica i orientowaïam siÚ, ĝe to gra godna Oskara! NaturalnÈ ludzkÈ reakcjÈ wydaje siÚ pomoc pïaczÈcemu dziecku, bo kaĝdy zakïada, ĝe dzieje mu siÚ jakaĂ krzywda. Zaplanowaïam sobie reakcjÚ na niezwykle czÚste ataki histerii jednego z moich dzieci. Podczas zakupów z ochotÈ oglÈdaliĂmy wy- stawy, w którymĂ momencie musieliĂmy jednak stawiÊ czoïa wrza- skom dziecka, które nie chciaïo iĂÊ dalej i rzucaïo siÚ na ziemiÚ. UzgodniliĂmy, ĝe poradzimy sobie z takimi wystÚpami, ignorujÈc je i odchodzÈc kilka kroków dalej. Pewnego dnia tak zrobiliĂmy i wszystko szïo dobrze, dopóki nie wtrÈciïa siÚ jakaĂ pani: „Ach, co siÚ staïo, czego chcesz? Gdzie twoja mama i tata?”. No cóĝ, to byï moment triumfu naszego dziecka, cofnÚïam siÚ bowiem, by wyjaĂniÊ ko- biecie, ĝe nie musi siÚ martwiÊ, bo wszystko jest w porzÈdku. W takiej sytuacji osoby znajdujÈce siÚ w pobliĝu powinny wie- dzieÊ, ĝe macie plan, który chcecie zrealizowaÊ, i ĝe wiecie, iĝ to najlepsza reakcja na zachowanie Waszego dziecka. 70 Nasz uroczy anioĝek. Wychowanie grzecznego dziecka Kiedy to siõ skoğczy? Wielu rodzicom wydaje siÚ, ĝe ataki wĂciekïoĂci nigdy siÚ nie skoñczÈ. U poszczególnych dzieci ten okres róĝni siÚ dïugoĂciÈ. Moĝecie mieÊ wraĝenie, ĝe juĝ przeszliĂcie tÚ fazÚ, gdy nagle odkryjecie, ĝe dziecko ma ataki koszmarnej histerii z powodu byle bïahostki. JeĂli tak jest, zasta- nówcie siÚ, dlaczego siÚ tak zachowuje. Przypomnijcie sobie, ĝe to tylko pewien etap, przez który dziecko przechodzi, a nauka, którÈ po drodze otrzyma, bÚdzie nieoceniona w jego dalszym ĝyciu, gdy bÚdzie musiaïo samodzielnie radziÊ sobie z frustracjÈ. Poskramianie ataków wĶciekĝoĶci 71 Nie zapomnijcie } Ataków wĂciekïoĂci moĝna siÚ spodziewaÊ w przypadku bardzo maïych dzieci, zatem zaakceptujcie je jako waĝny etap ich rozwoju — pamiÚtajcie jednak, ĝe macie zdolnoĂÊ przewidzenia ich i przejÚ- cia panowania nad sytuacjÈ. } PamiÚtajcie o zastanowieniu siÚ. Oceñcie sytuacjÚ i rozwaĝcie poniĝsze punkty, a moĝe uda Wam siÚ praktycznie od razu uporaÊ z atakami zïoĂci albo przynajmniej zmniejszyÊ czÚstotliwoĂÊ ich wystÚpowania: ~ Gdzie i kiedy wystÚpujÈ? ~ Co je wyzwala? Czy zauwaĝyliĂcie jakieĂ schematy? ~ Obserwujcie uwaĝnie i notujcie swoje spostrzeĝenia. } Poniewaĝ ataki wĂciekïoĂci czÚsto wiÈĝÈ siÚ z walkÈ o wïadzÚ, postarajcie siÚ sprawiÊ, ĝeby dzieñ Waszego dziecka byï jak najbar- dziej przewidywalny. Zastanówcie siÚ nad znaczeniem staïych ry- tuaïów w Waszym ĝyciu — dla dziecka równie waĝne jest, by wie- dziaïo, co i kiedy siÚ stanie. } Kaĝdy chciaïby zachowaÊ zdrowe zmysïy, wiÚc zastanówcie siÚ, które bitwy warto wygrywaÊ. JeĂli macie dziecko czÚsto wpadajÈce we wĂciekïoĂÊ, ignorujcie te przypadki, w których nikomu nie dzieje siÚ krzywda. Nie starajcie siÚ za kaĝdym razem ingerowaÊ, ponie- waĝ niektórym dzieciom wïaĂnie o to chodzi. } BÈděcie przy dziecku, jeĂli jest sfrustrowane; zaoferujcie mu swoje wsparcie i postarajcie siÚ zapobiec atakom histerii, zanim siÚ pojawiÈ.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nasz uroczy aniołek. Wychowanie grzecznego dziecka
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: