Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00664 009439 7438100 na godz. na dobę w sumie
Nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków. Aspekty prawne - ebook/pdf
Nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków. Aspekty prawne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 280
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-9009-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W książce omówiono ważne z praktycznego punktu widzenia zagadnienia nielegalnego poboru wody lub odprowadzania ścieków z urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych - zarówno bez zawarcia umowy, jak i poprzez celowe uszkodzenie albo pominięcie wodomierzy lub urządzeń pomiarowych. Autor przedstawił:

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Henryk Palarz NIELEGALNY POBÓR WODY I NIELEGALNE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW ASPEKTY PRAWNE Warszawa 2015 Stan prawny na 15 stycznia 2015 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Ewa Wysocka Opracowanie redakcyjne Katarzyna Świerk-Bożek Łamanie Wolters Kluwer Projekt grafi czny okładki i stron tytułowych Maciej Sadowski Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl P(cid:202)(cid:189)(cid:221)(cid:187)(cid:131) I(cid:254)(cid:144)(cid:131) K(cid:221)(cid:174)(cid:141)(cid:257)(cid:187)(cid:174) © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2015 ISBN: 978-83-264-7977-9 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Karolowi, Marcie, Zofi i SPIS TREŚCI Wykaz skrótów ............................................................................................ 13 Od Autora .................................................................................................... 17 Rozdział I Podstawowe definicje .................................................................................. 19 1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ..................................... 19 1.1. Forma organizacyjna ..................................................................... 20 1.2. Działalność pokrewna przedsiębiorstwa a nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków ............................... 20 1.3. Brak wymaganego zezwolenia a nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków ......................................... 22 1.4. Przedsiębiorstwo jako podmiot z zarzutem nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków ........................... 23 1.5. Spółka wodna jako przedsiębiorstwo wodociągowo- -kanalizacyjne ................................................................................ 24 1.6. Gmina jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ......... 26 2. Odbiorca usług ....................................................................................... 28 3. Wodomierze i urządzenie pomiarowe .................................................... 30 4. Urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne ........................... 31 5. Nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków ............... 33 5.1. Nielegalny pobór w sektorach sieciowych .................................... 33 5.2. Definicja ustawowa ....................................................................... 34 5.3. Nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków sensu largo .................................................................................... 36 5.4. Nielegalne odprowadzanie ścieków jako czyny zabronione przez inne ustawy .......................................................................... 39 6. Nielegalne dostarczanie wody ............................................................... 40 Rozdział II Rola gminy w zwalczaniu nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków .............................................................................. 43 1. Uchwalenie regulaminu przez radę gminy ............................................. 43 8 2. Zatwierdzanie taryf dla wody i ścieków oraz uchwalanie planu ........... 46 3. Odmowa zatwierdzenia taryf z uwagi na poziom strat wywołany SPIS TREŚCI nielegalnym poborem wody lub nielegalnym odprowadzaniem ścieków ................................................................................................... 47 4. Zadania wójta jako organu zezwalającego i kontrolującego .................. 50 Rozdział III „Gospodarskie” podejście do zjawiska a właściwa prewencja ............... 54 1. Zwalczanie nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków „systemem gospodarczym” ............................ 54 2. Działania informacyjne .......................................................................... 58 3. Klauzule w umowie o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków ................................................................................................... 60 3. Bezumowny pobór wody i odprowadzanie ścieków przez samowolne przyłączenie ........................................................................................... 94 4. Bezumowne odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych ......... 96 4. Angażowanie innych osób w ujawnianie nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków .............................................. 63 5. Nagrody dla pracowników ..................................................................... 65 Rozdział IV Kontrola odbiorców usług mająca na celu wykrycie nielegalnego poboru wody i nielegalnego odprowadzania ścieków .............................. 66 1. Kontrola a prawo wstępu ....................................................................... 66 2. Odbiorcy usług i inne osoby kontrolowane ........................................... 67 3. Osoby reprezentujące przedsiębiorstwo ................................................. 70 4. Okazanie i treść pisemnego upoważnienia ............................................ 72 5. Czas i miejsce kontroli ........................................................................... 74 6. Kontrola dostawcy ścieków przemysłowych ......................................... 76 7. Reprezentacja po stronie kontrolowanego ............................................. 78 8. Protokół .................................................................................................. 80 9. Sposoby uregulowania procedury kontroli ............................................ 82 10. Kontrola odbiorcy usług w ramach art. 7 pkt 2 i 4 u.z.z.w. ................... 84 11. Wnioski de lege ferenda ........................................................................ 86 Rozdział V Bezumowny pobór wody lub odprowadzanie ścieków ............................ 89 1. Forma pisemna umowy i skutki jej niezachowania ............................... 89 2. Bezumowny pobór wody (odprowadzanie ścieków) jako nieujawnienie się nowej osoby korzystającej z usług w istniejącej nieruchomości ........................................................................................ 92 SPIS TREŚCI 9 5. Brak umowy na piśmie – ocena stanów zastanych ................................ 97 6. Sądowe ustalenie treści umowy ............................................................. 100 7. Sądowe ustalenie istnienia umowy ........................................................ 102 Rozdział VI Odcięcie dostawy wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego. Wypowiedzenie umowy .............................................................................. 104 1. Odcięcie dostawy wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków .. 152 7. Uniewinnienie w sprawie karnej a proces cywilny ................................ 153 jako skutek nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków ......................................................................... 104 2. Nieodbieranie korespondencji przez odbiorcę usług (sprawcę) ............. 108 3. Wypowiedzenie umowy jako skutek nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków .............................................. 110 4. Nieważność wypowiedzenia umowy ..................................................... 114 5. Podjęcie świadczenia usług .................................................................... 117 6. Postulaty de lege ferenda ....................................................................... 121 7. Projekt Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie” .................................. 124 Rozdział VII Odpowiedzialność cywilnoprawna ............................................................ 128 1. Odpowiedzialność z tytułu czynu niedozwolonego ............................... 128 2. Roszczenie o bezpodstawne wzbogacenie ............................................. 131 3. Zbieg roszczeń z art. 405 i 415 k.c. ....................................................... 133 4. Odpowiedzialność kontraktowa ............................................................. 135 5. Zbieg odpowiedzialności kontraktowej z deliktową .............................. 138 6. Odpowiedzialność za uszkodzenie wodomierza głównego i plomb ...... 139 7. Odpowiedzialność odbiorcy usług za inne osoby .................................. 141 Rozdział VIII Wybrane zagadnienia procesowe cywilne ................................................ 143 1. Przed procesem – umowa ugody z nielegalnie pobierającym ............... 143 2. Faktura VAT czy nota obciążeniowa ..................................................... 145 3. Postępowanie uproszczone .................................................................... 147 4. Opinia biegłego ...................................................................................... 149 5. Ugoda sądowa ........................................................................................ 150 6. Powództwo o ustalenie nieistnienia wierzytelności z tytułu 10 SPIS TREŚCI Rozdział IX Klauzule umowne zabezpieczające przed nielegalnym poborem wody lub nielegalnym odprowadzaniem ścieków .............................................. 155 1. Klauzule zabezpieczające przed bezumownym (pozaumownym) korzystaniem z usług .............................................................................. 155 2. Klauzule zabezpieczające przed manipulacją na wodomierzu głównym / urządzeniu pomiarowym ...................................................... 158 3. Klauzule zabezpieczające przed celowym pominięciem wodomierza 4. głównego / urządzenia pomiarowego .................................................... 161 Inne klauzule .......................................................................................... 162 4.1. Klauzula umowna przed oszustwem ryczałtowca ......................... 162 4.2. Klauzula chroniąca przed bezumownym zrzutem deszczówki do kanalizacji deszczowej ............................................................. 164 4.3. Klauzule chroniące przed łamaniem zakazów z art. 9 ust. 1 i 2 u.z.z.w. ............................................................................ 164 Rozdział X Wysokość odszkodowania .......................................................................... 165 1. Wysokość odszkodowania zbliżona do rzeczywistej szkody ................ 165 2. Kara umowna w regulaminie ................................................................. 169 3. Paragraf 18 ust. 1 rozporządzenia taryfowego niewykluczający kary umownej ................................................................................................. 172 4. Wnioski de lege ferenda ........................................................................ 176 Rozdział XI Przepisy karne w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ....................................................... 179 1. Ewolucja przepisów karnych w ustawie ................................................ 179 2. Niedopuszczenie do kontroli .................................................................. 181 3. Bezumowny pobór wody ....................................................................... 184 4. Wykroczenie stypizowane w art. 28 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. ...................... 188 5. Bezumowne odprowadzanie ścieków .................................................... 194 6. Nielegalny pobór wody oznaczający z reguły nielegalne odprowadzanie ścieków ......................................................................... 199 7. Czyny zabronione z art. 28 u.z.z.w. a odbiorca rozliczany według przeciętnych norm zużycia wody ........................................................... 200 8. Niestosowanie się do zakazów z art. 9 ust. 1 u.z.z.w. ............................ 202 9. Niestosowanie się do zakazów z art. 9 ust. 2 u.z.z.w. ............................ 204 10. Wnioski de lege ferenda dotyczące przepisów karnych ........................ 205 SPIS TREŚCI 11 Rozdział XII Inne przepisy karne .................................................................................... 209 1. Kradzież wody w sytuacji istnienia umowy zaopatrzeniowej ............... 209 2. Uszkodzenie wodomierza głównego jako przestępstwo ........................ 211 3. Kradzież wody z włamaniem ................................................................. 214 4. Zbieg przepisów dotyczących przestępstw ............................................ 217 5. Zbieg wykroczeń .................................................................................... 218 6. Przestępstwo kradzieży wody jako czyn ciągły ..................................... 219 7. Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo przy wykroczeniach kodeksowych .......................................................................................... 220 7.1. Usiłowanie popełnienia wykroczenia ............................................ 220 7.2. Podżeganie .................................................................................... 220 7.3. Pomocnictwo ................................................................................. 221 Rozdział XIII Oszustwo wodociągowo-kanalizacyjne ..................................................... 222 1. Pionierzy – energetyka ........................................................................... 222 2. Przestępstwo oszustwa ........................................................................... 224 3. Typizacja wykroczenia z art. 28 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. wykluczająca zarzut oszustwa i kradzieży wody z włamaniem ................................... 225 4. Oszustwo wodociągowe ......................................................................... 227 5. Oszustwo ryczałtowca – woda ............................................................... 228 6. Oszustwo odprowadzającego ścieki ....................................................... 230 7. Oszustwo przy odprowadzaniu ścieków a modyfikacja § 16 ust. 6 rozporządzenia taryfowego .................................................................... 233 8. Rozcieńczanie ścieków przemysłowych ................................................ 234 Rozdział XIV Charakterystyka kar i środków karnych ................................................. 236 1. Kara ograniczenia wolności ................................................................... 236 2. Kara grzywny ......................................................................................... 237 3. Nawiązka ................................................................................................ 238 4. Obowiązek naprawienia szkody jako środek karny ............................... 241 5. Podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości jako środek karny ................................................................................... 243 6. Kara aresztu przy trzecim podobnym wykroczeniu umyślnym ............. 244 Rozdział XV Wybrane zagadnienia procesowe karne ................................................... 246 1. Ocena bagatelizowania zjawiska nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków przez organy ścigania .......... 246 SPIS TREŚCI 12 2. Przedsiębiorstwo jako oskarżyciel posiłkowy ....................................... 251 3. Przedsiębiorstwo jako pokrzywdzony wytaczający proces adhezyjny .. 253 4. Reprezentacja pokrzywdzonego w procesie karnym ............................. 256 5. Obrona sprawcy przez fałszywe oskarżenie innych osób o dokonanie nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków .. 257 Rozdział XVI Nielegalny pobór wody (odprowadzanie ścieków) w budynku wielolokalowym ........................................................................................... 259 1. Ustawowe zasady zawierania umów w budynkach wielolokalowych ... 259 2. Budynek wielolokalowy oraz jego właściciel lub zarządca ................... 261 3. Umowa „ogólna” zawarta między przedsiębiorstwem a właścicielem (zarządcą) ............................................................................................... 264 4. Kary umowne zamieszczane w postanowieniach uchwał wspólnot ...... 266 5. Kary umowne zamieszczane w regulaminach spółdzielni ..................... 271 6. Wstrzymanie dostaw wody do lokalu przez właściciela (zarządcę) budynku .................................................................................................. 273 7. Zawieranie umów w warunkach art. 6 ust. 6 u.z.z.w. ............................ 274 8. Uszkodzenie wodomierza w lokalu w aspekcie karnym ........................ 275 Bibliografia .................................................................................................. 277 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne – – – – – – – – – – – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 186 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wy- konawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.) ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępo- wania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo- wania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowa- nia karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępo- wania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 395 z późn. zm.) ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 482 z późn. zm.) ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetycz- ne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1443) k.c. k.k. k.k.s. k.k.w. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.p.w. k.w. pr. energ. pr. spółdz. 14 pr. wod. rozporządzenie taryfowe r.w.t.b. u.s.g. ustawa o VAT u.u.c.p.g. u.w.l. u.z.z.w/ustawa zaopatrzeniowa CzPKiNP FK M. Prawn. MSiG OSA OSAB OSAW – – – – – – – – – – – – – – – WYKAZ SKRÓTÓW ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozli- czeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe od- prowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicz- nych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usy- tuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czys- tości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopa- trzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) Czasopisma, zbiory orzeczeń Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych Finanse Komunalne Monitor Prawniczy Monitor Sądowy i Gospodarczy Orzecznictwo Sądów Administracyjnych Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej Orzecznictwo Sądów Apelacji Wrocławskiej OSNC OSNKW OSNP OSNwSK OSP OTK PPH Prok. i Pr. PUG Sam. Ter. WPP WYKAZ SKRÓTÓW 15 – – – – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Woj- skowa Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubez- pieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Kar- nych Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Przegląd Prawa Handlowego Prokuratura i Prawo Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Samorząd Terytorialny – – – – – – – Wojskowy Przegląd Prawniczy Inne NIK NSA PIS przedsiębiorstwo SA SN SO SOKiK SR TK UOKiK URE wójt WSA – – – – – – – – – – – – – – Najwyższa Izba Kontroli Naczelny Sąd Administracyjny Państwowa Inspekcja Sanitarna przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne sąd apelacyjny Sąd Najwyższy sąd okręgowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów sąd rejonowy Trybunał Konstytucyjny Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Urząd Regulacji Energetyki wójt, burmistrz (prezydent miasta) wojewódzki sąd administracyjny OD AUTORA Zapatrzenie w wodę i odprowadzanie zużytej wody jako ścieków jest zada- niem własnym gminy. Woda jest najbardziej potrzebnym składnikiem niezbęd- nym do życia, stąd naturalne oczekiwanie powszechnej jej dostępności i prawa do korzystania z niej. Jednak proces pozyskiwania i dystrybuowania wody przez urządzenia i sieci staje się coraz bardziej kosztowny, a ustawodawca przyjął koncepcję pokrywania przez odbiorców usług kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie zawartych umów, co powoduje nieprawidłowości w trakcie jej poboru. Nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, czyli bez za- warcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wo- domierzach lub urządzeniach pomiarowych jest zjawiskiem równie powszech- nym, co trudnym do wyeliminowania. Szacuje się, że kilkanaście procent wody jest kradzione. Zapewne podobna skala dotyczy nielegalnego odprowadzania ścieków. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków1 daje przedsiębiorstwom wodociągo- wo-kanalizacyjnym instrumenty do zwalczania tego zjawiska – umożliwia do- konanie kontroli, przewiduje przepisy karne. Przez kilkanaście lat obowiązywa- nia ustawy powinno było wykształcić się orzecznictwo w zakresie nielegalnego poboru, tymczasem nie powstało ani orzecznictwo, ani literatura poświęcona tej kwestii, nie poprawiono istotnych wad w aktualnych przepisach, bodaj nawet ich nie zauważono. W wielu gminach przepisy karne pozostały martwe, a skala kra- dzieży wody i nielegalnego odprowadzania ścieków ustabilizowały się na nie- racjonalnie wysokim poziomie. Nasuwa się uzasadnione przypuszczenie, że przedsiębiorstwa i gminy próbują radzić sobie same z nielegalnym poborem wo- dy i odprowadzaniem ścieków bez pomocy organów ścigania, licząc na własną efektywność i dlatego problem nie wychodzi poza teren gmin. 1 Tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm. 18 OD AUTORA Dla porównania, nielegalny pobór energii w świetle ustawy z dnia 10 kwiet- nia 1997 r. – Prawo energetyczne2 doczekał się bogatej literatury i obszernego orzecznictwa, w tym Sądu Najwyższego, wielu linii orzeczniczych w sprawach cywilnych i karnych, także na tle wstrzymania dostaw energii, mimo że statys- tycznie proceder ten odbywa się w procentowym ujęciu na mniejszą skalę niż nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków. W trakcie opra- cowywania monografii po wielokroć nasuwały się porównania z sektorem ener- getycznym, jednak aby nie była to w części książka o nielegalnym poborze ener- gii, odsuwałem często naturalne zakusy porównań wynikające z własnego do- świadczenia, by ograniczyć je do minimum. Odniesienia te są zawarte w głównej mierze w przypisach. Zakres publikacji został ograniczony do nielegalnego poboru wody i niele- galnego odprowadzania ścieków z urządzeń wodociągowych i urządzeń kanali- zacyjnych. Jest to domena ustawy zaopatrzeniowej. Poza przedmiotem rozważań pozostały kwestie związane przykładowo z nielegalnym odprowadzaniem ście- ków do ziemi lub wód, regulowane innymi ustawami. W ramach prowadzonej działalności szkoleniowo-doradczej od kilkunastu lat zajmuję się prawnymi aspektami działalności przedsiębiorstw sieciowych. Operatorzy wodociągowo-kanalizacyjni mają w tej grupie szczególne miejsce, a zakres praktycznych zagadnień objętych tą działalnością obejmował także kwestie udzielania zezwoleń, tworzenia w gminach regulaminów zaopatrzenia w wodę i zmian do nich, współudział w opracowywaniu i weryfikacji 200 taryf dla wody i ścieków, sprawy sądowe, skargi do wojewódzkiego sądu administra- cyjnego, przeprowadzenie kilkuset szkoleń. Henryk Palarz 2 Tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm. Rozdział I PODSTAWOWE DEFINICJE W tym rozdziale proponuję wprowadzenie definicji legalnych używanych pojęć, ustalających znaczenie określonego pojęcia (zwrotu) na użytek ustawy. W słowniczku ustawowym mieści się ponad 20 definicji (art. 2 u.z.z.w.), a po- nieważ przedmiotem rozważań jest prawna ocena zjawiska nielegalnego poboru wody i nielegalnego odprowadzania ścieków, z tego powodu nie ma potrzeby gruntownej analizy wszystkich pojęć używanych w ustawie, lecz tylko tych istotnych dla wybranej tematyki i jedynie w wybranym kontekście. 1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne W przypadku każdego nielegalnego poboru wody i nielegalnego odprowa- dzania ścieków istnieją co najmniej dwa podmioty, spośród których jednym jest zawsze przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne występujące w charakte- rze podmiotu pokrzywdzonego czynem zabronionym, stosujące sankcje poprzez działania faktyczne, do których należy wstrzymanie świadczenia usług, wystę- pujące z roszczeniami odszkodowawczymi lub jako strona w procesie karnym. Przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne rozumie się przedsię- biorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność (art. 2 pkt 4 u.z.z.w.). 20 ROZDZIAŁ I 1.1. Forma organizacyjna Historycznie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne znajdowały się w XX w. naprzemiennie w gestii samorządu terytorialnego bądź państwa3. Obec- nie przedsiębiorstwo zajmujące się działalnością wodociągowo-kanalizacyjną może funkcjonować w dowolnej formie organizacyjnej oraz z dowolną strukturą udziałów. Przedsiębiorstwem tym mogą być nawet, posiadające zezwolenie udzielone przez wójta na podstawie art. 16 u.z.z.w., takie podmioty, jak spół- dzielnia mieszkaniowa, spółka pracownicza z majątkiem dzierżawionym od gminy, operator zagraniczny wygrywający przetarg na zaopatrzenie mieszkań- ców gminy w wodę. Wszystkie te podmioty są podmiotami regulowanymi, czyli działającymi na podstawie publicznoprawnych przepisów reglamentujących ich działalność gospodarczą z uwagi na przedmiot tej działalności. Są to przedsię- biorstwa użyteczności publicznej, na które przepisy ustawy oraz treść zezwolenia (w innych sektorach sieciowych – treść koncesji) nakładają szczególne zasady prowadzenia działalności, w tym z możliwością stosowania sankcji wobec użyt- kowników niestosujących się do zasad korzystania z usług. Przedsiębiorstwem może być sama gmina prowadząca działalność przy pomocy urzędu gminy, ro- zumianego jako aparat pomocniczy wójta – brak wówczas jakiejkolwiek wyod- rębnionej jednostki, nawet organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. 1.2. Działalność pokrewna przedsiębiorstwa a nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków Aby odróżnić zbiorowe zaopatrzenie w wodę (art. 2 pkt 21 u.z.z.w.) i zbio- rowe odprowadzanie ścieków (art. 2 pkt 20 u.z.z.w.) od działalności pokrewnej prowadzonej czasem przez przedsiębiorstwo, trzeba stwierdzić, że ta inna dzia- łalność może polegać wprawdzie na dostarczaniu wody i odbieraniu ścieków, lecz nie podlega ona przepisom ustawy zaopatrzeniowej, także wtedy, gdy na- stępuje niezgodne z prawem pobieranie wody lub odprowadzanie ścieków. Przy- kładowo można tu wymienić: 3 M. Czesak, Formy własnościowo-organizacyjne w usługach wodociągowo-kanaliza- cyjnych, Wodociągi – Kanalizacja 2003, nr 9. PODSTAWOWE DEFINICJE 21 1) hurtowe zaopatrzenie w wodę (hurtowe odprowadzanie ścieków) – umowa łączy dwa przedsiębiorstwa (dwie gminy, przedsiębiorstwo i gminę). Woda pobierana jest przez jedno przedsiębiorstwo z sieci wodociągowej drugiego przedsiębiorstwa w sposób, który można określić jako czyn zabroniony (omi- nięcie, zakłócenie działania wodomierza); 2) świadczenie usług wodociągowo-kanalizacyjnych dla własnych członków – skoro pod definicję przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego może podpadać także spółdzielnia mieszkaniowa4, należy oddzielić sytuację, kiedy nielegalnego poboru dopuszcza się członek spółdzielni, od sytuacji, kiedy pobór jest dokonywany przez „zewnętrznego” odbiorcę usług. W pierwszym przypadku nie ma obowiązku zawierania umów wskazanych w art. 6 u.z.z.w., a nielegalny pobór będzie kradzieżą wody, penalizowaną kodeksem wykro- czeń5, sankcjonowaną także postanowieniami kar przewidzianych w regula- minie spółdzielni i bez możliwości sankcyjnego odcięcia wody do lokalu. Drugi przypadek to typowa sytuacja będąca przedmiotem niniejszych roz- ważań, włącznie z możliwością odcięcia dostaw wody do lokali w innej spół- dzielni (wspólnocie), gdyby spółdzielnia jako przedsiębiorstwo wodociągo- wo-kanalizacyjne zawarła umowy z lokatorami innej spółdzielni (wspólnoty) w warunkach art. 6 ust. 6 u.z.z.w.; 3) odprowadzanie ścieków dowożonych – np. bezumowny, o korupcyjnym podłożu, nierejestrowany odbiór ścieków dowożonych pojazdami aseniza- cyjnymi do oczyszczalni ścieków, która jako urządzenie spełnia wprawdzie definicję urządzenia kanalizacyjnego, ale czynu takiego nie można traktować jako naruszenie zasad zbiorowego odprowadzania ścieków, ponieważ od- prowadzania nie dokonuje się przez sieć (art. 2 pkt 7 u.z.z.w.) i jest domeną innej ustawy. 4 Przykładami mogą być Spółdzielnia Mieszkaniowa „Zgoda” w Wierzbięcinie, posia- dająca zezwolenie wydane przez Burmistrza Nowogardu lub Spółdzielnia Usług Rolniczych w Cisku z siedzibą w Roszowickim Lesie. Obydwie Spółdzielnie mają taryfy dla wody i ścieków zatwierdzone przez organy gminy. 5 Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 482 z późn. zm.). 22 ROZDZIAŁ I 1.3. Brak wymaganego zezwolenia a nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków Prawdopodobnie ponad 50 przedsiębiorstw w Polsce zaopatruje w wodę w pewnym zakresie także gminę lub gminy sąsiednie. Ustawowe prawa i obo- wiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w zakresie nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków dotyczą w całości rów- nież takiego podmiotu, który funkcjonuje bez wymaganego zezwolenia, przez zaniechanie złożenia wniosku do wójta w trybie art. 17 u.z.z.w. (co według wy- ników kontroli NIK wcale nie jest rzadkością), a nawet bez odpowiedniego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny6. Karalne jest prowadzenie działalności zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków bez zezwolenia. Podmiot taki podlega ka- rze grzywny na podstawie art. 601 k.w., lecz sam w sobie jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Jako przykład można podać uzasadnienie wyro- ku WSA we Wrocławiu z dnia 26 października 2007 r., I SA/Wr 296/077, które nasuwa różnorodne wnioski. Przy okazji kontroli legalności zatwierdzenia taryf sąd stwierdził, że „niemożność wyodrębnienia grupy odbiorców wody za po- mocą kryterium miejsca zamieszkania lub siedziby nie oznacza, że nie można dostarczać wody podmiotom spoza gminy. Możliwość taka oczywiście istnieje, [...] ale na zasadach takich samych, jak dotyczące mieszkańców gminy”. Była to zatem próba zastosowania własnej taryfy w gminie sąsiedniej, bez jej zatwier- dzenia w tamtej gminie. Można w związku z tym przypuszczać, że dane przed- siębiorstwo nie uzyskało zezwolenia na prowadzenie działalności w gminie są- siedniej, stąd ujęcie odbiorców usług z gminy sąsiedniej w taryfie macierzystej gminy. Zakładając, że taki „układ działa” przez pewien czas, przedsiębiorstwo może mieć do czynienia w gminie sąsiedniej z nielegalnym poborem wody lub nielegalnym odprowadzaniem ścieków. Może powstać pytanie, jak powinno za- chować się wówczas owo przedsiębiorstwo, a w szczególności, czy prowadzenie działalności bez wymaganego zezwolenia uszczupla prawa tego podmiotu w za- kresie ścigania i dochodzenia roszczeń. 6 Wyrok SN z dnia 14 września 2007 r., III UK 35/07, LEX nr 483284. 7 LEX nr 399347. PODSTAWOWE DEFINICJE 23 Można jedynie argumentować za inną właściwością terytorialną organów ścigania lub sądu cywilnego. Istnieje oczywiście wówczas możliwość zgłoszenia wykroczenia czy przestępstwa, podobnie jak w typowym przypadku. Nie ma przeszkód do dochodzenia odpowiedzialności cywilnej od nielegalnie pobiera- jącego, także jeśli jest to pobór bezumowny. Możliwe jest wstrzymanie świad- czenia usług, choć za powiadomieniem innych właściwych terytorialnie organów (innego wójta) i ewentualnie innego powiatowego inspektora sanitarnego. Od- biorca może próbować bronić się przed zastosowaniem (wielokrotności) cen i stawek taryfowych, ponieważ nie zostały zatwierdzone w gminie, gdzie doszło do nielegalnego poboru wody. Jeśli sąd uzna taki zarzut, może się okazać, że zastosowanie kar umownych opartych na taryfie będzie utrudnione. 1.4. Przedsiębiorstwo jako podmiot z zarzutem nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków Rzadko kiedy samo przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może być podmiotem, któremu można postawić zarzut nielegalnego poboru wody lub nie- legalnego odprowadzania ścieków. Można podać przykład przedsiębiorstwa od- prowadzającego bez zawarcia umowy ścieki opadowe i roztopowe, pochodzące z terenu powierzchni zanieczyszczonych własnej siedziby – dachu budynku, parkingu i drogi wewnętrznej, do gminnej sieci kanalizacyjnej przeznaczonej do odprowadzania wód opadowych, będącej w posiadaniu gminy. Opis tego czynu wskazuje, że popełniono przestępstwo, w którym pokrzywdzonym jest gmina; wydaje się, że nie jest to przypadek wyłącznie hipotetyczny i odosobniony. Za- sada „jeden właściciel” (gmina ma 100 udziałów w spółce) tu nie działa, a przykładem odwrotnym jest art. 22 u.z.z.w., zgodnie z którym przedsiębiorstwo powinno obciążać gminę za określone pobory wody. Opisane relacje między gminą a przedsiębiorstwem powinny podlegać rela- cjom rynkowym w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków, a niejedno- krotnie tak nie jest, z uwagi na często występujący wspomniany udział gminy w spółce, która bywa nazywana komunalną. Powyższy przykład obrazuje nie- legalne odprowadzanie ścieków na niekorzyść gminy, podczas gdy wydaje się, że częściej zniekształcenie relacji odbywa się na niekorzyść przedsiębiorstwa z racji władztwa gminy nad własną spółką. 24 ROZDZIAŁ I Lokalnie może się zdarzyć wprowadzanie przez przedsiębiorstwo ścieków do rzeki bez pozwolenia wodnoprawnego, lecz nie jest to zagadnienie wchodzące w omawiany zakres. Znane są mi przypadki nielegalnego poboru wody przez przedsiębiorstwo, lecz zdarzenie obwołane jako „największe oszustwo w historii polskiej energe- tyki” zdarzyło się właśnie między dwoma przedsiębiorstwami energetycznymi8. Natomiast ujawnione przypadki sporów na tle dostawy wody w hurcie dotyczą ustalania ceny. 1.5. Spółka wodna jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne W myśl art. 164 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pr. wod. spółki wodne są formą organizacyjną niedziałającą w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fi- zyczne lub prawne i mają na celu zaspokajanie wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. W szczególności spółki wodne mogą być tworzone do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń służących m.in. do: 1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody, 2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków, przy czym do prowadzenia takiej działalności stosuje się odpowiednio art. 8–10 i 12 pr. wod. oraz przepisy wydane na podstawie art. 11 i 13 u.z.z.w. Z kolei zgodnie z art. 171a pr. wod. dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, w przypadku prowadzenia działalności, o której mowa w art. 164 ust. 2 pr. wod., odbywa się na podstawie umowy zawartej między spółką wodną a zainteresowanym podmiotem. Przepisy te dają podstawę do następujących twierdzeń: – do kompetencji walnego zgromadzenia spółki wodnej (a nie rady miny) na- leży m.in. ustalanie wysokości należności za dostarczanie wody oraz odpro- wadzanie i oczyszczanie ścieków (art. 173 ust. 1 pkt 2a pr. wod.); 8 Chodzi o opisany w mediach spór między Przedsiębiorstwem Energetycznym Mega- wat Sp. z o.o. w Czerwionce-Leszczynach, w której Skarb Państwa miał 100 udziałów, a Górnośląskim Zakładem Elektroenergetycznym w Gliwicach. PODSTAWOWE DEFINICJE 25 – spółka wodna nie może być uznawana za przedsiębiorstwo wodociągowo-ka- nalizacyjne, w związku z tym nie podlega regulacji ustawy zaopatrzenio- wej9; rodzaj prowadzonej działalności wskazuje, że jest to tzw. spółka wo- dociągowo-kanalizacyjna lub wodno-ściekowa10; – umowa zawarta między spółką wodną a jej odbiorcą (zainteresowanym pod- miotem), polegająca na dostarczaniu wody lub odprowadzaniu ścieków, jest umową, do której będą miały odpowiednio zastosowania przepisy dotyczące zlecenia11. Należy odróżnić działalność prowadzoną przez spółkę wodną na rzecz włas- nych członków od działalności zewnętrznej (na rzecz podmiotów niezrzeszo- nych). W tej drugiej sytuacji spółka wodna, wykraczając poza obsługę swoich członków, świadcząc usługi na rzecz zewnętrznych instytucji, prowadzi typową działalność gospodarczą. W aspekcie podatkowym zaopatrywanie przez spółkę wodną swoich członków w wodę, w ramach działalności statutowej tej spółki, jest działalnością zwolnioną przedmiotowo z VAT12. W orzecznictwie wskazano skutki prowadzenia działalności wodociągo- wo-kanalizacyjnej przez spółkę wodną: „Spółka wykonywała zadania publiczne Gminy związane z zaopatrywaniem ludności w wodę i tym samym pełniła de facto rolę przedsiębiorstwa wodociągowego. Ustawa zaopatrzeniowa określa zasady działania takiego przedsiębiorstwa (m.in. zatwierdzanie taryfy cen za po- szczególne usługi, zezwolenie na prowadzenia działalności). Spółka nie miała ani wspomnianego zezwolenia ani zatwierdzonych w odpowiednim trybie taryf. Można rzec, że korzystając ze swoistego parawanu przepisów prawa wodnego, które reguluje zasady działania spółek wodnych zaspokajających potrzeby swo- ich członków, prowadziła klasyczną działalność gospodarczą, sprzedając wodę (oraz odbierając ścieki) na rzecz osób i podmiotów nie będących jej członkami. Działalność ta miała, jak się okazało, charakter nielegalny ze względu na brak formalnego powierzenia przez Gminę K. zadania publicznego polegającego na zaopatrzeniu ludności w wodę, a wraz z nim powierzenia odpowiednich urzą- dzeń”13. 9 B. Rakoczy (red.), Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2013, s. 681 i 697. 10 M. Kałużny, Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2012, s. 549. 11 Ibidem, s. 697. 12 Wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., I FSK 968/07, LEX nr 468865. 13 Wyrok NSA z dnia 9 lipca 2009 r., II FSK 135/09, LEX nr 506227. 26 ROZDZIAŁ I Podsumowując, spółka wodna (wodno-ściekowa) w aspekcie nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków występuje w dwóch ro- lach: 1) działając na rzecz swoich członków (zaopatrując w wodę, odprowadzając ścieki), nie jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, dlatego nie mają zastosowania przepisy art. 28 u.z.z.w. Zatem ocena czynów zabro- nionych opisana w tym przepisie musi być dokonana na podstawie kodeksu wykroczeń czy kodeksu karnego14, także w kwestii interpretacji art. 8 ust. 1 pkt 4 u.z.z.w.; w szczególności pobór wody bezumowny to pobór bez za- wartej uprzednio umowy zlecenia na dostarczanie tej wody, a nie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.z.z.w.; 2) dostarczając wodę lub odprowadzając ścieki innym niezrzeszonym podmio- tom, a przynajmniej jednej takie osobie, działa jako przedsiębiorstwo zobo- wiązane do przestrzegania wszystkich postanowień ustawy zaopatrzeniowej, począwszy od uzyskania zezwolenia od właściwego wójta, po sporządzanie projektu planu wieloletniego i stosowanie zatwierdzonych taryf. 1.6. Gmina jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne W tym przypadku następuje prowadzenie całej bądź części gospodarki wo- dociągowo-kanalizacyjnej przez samą gminę. W ocenie Naczelnego Sądu Ad- ministracyjnego, jeśli usługi w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków świadczy sama gmina na podstawie zawieranych z odbiorcami umów, jest trak- towana jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w znaczeniu funk- cjonalnym. Prowadząc faktycznie działalność usługową w zakresie dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków, gmina stawia się w takiej samej sytuacji, jak każdy inny dostawca prowadzący działalność w zakresie zbiorowego zaopatrze- nia w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej i jest traktowana jako przedsiębior- stwo wodociągowo-kanalizacyjne15. Orzeczenie to ucięło dyskusję w wielu kwestiach, ma charakter wręcz prawotwórczy, tworząc nowe normy powinności dla wójtów i ich aparatu pomocniczego – urzędów. Gmina może występować w charakterze podmiotu, który bezpośrednio poniósł szkodę majątkową w wy- niku nielegalnego korzystania z jej urządzeń wodociągowych lub urządzeń ka- nalizacyjnych. 14 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). 15 Wyrok NSA z dnia 31 marca 2005 r., OSK 1335/04, www.nsa.gov.pl. PODSTAWOWE DEFINICJE 27 W razie powierzenia zadań jednostce budżetowej nieposiadającej osobowoś- ci prawnej, jej działalność należy traktować jako działania samej gminy. Tworząc jednostkę budżetową, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego na- daje jej statut oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd. Jed- nostka budżetowa jest tzw. niesamoistną formą organizacyjno-prawną gospo- darki komunalnej, nieposiadającą odrębnej od macierzystej jednostki samorządu terytorialnego podmiotowości (zdolności) prawnej i nie jest w związku z tym w pełni samodzielnym prawnie podmiotem prawa16. Komunalna jednostka bud- żetowa może wykonywać część działalności wodociągowo-kanalizacyjnej, np. może zarządzać jedynie kanalizacją deszczową17 i pobierać z tego tytułu za- twierdzone uchwałą opłaty. Jednak w razie popełnienia przestępstwa na szkodę takiej jednostki, np. bezumownego odprowadzania ścieków opadowych i rozto- powych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych pozostających w gestii miasta, pokrzywdzonym jest ta jednostka budżetowa, czyli w aspekcie karnym pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej (art. 49 § 2 k.p.k.). Przez gminę ustawa zaopatrzeniowa rozumie także związek międzygminny i porozumienie międzygminne (art. 2 pkt 1). W razie wspólnego wykonywania przez gminy zadań publicznych, jakimi jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, określone w ustawie prawa i obowiązki or- ganów gminy wykonują odpowiednio właściwe organy związku międzygmin- nego bądź gminy wskazanej w porozumieniu międzygminnym. W porozumieniu międzygminnym, w odróżnieniu od związku międzygminnego, zadania te wy- konuje nie inny podmiot, działający „zamiast” gmin, lecz jedna z gmin na rzecz pozostałych. Istotą porozumienia międzygminnego jest przejęcie przez jedną z gmin obowiązku wykonywania zadań publicznych ciążącego na innych gmi- nach bądź gminie. 16 M. Szydło, komentarz do art. 2 pkt 15 (w:) M. Szydło, Ustawa o gospodarce komu- 17 Przykładowo Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu, posiadający 580 km sieci, http:// nalnej. Komentarz, Warszawa 2008. www.zdm.poznan.pl/o-firmie.php. 28 ROZDZIAŁ I 2. Odbiorca usług Drugim podmiotem, którego istnienie jest konieczne do stwierdzenia niele- galnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków, jest nielegalnie pobierający czy też nielegalnie korzystający z usług przedsiębiorstwa i może być nim zarówno osoba mająca zawartą umowę na dostarczanie wody lub odprowa- dzanie ścieków, jak i nieposiadająca takiej umowy. Ustawa zaopatrzeniowa definiuje jako odbiorcę usług każdego, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (art. 2 pkt 3). Ustawa kil- kukrotnie posługuje się tym pojęciem, w którym najistotniejszą cechą jest pi- semność zawartej umowy. Z punktu widzenia relacji między posiadaniem pi- semnej umowy, bądź nie, a faktem nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków można wyróżnić trzy grupy osób: 1) odbiorcy usług, a zatem mający bezsprzecznie zawartą pisemną ważną umo- wę na dostawę wody, odbiór ścieków za pośrednictwem sieci. W tej grupie znajdą się także te osoby, które mają niewypowiedziane umowy z lat 90. XX w.18, nawet jeśli większość postanowień takiej umowy jest anachroniczna i nieważna w świetle art. 58 § 3 k.c., ponieważ nowsze przepisy regulują daną kwestię odmiennie, i nawet jeśli jedynym ważnym postanowieniem umowy jest tylko określenie przedmiotu umowy. Fakt posiadania pisemnej umowy nie wyklucza możliwości dopuszczenia się przez dany podmiot nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków, jest to bowiem moż- liwe przez: a) bezumowny pobór wody (odprowadzanie ścieków) w innym punkcie przyłączeniowym niż określony umową (pominięcie opomiarowania, „wcinka”), przy czym ta sytuacja może wystąpić: – na terenie tej samej nieruchomości gruntowej, która jest zabudo- wana jednym bądź wieloma budynkami, przy czym część wody jest pobierana w taki sposób, jak przy kradzieży; innymi słowy, nastę- 18 Obowiązująca do końca 2001 r. ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 z późn. zm.) wymagała w art. 102 ust. 1 zawarcia umowy jedynie na wprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych z właścicielem bądź użytkownikiem tych urządzeń.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków. Aspekty prawne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: