Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00406 008918 10454321 na godz. na dobę w sumie
Nawyk samodyscypliny. Zaprogramuj wewnętrznego stróża - książka
Nawyk samodyscypliny. Zaprogramuj wewnętrznego stróża - książka
Autor: Liczba stron: 224
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-6446-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> życiowe filozofie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Co masz zrobić dziś, zrób DZIŚ

Plan na resztę dnia:

'Muszę', 'Powinienem', 'Nie mogę', 'Nie mam czasu', 'Później, a najlepiej jutro' -- te myśli zwykle nachodzą Cię kolejno, kiedy zastanawiasz się, czym powinieneś zająć się w danej chwili i jakie sprawy skończyć przed zachodem słońca. Odczuwasz bezsilność, patrząc na niekończącą się listę zadań, ciągle się denerwujesz i wzbraniasz przed działaniem, by na koniec poczuć, że jesteś zupełnie sparaliżowany i niezdolny do czynu.

Taka sytuacja może mieć kilka przyczyn: zbyt duże obciążenie obowiązkami, obawa przed szybko uciekającym czasem, niejasne sprecyzowanie celów, frustracja i niespełnienie, strach przed krytyką czy też niska samoocena. Odkładając działanie na później, skupiasz się na swoim lęku przed jego rozpoczęciem lub zakończeniem. Kulisz się, słysząc świst mijających Cię terminów, i nie myślisz już nawet o tym, by DZIAŁAĆ! Jednak to może się zmienić i na pewno tak właśnie się stanie, kiedy wypróbujesz ćwiczenia zawarte w tej książce.


'Zdrowy człowiek pragnie działania, które przynosi efekty, oraz wysokiej jakości życia.' George Bernard Shaw
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

• Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność SPIS TRE¥CI PODZIĉKOWANIA SàOWO WSTĉPNE WSTĉP 1. DLACZEGO ODKàADAMY DZIAàANIE? Znaki ostrzegawcze Ğwiadczące o odkáadaniu dziaáania Pozytywny pogląd na ludzką naturĊ Nasz najsurowszy krytyk — my sami Odkáadanie dziaáania to nagroda 2. W JAKI SPOSÓB ODKàADAMY DZIAàANIE? Wiedza na temat spĊdzania czasu Rejestr dotyczący odkáadania dziaáania Tworzenie poczucia bezpieczeĔstwa — pierwszy waĪny krok pozwalający porzuciü nawyk odkáadania dziaáania 3. JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ Komunikaty przynoszące rezultat przeciwny do zamierzonego Moc wyboru PiĊü stwierdzeĔ odróĪniających osoby odkáadające dziaáanie od ludzi czynu 9 11 15 25 25 28 30 36 51 51 57 63 71 72 78 84 Kup książkęPoleć książkę 6 NAWYK SAMODYSCYPLINY 4. ROZRYWKA BEZ POCZUCIA WINY, PRACA WYSOKIEJ JAKOĝCI Znaczenie rozrywki Metoda „pull” samomotywacji Od rozrywki bez poczucia winy do pracy wysokiej jakoĞci 5. JAK USUNĄû PRZESZKODY NA DRODZE DO DZIAàANIA Trzy gáówne przeszkody NarzĊdzie nr 1 — myĞlenie w trzech wymiarach i wsteczny kalendarz NarzĊdzie nr 2 — praca nad zmartwieniami NarzĊdzie nr 3 — wytrwaáoĞü w rozpoczynaniu 6. ODWROTNY HARMONOGRAM Nawet ludziom czynu potrzebny jest system Odwrotna psychologia Jak korzystaü z Odwrotnego harmonogramu Dostosowanie Odwrotnego harmonogramu 7. PRACA W STANIE PRZEPàYWU Jak lepiej wykorzystaü mózg To tylko Twój pierwszy szkic Nauka koncentracji ûwiczenie na koncentracjĊ ûwiczenie relaksacyjne Wáączanie stanu przepáywu do swojego programu 8. ODPOWIEDNIE DOSTOSOWANIE POSTĉPÓW Zaplanowane trudnoĞci ZdolnoĞü regeneracji siá i wytrzymaáoĞü 91 93 97 104 109 110 111 117 123 131 133 136 139 152 157 159 161 162 163 167 170 175 176 178 Kup książkęPoleć książkę SPIS TREĝCI Koncentracja — panowanie nad rozpraszającymi czynnikami Próba w myĞlach i wstĊpne programowanie Skuteczne wyznaczanie celów 9. ODKàADANIE DZIAàANIA W SWOIM ĩYCIU Zarządzanie osobami odkáadającymi dziaáanie ZaangaĪowanie a ulegáoĞü Koncentracja na rozpoczĊciu a koĔczenie Uzyskiwanie wyników lub wygáaszanie krytycznych uwag ĩycie z osobą odkáadającą dziaáanie Na koniec BIBLIOGRAFIA O AUTORZE 7 185 188 191 197 198 200 202 205 210 214 217 223 Kup książkęPoleć książkę 8 NAWYK SAMODYSCYPLINY Kup książkęPoleć książkę 3 JAK ROZMAWIAm Z SAMYM SOBk To nie dyscyplina, siïa woli ani presja innych osób pomaga trzymaÊ siÚ ambitnego kierunku dziaïania. To raczej swoboda wyboru moĝliwoĂci, osobiste zaangaĝowanie w misjÚ i chÚÊ przejÚcia odpowiedzialnoĂci za konsekwencje decyzji, które umacniajÈ wolÚ i oĂmielajÈ ducha. — NEIL A. FIORE THE ROAD BACK TO HEALTH P rogram Nawyk samodyscypliny koncentruje siĊ na jĊzyku — nie dlatego, Īe sama zmiana jĊzyka zmienia nawyk odkáadania dziaáania, ale dlatego, Īe sposób prowadzenia rozmowy ze sobą odzwierciedla na- stawienie i poglądy decydujące o odczuciach i dziaáaniu. Dialog we- wnĊtrzny osób odkáadających dziaáanie czĊsto podĞwiadomie sugeruje, Īe są one ofiarami, dĨwigają brzemiĊ i stawiają opór osobom reprezen- tującym wáadzĊ, oraz wzmacnia to poczucie. Obrazy i uczucia uksztaá- towane przez taki jĊzyk niemal zawsze powodują odkáadanie dziaáania, które jest aktem asertywnoĞci i buntu. Ucząc siĊ walczyü z negatyw- nym wewnĊtrznym dialogiem i zastĊpowaü go innym, pozbĊdziesz siĊ nieodpowiedniego dla Twojego wieku, intelektu i potencjaáu nastawie- nia do swojej wartoĞci i swoich umiejĊtnoĞci. Kup książkęPoleć książkę 72 NAWYK SAMODYSCYPLINY KOMUNIKATY PRZYNOSZĄCE REZULTAT PRZECIWNY DO ZAMIERZONEGO Przemawianie do siebie apodyktycznym gáosem oznacza presjĊ dotyczącą jakiegoĞ dziaáania oraz to, Īe podczas gdy jedna czĊĞü naszej osobowoĞci ją stosuje, inna nie chce siĊ jej poddaü. ChociaĪ czĊsto usiáujemy moty- wowaü samych siebie, mówiąc „MuszĊ to zrobiü” lub „Powinienem to zro- biü”, takie stwierdzenia to dla psychiki komunikat: „Nie chcĊ tego zrobiü, ale siĊ zmuszĊ, aby to dla nich zrobiü”. Nieodáączne poczucie wyobcowa- nia i podĞwiadomy komunikat wynikający z takiego dialogu z samym sobą prowadzą do konfliktu wewnĊtrznego i odkáadania dziaáania. Poprzez komunikaty przekazujące presjĊ próbujemy siĊ zmotywowaü, przywoáując zagroĪenia oznaczające, Īe wykonanie wymaganego zadania jest nieprzyjemne i Īe mamy ochotĊ na ucieczkĊ. Dlatego takie komuni- katy wzbudzają niepokój i powodują negatywną reakcjĊ na pracĊ, su- gerując, Īe jest to coĞ, czego nie zrobilibyĞmy z wáasnej woli. Oprócz tego, Īe przynoszą rezultat przeciwny do zamierzonego, nie wskazują tego, czego chcesz, o czym decydujesz lub co wybierasz. Aby pozbyü siĊ poczucia wyobcowania i wewnĊtrznego konfliktu po- miĊdzy apodyktycznym gáosem i buntem, musisz siĊ nauczyü jĊzyka, który wyeliminuje potrzebĊ konfliktu wewnĊtrznego oraz konfliktu z oso- bami, które w Twoim odczuciu mają nad Tobą wáadzĊ. Zmiana dialogu wewnĊtrznego to skuteczna metoda pozbywania siĊ wzorów zachowania dotyczących wahania i nieumiejĊtnoĞci podejmowa- nia decyzji związanych z odkáadaniem dziaáania. Stosując jĊzyk wyboru i zaangaĪowania, nauczysz siĊ kierowaü energiĊ ku celowi i nabierzesz poczucia wiĊkszej odpowiedzialnoĞci za wykonywane zadania, zamiast czuü siĊ ofiarą. „MuszĊ” — komunikaty o stresie WewnĊtrzny dialog osób odkáadających dziaáanie — „Powinienem to zro- biü, ale nie chcĊ. MuszĊ, poniewaĪ jestem do tego zmuszany” — sugeru- je, Īe ktoĞ taki czuje siĊ ofiarą, odczuwa opór, stres i konsternacjĊ. Ze Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 73 wszystkich cech charakterystycznych, które odróĪniają ludzi czynu od osób odkáadających dziaáanie, Īadna nie daje wiĊkszego poczucia wol- noĞci niĪ koncentracja ludzi czynu na „wyborze” i „wybieraniu”. Komu- nikaty: „wybieram”, „decydujĊ”, „bĊdĊ”, kierują energiĊ na jeden cel oso- bisty i wyraĨną odpowiedzialnoĞü za wynik. CzĊsto wpadamy w puáapkĊ polegającą na mówieniu do siebie w taki sposób, jakbyĞmy uĪalali siĊ nad sobą, jeĪeli chodzi o wizytĊ u dentysty, wysáanie kartek do przyjacióá, zapáacenie podatków, pracĊ lub spotkanie z szefem. To potwierdzenie, Īe inne osoby zmuszają nas do pewnych rze- czy wbrew naszej woli. W rezultacie powstaje obraz samego siebie jako osoby odnoszącej poraĪki w starciu z niewielkimi zadaniami Īyciowymi, nadmiernie obciąĪonej, ciĊĪko pracującej i nieodczuwającej radoĞci. W wyniku ciągáego powtarzania stwierdzenia „MuszĊ” do podĞwiadomo- Ğci przekazywane są komunikaty: x Nie chcĊ tego zrobiü. x Jestem do tego zmuszany wbrew wáasnej woli. x MuszĊ to zrobiü albo… stanie siĊ coĞ nieprzyjemnego i strasznego. ZnienawidzĊ wtedy siebie samego. x To sytuacja, z której nie ma dobrego wyjĞcia: jeĞli tego nie zrobiĊ, zostanĊ ukarany, a jeĞli to zrobiĊ, bĊdĊ dziaáaü wbrew sobie. Komunikaty te powodują powstanie bardzo silnych uczuü — presji pochodzącej z zewnątrz i przeĞwiadczenia, Īe jest siĊ bezradną ofiarą — tworząc warunki do zastosowania mechanizmu odkáadania dziaáania w celu ochrony. Zdrowa potrzeba ochrony samego siebie nieuchronnie prowadzi do pojawienia siĊ sprzecznych uczuü, niechĊci i oporu przed wykonywaniem zadaĔ, które rozpoczynają siĊ od „muszĊ”. Próbując siĊ uporaü z wszystkimi komunikatami ukrytymi za stwier- dzeniem „muszĊ”, mózg ludzki musi sobie jednoczeĞnie poradziü z dwoma róĪnymi sytuacjami: zapewniü energiĊ potrzebną do wykonania narzu- conego zadania oraz energiĊ niezbĊdną do stawienia oporu zagroĪeniom dla integralnoĞci czáowieka — zagroĪeniom dla przetrwania. Ciaáo ludzkie, Kup książkęPoleć książkę 74 NAWYK SAMODYSCYPLINY wierny sáuga, reaguje na komunikat „ħle, jeĞli to zrobiĊ, i Ĩle, jeĞli tego nie zrobiĊ” stresem (dostarczając duĪą iloĞü energii do „walki lub ucieczki”) lub przygnĊbieniem (zachowując energiĊ na przetrwanie). Ale energia ludzka nie moĪe siĊ jednoczeĞnie przemieszczaü w dwóch kierunkach, a ciaáo nie moĪe siĊ skoncentrowaü na dwóch problemach. Kiedy decy- dujesz, czy jest to kwestia walki o swoją wolnoĞü czy zajĊcia siĊ pracą, umysá i ciaáo zastygają, odkáadając dziaáanie na skutek sprzecznych uczuü i komunikatów. Przez konsternacjĊ spowodowaną komunikatem „muszĊ” czáowiek tkwi w jednym miejscu umysáowo, fizycznie i emocjonalnie. Próby roz- wiązania tego problemu przy zastosowaniu dodatkowych nacisków przez wprowadzenie dyscypliny lub wizje strasznych katastrof prowadzą jedynie do pogorszenia sytuacji. Potwierdzają tylko wraĪenie, Īe zadanie jest straszne i nieprzyjemne — takie, Īe nie wykonaábyĞ go, gdybyĞ miaá moĪliwoĞü wyboru. To uczucie jest podobne do tego, którego doĞwiad- czyliĞmy w dzieciĔstwie, gdy ktoĞ, kto miaá kontrolĊ nad jedzeniem, schronieniem i naszym obrazem samego siebie, powiedziaá, Īe mamy zrobiü coĞ, na co nie mieliĞmy ochoty. Wszyscy znamy sprzeczne uczu- cia, presjĊ, zagroĪenie, niechĊü oraz opór, które siĊ z tym wiąĪą. Prze- mawiamy jednak do siebie, jakby czĊĞü naszej osobowoĞci przypominają- ca dziecko musiaáa reagowaü na inną czĊĞü, przemawiającą tonem groĨnego rodzica. Kiedy spotkaáem siĊ z Beatą po raz pierwszy, musieliĞmy dziaáaü szybko. Sprawozdanie roczne byáo juĪ opóĨnione, a Beata byáa dosyü przygnĊbiona i myĞlaáa o odejĞciu z pracy. ChociaĪ byáa kompetentna jako administrator w duĪej firmie ubezpieczeniowej, nie znosiáa przy- gotowywania rocznego raportu. KaĪdego roku traciáa duĪo czasu przed podjĊciem decyzji o rozpoczĊciu dziaáania. Przez caáe tygodnie narzekaáa: „MuszĊ przygotowaü sprawozdanie roczne”; „Powinnam pracowaü nad sprawozdaniem rocznym”; „ChcĊ iĞü z tobą na lunch, ale muszĊ skoĔczyü sprawozdanie roczne”. Dla wszystkich byáo jasne, Īe Beata czuáa siĊ ofiarą znienawidzonej czynnoĞci. Kiedy nadchodziá czas przygotowania Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 75 sprawozdania, jej zwykáa energia i radoĞü znikaáy, pojawiaáo siĊ przy- gnĊbienie i mizerniaáa. Garbiáa siĊ jakby pod brzemieniem wielkiej odpo- wiedzialnoĞci i cierpiaáa na skutek duĪego zmĊczenia, napiĊcia miĊĞni i bezsennoĞci. ĩycie wydawaáo siĊ jej jednym wielkim obowiązkiem, bez miejsca na wolnoĞü lub rozrywkĊ. Aby szybko uzyskaü rezultaty i pozbyü siĊ uczucia bezradnoĞci oraz poczucia, Īe jest ofiarą, Beata musiaáa zmieniü swoje nastawienie w sytu- acji, w której byáo najbardziej prawdopodobne odkáadanie dziaáania. „JeĪeli chodzi o mnie — powiedziaáem — nie musi pani robiü nic, Īeby byü wartoĞciową osobą. JeĞli jednak pani zdecyduje inaczej, moĪe to pani równieĪ zrobiü, przyjmując peáną odpowiedzialnoĞü za konsekwencje. Pani ciaáo i umysá bĊdą dziaáaü zgodnie z tym komunikatem. Musi pani zastąpiü kaĪde stwierdzenie »MuszĊ« dojrzaáą decyzją co do metod roz- poczĊcia pracy nad projektem lub wyjaĞniü przeáoĪonemu, dlaczego pani tego nie zrobi”. Po tej pierwszej sesji Beata, zamiast mówiü „MuszĊ”, zaczĊáa podejmowaü decyzje — dokonywaáa jasnych wyborów jak dojrzaáa, dorosáa osoba. NastĊpnego dnia zdecydowaáa, Īe bĊdzie pracowaü nad tą czĊĞcią sprawozdania, która byáa najmniej nieprzyjemna, i poprosiáa przeáoĪo- nego o pomoc przy fragmentach, które wydawaáy siĊ jej trudniejsze. Obie- caáa sobie równieĪ, Īe jeĞli zdecyduje siĊ na przygotowanie raportu, bĊdzie to po raz ostatni. Beata zobaczyáa wiĊcej moĪliwoĞci w Īyciu i wsta- wiając siĊ za dzieciĊcą czĊĞcią swojej osobowoĞci, nie czuje juĪ przymusu odkáadania dziaáania. Beata bardzo skutecznie wykorzystaáa moc dokonywania wyborów. Teraz ma wiĊksze poczucie odpowiedzialnoĞci za swoje Īycie. WczeĞniej dzieciĊca strona jej osobowoĞci czuáa siĊ rozdarta pomiĊdzy potrzebą aprobaty ze strony osób reprezentujących wáadzĊ i potrzebą wyraĪania swojej obawy i mocy przez odkáadanie dziaáania. Teraz przy udziale we- wnĊtrznego systemu wsparcia i bardziej skutecznego jĊzyka dotyczącego wyborów Beata radzi sobie z presją w pracy, stosując kompleksową, jed- nolitą metodĊ. Kup książkęPoleć książkę 76 NAWYK SAMODYSCYPLINY „Powinienem” — komunikaty o przygnĊbieniu U wielu z nas wina i poczucie winy związane ze wzorem odkáadania dzia- áania wiąĪą siĊ z jĊzykiem, w którym stosowane jest sáowo „powinie- nem”. Dla osób odkáadających dziaáanie straciáo ono swoje pierwotne znaczenie: „Nie podoba mi siĊ to i mam zamiar coĞ w związku z tym zrobiü”. Zamiast tego sprowadza siĊ ono do stwierdzenia: „Jestem záy i rozczarowany w związku z zaistniaáą sytuacją (czyli wygląda ona ina- czej niĪ Twoim zdaniem powinna) i zamierzam narzekaü oraz Ĩle siĊ czuü”. WewnĊtrzny dialog zawierający sáowo „powinienem” ma taki sam nega- tywny efekt jak ustalanie celów przynoszących rezultat przeciwny do zamierzonego, zazdroĞü w stosunku do innych osób i tĊsknota za przy- száoĞcią. Prowadzą one do powstawania negatywnych porównaĔ, kry- tycznych w stosunku do siebie: x Stwierdzenie „powinno byü inaczej” zawiera porównanie wyobra- Īonego idealnego stanu z obecną negatywną sytuacją. x Stwierdzenie „powinno byü zrobione” zawiera porównanie sytuacji koĔcowej ze záą lub negatywną sytuacją początkową. x Stwierdzenie „powinienem byü jak on” zawiera porównanie Cie- bie z osobą, której zazdroĞcisz lub którą podziwiasz, z Tobą jako záą, nieodpowiednią osobą. x Stwierdzenie „powinno byü tutaj” zawiera porównanie wyobra- Īonej szczĊĞliwej przyszáoĞci z sytuacją w teraĨniejszoĞci. Stwierdzenie „powinienem” powtarzane przez caáy dzieĔ przypomina refren, który powoduje rezultaty przeciwne do zamierzonych i progra- muje w umyĞle negatywny podprogowy komunikat: „Jestem záy. Jestem w niewáaĞciwym miejscu. Nie robiĊ postĊpów. Nic nie jest tak jak naleĪy”. WyraĪenie „powinienem” wywoáuje depresjĊ, podobnie jak wyraĪenie „muszĊ” powoduje stres. Tylko policz, ile razy myĞlisz „powinienem” Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 77 lub „nie powinienem” w ciągu dziesiĊciu minut, a zobaczysz depresjĊ u siebie we wáaĞciwym rozmiarze. Najprawdopodobniej bĊdziesz mieü poczucie, Īe jesteĞ ofiarą, dĨwigasz brzemiĊ i odnosisz poraĪki. Nie twierdzĊ, Īe nie warto próbowaü osiągaü celów i dąĪyü do ideaáów. WyraĪenia „powinienem” nie powinny jednak powodowaü powstawania negatywnych porównaĔ, nie wskazując metod osiągniĊcia wymarzonych celów. Stwierdzenia „muszĊ” i „powinienem” nie przekazują ciaáu i umy- sáowi wyraĨnej wizji: x wybranego dziaáania, x wybranego czasu dziaáania, x wybranego miejsca rozpoczĊcia dziaáania, x wybranych sposobów dziaáania. Kiedy zaczniesz rozmawiaü z sobą w jĊzyku, który koncentruje siĊ na wynikach zamiast na winie, na wyborach zamiast na tym, co naleĪy zrobiü, i na obecnej sytuacji zamiast na tym, jak powinna ona wyglądaü, odkryjesz, Īe Twoje ciaáo i umysá — uwolnione od niepotrzebnych kon- fliktów w przeszáoĞci i negatywnych porównaĔ z przyszáoĞcią — wspóá- pracują, zapewniając poziom pozytywnej energii. D ariusz uwielbiaá pracĊ handlarza dzieá sztuki. Niestety, mimo za- miáowania do sztuki nie znosiá zarządzania firmą i szczegóáów związanych z tą pracą. Kiedy trzeba byáo sporządziü sprawozdania po- datkowe, albo nawet odnaleĨü fakturĊ sprzedaĪy, Dariusz traciá mnóstwo energii, bez koĔca powtarzając sobie: „Powinienem byá lepiej prowadziü dokumentacjĊ” i „Powinienem bardziej zająü siĊ promocją”. Nawet kiedy zacząá porządkowaü dokumentacjĊ, myĞlaá: „Nie bĊdzie tak dobrze, jak powinno byü, poniewaĪ powinienem byá zacząü wczeĞniej”. Ulubiona praca zmieniáa siĊ w uciskające brzemiĊ. Dariuszowi wydawaáo siĊ, Īe nie ma znaczenia, czy skoĔczyá jakąĞ pracĊ czy odkáadaá dziaáanie — zawsze powtarzaá sobie: „Powinienem” Kup książkęPoleć książkę 78 NAWYK SAMODYSCYPLINY i czuá siĊ przez to jeszcze gorzej. Podczas spotkaĔ ze mną Dariusz mu- siaá siĊ nauczyü przestaü myĞleü o przeszáoĞci w kategoriach „Powinienem byá”, akceptując to, Īe teraz jest ona poza jego kontrolą. Nauczyáem go rozpoznawania pierwszych objawów depresji dotyczącej utraconych moĪ- liwoĞci, przypominając mu, Īeby sobie powtarzaá: „Tak, to juĪ prze- száoĞü. Szkoda, nie mogĊ w związku z tym nic zrobiü. Ale co mogĊ zrobiü teraz?”. NastĊpnie üwiczyá umiejĊtnoĞü szybkiego zwracania uwagi na jeden drobny krok, który mógá wykonaü, aby uzyskaü natychmiastową poprawĊ. Dariusz nauczyá siĊ takĪe kierowaü uwiĊzioną energiĊ na kon- struktywne dziaáanie i zastĊpowaü nim martwienie siĊ to, co „powinien” w przyszáoĞci, przez zadanie sobie pytania: „Kiedy znowu mogĊ zacząü pracowaü nad osiągniĊciem tego celu?”. Rozmawiając z sobą w sposób, który niszczyá dawne wzory, Dariusz zacząá bardzo skutecznie zmieniaü samokrytycyzm i depresjĊ związaną z próbami osiągniĊcia rzeczy nie- moĪliwych w coĞ konstruktywnego, co mógá osiągnąü. Aby uniknąü pogrąĪenia w myĞlach o przeszáoĞci lub o przyszáoĞci, trzeba zacząü zmieniaü swój wewnĊtrzny dialog. JeĞli chcemy staü siĊ bar- dziej wydajni i skuteczni, musimy przekazywaü sobie jasne komunikaty o tym, jakie dziaáania wybieramy oraz kiedy i gdzie zamierzamy rozpo- cząü realizacjĊ tych zobowiązaĔ. MOC WYBORU To, jak duĪe znaczenie ma wyeliminowanie podwójnych komunikatów i sprzecznych uczuü, które są nieodmiennie związane z wyraĪeniami „muszĊ” i „powinienem”, uĞwiadomiáem sobie, kiedy byáem czáonkiem 101 dywizji lotniczej. Mimo Īe praktycznie wszyscy spadochroniarze są ochotnikami, mój oficer dowodzący powiedziaá mi, Īe mogĊ dobro- wolnie pójĞü do szkoáy lotniczej, ale jeĞli tego nie zrobiĊ, istnieje duĪe prawdopodobieĔstwo, Īe bĊdĊ musiaá skakaü bez przeszkolenia. Miaáo to miejsce wtedy, gdy jednostka byáa przez caáy czas w stanie gotowoĞci ze wzglĊdu na liczbĊ punktów zapalnych na caáym Ğwiecie. Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 79 Zrobiáem to, mimo Īe musiaáem spĊdziü dwa razy wiĊcej czasu w bu- tach wojskowych podczas niezwykle mĊczących tygodni üwiczeĔ woj- skowych i treningów w gorącym sáoĔcu Georgii w Fort Benning, „centrum lotnictwa”. Odkryáem wtedy, Īe w rzeczywistoĞci oczekiwano, abym ska- kaá z samolotu lecącego z szybkoĞcią 225 km/h na wysokoĞci 610 metrów. Wysiáek konieczny do przebrniĊcia przez szkolenie dla spadochroniarzy w pewien sposób sprawia, Īe zapomina siĊ, do czego prowadzą przy- gotowania. OczywiĞcie, gdybym siĊ o to martwiá, odczuwaábym obawĊ przed sukcesem — rodzaj obawy wywoáanej przewidywaniem, Īe nagrodą za ciĊĪką pracĊ bĊdzie jeszcze ciĊĪsza praca. Nigdy nie zapomnĊ tamtego pierwszego lotu. Kiedy nasz samolot osiągnąá prĊdkoĞü 225 km/h i wzniósá siĊ na wysokoĞü 610 metrów, otwarto drzwi w oczekiwaniu, Īe bĊdziemy skakaü. Z przodu widziaáem innych máodych ludzi, którzy z wielkimi oporami próbowali siĊ zmierzyü z przeraĪającym zadaniem. Kiedy zbliĪali siĊ do drzwi, wielu z nich káadáo rĊce na wewnĊtrznej stronie drzwi kabiny, co Ğwiadczyáo o sprzecznych uczuciach związanych z opuszczeniem samolotu — mieli trzymaü rĊce na zewnątrz drzwi , aby siĊ od nich odepchnąü. Patrzyli w dóá na twardy grunt, widaü byáo napiĊcie ich ciaá i automatycznie siĊ wycofywali, jakby przygotowując siĊ do nieudanego skoku. Z tej niewáaĞciwej i niebezpiecz- nej pozycji albo próbowali zmuszaü siĊ do skoków, albo byli wyrzucani przez sierĪanta, opuszczając samolot w nieodpowiedni sposób. Co chwila byáo sáychaü okropny huk, jakby skacząca osoba nie robiáa tego prawidáo- wo i uderzaáa ciaáem o bok samolotu. Brak chĊci do wyskoczenia powo- dowaá zwiĊkszenie prawdopodobieĔstwa, Īe spadochron nie bĊdzie dzia- áaá dobrze i nie otworzy siĊ we wáaĞciwy sposób. Początkowo paraliĪowaá mnie strach — jakbym na pokáadzie 30 me- trów nad ziemią byá niezdolny do tego, Īeby siĊ poruszyü. Miaáem wszyst- kie objawy stresu: spocone dáonie, przyĞpieszone bicie serca, trzĊsące siĊ kolana i mdáoĞci. Powiedziaáem sobie: „Musisz to zrobiü”. Wtedy zrozumiaáem, jakie to byáo szaleĔstwo i Īe w rzeczywistoĞci nie chcia- áem wyskakiwaü z samolotu. Kup książkęPoleć książkę 80 NAWYK SAMODYSCYPLINY Obserwując tych mĊĪczyzn, którzy okazywali sprzeczne uczucia zwią- zane z wyskoczeniem z samolotu, i sáysząc, jak ich ciaáa odbijają siĊ od przegrody, byáo mi áatwiej dokonaü pierwszego wyboru: „Nie wyskoczĊ z samolotu w ten sposób” — powiedziaáem do siebie. Wtedy odkryáem moc wyboru — nie „muszĊ” ani „chcĊ”, tylko trzecią postawĊ. To odkrycie spowodowaáo, Īe zrobiáem krok naprzód w kierunku dwóch nastĊp- nych wyborów: 1) nie zostanĊ wypchniĊty z samolotu, 2) jeĪeli wyskoczĊ z samolotu, bĊdzie to zaleĪeü od mojej woli. ZwiĊkszĊ do maksimum szanse bezpiecznego wyjĞcia. Zmiana moich uczuü byáa dosyü znaczna. Celowe dziaáanie zastąpiáo stres, a poczucie, Īe jestem ofiarą, przeksztaá- ciáo siĊ w wiĊkszą odpowiedzialnoĞü za dziaáanie. Kiedy przyszáa kolej na mnie, wszystko we mnie mówiáo: „DokonujĊ wyboru: wyskoczĊ z samolotu”. Nie wahaáem siĊ ani nie miaáem sprzecz- nych uczuü. Celowo umieĞciáem rĊce na zewnątrz ramy drzwi, aby siĊ wypchnąü, brnąc przez wiatr wiejący z prĊdkoĞcią blisko 250 km/h, i pozbyü siĊ jakichkolwiek wątpliwoĞci co do pozostania w samolocie. Zamiast patrzeü w dóá i wyobraĪaü sobie poraĪkĊ, popatrzyáem w górĊ, w kierunku chmury, którą wybraáem za swój cel. PoniewaĪ dokonaáem wyboru — miaáem skakaü — skoncentrowaáem myĞli i zachowanie na tym dziaáaniu, odkáadając na bok jakiekolwiek myĞli o tym, Īeby nie skakaü, lub o tym, Īe „muszĊ skakaü”. Podszedáem do drzwi, mając jeden cel. Na sygnaá wziąáem gáĊboki oddech, pochyliáem kolana, skoncentrowaáem siĊ na swojej chmurze i wydostaáem siĊ przez drzwi, bezpiecznie opuszczając samolot i mijając jego kadáub o co naj- mniej dwa metry. Zawsze bĊdĊ pamiĊtaü dreszcz towarzyszący temu skokowi, tak samo jak peáen radoĞci Ğmiech, kiedy bezpiecznie wylądowaáem bez Īadnego uszczerbku. Ale waĪniejsza staáa siĊ dla mnie na przestrzeni lat lekcja przejmowania odpowiedzialnoĞci, która páynie ze zmiany wyraĪenia „muszĊ” na dokonywanie wyboru. Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 81 Od oporu do zaangaĪowania W Īyciu wielokrotnie mamy do czynienia z ograniczonymi moĪliwo- Ğciami i nieprzyjemnymi wyborami. Na przykáad ludzie czĊsto stają przed wyborem, gdy wracają do zdrowia. ChociaĪ choroba nie jest przyjemna, daje nam moĪliwoĞü odkrycia, Īe wszystkie rzeczy, które „musimy” zrobiü, jakoĞ zostają zrobione bez nas lub moĪna przetrwaü nawet wtedy, gdy siĊ ich nie zrobi. Wracając do zdrowia, moĪna równieĪ zaobserwowaü z wielkim zdziwieniem autentyczne pragnienie powrotu do pracy. Nagle okazuje siĊ, Īe wybieramy dziaáanie wczeĞniej postrzegane jako trudne, narzucone zadanie. MoĪna sobie áatwo wyobraziü osobĊ odkáadającą dziaáanie, kiedy „tar- gując siĊ z Bogiem”, modli siĊ: „ObiecujĊ, Īe nie bĊdĊ juĪ odkáadaü dziaáa- nia ani narzekaü na pracĊ. JeĞli tylko wyzdrowiejĊ, bĊdĊ spokojnie, z radoĞcią i rozsądnie wykonywaü swoją pracĊ”. DoĞwiadczenie takiej zmiany dotyczącej energii i nastawienia do pracy jest naprawdĊ godne uwagi i jest cudownym darem. Osoby stosujące dietĊ i te, które chcą rzuciü palenie, czĊsto doĞwiad- czają nagáej zmiany, kiedy znajdują siĊ w sytuacji zagraĪającej Īyciu lub zachodzą w ciąĪĊ — ich opór zastĊpuje zaangaĪowanie. W The Washing- ton Post opisywano historiĊ Giny, która po raz pierwszy zaszáa w ciąĪĊ. Przez caáe lata próbowaáa rzuciü palenie i udoskonaliü dietĊ. Kiedy zaszáa w ciąĪĊ, „odstawiáa papierosy i bezwartoĞciowe jedzenie. ZaczĊáa jadaü Ğniadania. Jej typowy lunch záoĪony z nerkowców i dietetycznej Pepsi zastąpiáa kanapka i szklanka mleka”. Teraz chciaáa jeĞü prawidáowo. Byáo to jej zobowiązanie, jej wybór, a nie zwykáa narzucona z zewnątrz „powinnoĞü”. Nie musisz wyskakiwaü z samolotu, chorowaü ani zachodziü w ciąĪĊ, aby tak bardzo zmieniá siĊ Twój punkt widzenia. Podczas codziennych zajĊü posáuchaj, jak negatywny dialog z samym sobą tworzy wizje biernoĞci i bezsilnoĞci: „MuszĊ pracowaü podczas lunchu; muszĊ kupiü gaz do samo- chodu; muszĊ kupiü prezent dla matki; muszĊ iĞü na imprezĊ firmową”. Kup książkęPoleć książkę 82 NAWYK SAMODYSCYPLINY Wypróbowanie mocy wyboru pozwoli Ci skierowaü ku konstruktywnym wysiákom energiĊ, która poprzednio byáa zablokowana przez opór i po- czucie, Īe jesteĞ ofiarą. Czy chcesz Īyü z konsekwencjami niewykonania dziaáania? O ile bar- dziej wolny siĊ poczujesz, jeĞli podejmiesz jasną decyzjĊ związaną z którymkolwiek z zadaĔ? Masz wybór. Nie musisz chcieü wykonaü za- danie ani je uwielbiaü. Ale jeĞli bĊdziesz to przedkáadaü nad konsekwencje niewykonania zadania, moĪesz siĊ zdecydowaü na peáne zaangaĪowanie w jego wykonanie. Kiedy to Ty zdecydujesz o udziale w imprezie firmo- wej, wyjeĨdzie na stacjĊ gazową czy do sklepu z upominkami, wyraĪanie siĊ w sposób bardziej pozytywny i ukazujący moc (bo jesteĞ czáowiekiem, który ma moc) nabierze sensu: „IdĊ do sklepu; bĊdĊ u dentysty o 15:00; idĊ na kolegium dzisiaj rano”. AngaĪując siĊ w dojrzaáy sposób w wykonanie zadania, zamiast znaj- dowaü powody, aby go nie wykonywaü, bĊdziesz mógá sprawiü, Īe stanie siĊ ono bardziej przyjemne. Nawet jeĞli moĪliwoĞci wyboru są bardzo ograniczone, moĪesz doskonaliü swoją moc dokonywania wyborów i uczyü siĊ wybieraü drogĊ, która wydaje Ci siĊ najbardziej rozsądna. WáaĞnie dlatego, Īe wybierasz pewną moĪliwoĞü, staje siĊ ona áatwiejsza, mniej nieprzyjemna i szybciej moĪna dokoĔczyü dane zadanie. Zawsze kiedy okazuje siĊ, Īe tracisz motywacjĊ do koĔczenia projektu, przyjrzyj siĊ konsekwencjom istnienia wyraĪenia „muszĊ” w sposobie myĞlenia i podejmij w tym momencie decyzjĊ dotyczącą drogi — obecnej, a nie wy- obraĪonej — lub pozbądĨ siĊ tego wyraĪenia. Wybór naleĪy do Ciebie. Nauka mówienia „nie” Dzieci w okresie „okropnego dwulatka” uczą siĊ mówiü „nie” w odpowiedzi niemal na wszystko. To czĊĞü ich rozwoju poznawczego oraz rozwoju osobowoĞci — nauka oddzielenia od rodziców. MoĪe to teĪ byü potwier- dzenie wewnĊtrznej wartoĞci i zwiĊĨle wyraĪaü postawĊ: „Nie, nie muszĊ tego robiü. Nie muszĊ robiü nic, aby udowodniü, Īe jestem godzien miáoĞci i na nią zasáugujĊ”. Czy nie byáoby wspaniale, gdyby doroĞli mieli ten Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 83 rodzaj pewnoĞci co do wáasnej wartoĞci? Wielu z nich mówi „Nie, nie mu- szĊ” tylko podczas choroby i wtedy przepraszająco wyjaĞniają: „Przykro mi, ale nie mogĊ. Jak tylko bĊdĊ w stanie usiąĞü i przyjąü poĪywienie, za- cznĊ ciĊĪko pracowaü i robiü wszystko, co w mojej mocy, nawet jeĞli pojawi siĊ ponowne zagroĪenie dla mojego zdrowia”. Mówienie „nie” to waĪna umiejĊtnoĞü dla osób odkáadających dziaáa- nie. DziĊki niej zmniejsza siĊ prawdopodobieĔstwo, Īe bĊdziesz szybko wykonywaü zadania, aby zrekompensowaü sobie dostrzegany u siebie brak wartoĞci. BezpoĞrednie i dojrzale wyraĪone „nie” wyjaĞnia sytuacjĊ znacz- nie szybciej niĪ bierne „Tak, byü moĪe bĊdĊ musiaá”, w związku z którym odczuwasz póĨniej niechĊü i przeciwko któremu siĊ buntujesz, odkáadając dziaáanie. UmiejĊtnoĞü mówienia „nie” to skuteczna metoda dokonywania wy- boru, zwáaszcza dla osób odkáadających dziaáanie. To inna forma stwier- dzenia „mogĊ byü niedoskonaáy, ale mam wystarczająco duĪo szacunku do siebie, Īeby powiedzieü »Nie, nie muszĊ tego robiü«”. Ta umiejĊt- noĞü pozwala teĪ uniknąü przyjmowania na siebie zbyt wielu obowiązków i poczucia brzemienia. Mówiąc „nie”, zapewniamy: „Wiem, Īe moĪesz wywrzeü na mnie presjĊ, ale nie moĪesz spowodowaü zagroĪenia dla poczucia mojej wartoĞci”. „Nie” moĪna mówiü asertywnie i nie w sposób defensywny, na przykáad: x „Nie, potrzebujĊ czasu, aby to przemyĞleü”. x „Nie, nie jestem taki szybki jak ty i chcĊ mieü czas, Īeby to sta- rannie przemyĞleü”. x „Nie, wolĊ raczej takie warunki kontraktu, które mogĊ w peáni zaakceptowaü, niĪ ryzyko pogorszenia jakoĞci mojej pracy”. x „Nie, nie zapáacĊ teraz tego rachunku i chciaábym zapáaciü za ten przywilej z naliczonych odsetek”. UĪywanie nowych, innych stwierdzeĔ na wáasny temat, wiąĪących siĊ z wyborem, zaangaĪowaniem i umiejĊtnoĞcią mówienia „nie”, to bardzo istotny krok w kierunku zwiĊkszenia moĪliwoĞci pracy nad kaĪdym Kup książkęPoleć książkę 84 NAWYK SAMODYSCYPLINY zadaniem i zmiany z osoby odkáadającej dziaáanie w skutecznego czáowieka czynu. Odkryjesz, Īe dziĊki poniĪszemu systemowi ponownego progra- mowania stwierdzeĔ na wáasny temat szybko zaczniesz wiązaü swoje dawne nawyki z automatycznymi dziaáaniami korygującymi, zmierzając w pozytywnym kierunku, w którym idą ludzie czynu. PIĉû STWIERDZEē ODRÓĩNIAJĄCYCH OSOBY ODKàADAJĄCE DZIAàANIE OD LUDZI CZYNU Podczas piĊciu lat nauki i dokáadnego badania nawyku odkáadania dzia- áania u siebie samego oraz u moich klientów w trakcie sesji coachingu i terapii, zidentyfikowaáem piĊü negatywnych przykáadów nastawieĔ, czy teĪ stwierdzeĔ na wáasny temat, które prowadzą do odkáadania dziaáania i odróĪniają osoby, które w ten sposób postĊpują, od ludzi czynu. Nie kaĪdy z objawów bĊdzie dokáadnie odpowiadaü Twojemu wzorowi odkáa- dania dziaáania, ale identyfikacja tych piĊciu uĪywanych negatywnych stwierdzeĔ uáatwi Ci zastąpienie ich pozytywnymi wyzwaniami, które przygotowaáem. 1. Negatywne myĞlenie o wyraĪeniu „MuszĊ” Powtarzanie przez caáy dzieĔ wyraĪenia „MuszĊ” (oznaczającego „MuszĊ, ale nie chcĊ”) sprawi, Īe bĊdziesz mieü sprzeczne uczucia i poczucie, Īe je- steĞ ofiarą („MuszĊ, ale gdybym miaá wáadzĊ, nie musiaábym”), co stanowi usprawiedliwienie dla odkáadania dziaáania. Po zidentyfikowaniu tego stwierdzenia i nastawienia ofiary, które siĊ za nim kryje, zechcesz siĊ go pozbyü, zastĊpując je stwierdzeniem związanym z wyborem i na- stawieniem na przejmowanie odpowiedzialnoĞci. Zastąp wyraĪenie „MuszĊ” wyraĪeniem „Wybieram”. JĊzyk, nastawienia i zachowania ludzi czynu moĪna sobie przyswoiü poprzez odpowiednią praktykĊ podczas wykonywania danego zadania. Na przykáad, jeĞli siedzisz przy biurku, patrząc na stos poczty czekającej Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 85 na odpowiedĨ i na listĊ rozmów telefonicznych, które trzeba przeprowa- dziü, pierwszą rzeczą, jaką moĪesz zauwaĪyü jest to, Īe zaczynają Ci opa- daü ramiona, co oznacza przygnĊbienie i poczucie brzemienia. Jest to jasny znak, Īe nawet jeĞli nie mówiáeĞ „MuszĊ”, czujesz siĊ bardziej jak ofia- ra niĪ jak odpowiedzialna osoba, która ma wáadzĊ. Kiedy to sobie uĞwiadomisz, natychmiast wybierz pracĊ lub zaakceptuj odpowie- dzialnoĞü za wybór opóĨnienia zadania. Wykorzystaj swoją ĞwiadomoĞü negatywnych myĞli lub nastawienia, aby odruchowo przyjąü nastawie- nie czáowieka czynu, charakteryzowane przez wybór i moc. 2. Negatywne myĞlenie o wyraĪeniu „MuszĊ skoĔczyü” Mówienie do siebie „MuszĊ skoĔczyü” powoduje, Īe koncentrujesz siĊ na wyniku gdzieĞ w przyszáoĞci, nie mówiąc sobie nigdy, od czego naleĪy rozpocząü dziaáanie. „KoĔczenie” odnosi siĊ do nieokreĞlonej przyszáoĞci, byü moĪe odlegáej od Twojego obecnego stanu umiejĊtnoĞci, pewnoĞci siebie i perspektyw. Koncentracja na takim aspekcie sprawi, Īe zadanie bĊdzie siĊ wydawaáo jeszcze bardziej obezwáadniające, niemal niemoĪliwe do wykonania. NaleĪy zmieniü ten stan rzeczy i zastąpiü to stwierdzenie wiąĪącym zobowiązaniem do rozpoczĊcia dziaáania teraz. Zastąp wyraĪenie „MuszĊ koĔczyü” wyraĪeniem „Kiedy mogĊ zacząü?” . „Kiedy mogĊ zacząü” to hasáo czáowieka czynu. Automatycznie idzie ono w Ğlad za wszystkimi zmartwieniami dotyczącymi ukoĔczenia zada- nia i poczuciem obezwáadnienia oraz powoduje, Īe pobudzona energia koncentruje siĊ na tym, czym moĪna siĊ zająü teraz. Dziaáa to jak urzą- dzenie, które kieruje wszystkie niezdecydowane dziaáania do punktu wyj- Ğciowego projektu. A jeĞli rozpoczĊcie projektu jest obecnie niemoĪliwe, pytanie „Kiedy znowu mogĊ zacząü?” powoduje, Īe ponownie zostajemy zaprogramowani na ukierunkowane i proste rozpoczĊcie zadania w nie- dalekiej przyszáoĞci, z jasną wizją czasu, miejsca i punktu, od którego zaczniemy. Kup książkęPoleć książkę 86 NAWYK SAMODYSCYPLINY 3. Negatywne myĞlenie „Ten projekt jest zbyt duĪy i waĪny” MyĞlenie o projekcie jako o duĪym i waĪnym powoduje jeszcze wiĊksze poczucie obezwáadnienia. W rzeczywistoĞci mówisz: „Nie wiem, jak miaá- bym siĊ zająü tak powaĪnym zadaniem. To bardzo waĪne. Ten projekt mu- si zrobiü na wszystkich wraĪenie. To moja wielka Īyciowa szansa”. Im wiĊkszy i bardziej obezwáadniający wydaje Ci siĊ projekt, tym wiĊk- szą masz skáonnoĞü do odkáadania dziaáania. JeĞli bĊdziesz wywoáywaü w sobie poczucie obezwáadnienia, myĞląc o wszystkich krokach, z którymi siĊ wiąĪe ten waĪny projekt, i o wizji wszystkiego, o co walczysz pod- czas pracy nad nim, naturalna motywacja i ciekawoĞü ustąpią miejsca niepokojowi. Zastąp wyraĪenie „Ten projekt jest zbyt duĪy i waĪny” wyraĪeniem „MogĊ wykonaü jeden maáy krok”. Zawsze kiedy poczujesz obezwáadnienie spowodowane wielkoĞcią i znaczeniem projektu, który masz zrealizowaü, przypomnij sobie stwier- dzenie: „MogĊ wykonaü jeden maáy krok. Jeden maáy krok: wstĊpny szkic, plan, jedno sáowo »halo«. To wszystko, co muszĊ teraz zrobiü”. Nigdy nie moĪna od razu zbudowaü caáego domu. Teraz moĪesz tylko poáoĪyü beton na fundamentach, wbiü jeden gwóĨdĨ, wznieĞü ĞcianĊ — wykonaü jeden maáy krok. Nigdy nie byábyĞ w stanie napisaü od razu caáej ksiąĪki — mo- Īesz napisaü jeden rozdziaá, kilka stron naraz. Wiesz, Īe moĪesz wy- konaü jeden drobny krok. Porównanie tego jednego kroku, z którym moĪna sobie poradziü, z wielkim przedsiĊwziĊciem daje Ci czas na naukĊ, odpoczynek i odzyskanie siá pomiĊdzy seriami drobnych kroków. KaĪdy z nich zapewni Ci czas na docenienie swoich osiągniĊü, zyskanie nowej perspektywy dotyczącej kierunku swojego dziaáania i zaangaĪowanie siĊ ponownie w osiąganie dáugookresowych celów. 4. Negatywne myĞlenie „MuszĊ byü perfekcyjny” Powtarzając sobie „MuszĊ byü perfekcyjny”, nie zniósábym pomyáki”, znacznie zwiĊkszasz szanse, Īe bĊdziesz potrzebowaü odkáadania dzia- Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 87 áania jako ochrony przed nieprzyjemnoĞciami związanymi z poraĪką i krytyką. Oznacza to teĪ, Īe czĊĞü Twojego wewnĊtrznego dialogu koncentruje siĊ na potĊpianiu wszystkich niewielkich postĊpów jako nie- znaczących w porównaniu do tego, jakie Twoim zdaniem powinny byü. JeĪeli wymagasz od siebie doskonaáej prezentacji, projektu, którego nie moĪna skrytykowaü, Ğcisáego przestrzegania diety czy domu bez Īadnych plam, wystawiasz siĊ na poraĪkĊ i nieuchronny samokrytycyzm. Im wiĊk- szym jesteĞ samokrytycznym perfekcjonistą, tym trudniej jest Ci rozpo- cząü pracĊ nad projektem, który — jak juĪ wiesz — nigdy nie bĊdzie wy- starczająco dobrze zrealizowany. Trwanie przy perfekcyjnej wizji spowoduje, Īe zaczniesz siĊ obawiaü dostrzegaü rzeczywiste wyniki dzia- áania oraz Īe nie przygotujesz siĊ na moĪliwoĞü poraĪki przez stworzenie planu, który pozwoli Ci zacząü dziaáanie od nowa, a takĪe bĊdzie mieü wpáyw na zwiĊkszenie skáonnoĞci do porzucania projektu po zetkniĊciu siĊ ze zwykáym problemem. Jak na ironiĊ, perfekcjonizm i krytycyzm w sto- sunku do swoich báĊdów sprawiają, Īe poraĪki stają siĊ bardziej prawdopodobne i powaĪniejsze. Zastąp wyraĪenie „MuszĊ byü doskonaáy” wyraĪeniem „MogĊ byü doskonale ludzki”. Zastąp wymagania dotyczące perfekcyjnej pracy akceptacją (nie re- zygnacją na rzecz) swoich ludzkich ograniczeĔ. Zaakceptuj tak zwane báĊdy (a w rzeczywistoĞci informacje zwrotne) jako czĊĞü zwykáego procesu uczenia siĊ. Zamiast samokrytycyzmu bĊdziesz potrzebowaü wyrozu- miaáoĞci dla samego siebie, aby wesprzeü swoje odwaĪne starania w obli- czu nieuniknionego ryzyka związanego z wykonywaniem prawdziwej, niedoskonaáej pracy, zamiast marzyü o doskonaáym, ukoĔczonym projekcie. Jako nowicjusz bĊdziesz musiaá siĊ wykazaü szczególną áa- godnoĞcią w stosunku do siebie, poniewaĪ zanim osiągniesz pewnoĞü siebie charakterystyczną dla mistrza, musisz wykonaü pierwsze niepo- radne kroki. Kiedy siĊ nauczysz oczekiwania i akceptacji niedoskonaáoĞci związanych z pierwszymi krokami podczas realizacji swoich projektów, Kup książkęPoleć książkę 88 NAWYK SAMODYSCYPLINY wyksztaácisz w sobie wytrwaáoĞü czáowieka czynu i bĊdziesz mieü lepsze przygotowanie, aby zacząü wszystko od nowa, dysponując siecią bezpie- czeĔstwa stworzoną dziĊki wyrozumiaáoĞci. Osobom odkáadającym dziaáanie, u których blokadĊ powoduje perfek- cjonizm, czĊsto polecam bezpoĞrednią walkĊ, aby siĊ oduczyü tego pod- stĊpnego nawyku. Spróbuj byü niedoskonaáy. Celowo wykonaj pierwszą czĊĞü projektu niedbale (nie pokazując jeszcze wyników pracy swojemu przeáoĪonemu); zrób to szybko i niewystarczająco dobrze. JeĞli pracujesz na komputerze, spróbuj zastosowaü Īóáte táo, a jeĞli piszesz przy uĪyciu atramentu, zrób to za pomocą oáówka lub kredki, ale w niedoskonaáy sposób. NastĊpnie zaobserwuj, jak pojawia siĊ Twoja naturalna moty- wacja do doskonaáoĞci, jak docenisz niezwykáe umiejĊtnoĞci podczas początkowych etapów pracy nad projektem oraz zaangaĪujesz siĊ we wprowadzanie udoskonaleĔ. 5. Negatywne myĞlenie „Nie mam czasu na rozrywkĊ” Takie stwierdzenia, jak „MuszĊ pracowaü caáy weekend”, „Przykro mi, nie mogĊ z tobą iĞü, muszĊ skoĔczyü ten projekt”, „Jestem zajĊty dzisiaj wieczorem, zbliĪa siĊ ostateczny termin oddania projektu”, sprawią, Īe zaczniesz odczuwaü niechĊü do pracy, spowodowaną dáugimi okre- sami pozbawienia przyjemnoĞci oraz izolacji. Powtarzanie tych stwier- dzeĔ powoduje, Īe w czáowieku wytwarza siĊ poczucie, Īe Īycie jest peáne obowiązków i wymagaĔ, które pozbawiają go tego, co w Īyciu sprawia przyjemnoĞü innym. Zastąp stwierdzenie „Nie mam czasu na rozrywkĊ” stwierdzeniem „MuszĊ znaleĨü czas na rozrywkĊ”. Staáe i regularne przeznaczanie czasu na üwiczenia fizyczne, obiady z przyjacióámi, czĊste przerwy w ciągu dnia i wakacje przez caáy rok spo- wodują, Īe zwiĊkszy siĊ Twoje poczucie wewnĊtrznej wartoĞci i wzroĞnie szacunek do siebie samego związany z oduczaniem siĊ nawyku odkáa- dania dziaáania. Wiedząc, Īe masz coĞ, czego oczekujesz w niedalekiej Kup książkęPoleć książkę JAK ROZMAWIAû Z SAMYM SOBĄ 89 przyszáoĞci — wiąĪące zobowiązanie do odpoczynku i spĊdzania czasu z przyjacióámi — zmniejszysz niepokój związany z trudną pracą. Stosowa- nie piĊciu pozytywnych stwierdzeĔ powoduje zmniejszenie nieprzy- jemnoĞci związanych z pracą i jednoczeĞnie zwiĊksza szanse odkrycia, Īe praca sama w sobie moĪe przynosiü satysfakcjĊ. Ponadto praca wysokiej jakoĞci sprawia, Īe zadowolenie z zasáuĪonej rozrywki bez poczucia winy roĞnie. Niewielkie pokrzepiające kroki z czĊstymi nagrodami mają wpáyw na zwiĊkszenie prawdopodobieĔstwa staáych postĊpów. Bezcelowe stwierdzenia osoby odkáadającej dziaáanie na swój temat moĪna podsumowaü tak: „MuszĊ skoĔczyü duĪy projekt i zrobiü to do- skonale, pracując ciĊĪko przez dáugie okresy, bez czasu na rozrywkĊ”. Musisz obaliü to budzące konsternacjĊ, bezcelowe stwierdzenie i za- programowaü siĊ na nowo, z siáą koncentracji charakterystyczną dla czáowieka czynu: „Wybieram rozpoczĊcie dziaáania od jednego drobnego kroku, wiedząc, Īe bĊdĊ mieü duĪo czasu na rozrywkĊ”. Na szczĊĞcie, aby zmieniü swoje zachowanie, nie musisz czekaü, aĪ caákowicie znikną Twoje negatywne myĞli i stwierdzenia na swój temat. Zamiast tego moĪesz wykorzystaü wiedzĊ dotyczącą dawnych wzorów, wybierając bardziej skuteczną drogĊ. To tak, jakbyĞ byá zwrotniczym na kolei: lokomotywa tocząca siĊ po torach przejeĪdĪa przez punkt, który sygnalizuje, Īe naleĪy skierowaü maszynĊ na inny tor. Za kaĪdym razem, kiedy decydujesz siĊ na skierowanie energii z we- wnĊtrznego dialogu dotyczącego odkáadania dziaáania na jĊzyk czáowieka czynu, powstaje nowe poáączenie komórek mózgowych — nowy szlak bodĨców nerwowych w mózgu. Kiedy zamiast starej metody kilka razy stosujesz nową, nowe poáączenia siĊ umacniają i áatwiej je pobudziü, natomiast stare zanikają. Podejmując Ğwiadomą decyzjĊ dotyczącą two- rzenia poczucia bezpieczeĔstwa i stosując jĊzyk czáowieka czynu, od- uczysz siĊ nawyków osoby odkáadającej dziaáanie i utrwalisz nowe od- powiednie nawyki czáowieka czynu. Kup książkęPoleć książkę 90 NAWYK SAMODYSCYPLINY ûwicz odchodzenie od zwykle stosowanego dialogu wewnĊtrznego na rzecz skutecznej rozmowy ze sobą w taki sposób, w jaki robią to ludzie czynu — zilustrowany po prawej stronie. RozwieĞ te zdania wokóá swojego komputera, biurka i na lodówce. OSOBY ODKàADAJĄCE DZIAàANIE LUDZIE CZYNU „MuszĊ” „MuszĊ skoĔczyü” „Wybieram” „Kiedy mogĊ zacząü?” „Ten projekt jest duĪy i waĪny” „MogĊ podejmowaü niewielkie kroki” „MuszĊ byü doskonaáy” „MogĊ byü doskonale ludzki” „Nie mam czasu na rozrywkĊ” „MuszĊ znaleĨü czas na rozrywkĊ” Kup książkęPoleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nawyk samodyscypliny. Zaprogramuj wewnętrznego stróża
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: