Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00313 007926 11008027 na godz. na dobę w sumie
Niemiecki. Czasy. Repetytorium - ebook/pdf
Niemiecki. Czasy. Repetytorium - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 160
Wydawca: Wydawnictwo Lingo Sp. J. Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7892-216-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka należy do znanej serii repetytoriów językowych Lingo. To świetna pomoc dla uczniów, maturzystów, studentów, osób przygotowujących się do egzaminów językowych, a także wszystkich, którzy potrzebują uporządkowania i poszerzenia wiadomości o czasach niemieckich.
Repetytorium Niemiecki. Czasy uwzględnia materiał wymagany na poziomach od A1 do B2.

Chcesz skutecznie i szybko opanować niemieckie czasy? Czeka cię egzamin? A może potrzebujesz kompendium, do którego zawsze możesz sięgnąć, gdy będziesz mieć wątpliwości co do poprawnego użycia czasów? Repetytorium Lingo Niemiecki. Czasy jest właśnie dla Ciebie.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

I K C E I M E I N REPETYTORIUM NIEMIECKII Czasy KLASÓWKA KLASÓWKA MATURA MATURA EGZAMIN EGZAMIN • Wszystko o czasach w języku niemieckim • Czasowniki słabe, mocne, mieszane i o wielorakim znaczeniu • Ćwiczenia z kluczem, zadania testowe wydawnictwo LINGO Tomasz Sielecki Repetytorium NIEMIECKI Czasy Konsultacja językowa: Marius Paul Karolczak Redaktor serii: Marek Jannasz Redakcja: Anna Laskowska Korekta: Marek Kowalik Projekt okładki serii: Marcin Rojek, 2arts.com Projekt makiety i opracowanie graficzne: Studio 27, biuro@studio27.pl Zdjęcie na okładce: © iStock.com/pp76 © Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.j., Warszawa 2014 www.jezykinieobce.pl ISBN: 978-83-7892-143-1 ISBN wydania elektronicznego: 978-83-7892-216-2 Skład i łamanie: Klara Perepłyś-Pająk Spis treści S p i s t r e ś c i Wstęp Vorwort ........................................................................................... 5 1. Czasy w stronie czynnej ....................................................................... 6 1. 1. Präsens .............................................................................................................................. 6 1. 2. Präteritum (Imperfekt) ....................................................................................................... 14 1. 3. Perfekt ............................................................................................................................. 21 1. 4. Plusquamperfekt ............................................................................................................... 30 1. 5. Futur I ............................................................................................................................... 36 1. 6. Futur II .............................................................................................................................. 42 1. 7. Test ................................................................................................................................. 48 2. Czasy w stronie biernej ...................................................................... 52 2. 1. Passiv Präsens ................................................................................................................. 52 2. 2. Passiv Präteritum (Passiv Imperfekt) ................................................................................. 60 2. 3. Passiv Perfekt ................................................................................................................... 67 2. 4. Passiv Plusquamperfekt .................................................................................................... 74 2. 5. Passiv Futur I .................................................................................................................... 80 2. 6. Passiv Futur II ................................................................................................................... 86 2. 7. Test ................................................................................................................................. 88 3. Czasy w trybie przypuszczającym ...................................................... 93 3. 1. Konditional I ..................................................................................................................... 93 3. 2. Konjunktiv Präteritum (Konjunktiv Imperfekt) ..................................................................... 98 3. 3. Konjunktiv Plusquamperfekt ............................................................................................ 109 3. 4. Test ............................................................................................................................... 117 4. Czasy w mowie zależnej ................................................................... 122 4. 1. Konjunktiv Präsens .......................................................................................................... 122 4. 2. Konjunktiv Perfekt ........................................................................................................... 124 4. 3. Konjunktiv Futur I ............................................................................................................ 126 4. 4. Mowa zależna (die indirekte Rede) ..................................................................................128 4. 5. Test ................................................................................................................................ 131 5. Rekcja czasownika (die Rektion des Verbs) ................................... 133 6. Egzamin końcowy .............................................................................. 136 7. Klucz do ćwiczeń, testów i egzaminu .............................................. 140 Tabela najważniejszych czasowników mocnych i mieszanych ........... 151 Wybór ważniejszych czasowników o wielorakim znaczeniu ............... 155 www.WydawnictwoLingo.pl 3 S p i s t r e ś c i 4 Wstęp Vorwort Niniejsza publikacja powstała z myślą o wszystkich osobach, które z najróżniejszych względów potrzebują uporządkowania i poszerzenia wiadomości o czasach występują- cych w języku niemieckim. Książka przeznaczona jest zarówno dla uczniów, jak i studentów oraz osób przy- gotowujących się do certyfikatu na poziomie B1 (aczkolwiek niektóre omawiane tematy umiejscawiane są na poziomie B2, a nawet C1). Nasze repetytorium tworzą cztery – podzielone na mniejsze jednostki – rozdziały zasadnicze. Każdy z nich zawiera niezbędne informacje dotyczące danego tematu oraz adekwatną do niego ilość ćwiczeń. Następujący po podstawowej „czwórce” rozdział 5 jest swoistym dodatkiem, na który zdecydowano się z uwagi na częste nieporozumie- nia i trudności występujące w przyswajaniu omawianej w tymże odcinku problematyki. Rozdział 6 to swego rodzaju podsumowanie, czyli egzamin końcowy obejmujący nie- omal wszystkie poruszane wcześniej zagadnienia. Książkę zamykają: klucz do wszystkich ćwiczeń i testów, standardowa w tego typu publikacjach tabela ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych oraz – co jest pewnym novum – wykaz często występujących czasowników o bardzo nieraz zróżnico- wanym znaczeniu. Zadaniem tejże części jest przede wszystkim zasygnalizowanie pro- blemu, w żaden sposób nie wyczerpuje ona bowiem poruszonego tematu. Z nadzieją, że nasza publikacja ułatwi opanowanie i stosowanie czasów, jakie funk- cjonują w języku niemieckim, życzymy sukcesów nauce! Autor wraz z zespołem Lingo www.WydawnictwoLingo.pl 5 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 1. Czasy w stronie czynnej 1. 1. Präsens Tworzenie czasu Präsens Czasownik w czasie Präsens (cz. teraźniejszy) odmienia się przez dodanie do tematu (rdze- nia) czasownika odpowiednich końcówek osobowych (wyróżnione w poniższej odmianie). ich frag-e (ja pytam…) du frag-st er, sie, es frag-t wir frag-en ihr frag-t sie, Sie frag-en Temat czasownika znajdujemy, odejmując końcówkę bezokolicznika – en. kommen (przychodzić), sagen (powiedzieć, mówić), fliegen (lecieć, latać), gdzie tematami czasowników są: komm-, sag- oraz flieg-. W przeciwieństwie do języka polskiego nie możemy również zapomnieć o właściwym zaimku osobowym – ich (ja), du (ty) itd. ich schwimme (ja pływam…) du schwimmst er, sie, es schwimmt wir schwimmen ihr schwimmt sie, Sie schwimmen W czasownikach, których temat kończy się na -t, -d lub na trudne w wymowie grupy spółgło- skowe -chn, -ffn, -tm, np.: arbeiten (pracować), baden (kąpać), rechnen (liczyć), öffnen (otwierać), atmen (oddychać), w drugiej i trzeciej os. l. poj. oraz w drugiej os. l. mn. pojawia się głoska e. ich arbeite, atme du arbeitest, atmest er, sie, es arbeitet, atmet wir arbeiten, atmen ihr arbeitet, atmet sie, Sie arbeiten, atmen Uwaga: w przypadku niektórych czasowników mocnych, np.: halten (trzymać, zatrzymać), laden (ładować) oraz ich złożeń zasada ta nie jest przestrzegana. W drugiej i trzeciej os. l. poj. głoska e nie występuje. W czasownikach, których temat kończy się na -s, -ss, -ß, -z, np.: reisen (podróżować), küssen (całować), heißen (nazywać się), sitzen (siedzieć), druga i trzecia os. l. poj. wyglą- dają tak samo. ich reise, sitze du reist, sitzt er, sie, es reist, sitzt wir reisen, sitzen ihr reist, sitzt sie, Sie reisen, sitzen 6 RoZdZIał 1 W czasownikach, których bezokolicznik kończy się na -ln, np.: sammeln (zbierać), bügeln (prasować), usuwa się w pierwszej os. l. poj. należące do tematu e. ich sammle du sammelst er, sie, es sammelt wir sammeln ihr sammelt sie, Sie sammeln Natomiast w czasownikach, których bezokolicznik kończy się na -rn, np.: wandern (wędrować), ändern (zmieniać), należące do tematu e najczęściej pozostaje. ich wandere du wanderst er, sie, es wandert wir wandern ihr wandert sie, Sie wandern Pewna grupa czasowników odmienia się ze zmianą tematu. Zmiana ta następuje tylko w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej i polega na przejściu: a w ä, np.: ich fahre (jadę…) du fährst er, sie, es fährt e w i, np.: ich gebe (daję…) du gibst er, sie, es gibt e w ie, np.: ich sehe (patrzę…) du siehst er, sie, es sieht Najważniejsze czasowniki odmieniające się ze zmianą tematu można znaleźć na końcu książki w tabeli „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych”. W przypadku czasowników rozdzielnie złożonych przedrostek występuje na samym końcu zdania. Ich räume mein Zimmer immer am Wochenende auf. (Sprzątam mój pokój zawsze w weekend.) Sie gibt zu viel Geld aus. (Ona wydaje za dużo pieniędzy.) Odmiana czasowników posiłkowych sein (być), haben (mieć), werden (stać się, zostać kimś) ich bin, habe, werde du bist, hast, wirst er, sie, es ist, hat, wird wir sind, haben, werden ihr seid, habt, werdet sie, Sie sind, haben, werden dürfen (mieć pozwolenie) darf darfst können (móc, umieć) kann kannst Odmiana czasowników modalnych ich du er sie es darf kann www.WydawnictwoLingo.pl mögen (lubić) mag magst müssen (musieć) muss musst sollen (mieć powinność) soll sollst mag muss soll wollen (chcieć) will willst will 7 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j wir dürfen ihr sie Sie dürft dürfen können könnt können mögen mögt mögen müssen müsst müssen sollen sollt sollen wollen wollt wollen Odmiana czasownika wissen (wiedzieć) ich weiß du weißt er, sie, es weiß wir wissen ihr wisst sie, Sie wissen Zastosowanie Przy pomocy czasu Präsens opisujemy: ƒƒ stan obecny, aktualny. Karl schreibt einen Brief. (Karl pisze list.) Katja ist krank. (Katja jest chora.) ƒƒ stany trwające dłużej, pewną ciągłość. Rolf wohnt schon 5 Jahre in Münster. (Rolf mieszka już 5 lat w Münster.) Ich arbeite seit zwei Monaten bei BMW. (Od 2 miesięcy pracuję w BMW.) ƒƒ przyszłość – w połączeniu z odpowiednimi okolicznikami czasu. Übermorgen fahren wir nach Stuttgart. (Pojutrze pojedziemy do Stuttgartu.) Nächstes Jahr fliegt Monika in die USA. (W przyszłym roku Monika leci do USA.) ƒƒ cykliczność wydarzeń (w połączeniu z odpowiednimi określeniami). Wir treffen uns alle drei Tage. (Spotykamy się co trzy dni.) Er spielt jede Woche Tennis. (On gra w tenisa w każdym tygodniu/co tydzień.) Czas Präsens używany jest niekiedy w odniesieniu do wydarzeń przeszłych. Jest to zabieg stylistyczny, z którym spotykamy się jednakże niezbyt często, przede wszystkim w opowia- daniach, bajkach itp. …und da sagt Rotkäppchen dem Wolf… (…i wtedy Czerwony Kapturek mówi do Wilka…) Schneewittchen flüchtet durch den Wald und kommt zu einem Häuschen, in dem… (Królewna Śnieżka ucieka przez las i dochodzi do domku, w którym…) 8 RoZdZIał 1 Zapamiętaj! W swoim podstawowym znaczeniu Präsens jest odpowiednikiem naszego czasu teraźniej- szego. Niezależnie od tej funkcji może on też pełnić rolę czasu przyszłego, zastępując Futur I (por. rozdz. 1. 5.) Ćwiczenia 1. Wpisz podany w nawiasie czasownik we właściwej osobie i liczbie. 1. Wir …………………… gern Tischtennis. (spielen) 2. Sonja …………………… jeden Tag. (trainieren) 3. Herr Schneider …………………… einen Artikel. (schreiben) 4. …………………… ihr etwas für mich? (kaufen) 5. Du …………………… zu wenig Wasser. (trinken) 6. Sie (l. mn.) …………………… uns morgen. (besuchen) 7. …………………… Sie immer noch in Hamburg? (wohnen) 8. Ich …………………… mehr Geld. (brauchen) 9. Karl und Monika …………………… heute ins Kino. (gehen) 10. Ihr …………………… wirklich gut. (kochen) 11. Ich …………………… meine Hausaufgaben. (machen) 12. Wann …………………… du nach Paris? (fliegen) 13. Dein Bruder …………………… zu viel Zeit in den Kneipen. (verbringen) 14. Ihr …………………… leider zu spät. (kommen) 15. Wir …………………… uns fast jeden Tag. (treffen) 2. Uzupełnij odpowiednio czasowniki w poniższych zdaniach. 1. Paul arbeit …………………… heute bis 19 Uhr. 2. Wart …………………… ihr hier schon lange? 3. Wie find …………………… du dieses Auto? 4. Das Kind zeichn …………………… schöne Bilder. 5. Es läutet. Öffn …………………… du die Tür? 6. Halt …………………… ihr es für möglich? 7. Wir lad …………………… Sie herzlich ein. 8. Du arbeit …………………… zu hart. 9. Der Patient atm …………………… tief und ruhig. 10. Je schneller du rechn ……………………, desto mehr Punkte bekommst du. www.WydawnictwoLingo.pl 9 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 3. Uzupełnij odpowiednio zdania podanymi niżej czasownikami. Pamiętaj o użyciu właści- wej formy czasownika. bügeln, heißen, kegeln, küssen, reisen, sammeln (x 2), setzen, sitzen, wandern. 1. Mein Opa …………………… alte Münzen. 2. Die Mutter …………………… das Kind in den Sessel. 3. Wie …………………… du? 4. Wir …………………… jeden Samstag. 5. Mein Bruder …………………… sein Hemd. 6. Entschuldigung, Sie …………………… auf meinem Platz. 7. Deine Schwester …………………… oft nach Südamerika. 8. …………………… du Briefmarken? 9. Karl …………………… Monika auf die Wange. 10. Ich …………………… gern im Gebirge. 4. Wpisz podany w nawiasie czasownik we właściwej osobie i liczbie. 1. Jede Woche ………………… er ein Buch. (lesen) 2. ………………… du ihn oft? (treffen) 3. Frau Bergson ………………… ihr Auto immer gründlich. (waschen) 4. Ihr ………………… Englisch wirklich gut. (sprechen) 5. ………………… eure Mutter Englisch auch genauso gut? (sprechen) 6. Sigrid ………………… auf ihre Uhr. (sehen) 7. Um wie viel Uhr ………………… ihr morgen nach Stuttgart? (fahren) 8. Du ………………… zu wenig. (essen) 9. Dieser Zug ………………… in Mainz nicht. (halten) 10. Sein Bruder ………………… wirklich schnell. (laufen) 11. Wann ………………… du nach Nürnberg? (fahren) 12. ………………… ihr euch mit eurem Lehrer? (treffen) 13. Es ………………… hier kein Restaurant. (geben) 14. Das Auto ………………… ins Schleudern. (geraten) 15. ………………… du ihn ………………… ? (einladen) 5. Wybierz właściwą możliwość. 1. Der Professor………………… den Studenten einige Wörter ………………… . a. erklärt ––––– b. räumt auf c. bereitet zu 10 RoZdZIał 1 2. Monika und Karl ………………… erst im April ………………… . a. gehen auf b. kommen auf c. kommen zurück 3. ………………… ihr daran ………………… ? a. Nimmt teil b. Nehmt teil c. Nehmt auf 4. Wem ………………… das Auto hier ………………… ? a. hört auf b. gehört ––––– c. aufhört ––––– 5. ………………… Sie bitte alle Sätze sinngemäß ………………… ! a. Ermahnen ––––– b. Machen auf c. Ergänzen ––––– 6. Er ………………… alle Fenster ………………… . a. macht zu b. ergänzt ––––– c. macht mit 7. Wann ………………… diese Veranstaltung ………………… ? a. stattfindet ––––– b. findet statt c. findet ––––– 8. Ich ………………… mir noch eine Nachspeise ………………… . a. bestelle ––––– b. bekomme ––––– c. bereite auf 9. Es ………………… ………………… zu regnen. a. hört auf b. hört zu c. zuhört ––––– 10. Claudia ………………… sich auf die Prüfung ………………… . a. lernt ––––– c. bereitet auf b. bereit auf 6. Wpisz czasowniki sein lub haben we właściwej osobie i liczbie. 1. ………………… du morgen Zeit? 2. Meine Schwester ………………… 18 Jahre alt. 3. ………………… ihr müde? 4. Wir ………………… kein Auto mehr. 5. Unsere Nachbarn ………………… jetzt in Italien. 6. Der Chef ………………… leider zu wenig Geduld. 7. Wo ………………… du? 8. Sie ………………… Ärztin von Beruf. 9. Jürgen ………………… sehr reich. 10. Er ………………… ein schönes Haus und 3 Autos. www.WydawnictwoLingo.pl 11 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 7. Odpowiedz pełnymi zdaniami na pytania, wykorzystując informacje i sugestie z nawiasów. 1. Wohin wollen die Kinder gehen? (in den Zoo) ……………………………………………………………………………………… 2. Kannst du Englisch sprechen? (Ja, …) ……………………………………………………………………………………… 3. Wann musst du nach Hause fahren? (um 8 Uhr) ……………………………………………………………………………………… 4. Dürfen Kinder Alkohol trinken? (Nein, ……..) ……………………………………………………………………………………… 5. Mögt ihr Reis? (Ja, ……….) ……………………………………………………………………………………… 6. Wen soll ich anrufen? (Herrn Schneider) ……………………………………………………………………………………… 7. Könnt ihr schwimmen? (Nein, ….) ……………………………………………………………………………………… 8. Müssen wir auch samstags arbeiten? (Nein, man …………) ……………………………………………………………………………………… 9. Vielleicht wollen wir ins Theater gehen? (Nein, ich …………) ……………………………………………………………………………………… 10. Entschuldigung, darf ich hier rauchen? (Nein, Sie …………) ……………………………………………………………………………………… 8. Zbuduj zdania z rozsypanych wyrazów. 1. ich, gehen, morgen, wollen, ins Theater ……………………………………………………………………………………… 2. er, am Samstag, 6 Stunden, arbeiten, müssen ……………………………………………………………………………………… 12 RoZdZIał 1 3. Herr Schneider, nicht, Ski fahren, können ……………………………………………………………………………………… 4. mögen, Schokolade, du? ……………………………………………………………………………………… 5. leider, heute, nicht, können, ich, kommen ……………………………………………………………………………………… 6. müssen, wirklich, ihr, gehen, schon? ……………………………………………………………………………………… 7. dürfen, dort, parken, man? ……………………………………………………………………………………… 8. Katja, sich treffen, wollen, nicht, mit dir ……………………………………………………………………………………… 9. du, ihm, helfen, doch, sollen ……………………………………………………………………………………… 10. wollen, wissen, du, wirklich, es? …………………………………………………………………………………….. 9. Wpisz czasowniki werden lub wissen we właściwej osobie i liczbie. 1. Mein Bruder …………………. Vater. 2. Wir …………………. nicht, wann er kommt. 3. Es …………………. dunkel. 4. …………………. du vielleicht das Passwort? 5. Frau am Steuer, das …………………. teuer. 6. Alle …………………., dass nach dem Winter der Frühling kommt. 7. Entschuldigung, …………………. Sie vielleicht, ob der Zug aus Frankfurt schon angekommen ist? 8. Dieses Bild …………………. immer wertvoller. 9. Andrea …………………. Lehrerin. 10. Das …………………. ich schon längst. www.WydawnictwoLingo.pl 13 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 1. 2. Präteritum (Imperfekt) Tworzenie czasu Präteritum (Imperfekt) Czas Präteritum (cz. przeszły prosty) czasowników słabych (regularnych) tworzy się przez dodanie do tematu czasownika poniższych końcówek osobowych: ich – te du – test er, sie, es – te wir – ten ihr – tet sie, Sie – ten ich du er sie es wir ihr sie Sie fragen fragte (pytałem) fragtest stellen stellte (stawiałem) stelltest legen legte (kładłem) legtest fragte fragten fragtet fragten stellte stellten stelltet stellten legte legten legtet legten W czasownikach, których temat kończy się na -t, -d, -chn, -ffn, -tm, między tematem a koń- cówką osobową umieszcza się -e. warten wartete (czekałem…) wartetest wartete ich du er sie es wir warteten ihr wartetet sie Sie warteten atmen atmete (oddychałem) atmetest zeichnen zeichnete (rysowałem) zeichnetest atmete atmeten atmetet atmeten zeichnete zeichneten zeichnetet zeichneten Czas Präteritum czasowników mocnych (nieregularnych) tworzymy wg innej zasady. Formy te są nieregularne i należy je zapamiętać (por. tabela „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych”). 14 Odmiana czasowników mocnych w czasie Präteritum: RoZdZIał 1 ich – -- (brak końcówki) du – st er, sie, es – -- (brak końcówki) wir – en ihr – t sie, Sie – en fahren – fuhr (forma geben – gab (forma Präteritum) Präteritum) fuhr (jechałem) fuhrst fuhr ich du er sie es wir fuhren ihr sie Sie fuhren fuhrt gab (dawałem) gabst gab gaben gabt gaben bleiben – blieb (forma Präteritum) blieb (zostawałem) bliebst blieb blieben bliebt blieben Jeżeli forma Präteritum czasowników mocnych kończy się na – ß lub – s, w drugiej os. l. poj. przed końcówką osobową pojawia się – e. Jeśli zaś forma Präteritum kończy się na – d lub – t, głoskę – e umieszcza się przed końcówką osobową w drugiej os. l. mn. essen– aß (forma Präteritum) ich aß (jadłem) du aßest er sie aß es wir aßen ihr aßt sie Sie aßen halten – hielt (forma Präteritum) hielt (trzymałem) hieltst hielt hielten hieltet hielten W przypadku czasowników rozdzielnie złożonych obowiązuje ta sama zasada co w czasie Präsens, tzn. przedrostek występuje na samym końcu zdania. Reguła ta dotyczy wszystkich grup czasowników – słabych, mocnych i mieszanych. Ich räumte mein Zimmer immer am Wochenende auf. (Sprzątałem mój pokój zawsze w weekend.) Sie gab zu viel Geld aus. (Ona wydawała za dużo pieniędzy.) Er brachte immer eine Schokolade mit. (Zawsze przynosił z sobą czekoladę.) www.WydawnictwoLingo.pl 15 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j (przyniosłem) kennen kannte (znałem) kanntest denken dachte (myślałem) dachtest Czas Präteritum najważniejszych czasowników mieszanych: bringen ich brachte du brachtest er sie brachte es wir brachten ihr brachtet sie Sie brachten kannten kanntet dachten dachtet kannten dachten kannte dachte nennen nannte (nazwałem) nanntest nannte nannten nanntet nannten wissen wusste (wiedziałem) wusstest wusste wussten wusstet wussten Czas Präteritum czasowników posiłkowych sein (być), haben (mieć), werden (stać się, zostać kimś): ich war, hatte, wurde du warst, hattest, wurdest er, sie, es war, hatte, wurde wir waren, hatten, wurden ihr wart, hattet, wurdet sie, Sie waren, hatten, wurden mögen (lubić) mochte mochtest durftest dürfen (mieć pozwolenie) können (móc, umieć) konnte konntest Czas Präteritum czasowników modalnych: ich durfte du er sie es wir durften ihr durftet sie Sie konnten konntet konnten durften konnte durfte mochte mochten mochtet mochten müssen (musieć) musste musstest sollen (mieć powinność) sollte solltest wollen (chcieć) wollte wolltest musste sollte wollte mussten musstet sollten solltet wollten wolltet mussten sollten wollten Zastosowanie Czas Präteritum używany jest: ƒƒ w relacjach, sprawozdaniach, opowiadaniach etc. opisujących zdarzenia z przeszłości. Wobec powyższego z czasem tym spotykamy się przede wszystkim w prasie, radiu, tele- wizji, jak również w literaturze. 16 RoZdZIał 1 Der Ministerpräsident eröffnete gestern den neu gebauten Stadtbahnhof. Kurz danach verließ er unsere Stadt und begab sich mit einem offiziellen Besuch in die USA. (Premier otworzył wczoraj nowo zbudowany dwo- rzec miejski. Krótko potem opuścił nasze miasto i udał się z oficjalną wizytą do USA.) Es lebte einmal ein großer König. Eines Tages hörte er von einem mächtigen Zauberer… (Pewnego razu żył sobie wielki król. Któregoś dnia usłyszał on o potężnym czarodzieju…) ƒƒ w języku potocznym w odniesieniu do czasowników modalnych oraz haben i sein. Wir konnten nicht kommen, wir hatten Besuch. (Nie mogliśmy przyjść, mieliśmy gości.) Sie waren gestern Abend im Kino. (Wczoraj wieczorem oni byli w kinie.) ƒƒ w odniesieniu do niektórych czasowników występujących często w konstrukcjach bezoko- licznikowych z zu. Do grupy tej należą m.in. drohen (grozić, zagrażać), pflegen (mieć w zwyczaju, lubić), scheinen (wydawać się). Die Terroristen drohten, alle Geiseln zu töten. (Terroryści grozili zabiciem wszystkich zakładników.) Der Kaiser pflegte nach dem Mittagessen ein Nickerchen zu machen. (Cesarz zwykł był drzemać po obiedzie.) Zapamiętaj! Präteritum – nazywany niekiedy skrótowo „czasem relacji” (dla odróżnienia od czasu Perfekt zwanego „czasem konwersacji” – por. rozdz. 1. 3.) – służy do opisywania ukończonych lub nieukończonych wydarzeń przeszłych. Stąd też sporą nieścisłością jest przedstawianie tego czasu jako „przeszłego niedokonanego”. Ćwiczenia 1. Wpisz podany w nawiasie czasownik we właściwej osobie i liczbie czasu Präteritum. 1. Er …………………… das Buch auf den Tisch. (legen) 2. Man …………………… Ordnung sehr schnell. (machen) 3. Sein Hund …………………… immer sehr laut. (bellen) 4. An der See …………………… wir gerne große Sandburgen. (bauen) 5. Ihre Schwester …………………… Landschaften am liebsten. (malen) 6. …………………… ihr jeden Tag? (wandern) www.WydawnictwoLingo.pl 17 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 7. …………………… du lange? (warten) 8. Der Läufer …………………… tief und langsam. (atmen) 9. Herr und Frau Kaufmann …………………… gestern Besuch. (haben) 10. Unser Lehrer …………………… oft schwierige Fragen. (stellen) 11. Sein ganzes Leben lang …………………… er Briefmarken. (sammeln) 12. In Manufakturen …………………… man hart und lange. (arbeiten) 13. Nur wenige …………………… gut. (verdienen) 14. Am Wochenende …………………… Ilona immer ihre ganze Wohnung …………………… . (aufräumen) 15. Wir …………………… keine Hilfe mehr. (brauchen) 2. Przyporządkuj formę Präteritum odpowiedniemu bezokolicznikowi. Nie korzystaj – o ile to możliwe – z tabeli „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych”. 1. schwamm 2. fror 3. biss 4. saß 5. wuchs 6. stieß 7. tat 8. schnitt 9. bot 10. log 11. bat 12. litt 13. ließ 14. goss 15. briet bieten sitzen wachsen stoßen lassen gießen frieren beißen bitten tun lügen schwimmen braten schneiden leiden 3. Wpisz podany w nawiasie czasownik we właściwej osobie i liczbie czasu Präteritum. W razie potrzeby skorzystaj z tabeli „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mie- szanych”. 1. Sie (l. poj.) …………………… unseren Kindern ein kleines Geschenk mit. (bringen) 2. Er …………………… sich schnell. (waschen) 3. Wie lange …………………… du von Frankfurt nach Berlin? (fahren) 4. Das …………………… ich nicht. (wissen) 18 RoZdZIał 1 5. Katja …………………… Briefe nicht besonders gern. (schreiben) 6. Diese Mannschaft ……………… immer in der ersten Pokalrunde. (verlieren) 7. Wir …………………… zumindest eine Woche bei unseren Eltern. (bleiben) 8. …………………… du schon beim Arzt? (sein) 9. …………………… ihr vielleicht Herrn Berg? (kennen) 10. Sie (l. mn.) …………………… Englisch wie gebürtige Engländer. (sprechen) 11. Monika …………………… sich mit ihm nicht besonders gern. (treffen) 12. Zuerst …………………… wir Kaffee, dann …………………… wir …………………… . (trinken, fernsehen) 13. Er …………………… uns nie …………………… . (einladen) 14. Die Konzerte ………………… immer Ende Juli ……………… . (stattfinden) 15. Was …………………… ihr davon? (halten) 4. Przekształć poniższe zdania napisane w czasie Präteritum na zdania w czasie Präsens. 1. Herr Kühn schlief immer sehr lange. ……………………………………………………………………………………… 2. Er stand zu spät auf. ……………………………………………………………………………………… 3. Dann aß er das Frühstück. ……………………………………………………………………………………… 4. Am Vormittag ging er immer in den Park. ……………………………………………………………………………………… 5. Im Park traf er sich mit seinen Bekannten. ……………………………………………………………………………………… 6. Immer wenn das Wetter gut war, spielten sie Schach. ……………………………………………………………………………………… 7. Am Nachmittag besuchte er seine ältere Schwester. ……………………………………………………………………………………… 8. Am Abend kamen oft seine Freunde zu ihm. ……………………………………………………………………………………… www.WydawnictwoLingo.pl 19 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 9. Sie unterhielten sich miteinander bis in die späte Nacht hinein. ……………………………………………………………………………………… 10. Erst nach Mitternacht legte er sich ins Bett. …………………………………………………………………………………….. 5. Uzupełnij odpowiednio zdania podanymi niżej formami Präteritum. behandelte, hatte (x 5), kam, packte, saß, stand, verließ, verstand, war (x 3), wollte 1. Ilonas Mann ……………………… nie Zeit für sie. 2. Er ……………………… immer sehr beschäftigt. 3. Klaus ……………………… jeden Tag etwas Wichtiges zu tun. 4. Man kann leicht erraten, dass Ilona unglücklich ……………………… . 5. Sie ……………………… allein zu Hause, weil sie kein eigenes Geld ……………………… . 6. Sie ……………………… auch nur wenige Freundinnen, weil Klaus immer unzufrieden ………………………, wenn jemand Ilona besuchen ……………………… 7. Eines Tages ……………………… Ilona mehr als genug davon. 8. Sie ……………………… alle ihre Sachen und ……………………… das Haus. 9. Als Klaus am späten Abend nach Hause ………………………, ……………………… das ganze Gebäude still und leer. 10. Erst jetzt ……………………… er, dass er seine Frau sehr schlecht ……………………… . 6. Wybierz właściwą możliwość. 1. Im 19. Jahrhundert ……………………… man jeden Tag sehr lange arbeiten. a. konntet b. musste c. sollt 2. Früher ……………………… Jugendliche schon im Alter von 16 Jahren den Führerschein machen. a. mussten b. kannten c. durften 3. Ich ……………………… euch gestern besuchen, leider ……………………… ich bis 20 Uhr im Büro sitzen. a. durfte musste b. wollte durfte c. wollte musste 20 RoZdZIał 1 4. Die Angestellten ……………………… nicht, wie groß die Verspätung tat- sächlich ……………………… . a. wusste wart b. wussten war c. wussten mochtet 5. Ich ……………………… ihn nicht leiden. a. konnte b. brauchte c. kannte 6. Die Kinder …………………… unbedingt in den Zoo, aber es …………………… sehr stark und wir ……………………… darauf verzichten. a. mochten regnete konnten b. wolltet regnete durften c. wollten regnete mussten 7. Wir ……………………… nur noch wenige Stunden, um endlich die Lösung zu finden. a. wussten b. brauchten c. brachten 8. Wir ……………………… uns gegenseitig nicht beleidigen. a. sollten b. brauchten c. wussten 9. Sie ……………………… dir helfen. b. wollte a. wollt c. wolltet 10. ……………………… er wirklich so früh rauchen? a. Durfte b. Sollte c. Musstet 1. 3. Perfekt Tworzenie czasu Perfekt Czas Perfekt (czas przeszły złożony) tworzymy przy pomocy czasowników posiłkowych haben lub sein oraz formy Partizip Perfekt (imiesłów czasu przeszłego) danego czasownika. W zdaniu Partizip Perfekt występuje na samym końcu. Ich habe gestern lange gearbeitet. (Wczoraj długo pracowałem.) Er ist ins Gebirge gefahren. (On pojechał w góry.) Gestern sind sie in die USA geflogen. (Wczoraj polecieli do USA.) Herr Hoffmann hat uns im September besucht. (Pan Hoffmann odwiedził nas we wrześniu.) Meine Eltern haben mir sehr geholfen. (Moi rodzice bardzo mi pomogli.) www.WydawnictwoLingo.pl 21 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j ƒƒ Czasownika posiłkowego sein używamy w odniesieniu do czasowników oznaczających ruch w pewnym kierunku, np.: gehen (iść), fahren (jechać), fliegen (lecieć), kommen (przyjść) itd. oraz zmianę stanu, np.: einschlafen (zasnąć), aufwachen (obudzić się), schmelzen (topnieć, roztapiać się). Istnieje też kilka wyjątków wymagających użycia w czasie Perfekt czasownika posiłkowego sein, np.: sein (być), bleiben (zostać), werden (stać się) i in. Um 6 Uhr sind wir endlich nach Hause gegangen. (O godzinie 6 poszliśmy wreszcie do domu.) Das Kind ist schnell eingeschlafen. (Dziecko prędko zasnęło.) Wie lange seid ihr in Hamburg geblieben? (Jak długo zostaliście w Hamburgu?) ƒƒ Czasownika posiłkowego haben używamy w pozostałych (niewymienionych wyżej) przy- padkach, czyli znacznie częściej. Was habt ihr gestern gemacht? (Co wczoraj porabialiście?) Ich habe 3 Stunden Karten gespielt. (3 godziny grałem w karty.) Claudia hat sich mit ihrem Freund getroffen. (Claudia spotkała się ze swoim chłopakiem.) Uwaga: Niektóre czasowniki mogą tworzyć czas Perfekt zarówno z sein, jak i haben. Zależy to od znaczenia, w jakim zostały użyte. Porównaj: Sie sind schon zum Flughafen gefahren. (Oni pojechali już na lotnisko.) Der Nachbar hat sie zum Flughafen gefahren. (Sąsiad zawiózł ich na lotnisko.) Das Wasser ist schnell gefroren.(Woda szybko zamarzła.) Gestern habe ich gefroren. (Zmarzłem wczoraj.) Formę Partizip Perfekt czasowników słabych (regularnych) tworzymy przez dodanie do tematu czasownika przedrostka ge- i końcówki -t (uwaga: znajdowanie tematu czasownika – patrz rozdz. 1. 1.). fragen – gefragt stellen – gestellt putzen – geputzt itd. machen – gemacht, legen – gelegt, Jeśli temat czasownika kończy się na -t, -d, -chn, -ffn, -tm, to między nim a końcówką -t umieszcza się -e. arbeiten – gearbeitet zeichnen – gezeichnet atmen – geatmet, öffnen – geöffnet itd. 22 RoZdZIał 1 Formy Partizip Perfekt czasowników mocnych (nieregularnych) oraz mieszanych należy zapamiętać (por. tabela „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych”). Partizip Perfekt czasowników mocnych otrzymuje zawsze końcówkę -en (wyjątek: tun – getan). fahren – gefahren finden – gefunden nehmen – genommen itd. bleiben – geblieben sprechen – gesprochen Partizip Perfekt czasowników mieszanych otrzymuje końcówkę -t. bringen – gebracht kennen – gekannt itd. denken – gedacht W czasownikach mocnych i mieszanych (podobnie jak w przypadku czasowników słabych) rolę przedrostka pełni ge-. kommen – gekommen bitten – gebeten treffen – getroffen wissen – gewusst itd. Nie otrzymują przedrostka ge- czasowniki słabe, mocne i mieszane rozpoczynające się od: be-,. emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver-, zer- oraz kończące się na -ieren. Również Partizip Perfekt czasowników nierozdzielnie złożonych i rozpoczynających się od: durch-, über-, um-, unter-, wider-, wieder- pozbawiony jest przedrostka ge-. bestellen – bestellt gehören – gehört zerbrechen – zerbrochen wiederholen – wiederholt misslingen – misslungen bekommen – bekommen erzählen – erzählt verstehen – verstanden durchdenken – durchdacht empfinden – empfunden fotografieren – fotografiert itd. W czasownikach rozdzielnie złożonych (słabych, mocnych i mieszanych) ge- umieszcza się między przedrostkiem właściwym a czasownikiem. anrufen – angerufen mitbringen – mitgebracht zumachen – zugemacht itd. Czasowniki modalne tworzą czas Perfekt regularnie, jeśli występują w zdaniu samodzielnie. Jeśli zaś towarzyszy im w zdaniu drugi czasownik, przyjmują one wówczas postać bezoko- licznika. W ten sam sposób zachowują się również lassen (kazać, pozwolić, zostawić), hören (słuchać, słyszeć) i sehen (patrzeć, widzieć). Ich habe gemusst. (Musiałem.) Das hat er nicht gewollt. (On tego nie chciał.) Wir haben das Fenster offen gelassen. (Zostawiliśmy otwarte okno.) Ale: Du hast nicht kommen müssen. (Nie musiałeś przychodzić.) Er hat den Chef sprechen wollen. (On chciał mówić z szefem.) www.WydawnictwoLingo.pl 23 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j Monika hat ihre Handtasche im Geschäft liegen lassen. (Monika zostawiła swoją torebkę /leżącą/ w sklepie.) Uwaga: czasowniki modalne występują w czasie Perfekt stosunkowo rzadko – patrz „Zastosowanie” w rozdz. 1. 2. Zastosowanie Czas Perfekt jest używany: ƒƒ w rozmowach, dyskusjach, dialogach etc. dotyczących sytuacji i zdarzeń z przeszłości. – Gestern hat uns Herr Kramer besucht. Wie immer hat er Geschenke für unsere Kinder mitgebracht. Wir haben bis in die späte Nacht hinein gesessen und mite- inander gesprochen. (Wczoraj odwiedził nas pan Kramer. Jak zawsze przyniósł prezenty dla naszych dzieci. Siedzieliśmy do późnej nocy i rozmawialiśmy.) – Und wann ist er nach Hause gegangen? (A kiedy on poszedł do domu?) – Erst gegen zwei Uhr. (Dopiero około drugiej.) ƒƒ w odniesieniu do zakończonej niedawno czynności przeszłej, której skutek lub znaczenie Wir alle sehen, dass sie schlecht geschlafen hat. (Wszyscy widzimy, że ona źle sięga w teraźniejszość. spała.) Gestern habe ich eine schwierige Klassenarbeit in Mathe geschrieben. Ich warte nun gespannt auf die Note. (Wczoraj pisałem trudną klasówkę z mate- matyki. Z niepokojem czekam teraz na ocenę.) ƒƒ niejednokrotnie w odniesieniu do czynności przyszłej dokonanej (por. też rozdz. 1. 6.). In einigen Jahren ist diese Gattung ausgestorben. (Za parę lat ten gatunek prze- stanie istnieć.) Wenn ich das alles gemacht habe, muss ich noch meiner Frau in der Küche hel- fen. (Jak już to wszystko zrobię, muszę jeszcze pomóc żonie w kuchni.) Zapamiętaj! Spośród trzech funkcjonujących w języku niemieckim czasów przeszłych Perfekt – jako „czas konwersacji” – jest stosowany najpowszechniej. Służy on do wyrażania i opisywania szero- ko rozumianej przeszłości, dlatego też nie należy go utożsamiać z tzw. czasem przeszłym dokonanym. 24 RoZdZIał 1 Ćwiczenia 1. Utwórz formy Partizip Perfekt poniższych czasowników. …………………………………… 1. danken …………………………………… 2. diskutieren 3. kosten …………………………………… …………………………………… 4. regnen …………………………………… 5. einkaufen 6. erreichen …………………………………… 7. wiederholen …………………………………… 8. üben …………………………………… …………………………………… 9. lernen 10. bestellen …………………………………… 11. aufräumen …………………………………… …………………………………… 12. gehören …………………………………… 13. bügeln …………………………………… 14. ausbilden 15. atmen …………………………………… 2. Przy każdej formie Partizip Perfekt wpisz odpowiedni bezokolicznik. Nie korzystaj – o ile to możliwe – z tabeli „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych”. …………………………………… 1. gestanden 2. getroffen …………………………………… 3. geschmolzen …………………………………… …………………………………… 4. geboten …………………………………… 5. gebeten 6. genossen …………………………………… …………………………………… 7. geschienen …………………………………… 8. gegriffen …………………………………… 9. gelitten 10. vergessen …………………………………… …………………………………… 11. gestrichen 12. gezogen …………………………………… 13. bekommen …………………………………… …………………………………… 14. gefallen 15. gewesen …………………………………… www.WydawnictwoLingo.pl 25 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 3. Przekształć poniższe zdania napisane w czasie Präsens na zdania w czasie Perfekt. Zwróć uwagę na odpowiedni czasownik posiłkowy. 1. Er legt die Zeitung auf den Tisch. ……………………………………………………………………………………… 2. Katja besucht uns am Samstag. ……………………………………………………………………………………… 3. Im Sommer reisen wir durch Europa. ……………………………………………………………………………………… 4. Der Student macht alle Fenster zu. ……………………………………………………………………………………… 5. Ich fotografiere alle Baudenkmäler. ……………………………………………………………………………………… 6. Sie stellen ihren neuen Schrank an die Wand im Wohnzimmer. ……………………………………………………………………………………… 7. Unser Opa sammelt Briefmarken aus aller Welt. ……………………………………………………………………………………… 8. Sie wandern immer gern. ……………………………………………………………………………………… 9. Die Kinder spielen Tischtennis. ……………………………………………………………………………………… 10. Besichtigt ihr das ganze Museum? …………………………………………………………………………………….. 4. Przekształć poniższe zdania napisane w czasie Präsens na zdania w czasie Perfekt. Zwróć uwagę na odpowiedni czasownik posiłkowy. W razie potrzeby skorzystaj z tabeli „Wykaz ważniejszych czasowników mocnych i mieszanych”. 1. Du isst doch zu viel. ……………………………………………………………………………………… 26 RoZdZIał 1 2. Der Briefträger bringt heute die nächsten Rechnungen. ……………………………………………………………………………………… 3. Am Samstag fliegen wir nach Madrid. ……………………………………………………………………………………… 4. Siehst du ihn oft? ……………………………………………………………………………………… 5. Sie bleiben in Salzburg nur 2 Tage. ……………………………………………………………………………………… 6. Darüber spricht er nie. ……………………………………………………………………………………… 7. Kennt ihr sie wirklich so gut? ……………………………………………………………………………………… 8. Der Zug hält in Mainz. ……………………………………………………………………………………… 9. Wann fängt der Film an? ……………………………………………………………………………………… 10. Herr Braun ruft seinen Kunden an. …………………………………………………………………………………….. 5. Z rozsypanych wyrazów zbuduj zdania w czasie Perfekt. Zwróć uwagę na użycie odpo- wiedniego czasownika posiłkowego oraz poprawność innych form gramatycznych (końcówki, rodzajniki etc.). 1. kaufen, die Eltern, ihr Kind, ein Geschenk ……………………………………………………………………………………… 2. mein Regenschirm, mitnehmen, ich ……………………………………………………………………………………… 3. sich verabschieden, die Gäste, von euch, wann? ……………………………………………………………………………………… www.WydawnictwoLingo.pl 27 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 4. sehr lange, miteinander, die Brüder, gestern, sich unterhalten ……………………………………………………………………………………… 5. so intensiv, denken, du, woran? ……………………………………………………………………………………… 6. der Opa, hängen, die Wand, das Bild, an ……………………………………………………………………………………… 7. der Zug, Katja, in, schon, einsteigen ……………………………………………………………………………………… 8. alle, empfangen, sehr herzlich, uns ……………………………………………………………………………………… 9. beginnen, wann, die Theateraufführung? ……………………………………………………………………………………… 10. an, ich, der Tisch, sitzen, zu lange …………………………………………………………………………………….. 6. Odpowiedz na pytania zgodnie z przykładem. Wann machst du deine Hausaufgaben? Ich habe meine Hausaufgaben schon gemacht. 1. Wann bereitest du dich auf das Examen vor? ……………………………………………………………………………………… 2. Wann schreibst du den Aufsatz? ……………………………………………………………………………………… 3. Wann liest du dieses interessante Buch? ……………………………………………………………………………………… 4. Wann besorgst du das Visum? ……………………………………………………………………………………… 28 RoZdZIał 1 5. Wann zieht Monika nach Münster um? ……………………………………………………………………………………… 6. Wann kommt Karl zurück? ……………………………………………………………………………………… 7. Wann verkaufen sie ihre alte Wohnung? ……………………………………………………………………………………… 8. Wann lässt du dein Auto reparieren? ……………………………………………………………………………………… 9. Wann lässt du den Hund impfen? ……………………………………………………………………………………… 10. Wann hörst du mit dem Rauchen auf? ……………………………………………………………………………………. 7. Przekształć zdania napisane w czasie Präteritum na zdania w czasie Perfekt i odwrotnie. 1. Gestern ging er zum Arzt. ……………………………………………………………………………………… 2. Früher habe ich ihn nicht gesehen. ……………………………………………………………………………………… 3. Martin zog schnell seinen besten Anzug an. ……………………………………………………………………………………… 4. Das haben wir nicht machen können. ……………………………………………………………………………………… 5. Die Kinder zeichneten schöne Bilder. ……………………………………………………………………………………… 6. Die Studenten haben die Aufgabe nicht gelöst. ……………………………………………………………………………………… 7. Das Handy fiel auf den Boden. ……………………………………………………………………………………… www.WydawnictwoLingo.pl 29 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 8. Der Kalender hat an der Wand gehangen. ……………………………………………………………………………………… 9. Die beiden verloren ihr ganzes Vermögen. ……………………………………………………………………………………… 10. Die Regierung hat sich endlich dafür entschieden. …………………………………………………………………………………….. 1. 4. Plusquamperfekt Tworzenie czasu Plusquamperfekt Czas Plusquamperfekt (czas zaprzeszły) tworzy się przy pomocy czasowników posiłkowych haben lub sein użytych w czasie Präteritum1 oraz formy Partizip Perfekt (budowa Partizip Perfekt – por. rozdz. 1. 3.) danego czasownika. Czasowników posiłkowych używa się na tych samych zasadach co w czasie Perfekt – patrz rozdz. 1. 3. Er hatte am Samstag lange geschlafen. (On spał w sobotę długo.) Herr und Frau Braun hatten uns am Wochenende besucht. (Pan i pani Braun odwiedzili nas w weekend.) Claudia war nach Paris geflogen. (Claudia poleciała do Paryża.) Wir waren am Samstag in den Park gegangen. (Poszliśmy w sobotę do parku.) Uwaga: Podobnie jak to miało miejsce w czasie Perfekt, czasowniki modalne tworzą Plusquamperfekt regularnie, jeśli występują w zdaniu samodzielnie. Jeśli zaś towarzyszy im w zdaniu drugi czasownik, przyjmują one wówczas postać bezokolicznika. Zasada ta dotyczy również czasowników lassen (kazać, pozwolić, zostawić), hören (słuchać, słyszeć) i sehen (patrzeć, widzieć). Er hatte gemusst. (On musiał.) Das hatten wir nicht gewollt. (Nie chcieliśmy tego.) Ich hatte das Fenster offen gelassen. (Zostawiłem otwarte okno.) Ale: Du hattest nicht kommen müssen. (Nie musiałeś przychodzić.) Wir hatten den Chef sprechen wollen. (Chcieliśmy mówić z szefem.) Karl hatte seine Brieftasche im Geschäft liegen lassen. (Karl zostawił swój portfel /leżący/ w sklepie.) 1 Odmiana czasowników haben i sein w czasie Präteritum – patrz rozdz. 1. 2. 30 RoZdZIał 1 Zastosowanie Czas Plusquamperfekt jest stosowany: ƒƒ w przypadku nierównoczesności zdarzeń z przeszłości. Przy pomocy Plusquamperfekt opisywane jest wydarzenie dawniejsze, późniejsze zaś przy pomocy Präteritum (czasami w tej roli może również wystąpić Perfekt). Z taką konfiguracją czasów możemy się spotkać m.in. w zdaniach czasowych ze spójnikiem nachdem (po tym jak) i – choć znacznie rza- dziej – w zdaniach wprowadzanych przez spójniki als (gdy), bevor (zanim), seitdem (od czasu gdy). Również w innych wypowiedziach może wystąpić opisywane przed chwilą zestawienie czasów. Nachdem Herr Schwarz nach Hause gekommen war, aß er zu Abend. (Po przyj- ściu do domu pan Schwarz zjadł kolację.) Der Bürgermeister begann seine Rede, nachdem alle eingeladenen Gäste Platz genommen hatten. (Burmistrz rozpoczął swoje przemówienie po tym, jak wszyscy zaproszeni goście zajęli swoje miejsca.) Als die Kinder ihre Hausaufgaben gemacht hatten, gingen sie ins Kino. (Gdy dzieci odrobiły swoje prace domowe, poszły do kina.) Bevor ich die Wohnung verließ, hatte ich das Licht ausgeschaltet. (Zanim wyszedłem z mieszkania, zgasiłem światło.) Seitdem Georg nach Brasilien geflogen war, schrieb er keinen Brief mehr. (Od czasu gdy Georg poleciał do Brazylii, nie napisał już żadnego listu.) Claudia konnte nicht nach Italien fliegen. In den letzten Monaten hatte sie zu wenig Geld verdient. (Claudia nie mogła polecieć do Włoch. W ostatnich miesiącach zarobiła zbyt mało pieniędzy.) dokładniej w rozdziale 3. 3. Tu podajemy tylko kilka przykładów. ƒƒ dla wyrażenia formy przeszłej trybu przypuszczającego. Zagadnienie to jest omówione Wenn wir im letzten Sommer Urlaub bekommen hätten, wären wir sicherlich nach Spanien gefahren. (Gdybyśmy w ostatnie lato dostali urlop, poje- chalibyśmy z pewnością do Hiszpanii.) Karl hätte uns gestern mitgenommen, wenn sein Auto nicht kaputt gewesen wäre. (Karl zabrałby nas wczoraj ze sobą, gdyby jego samochód nie był zepsuty.) Wenn er doch früher gekommen wäre! (Gdybyż on przyszedł wcześniej!) Zapamiętaj! Plusquamperfekt nie jest czasem występującym samodzielnie. Pojawia się właściwie tylko wówczas, gdy zachodzi potrzeba uwypuklenia nierównoczesności wydarzeń przeszłych. W związku z powyższym i wobec faktu, że Plusquamperfekt używany jest przede wszystkim w języku pisanym, zetkniemy się z nim znacznie rzadziej niż z dwoma omówionymi w poprzed- nich rozdziałach czasami przeszłymi. Pamiętać jednak należy, że reguły te nie dotyczą trybu przypuszczającego. www.WydawnictwoLingo.pl 31 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j Ćwiczenia 1. Napisz poniższe zdania w czasie Plusquamperfekt. 1. Wir malen die ganze Wohnung. ……………………………………………………………………………………… 2. Der Hund liegt unter dem Tisch. ……………………………………………………………………………………… 3. Der Wächter beobachtet den Fremden. ……………………………………………………………………………………… 4. Trinkt ihr kalten Tee? ……………………………………………………………………………………… 5. Das Auto fährt zu schnell. ……………………………………………………………………………………… 6. Sie brauchen mehr Zeit. ……………………………………………………………………………………… 7. Sie setzt das Kind auf den Stuhl. ……………………………………………………………………………………… 8. Das Kind schläft langsam ein. ……………………………………………………………………………………… 9. Verkaufst du dein Auto? ……………………………………………………………………………………… 10. Das weiß ich nicht. …………………………………………………………………………………….. 11. Sie sollen das tun. …………………………………………………………………………………….. 12. Wir haben zu wenig Zeit. ………………………………………………………………………………….…. 32 RoZdZIał 1 13. Seid ihr fertig? ……………………………………………………………………………….……. 14. Er kann dir helfen. ………………………………………………………………………………….…. 15. Müsst ihr auch am Samstag arbeiten? ………………………………………………………………………………….…. 2. Dokończ zdania zgodnie z przykładem. Heute nahm ich meinen Regenschirm mit. Gestern ……………………………… Gestern hatte ich meinen Regenschirm nicht mitgenommen. 1. Heute aß ich das Frühstück. Gestern ……………………………………………………………………………………… 2. Heute fuhr er vorschriftsmäßig. Gestern ……………………………………………………………………………………… 3. Heute schliefen wir gut. Gestern ……………………………………………………………………………………… 4. Heute kam der Chef pünktlich. Gestern ……………………………………………………………………………………… 5. Heute verhielt er sich mir gegenüber anständig. Gestern ……………………………………………………………………………………… 6. Heute arbeiteten wir kurz. Gestern ……………………………………………………………………………………… 7. Heute sahen sie lange fern. Gestern ……………………………………………………………………………………… 8. Heute machte Martin alle Hausaufgaben. Gestern ……………………………………………………………………………………… www.WydawnictwoLingo.pl 33 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 9. Heute schneite es nicht. Gestern ……………………………………………………………………………………… 10. Heute wollte unser Professor nicht diskutieren. Gestern ………………………………………………………………………………..…… 3. Uzupełnij zdania zgodnie z przykładem. Nachdem Rolf …………………………… (das Frühstück, essen), fuhr er zur Arbeit. Nachdem Rolf das Frühstück gegessen hatte, fuhr er zur Arbeit. 1. Nachdem …………………………………………… (der Film, beginnen), wurde es im Saal dunkel und still. 2. Nachdem der Ministerpräsident …………………………………………… (Paris, verlassen), begab er sich nach London. 3. Nachdem …………………………………………… (das Flugzeug, notlanden), evakuierte man alle Fluggäste. 4. Nachdem …………………………………………… (der Krieg, ausbrechen), zogen Tausende in Nachbarländer. 5. Nachdem der Kommunismus …………………………………………… (im Jahre 1989, fallen), waren zunächst alle glücklich und hoffnungsvoll. 6. Nachdem Martin …………………………………………… (sein Studium, abschließen), begann er nach einer Stelle zu suchen. 7. Nachdem wir …………………………………………… (in München, ankom- men), besuchten wir unsere Freunde. 8. Nachdem Horst …………………………………………… (der Führerschein, machen), kaufte er sich einen BMW. 9. Nachdem …………………………………………… (die Sonne, untergehen), wurde es kalt und feucht. 10. Nachdem der Junge …………………………………………… (alle Aufgaben, lösen), ging er Fußball spielen. 4. Wybierz właściwą możliwość. 1. Ich ……………………… auf der Geburtstagsparty von Monika. Sie ……………………… mich noch im vorigen Monat eingeladen. a. bin, hatte b. bin, habe c. war, hatte 34 RoZdZIał 1 2. Heute …………………… Klaus ziemlich müde. Gestern ……………………… er das Ende des Semesters gefeiert. a. ist, hatte b. war, hatte c. war, hattet 3. Nachdem Anna den Artikel übersetzt ………………………, ……………………… sie ihn der Redaktion. a. hatte, schickte b. hat, schickte c. hatte, schickt 4. Vorige Woche ……………………… Jens fast nichts ………………………, aber heute ……………………… er wirklich tadellos. a. hat, gemacht, arbeitete b. hatte, gemacht, arbeitet c. hatte, gemacht, arbeitete 5. Mein Computer ……………………… leider kaputt ………………………, deshalb ……………………… ich die Festplatte formatieren lassen. a. ist, gegangen, musste b. ging, –––, habe c. war, gegangen, musste 6. Bernd und Ilona ……………………… vor 2 Wochen die Stadt, in der sie ……………………… ……………………… . a. besuchten, studiert hatten b. besuchen, studiert hatten c. besuchten, studieren hatten 7. Ich ……………………… im Motel, das Andreas mir ……………………… ……………………… . a. übernachte, empfohlen b. übernachte, hatte empfehlen hat c. übernachtete, empfohlen hatte 8. Man ……………………… alle Handys ………………………, bevor die Verhandlungen ……………………… . a. hat, ausgeschaltet, begannen b. hatte, ausgeschaltet, c. hatte, ausgeschaltet, begonnen begannen 9. Als der Zug hinter der Kurve ……………………… ………………………, ……………………… wir langsam nach Hause. a. verschwunden hatte, b. verschwunden war, gingen c. verschwunden war, gehen gingen 10. Der Dieb ……………………… nicht, wo er seine Beute ……………………… ……………………… . a. sagte, versteckt hatte b. sagt, versteckt hatte c. sagte, verstecken hatte www.WydawnictwoLingo.pl 35 C z a s y w s t r o n i e c z y n n e j 5. Przekształć podkreślone części zdań zgodnie z przykładem. Nach dem Abendessen gingen die Gäste in den Konzertsaal. Nachdem die Gäste zu Abend gegessen hatte, gingen sie in den Konzertsaal. 1. Nach der Lösung des Problems konnte man den Bau fortsetzen. ……………………………………………………………………………………… 2. Nach Beginn der Vorstellung kam nur noch ein Zuschauer. ……………………………………………………………………………………… 3. Nach Bestehen des letzten Examens fuhr der Student zu seinen Eltern. ……………………………………………………………………………………… 4. Nach der genauen Untersuchung des Unfallort
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Niemiecki. Czasy. Repetytorium
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: