Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00459 006766 14291161 na godz. na dobę w sumie
Naturalna księga zdrowia - ebook/pdf
Naturalna księga zdrowia - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 449
Wydawca: Wydawnictwo SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8059-901-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Naturalna księga zdrowia to przewodnik po profilaktyce i leczeniu opartym na środkach dostępnych w naturze, np. roślinach leczniczych, preparatach ziołowych, kuracjach zgodnych z cyklem przyrody. Książka radzi, jak się zdrowo odżywiać i przeciwdziałać chorobom oraz jak się leczyć naturalnymi sposobami, z dala od chemii i sztucznych składników.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Księga zdrowia Księga zdrowia MĄDRY CZŁOWIEK POWINIEN WIEDZIEĆ, ŻE ZDROWIE JEST JEGO NAJCENNIEJSZĄ WŁASNOŚCIĄ I POWINIEN UCZYĆ SIĘ, JAK SAM MOŻE LECZYĆ SWOJE CHOROBY. HIPOKRATES SpiS treśCi Ciało Człowieka Układ oddechowy Układ krwionośny Układ pokarmowy Układ nerwowy Układ moczowy Układ rozrodczy Układ ruchowy Skóra Choroby metaboliCzne Choroby nowotworowe Jak Czytać wyniki baDaŃ apteCzka Domowa pierwSza pomoC UroDa z natUry naturalne spa naturalne kosmetyki przegląD roślin preparaty ziołowe przygotowanie i StoSowanie indeks chorób i dolegliwości indeks roślin 13 16 48 88 124 148 178 196 224 251 265 271 291 297 313 314 342 378 . 432 439 441 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � wStęp Badania i znaleziska archeologiczne dowodzą, że nie istniało na Ziemi takie plemię, które nie znałoby roślin leczniczych, w związku z czym popularne wśród nich było ich stosowa- nie, m.in. jako sposób walki z chorobą. Już w społecznoś- ciach pierwotnych znane były przeciwbólowe właściwości wielu roślin, znano takie, które łagodziły zaburzenia pracy żołądka, a także pewne środki narkotyczne. Działanie leków roślinnych zależne jest od substancji aktywnych biologicznie (alkaloidów, glikozydów, garbni- ków, olejków eterycznych) zawartych w różnych częściach roślin. W XVI wieku lekarz i przyrodnik Paracelsus dał po- czątek analizie chemicznej roślin leczniczych, podejmując próby otrzymania w czystej postaci substancji czynnych. Musiało jednak upłynąć 300 lat, zanim doszło do uzyska- nia tych substancji przy zastosowaniu syntezy chemicz- nej. Część ludzkości zapomniała wtedy o ziołach, łącząc nadzieje na dobre zdrowie z powstającymi stale nowymi preparatami leczniczymi, które miały i do dziś mają działać precyzyjnie na samą przyczynę choroby, bez niepotrzeb- nych działań pobocznych. 8 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Obecnie, kiedy staramy się żyć zdrowo i w zgodzie z na- turą, obserwuje się powrót do naturalnych sposobów walki z chorobami. Fitoterapia zyskuje coraz więcej zwolenników. Nie należy jednak zapominać, że każda powzięta decyzja o zastosowaniu danego środka roślinnego powinna być skonsultowana z lekarzem. Ziołolecznictwo to ciągle lecze- nie eksperymentalne (w tej dziedzinie opublikowano tylko pojedyncze prawidłowo prowadzone badania kliniczne, które sprawdziły w sposób właściwy efektywność i bezpie- czeństwo stosowania tych leków), dlatego warto zachować rozsądek i konsultować się ze specjalistą, który wskaże pre- paraty przygotowane na bazie wyciągów z roślin mogące wspomóc nasze leczenie. Warto więc przyjrzeć się pokrótce najważniejszym far- makologicznie czynnym typom związków obecnych w ro- ślinach leczniczych. Alkaloidy to związki występujące w różnych częś- ciach roślin, przeważnie w postaci związanej z kwasami np. jabłkowym, szczawiowym. Charakteryzują się za- zwyczaj gorzkim smakiem i trudną rozpuszczalnością � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � w wodzie. Kofeina, teofilina i teobromina występujące w kawie, herbacie i kakao należą chyba do najlepiej „rozpo- znawalnych” powszechnie alkaloidów. Teofilinę i teobromi- nę wykorzystuje się w medycynie do leczenia nadciśnienia tętniczego (rozszerzają naczynia krwionośne i działają mo- czopędnie). O ostrym smaku ziaren pieprzowych decydują związki alkaloidowe (przede wszystkim piperyna). Po spo- życiu pieprzu czarnego uwolniona piperyna specyficznie pobudza zakończenia nerwowe błony śluzowej w prze- wodzie pokarmowym, przez co wzmaga wydzielanie soku żołądkowego. Wyciągi z pieprzowca wykorzystuje się m.in. jako składniki maści stosowanych w dolegliwościach reu- matycznych. Powodują miejscowe przekrwienie skóry, po- drażnienie zakończeń nerwowych, a tym samym łatwiejsze przenikanie właściwych środków leczniczych do głębszych warstw tkanki. Nie wszystkie jednak alkaloidy mają dobro- czynny wpływ na organizm ludzki. Do alkaloidów toksycz- nych należy m.in. nikotyna. Natomiast glikozydy to związki wyróżniające się wybit- nie gorzkim smakiem. W medycynie szczególne zastoso- wanie znalazły glikozydy nasercowe (kardenolidy), które powodują spotęgowanie siły skurczu mięśnia sercowego, WSTĘP � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 9 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � obniżenie ciśnienia żylnego, zwiększenie objętości wyrzu- towej serca przy jednoczesnym spowolnieniu jego akcji. Powszechnie używanymi roślinami, bogatymi w glikozydy zawierające azot i siarkę (izotiocyjaniany), są chrzan, rzeżu- cha, gorczyca czarna i biała. Substancje garbnikowe, zwłaszcza garbniki katechi- nowe, cechują się pewnym działaniem znieczulającym, działają przeciwobrzękowo i przeciwzapalnie, łagodzą pie- czenie i swędzenie. Wykazują też działanie ściągające oraz odtruwające (wytwarzają skoagulowaną warstwę ochronną na powierzchni błon śluzowych, jednocześnie zmniejszając średnicę naczyń krwionośnych, hamują tym samym przeni- kanie toksyn w głąb organizmu). Bogate w związki garbni- kowe są popularnie używane przyprawy ziołowe: tymianek, mięta pieprzowa, majeranek, ziele angielskie, bazylia, meli- sa, cząber, owoce jałowca. 10 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Olejki eteryczne, które wyróżniają się specyficznym, zwykle przyjemnym zapachem, to wieloskładnikowe mie- szaniny różnych związków naturalnych, lotnych z parą wodną. W wodzie rozpuszczają się tylko w niewielkim stopniu, natomiast ich rozpuszczalność w tłuszczach jest znaczna. Wykazują działanie wykrztuśne, moczopędne, żółciopędne, ułatwiają trawienie, pobudzając czynności wydzielnicze żołądka, działają uspokajająco. Dzięki zawar- tości fitoncydów olejki działają przeciwbakteryjnie. W fi- toncydy bogate są: czosnek chrzan, marchew, pomidory, porzeczka czarna, korzenie i liście pietruszki, owoce dzi- kiej róży, owoce cytrusowe, koper ogrodowy i koper włoski, mięta, owoce kolendry, jałowiec. Związkami, które nadają roślinom różnorakie zabarwie- nie są flawonoidy (barwniki naturalne). Większość natural- nych flawonoidów to glikozydy zawierające rdzeń flawo- nowy. Działanie fizjologiczne substancji flawonowych jest zróżnicowane. Niektóre poprawiają pracę mięśnia serco- wego, wywierają również korzystny wpływ wspomagający leczenie choroby nadciśnieniowej. Działają moczopędnie, żółciopędnie, mają swój udział także w zapobieganiu po- wstawania miażdżycy. Zaobserwowano także wpływ flawo- noidów na poziom cholesterolu we krwi. Większość flawo- noidów ma wpływ na łamliwość i kruchość włosowatych naczyń krwionośnych, powodując zwiększenie odporności ich ścian. Flawonoidy wywierają także hamujący wpływ na rozrost tkanek nowotworowych. Związki te mają działanie antyoksydacjne – są naturalnymi niszczycielami wolnych rodników tlenowych, które są przyczyną starzenia się ko- mórek naszego ciała. Flawonoidy aktywują pracę genu SIR2, zarządzającego produkcją sirtuiny, białka, które mo- dyfikuje strukturę genu. � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Rośliny lecznicze zawierają w swoim składzie także wie- le innych związków organicznych takich jak witaminy, kwa- sy organiczne, tłuszcze, śluzy, sole mineralne, żywice. Nieustannie prowadzone badania nad działaniem ro- ślinnych substancji biologicznie czynnych pozwalają na coraz efektywniejsze wykorzystywanie roślin, w otoczeniu których żyjemy. Książka została podzielona na trzy części. Część pierw- sza poświęcona została chorobom i dolegliwościom wystę- pującym przy nieprawidłowym funkcjonowaniu poszcze- gólnych układów. W każdym rozdziale Czytelnik znajdzie opis funkcji i budowy omawianego układu, wskazówki do- tyczące profilaktyki oraz charakterystykę chorób (objawy i wskazania dietetyczne), a także prezentację środków lecz- niczych stosowanych w medycynie naturalnej. Część dru- ga poświęcona została pielęgnacji ciała z wykorzystaniem naturalnych kosmetyków. W części trzeciej omówiono wybrane rośliny lecznicze oraz zamieszczone wskazówki odnośnie samodzielnego sporządzania przetworów zioło- wych: naparów, odwarów, wyciągów oraz nalewek. Uzupełnieniem książki są rozdziały Jak czytać wyniki badań oraz Pierwsza pomoc. WSTĘP � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 11 ciało człowieka Ciało Człowieka układ krwionośny układ nerwowy układ oddechowy układ pokarmowy układ kostny układ mięśniowy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � UkłaD oDDeChowy Żyjemy dzięki powietrzu i nie ma w tym stwierdzeniu żadnej przesady� Organizm otrzymuje energię potrzebną do życia głównie dzięki spalaniu w jego komórkach wielu substancji or- ganicznych� Spalanie nie mogłoby się odbywać bez tlenu, którego dostawę zapewniają nam właśnie narządy oddechowe� Bez pożywienia można przeżyć kilka tygodni, bez wody kilka dni, lecz bez powietrza nie przeżyjemy nawet kilku minut� budowa i funkcje Układ oddechowy człowieka to zespół wszystkich narządów dostarczających powietrze z atmosfery do pęcherzyków płucnych, czyli cały oddechowy cykl wdech-wydech, a także wymianę gazową między powietrzem wdychanym do płuc i krwią. Głównymi narządami oddechowymi są płuca i drogi oddechowe: górne (jama nosowa, gardło) i dolne (krtań, tchawica, oskrzela z końcowymi oskrzelikami włącznie). Obfite ukrwienie dróg oddechowych i rzadka wy- dzielina gruczołów ich śluzówek ma ważne znaczenie dla utrzymania odpowiednich parametrów temperatury i wilgotności powietrza atmosferycznego napływającego do płuc. Zakończeniem dróg oddechowych są mikroskopijne pę- cherzyki płucne (w czasie wydechu mają wielkość 0,1–0,2 mm). W nich właśnie odbywa się wymiana gazowa mię- dzy powietrzem wdychanym a krwią naczyń włosowatych, oplatających gęstą siecią pęcherzyki płucne. Powierzchnia kontaktu włośniczek z pęcherzykami płucnymi, czyli tzw. czynna powierzchnia płuc, u dorosłego człowieka wynosi ponad 100 m2. zatoka czołowa jama nosowa jama ustna oskrzela serce płat środkowy ff Układ oddechowy człowieka 16 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Układ oddechowy zatoka klinowa gardło nagłośnia krtań tchawica płat górny pęcherzyki oskrzeliki płat dolny przepona � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Wymiana gazowa przebiega w pęcherzykach płuc- nych. W naczyniach włosowatych płuc krew pozbywa się nadmiaru dwutlenku węgla i nasyca się tlenem. Wymiana gazowa przebiega w dwóch etapach. Najpierw następuje wymiana między powietrzem atmosferycznym i powie- trzem znajdującym się w pęcherzykach płucnych, następ- nie zaś dochodzi do wymiany gazów między powietrzem pęcherzyków płucnych a krwią przepływającą przez naczynia włosowate, oplatające ściśle pęcherzyki płuc- ne. Dwutlenek węgla przeniesiony zostaje z krwi żylnej do pęcherzyków płucnych i podczas wydechu wydalony z organizmu. Tlen z pęcherzyków płucnych przenika do krwi i wcho- dzi w reakcję z hemoglobiną. Krew z żylnej przemienia się w krew tętniczą i żyłami płucnymi dociera do lewego przedsionka, a następnie do lewej komory serca. jest także elementem systemu obrony, bowiem rola jamy nosowej i gardła polega także na zapewnieniu skutecznej bariery chroniącej nasze drogi oddechowe przed atakiem wszelkich drobnoustrojów chorobotwórczych. Wspo- mniany system obrony zatrzymuje, a następnie niszczy ponad 90 procent większości drobnoustrojów, z który- mi wchodzimy w kontakt w ciągu całego życia. Jeśli siły obronne działają prawidłowo, to kontakt z zarazkami może wywołać reakcję immunologiczną organizmu bez widocznych objawów chorobowych (zakażenia bezobja- wowe). U takich osób choroby infekcyjne będą miały ła- godniejszy przebieg. Dla poprawnego funkcjonowania układu oddechowego i utrzymania sterylności w oskrzelikach duże znaczenie ma zdolność narządów oddechowych do samooczyszczania się z drobnoustrojów i pyłów, trafiających z powietrzem zatoki sitowe zatoki szczękowe jama nosowa ujście gardłowe trąbki słuchowej jama nosowo- -gardłowa zatoka czołowa małżowina nosowa górna małżowina nosowa środkowa małżowina nosowa dolna krtań ff Anatomia jamy nosowo-gardłowej Jama nosowa i gardło Nasz nos został stworzony nie po to, aby się podobać. Speł- nia szereg zadań czynnościowych, bez których człowiek nie może się obejść: jest narządem węchu, rezonuje naszą mowę, dostarcza oczyszczonego i odpowiednio nawilżone- go powietrza płucom. Zatem nos służy nie tylko do wdychania powietrza, odpowiada też za nasze doznania węchowe, dzięki re- ceptorom znajdującym się na powierzchni komórek wę- chowych, które wyściełają nabłonek pokrywający jego wnętrze. Węchowi zawdzięczamy fakt, że człowiek po- trafi zidentyfikować zagrożenie, np. odróżniając jedzenie zepsute od świeżego, rozpoznając charakterystyczne za- pachy trujących substancji chemicznych, czadu itp. Nos atmosferycznym do dróg oddechowych. Zapasowym me- chanizmem oczyszczającym drogi oddechowe jest kaszel. Aby wymiana gazowa mogła przebiegać bez zakłóceń, płuca muszą być bezustannie wentylowane: chodzi o doprowa- dzenie do organizmu świeżego powietrza i usunięcie już wykorzystanego. Wspomniana wentylacja zachodzi dzię- ki rytmicznym ruchom klatki piersiowej (klatka piersiowa rozszerza się, a przepona kurczy). Klatka piersiowa stanowi przestrzeń zamkniętą, dlatego wzrost jej objętości podczas wdechu powoduje zmniejszenie się ciśnienia w jamie opłuc- nej i rozciąganie płuc. Te z kolei zwiększają swoją objętość, następuje spadek ciśnienia w pęcherzykach płucnych i wsy- sanie powietrza z zewnątrz. Zwykle przy wdechu do płuc dorosłego człowieka trafia około 500 ml3 powietrza. CIAŁO CZŁOWIEKA � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 17 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � przekrój oskrzela ff Płuca – anatomia i funkcje Przy wydechu objętość klatki piersiowej ulega zmniej- szeniu. Wydech odbywa się dzięki pracy przepony i mięśni międzyżebrowych zewnętrznych. Człowiek zdrowy oddy- cha 15–20 razy na minutę (częstotliwość oddechu wzrasta podczas wysiłku fizycznego). Oddychanie odbywa się automatycznie i regulowane jest przez ośrodek oddechowy umiejscowiony w rdzeniu prze- dłużonym. Czy wiesz, że… Podczas doby człowiek wykonuje ponad 23 tysiące ruchów oddechowych, a do jego płuc dociera około siedem tysięcy litrów powietrza� Przy wysiłku fizycznym objętość ta znacz- nie się zwiększa� płuca Płuca umiejscowione są w jamie piersiowej i oddzielone przeponą od jamy brzusznej. Najkrócej rzecz ujmując, płuca to parzysty narząd oddechowy, podzielony na kilka płatów. Prawe płuco ma trzy płaty, a lewe dwa. Do każ- dego płuca wchodzi oskrzele (wzmocnione rusztowaniem chrząstkowym), które dzieli się na coraz drobniejsze i licz- niejsze odgałęzienia – oskrzeliki, które z kolei na końcu przechodzą w przewodziki pęcherzykowe z pęcherzykami 18 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Układ oddechowy oskrzela i pęcherzyki wymiana gazów w pęcherzyku płucnymi. Przekrój przewodów, przez które przepływa po- wietrze zmniejsza się stopniowo, a końce najdrobniejszych przewodów oskrzelowych zajmują grona pęcherzyków płucnych, napełnionych powietrzem. Ścianki pęcherzy- ków zbudowane są z jednej warstwy komórek i oplecione gęstą siatką włośniczek. Komórki nabłonkowe w ściankach pęcherzyka (nabłonek oddechowy) wydzielają substancje aktywne biologicznie, które w postaci delikatnej błonki wyściełają ich wnętrze. Właśnie ta błonka podtrzymuje stałą objętość pęcherzyków i zapobiega ich wiotczeniu. Prócz tego substancje błonki unieszkodliwiają drobno- ustroje, które dostają się do płuc wraz z wdychanym po- wietrzem. Wykorzystana błonka jest usuwana przez kana- liki powietrzne w postaci śluzu lub zostaje strawiona przez fagocyty płucne. W przebiegu chorób płuc błonka może ulec uszkodze- niu, a pęcherzyki płucne skleją się, ponieważ nie mogą już uczestniczyć w wymianie gazowej. U palaczy tytoniu pęcherzyki tracą sprężystość, zdolność oczyszczania się i twardnieją od kontaktu z truciznami tytoniowymi. Ruch na świeżym powietrzu, głębokie oddychanie podczas pracy fizycznej lub uprawiania sportu, sprzyja odnowie błonki wyściełającej pęcherzyki płucne. Przewody oskrzeli wysłane są błoną śluzową. Nie- ustanny ruch migawek nabłonka błony śluzowej powodu- je przesuwanie się warstw płynu surowiczego oraz śluzu, pokrywających nabłonek, w kierunku tchawicy, dzięki � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � wdech wydech ff Ruchy klatki piersiowej podczas oddychania temu usunięte także zostają obce ciała, które dostały się do oskrzeli wraz z wdychanym powietrzem. W miarę jak zwiększa się liczba pęcherzyków płucnych, pas nabłonka migawkowego staje się coraz węższy, przerywa się i two- rzy już tylko wysepki. Pęcherzyki płucne tworzą gąbczastą masę, która kształtuje płuca. Płuca zajmują całą klatkę piersiową, z wyjątkiem miejsca zarezerwowanego dla serca, naczyń krwionośnych, przełyku. W każdym płucu znajduje się 300–350 milionów pęcherzyków płucnych (zajmują po- wierzchnię ponad 100 m2, czyli około 75 razy większą od powierzchni ciała). Od zewnątrz każde płuco pokryte jest gładką, błysz- czącą powłoką z tkanki łącznej – opłucną. Wewnętrzna powierzchnia klatki piersiowej także wysłana jest opłuc- ną, a między nimi znajduje się hermetyczna wilgotna jama opłucnej, która nie zawiera powietrza. Z tego powodu płuca przyciśnięte są ciasno do ściany klatki piersiowej, a ich objętość zmienia się za każdym razem, kiedy klatka piersiowa zmienia swoją objętość. W pewnym wieku wszystkim nam grozi utrata spręży- stości tkanki płucnej, to zaś sprawia, że płuca stale znaj- dują się w fazie wdechu, gdyż sprężyste włókna utraciły zdolność kurczenia się. Konsekwencją tych zmian może być rozedma płuc, której efektem jest powiększenie po- jemności płuc. Do chorób, które mogą wywoływać ro- zedmę płuc, należą przede wszystkim zapalenia oskrzeli i zapalenia okołooskrzelowe. Koklusz, astma oskrzelowa, gruźlica i wiele innych chorób, którym towarzyszy kaszel, i działających toksycznie na tkankę płuc (miąższ płuc), zmniejszając ich sprężystość, mogą się przyczyniać do powstania rozedmy. Głównym objawem rozedmy płuc jest duszność, która pojawia się przy wysiłku fizycznym, płuca nie są bowiem w stanie pokryć zapotrzebowania na tlen. Przebieg rozedmy jest przewlekły, a dolegliwość zdarza się coraz częściej u ludzi młodych, ale z zasady dotyczy osób w wieku średnim i zaawansowanym. Z rozedmą moż- na żyć długo, a nawet pracować. Jednak z czasem rozwija się na jej tle niewydolność serca. Przewlekła rozedma płuc nie poddaje się leczeniu, z powodu trwałych zmian w tkan- ce płucnej i klatce piersiowej. Normalną funkcję oddychania mogą zakłócić różne choroby dróg oddechowych i samej tkanki płucnej. ff Pęcherzyki płucne CIAŁO CZŁOWIEKA � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 19 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � i narządów, które współdziałają ze sobą w ochronie ustroju przed czynnikami chorobotwórczymi. Narządami układu odpornościowego są: grasica, szpik kostny, śledziona, wę- zły chłonne, migdałki, wyrostek robaczkowy i grudki limfa- tyczne (kępki Peyera) w przewodzie pokarmowym. Układ odpornościowy rozpoznaje agresora, eliminuje i zapamiętuje (tzw. pamięć immunologiczna), by w przy- szłości mógł go szybciej rozpoznać i zwalczyć. Dzięki tej właśnie zdolności potrafi skutecznie sobie radzić z więk- szością atakujących nas drobnoustrojów, tych krążących w organizmie (bakterie, pierwotniaki), i tych wnikających do wnętrza, jak wirusy, pasożyty. Bardzo często za wywoła- nie choroby odpowiada nie tyle zjadliwość drobnoustroju, co jego nowość, a jeśli mechanizmy obronne nie działają prawidłowo, to łatwiej dochodzi do rozwoju infekcji. Zaburzenia sił obronnych organizmu zależą od różno- rodnych czynników także od warunków, w jakich żyjemy i pracujemy na przykład klimatu, zanieczyszczenia środo- wiska. Zdjęcie pojedynczego neutrofila (żółty), należącego do komórek układu odpornościowego, pochłaniającego bakterię wąglika (pomarańczowy), wykonane elektronowym mikroskopem skaningowym Co SzkoDzi Drogom oDDeChowym i płUCom obniżenie odporności organizmu Odporność to zespół różnych mechanizmów działających w organizmie człowieka, dzięki którym możliwa jest obrona przed czynnikami chorobotwórczymi. Jeśli nasz organizm jest niepodatny na działanie czynników chorobotwórczych, to mówimy, że mamy dobrą odporność. Ponadto naturalną barierą ochronną jest nasza skóra oraz śluzówki, ale także takie odruchy jak kichanie, kaszel, łzawienie, biegunka. Człowiek przychodzi na świat z odpornością wrodzo- ną (nieswoistą), a z czasem przez kontakt z patogenami – nabywa odporność swoistą. Odporność swoista (nabyta) powstaje po szczepieniu ochronnym i po przebyciu infekcji bądź częstych zakażeń bezobjawowych. Mechanizmy nie- swoiste stanowiące pierwszą linię obrony są mniej precy- zyjne. Natomiast mechanizmy swoiste, do których należy wytwarzanie przeciwciał, są skierowane już przeciwko określonemu napastnikowi. Układ odpornościowy człowieka (układ immunologicz- ny) to zbiór mechanizmów organizmu, których zadaniem jest ochrona przed chorobami, poprzez rozpoznawanie i likwidowanie czynników chorobotwórczych i komórek nowotworowych. Mechanizmy odpornościowe muszą roz- różniać własne, zdrowe komórki i tkanki od czynników ob- cych, stanowiących zagrożenie dla organizmu (np. wirusy, bakterie, pasożyty itp.). Układ odpornościowy człowieka to skomplikowany sy- stem, który składa się z wielu rodzajów komórek, tkanek 20 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Układ oddechowy alergie Wśród przyczyn wywołujących dolegliwości układu odde- chowego ważną rolę odgrywają alergie. Jest coraz więcej takich osób, które przez kilka godzin dziennie walczą z kichaniem, łzawieniem oczu lub świą- dem. Powody tych nieprzyjemnych objawów kryją się często w przedmiotach codziennego użytku. Może to być kurz z dywanu, bluszcz w doniczce, świeży koperek, szpi- nak, tabletka aspiryny czy truskawka – są one potencjalny- mi alergenami. Jedne z nich potrafią wywołać atak kataru siennego lub uczulenie na pyłek kwiatowy, inne powodu- ją wysypkę, jeszcze inne będą sprawcami ostrego nieżytu nosa. Gdyby spróbować zestawić listę wszystkich znanych obecnie alergenów, powstałby potężny tom, ponieważ dla jednego człowieka alergenem będzie prymulka, dla dru- giego jajko, a dla trzeciego truskawka. Silnie działającymi alergenami bywają pióra ptasie i puch. Miękka puchowa poduszka może stać się przyczyną cierpień, powodując wysypki lub astmę oskrzelową. Alergeny mogą trafiać do naszego organizmu różnymi drogami: przez drogi oddechowe, skórę, a czasami będą to lekarstwa, wywołujące w organizmie działanie uboczne. JAK dbAć O OdPOrnOść OrgAnIZmu ● Prowadzić higieniczny tryb życia� ● Regularne i właściwie odżywiać się� ● Zachować aktywność fizyczną� ● Zapewnić organizmowi regenerujący sen – osiem godzin na dobę� ● Unikać stresów� ● Nie bagatelizować „niewinnych” przeziębień� ● Nie palić papierosów� ● Unikać używek� ● Stosować szczepienia ochronne� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Alergii rozwijającej się w błonie śluzowej dróg oddecho- wych i oczu towarzyszą uczucie pieczenia, kłucia w we- wnętrznych kącikach oczu, swędzenie podniebienia, nosa i gardła, a następnie pojawiają się ataki gwałtownego kicha- nia oraz wyciek z nosa. Stanom alergicznym zwykle towarzyszy złe samopoczu- cie, osłabienie, utrata apetytu, rozdrażnienie, nieraz także bezsenność. Reakcje alergiczne osłabiające błony śluzowe, ułatwiają rozwój infekcjom. Histamina i jej rola w organizmie. Histamina jest to hormon tkankowy, obecny w organizmie w postaci nie- czynnej i powiązany z białkami. Powoduje spadek ciśnie- nia krwi, skurcze mięśni gładkich, pobudza właściwości wydzielnicze gruczołów. Dużo histaminy znajduje się w tkankach uszkodzonych (odmrożonych, oparzonych, zgniecionych). Hormon ten wywołuje reakcję alergiczną i tak zwane wstrząsy anafilaktyczne (histaminowe). Współczesne badania wskazują na szeroki zakres dzia- łania histaminy za pośrednictwem zidentyfikowanych czte- rech rodzajów receptorów: H1, H2, H3 i H4 zlokalizowa- nych w różnych tkankach i narządach. Główną rolę w alergicznej reakcji odgrywa aktywacja receptora H1, której wynikiem jest rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększenie ich przepuszczalności, co pro- wadzi do wysięków krwi do okolicznych tkanek. Ponadto aktywacja receptora H1 powoduje skurcz mięśni gładkich oskrzeli, a także pobudzenie zakończeń nerwów czucio- wych, co prowadzi do trudności oddechowych, obrzęków płuc i tchawicy. Stąd ataki bezdechu u alergików. Histamina pobudza też wydzielanie soków trawiennych i skurcze mięśni, powodując biegunki i objawy alergii po- karmowej. Leki antyhistaminowe blokują receptory odpowiedzialne za uwalnianie tego hormonu, a ich zadaniem jest powstrzy- mywanie kichania, wyprysku, łzawienia oczu, swędzenia. Reakcje alergiczne mogą objawiać się katarem siennym, pokrzywką, a nawet zagrażającymi życiu objawami astmy Alergolodzy dzielą umownie alergeny na dwie grupy: na te, które trafiają do organizmu z zewnątrz i autoalerge- ny powstające w ludzkim organizmie podczas uszkodze- nia tkanek. Alergeny wziewne. U niektórych osób układ immuno- logiczny traktuje niegroźne dla większości ludzi np. pyłki kwiatowe jak chorobotwórcze drobnoustroje – w kontak- cie z nimi zaczyna wytwarzać przeciwciała (immunoglo- buliny IgE), które mają za zadanie unieszkodliwić agre- sora. Przyczyny alergii można zidentyfikować, wykonując testy alergiczne� Próbki podejrzanych substancji nakłada się na skórę lub podaje śródskórnie, by zobaczyć, czy wywołują reakcję alergiczną CIAŁO CZŁOWIEKA � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 21 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Alergia na pyłki roślin jest alergią wziewną� Pylenie jest szczególnie intensywne wiosną i latem rOZTOCZE KurZu dOmOWEgO Roztocze są to drobne pajęczaki, o wymiarach od kilkuset mikrometrów do 1 milimetra� W połowie lat 60� XX wieku prowadzone na szeroką skalę badania wykazały współza- leżność między nadwrażliwością na kurz a obecnymi w nim roztoczami� W kurzu domowym dominują roztocza z rodziny Pyroglyphidae� Idealnym dla nich środowiskiem są rzadko sprzątane, wilgotne, niewietrzone mieszkania� Obecne są przede wszystkim w łóżkach, meblach tapicerowanych, dywanach, zasłonach, zabawkach pluszowych, miejscach, które zapewniają im optymalne warunki: odpowiednią wil- gotność (względna wilgotność powietrza 75–80 ), tem- peraturę (23–25oC) i dostępność właściwego pokarmu – złuszczonego naskórka ludzki i zwierząt� środki zaradcze: ● utrzymywanie mieszkania w czystości, częste wietrzenie, ● pranie pościeli, koców, pluszowych zabawek w tempe- raturze 60°C, ● poddawanie zabawek pluszowych, pościeli, koców dzia- łaniu niskich temperatur przez zamrażanie� Roztocze 22 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Układ oddechowy palenie tytoniu Pierwsze rysunki palaczy tytoniu, na które natrafiono w sta- rożytnych świątyniach Ameryki Środkowej, datowano na 1000 rok przed nasza erą. Już w III wieku przed nasza erą uprawiano w Ameryce tytoń i znano sztukę przygotowywa- nia liści do palenia. Pojawiły się też dwa sposoby palenia ty- toniu: w Ameryce Północnej palono fajki, a w Ameryce Połu- dniowej cygara. Świadczą o tym liczne posążki odnalezione w XX wieku podczas badań archeologicznych w Hondurasie. W 1493 roku Krzysztof Kolumb powrócił do ojczyzny, a wraz z nim Hiszpania i niebawem cały świat odkryły tytoń. Przez długi czas wśród medyków panowało przekonanie, że tytoniem można wyleczyć mnóstwo chorób. Szkody, jakie palenie tytoniu wyrządza ludzkiemu orga- nizmowi są znane bardzo dokładnie, a badania prowadzo- ne w ramach walki z tym nałogiem, przynoszą z każdym dniem nowe spostrzeżenia i ustalenia. Z badań wynika m.in., że dym tytoniowy zawiera ponad cztery tysiące tru- jących substancji. Trzy główne grupy trucizn to: Smoły. Zawierają silne składniki rakotwórcze, niszczące tkankę oskrzeli i płuc. Rak płuc w znacznym procencie wy- woływany jest paleniem tytoniu, przy czym ryzyko zacho- rowania zmniejsza się dla osób, które palenie rzuciły. Rak jamy ustnej i krtani także jest głównie udziałem palaczy. Smoły wywołują kaszel palaczy i przewlekły nieżyt oskrze- li. Stały kaszel i infekcja pozbawiają płuca elastyczności. Zarówno przewlekły nieżyt oskrzeli, jak i rozedma mogą doprowadzić do rozległego zanieczyszczenia tkanki płucnej i zburzenia czynności płuc. Nikotyna jest narkotykiem i jak każdy narkotyk wywołuje uzależnienie. Zwiększa także częstotliwość skurczów mięś- nia sercowego i podwyższa ciśnienie krwi. Po początkowej fazie pobudzenia mózgu następuje wołanie organizmu o kolejną dawkę tytoniowego narkotyku i wówczas palacz sięga po kolejnego papierosa. Podobny dwufazowy mecha- nizm rządzi wszystkimi narkotykami. � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Gazy toksyczne (m.in.: tlenek węgla, cyjanowodór, tlenek azotu). Tlenek węgla jest głównym trującym składnikiem gazów obecnych w dymie tytoniowym. Ta trucizna nisz- czy hemoglobinę, która pod jego wpływem traci zdolność transportowania tlenu. Z tego powodu wszyscy palacze cierpią na przewlekły głód tlenowy, co głównie daje o so- bie znać podczas wysiłku fizycznego: na przykład w trakcie wchodzenia po schodach lub nawet krótkiego przyspiesze- nia kroku palacze dostają zadyszki. Tlenek węgla nie ma ani zabarwienia, ani zapachu, dlatego jest bardzo niebezpiecz- ny, bo wywołuje śmiertelne zatrucia. Cyjanowodór i tlenek azotu także zatruwają płuca, pogłębiając hipoksję, czyli głód tlenowy organizmu. Paleniu tytoniu towarzyszy miażdżyca naczyń, która z kolei wywołuje zawały mięśnia sercowego, wylewy krwi do mózgu. Palenie osłabia poważnie odporność organizmu. zdrowe płuca rozedma płuc zdrowe pęcherzyki płucne pęcherz rozedmowy powstały w następstwie działania dymu tytoniowego szkodliwe substancje uwięzione w pęcherzykach stan zapalny powoduje niszczenie przegród pęcherzykowych powstaje reakcja zapalna ff Palenie i rozedma CIAŁO CZŁOWIEKA � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 23 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Akupunktura to jedna z metod zwalczania nałogu nikotynowego� Nakłucia w aktywnych akupunkturowo punktach powinny dać znaczną lub całkowitą redukcję głodu nikotynowego Jak zerwać z nałogiem Są palacze, którzy sięgają po papierosa, aby zapewnić sobie jakąś automatyczną czynność w czasie wypoczynku, oglą- dania telewizji, czytania. Palą po posiłkach lub pijąc kawę czy alkohol. Inni traktują palenie jako środek uspokajający lub pobudzający. I są palacze, dla których papieros stał się już nałogiem. Sięgają po niego zaraz po przebudzeniu i palą przez cały dzień jednego za drugim. Odzwyczajanie się od papierosów nie jest łatwe. Pełna rezygnacja z palenia powoduje tak zwany syndrom od- stawiania używki, który trwa 2–3 tygodnie, a objawia się rozdrażnieniem, bezsennością, wewnętrznym niepoko- jem. Taka rezygnacja nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, a objawy ustępują samoistnie. Ponowne podanie nikoty- ny organizmowi po dłuższej przerwie szybko przywraca Plastry z nikotyną mogą pomóc w zwalczeniu palenia tytoniu 24 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Układ oddechowy uzależnienie. W ten sam sposób nowa porcja alkoholu wy- wołuje nawrót uzależnienia u byłych alkoholików. Osoby, które podjęły decyzję o zerwaniu z uzależnie- niem, powinny się zwrócić do lekarza po poradę w wyborze metody walki z nałogiem. Można zastosować środki, które w sposób kontrolowany wprowadzają do organizmu co- raz to mniejsze dawki nikotyny. Są to nikotynowe plastry, gumy do żucia, pastylki do ssania oraz tabletki, dostęp- ne w aptekach bez recepty. Kuracja trwa zazwyczaj trzy miesiące. Trwającą miesiąc terapię tabletkami (dostępne jedynie na receptę) prowadzi się pod kontrolą lekarza (np. rodzinnego). Skuteczność tej metody jest w pierwszym okresie bardzo wysoka, natomiast po sześciu miesiącach, podczas których z organizmu uwalniała się zgromadzona nikotyna, powraca głód nikotynowy. Sięgnięcie po papie- rosa może oznaczać powrót do nałogu. W nikotynowej kuracji zastępczej stosuje się laborato- ryjnie wytwarzaną nikotynę, którą podaje się osobom uza- leżnionym w postaci plastrów naklejanych na nieowłosioną skórę lub gumy do żucia. Z plastrów nikotyna przenika do krwiobiegu przez powłoki skórne, natomiast z gumy przez śluzówkę jamy ustnej. Do farmakologicznych metod zalicza się również ostatnio bardzo popularny e-papieros (elektro- niczny papieros) – inhalator zastępczy. Zaletą tej metody jest to, że e-papierosy nie powodują wciągania substancji smolistych i rakotwórczych. Jeśli papieros kojarzy się nam z odpoczynkiem i relaksem, warto znaleźć dla niego alternatywę np.: łagodny jogging, techniki relaksacyjne, wyjście do kina, teatru, na wystawę. Akupunktura. W terapii akupunkturą nakłuwa się igła- mi (lub laserem biostymulującym), odpowiednie punkty na ciele osoby poddającej się zabiegowi. Celem zabiegów jest przywrócenie wewnętrznej równowagi, zachwianej syndro- mem odstawienia używki. Bardzo często okazuje się, że osoby, które świadomie rzuciły palenie, z łatwością rezygnują z nałogu nawet wów- czas, kiedy truli się nikotyną przez wiele lat. � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Choroby i DolegliwośCi Choroby przeziębieniowe oraz infekcje wirusowe dróg od- dechowych i płuc są najczęściej wywoływane przez wirusy, bakterie i grzyby. Powtarzające się często infekcje prowadzą do niebezpiecznych powikłań. Tradycyjnie już do łagodzenia miejscowych stanów zapalnych i łagodzenia bólu w przebie- gu dolegliwości układu oddechowego stosuje się naturalne preparaty lecznicze. Przetwory ziołowe działają także dezyn- fekująco, podnoszą ogólną odporność organizmu. Należy je stosować obok leczenia podstawowego. Skuteczność leczenia ziołami zależy przede wszystkim od właściwego zdiagnozowania dolegliwości i charakte- ru jej objawów. Na przykład w zapaleniu oskrzeli należy stwierdzić, czy mamy do czynienia z silnym wydzielaniem śluzu czy jego brakiem, czy łatwo się go wykrztusza czy też nie. W przypadku ostrego lub chronicznego zapalenia oskrzeli z gęstą wydzieliną zaleca się zioła działające wy- krztuśnie – przede wszystkim tymianek pospolity i ma- cierzankę piaskową. W zapaleniu oskrzeli bez wydzielania śluzu – wskazane są korzenie mydlnicy lekarskiej, pier- wiosnka lekarskiego i fiołka wonnego; dodatkowo – owoc anyżu lub kopru włoskiego. Jeżeli, np. kaszel powoduje ból w klatce piersiowej zaleca się zioła zawierające śluz – korzeń prawoślazu lekarskiego, liście ślazu dzikiego, kwiat dziewanny kutnerowej. Dobrze też działają młode pączki sosny i owoc jałowca (mają one również właściwości dezynfekujące). rumianku i krwawnika; w takich przypadkach można też stosować korzeń pięciornika gęsiego, który działa prze- ciwzapalnie. W niektórych chorobach narządów oddechowych wska- zane są zioła zawierające krzem – skrzyp polny, poziew- nik blady, rdest ptasi, miodunka lekarska – w połączeniu z surowcami roślinnymi zawierającymi witaminę C (owoc jarzębiny, głóg, owoc dzikiej róży). angina Angina to ostry lub podostry proces zapalny, który może obejmować jeden lub dwa migdałki z tendencją do roz- przestrzeniania się dalej w kierunku języczka, łuków pod- niebiennych oraz podniebienia miękkiego i tylnej ściany gardła. Do stanu zapalnego dochodzi w wyniku zakażenia paciorkowcem z grupy A. W leczeniu stosuje się antybio- tykoterapię. Angina jest chorobą niebezpieczną, może bowiem stać się początkiem przewlekłych infekcji, m.in. gorączki reu- matycznej, zapalenia nerek. Następstwem niewłaściwie le- czonej anginy może być uszkodzenie zastawek serca. ObJAWy Błona śluzowa gardła jest zaczerwieniona, sucha, a po- łykanie sprawia ból, który może promieniować do uszu. Dolegliwo ściom towarzyszy podwyższona, wahająca się temperatura i obfite poty. W obrębie gardła pojawiają się białe lub białożółtawe punktowe naloty lub niekiedy o barwie szarawej. Często następuje powiększenie węzłów chłonnych. Zmieniona przez chorobę błona śluzowa dróg od- dechowych szybciej się regeneruje dzięki kwiatom zdrowy migdałek obrzęk migdałków ff Zapalenie migdałków cechuje się ich zaczerwienieniem i obrzękiem� W zakażeniu paciorkowcowym widoczna jest ponadto ropa wypełniająca krypty CIAŁO CZŁOWIEKA � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 25 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � ∞ ∞ ∞ mieszanka do inhalacji 20 g liści szałwii • 20 g korzenia omanu wielkiego • 15 g liści eukaliptusa • 15 g pączków sosny • 10 g kwiatów rumianku • 10 g mięty pieprzowej • 10 g ziela tymianku pospolitego Składniki dokładnie wymieszać� 2 łyżki mieszanki zalać w termo- sie 2 szklankami wrzącej wody, odstawić na 3 godziny� Napar stosować do inhalacji 3–4 razy dziennie po 10 minut� ∞ ∞ ∞ napar z owoców malin 2 łyżki suszonych malin Suszone owoce zalać szklanką wrzącej wody, odstawić pod przy- kryciem na 30 minut, przecedzić� Pić na noc 2 szklanki gorącego naparu z dodatkiem łyżeczki miodu� Środek stosowany w prze- ziębieniach, grypie, zapaleniu migdałków� ∞ ∞ ∞ napar z liści szałwii lekarskiej do płukania gardła 1 łyżka liści szałwi Liście szałwii zalać szklanką wrzącej wody, odstawić na 15 minut, przecedzić� Kilka razy dziennie płukać gardło ciepłym naparem� ∞ ∞ ∞ mieszanka do płukania gardła 1 łyżka kwiatu rumianku • 1 łyżka liści szałwii • 1 łyżka ziela rzepiku Zioła zmieszać� Łyżeczkę mieszanki zalać szklanką wrzącej wody, odstawić na 15 minut� Ciepłym naparem płukać gardło�  ∞ ∞ ∞ napar z liści jeżyny do płukania gardła w ropnych anginach 4 łyżeczki liści jeżyny Liście zalać w termosie 2 szklankami wrzącej wody, odstawić na 2 godziny, przecedzić� Naparu używa się także do płukania gardła w ropnych anginach i stanach zapalnych jamy ustnej� 26 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Układ oddechowy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � astma oskrzelowa (dychawica oskrzelowa) Astma oskrzelowa jest chorobą charakteryzującą się nad- mierną reakcją tchawicy i oskrzeli na działanie rozmaitych czynników drażniących (alergeny, substancje toksyczne, zmiany stanu wilgotności). Objawia się ostrymi napadami duszności. Dolegliwościom towarzyszą stany lękowe. Astma oskrzelowa jest chorobą występującą u osób w każdym wieku. Jej pochodzenie jest głównie alergiczne (zwłaszcza u ludzi młodych). Rozwój dolegliwości łączy się z ryzykiem poważnych powikłań (np. niewydolność prawej komory serca) i zagrożeniem życia. W leczeniu stosuje się terapię sterydami. ObJAWy Napady duszności oskrzelowej ze świstami dają o sobie znać najczęściej wieczorem i w nocy. Występuje niedrożność oskrzeli wynikająca ze skurczu mięśni gładkich, obrzęku błony śluzowej oraz nadmiernego wydzielania śluzu. Dusz- ności towarzyszy kaszel (napady suchego kaszlu powodują przejściowe zasinienie twarzy, natomiast mokremu dławią- cemu może towarzyszyć sinica, zimne poty), ucisk w obrębie klatki piersiowej, niepokój. Chory ma wrażenie, że jego klat- ka piersiowa ściągnięta jest mocną obręczą, gdyż wdychanie lub wydychanie powietrza z płuc sprawia mu trudność. Atak może trwać od kilku minut do kilku godzin i zakończyć się odkrztuszeniem obfitej plwociny. ∞ ∞ ∞ odwar z nasion anyżu 10 g nasion anyżu Nasiona zalać połową litra wrzącej wody, gotować pod przykry- ciem na małym ogniu 15 minut, odstawić na 15 minut, przece- dzić� Odwar pić co godzinę po 2 łyżki� Stosuje się go w dole- gliwościach wywołanych nieżytem oskrzeli i zapaleniem krtani – rozrzedza śluz zgromadzony w oskrzelach, ułatwia odpluwanie i pomaga w przypadku ataków astmy� ∞ ∞ ∞ odwar z mchu islandzkiego 1 łyżka mchu islandzkiego Mech zalać szklanką wrzątku, ogrzewać pod przykryciem na ma- łym ogniu 10 minut, a następnie przecedzić� Po u
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Naturalna księga zdrowia
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: