Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00070 007114 15351975 na godz. na dobę w sumie
Nieuczciwe praktyki na rynku bankowych usług konsumenckich - ebook/pdf
Nieuczciwe praktyki na rynku bankowych usług konsumenckich - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 204
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-2513-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> handel i gospodarka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zagadnienie nieuczciwych praktyk na rynku bankowych usług konsumenckich na tle usług finansowych mieści się w zakresie szeroko rozumianego prawa konsumenckiego. Tematyka ta jest niezwykle aktualna z uwagi na fakt wejścia w życie w grudniu 2007 r. ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, stanowiącej implementację dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym. Ustawa ta wzmacnia pozycję konsumenta na rynku i przewiduje dodatkowe rozwiązania w zakresie dochodzenia roszczeń konsumenckich, wynikających ze stosowania przez przedsiębiorców nieuczciwych praktyk rynkowych.

Książka prezentuje przykłady nieuczciwych praktyk rynkowych na rynku usług bankowych (w bankowym obrocie konsumenckim), w postaci:
- nieuczciwej i wprowadzającej w błąd reklamy usług bankowych,
- naruszania obowiązków informacyjnych przez banki jako praktyki wprowadzającej w błąd,
- nieuczciwych praktyk związanych z kodeksami dobrych praktyk.

Adresaci:
Publikacja skierowana jest do pracowników banków, prawników i konsumentów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział 1 PojęCIE I SPECyfIka USłUg baNkowyCh a IdEa oChRoNy koNSUmENTa 1.1. Pojęcie usług bankowych i bankowego obrotu konsumenckiego (bankowych umów konsumenckich) Usługi.bankowe.są.odmianą.usług.finansowych.i.stanowią.jeden.z.najważ- niejszych.obiektów.zainteresowania.prawa.konsumenckiego. W.prawie.polskim.sprecyzowano,.co.należy.rozumieć.pod.pojęciem. usługi. finansowej,. nie. podając. jednak. definicji. legalnej. tego. pojęcia6,. w.ustawie.z.dnia.16.kwietnia.2004.r..o.zmianie.ustawy.o.ochronie.niektó- rych.praw.konsumentów.oraz.odpowiedzialności.za.szkodę.wyrządzoną. przez.produkt.niebezpieczny7..W.art..16a.ust..1.och..kons..wskazano.przy- 6.Taka.definicja.zawarta.jest.w.dyrektywie.2002/65/EC,.według.której.usługa.fi- nansowa.oznacza.jakąkolwiek.bankową,.kredytową,.ubezpieczeniową,.inwestycyjną,. emerytalną.(rentową).lub.płatniczą.usługę.–.szerzej:.W..Srokosz.(w:).Prawo banko- we,.red..E..Fojcik-Mastalska,.Wrocław.2009,.s..224–22;.W..Srokosz,.Pojęcie usług finansowych w regulacjach prawnych Unii.Europejskiej,.Pr..Bank..2000,.nr.9. 7.Ustawą.z.dnia.16.kwietnia.2004.r..o.zmianie.ustawy.o.ochronie.niektórych.praw. konsumentów.oraz.odpowiedzialności.za.szkodę.wyrządzoną.przez.produkt.niebez- pieczny.(Dz..U..Nr.116,.poz..1204),.wprowadzono.nowy.rozdział.2a.pt..„Szczególne. przepisy. o.umowach. zawieranych. na. odległość. dotyczących. usług. finansowych”.. Ustawa.ta.do.polskiego.prawa.implementowała.postanowienia.dyrektywy.2002/65/WE. Parlamentu.Europejskiego.i.Rady.z.dnia.23.września.2002.r..dotycząca.sprzeda-. ży.konsumentom.usług.finansowych.na.odległość.oraz.zmieniająca.dyrektywę.Ra-. dy.90/619/EWG.oraz.dyrektywy.97/7/WE.i.9/27/WE.(Dz..Urz..UE.L.271,.s..16. z.9.10.2002)..Postanowienia.dyrektywy.omawiają:.P..Litwiński,.Dyrektywa o usługach finansowych na.odległość,.Pr..Bank..2003,.nr.1;.J..Pisuliński,.Usługi finansowe na odległość,.KPP.2003,.z..2;.E..Łętowska,.Europejskie prawo umów konsumenckich,. Warszawa.2004,.s..237–240;.a..Machowska,.Świadczenie usług finansowych na od- ległość na rzecz konsumentów,.Gazeta.Sądowa.2003,.nr.1;.M..Fabjańska,.P..Litwiń- ski,.Umowy zawierane na odległość dotyczące usług finansowych,.Pr..Bank..2004,. 22 ROZDZIaŁ.1 kładowy. katalog. usług. finansowych,. do. którego. zaliczono. czynności. bankowe,.umowy.kredytu.konsumenckiego,.czynności.ubezpieczeniowe. i.umowy.uczestnictwa.w.funduszach.inwestycyjnych..Wynika.stąd,.że.roz- dział.2a.och..kons..dotyczy.czynności.wymienionych.w.art..5.ust..1.i.2.pr..bank.,. czyli.czynności.bankowych.sensu stricto.(ust..1).i.czynności.bankowych.sensu largo.(ust..2)..Czynności.te.zostały.przez.ustawę.o.ochronie.konsumentów. uznane.za.usługi.finansowe.(a.więc.usługi.bankowe). aby. dokonać. prawidłowej. interpretacji. pojęcia. usług. bankowych,. konieczne.jest.odniesienie.się.do.pojęcia.usług.finansowych..Kluczowe. znacznie.w.tym.zakresie.ma.dyrektywa.2002/65/EC,.według.której.usługa. finansowa.oznacza.jakąkolwiek.bankową,.kredytową,.ubezpieczeniową,. inwestycyjną,.emerytalną.(rentową).lub.płatniczą.usługę9.oraz.kodyfiku- jąca.wspólnotowe.prawo.bankowe.dyrektywa.2006/4/WE10..W.najbardziej. ogólnym.i.generalnym.ujęciu.usługami.finansowymi.(w.tym.bankowymi). są.określone.rodzaje.aktywności.instytucji.finansowych.(tj..instytucji.kre- dytowych,. ubezpieczeniowych,. inwestycyjnych. i.płatniczych). na. rynku. usług.finansowych11..aktywność.(czynność).zostanie.zakwalifikowana.jako. usługa. finansowa,. gdy. będzie. można. ją. uznać. za. usługę. w.rozumieniu. prawa.Unii.oraz.gdy.będzie.miała.charakter.bankowy,.kredytowy,.ubez- pieczeniowy,.emerytalny,.inwestycyjny.lub.płatniczy. W.polskim.porządku.prawnym.nie.ma.legalnej.definicji.pojęcia.usług. bankowych,. próby. określenia. podejmowane. są. w.doktrynie. w.oparciu. o.postanowienia.wspólnotowych.dyrektyw12..Definiując.usługę.bankową. należy. wskazać,. że. jest. to. usługa. świadczona. przez. banki,. (nie. można. nr.10;.F..Grzegorczyk,.Implementacja dyrektywy 2002/65/WE do krajowych porządków prawnych.(w:).Ochrona konsumenta usług finansowych,.red..B..Gnela,.Warszawa. 2007,.s..92.i.n. . Szerzej. na. temat. czynności. bankowych,. ich. pojęcia,. istoty. i.zakresu. zob.:. W..Srokosz.(w:).Prawo bankowe…,.red..E..Fojcik-Mastalska;.W..Srokosz,.Czynności bankowe zastrzeżone dla banków,. Bydgoszcz–Wrocław. 2003;. I.. Ciepiela,. Pojęcie czynności bankowych w regulacjach polskiego prawa bankowego,. GSP. 2007,. t.. 16,. s..554.i.n.;.a..Zalcewicz,.Czynności bankowe – zasadniczy przedmiot działania banku, Zeszyty.Naukowe.US.nr.460. 9.W..Srokosz.(w:).Prawo bankowe…,.red..E..Fojcik-Mastalska,.s..196.. 10.Patrz.załącznik.I.do.dyrektywy.2006/4/WE.Parlamentu.Europejskiego.i.Rady. z.dnia.z.dnia.14.czerwca.2006.r..w.sprawie.podejmowania.i.prowadzenia.działalności. przez.instytucje.kredytowe.(Dz..Urz..UE.L.177,.s..1.z.30.06.2006).. 11.W..Srokosz.(w:) Prawo bankowe…,.red..E..Fojcik-Mastalska,.s..197. 12.Ibidem,.s..19–199.. POJęCIE.I.SPECyFIKa.USŁUG.BaNKOWyCH.a.IDEa.OCHRONy.KONSUMENTa 23 tutaj.jednak.zastosować.tylko.kryterium.podmiotowego,.gdyż.usługi.ban- kowe.świadczone.są.również.przez.inne.podmioty13),.zarówno.klientom. indywidualnym.(konsumentom),.jak.i.wszystkim.innym.podmiotom.go- spodarczym.w.sposób.tradycyjny.(w.oddziale.banku).lub.w.sposób.bardziej. nowoczesny,.np.:.drogą.elektroniczną.lub.przez.telefon14. Według.koncepcji.marketingowej.usługi.bankowe,.podobnie.jak.dobra. materialne,.są.produktem.marketingowym,.czyli.są.czymś,.co.można.za- oferować.klientowi.na.rynku,.a.ich.powodzenie.zależy.od.sposobu.zaspo- kojenia.potrzeb.konkretnej.grupy.konsumentów..Definiowane.mogą.być. również.jako.pewna.korzyść.dla.nabywcy,.za.którą.de facto.pełną.opłatę. ponosi.odbiorca.danej.usługi15..W.większości.przypadków.usługa.banko- wa.przybiera.formę.umowy.zawartej.przez.klienta.z.bankiem.oraz.jest. wykonywana.na.życzenie.oraz.rachunek.konsumenta. Usługi.bankowe.należą.do.szczególnie.skomplikowanej.kategorii.usług.. Do.ich.cech.charakterystycznych.można.zaliczyć.przede.wszystkim:.nie- materialność,.niejednorodność.(zróżnicowanie.ze.względu.na.znaczący. udział.personelu.w.procesie.sprzedaży),.abstrakcyjny.charakter.(pojawia. się.problem.wyjaśnienia.konsumentowi.znaczenia.danej.usługi),.rozłoże- nie. w.czasie. konsumpcji. (bardzo. często. konsumpcja. usług. bankowych. rozłożona.jest.w.czasie,.jako.przykład.można.podać.kredyt.hipoteczny,. którego.skutki.odczuwane.są.długo.po.zawarciu.umowy,.czyli.faktycznym. wykonaniu.usługi),.oraz.duże.ryzyko.ekonomiczne16. Usługi.oferowane.przez.banki.można.klasyfikować.według.co.najmniej. kilku.przykładowych.kryteriów,.m.in.: 1). kryterium.klasyczne.–.podział.na.usługi.kredytowe,.depozytowe,.roz- liczeniowe,.dodatkowe17; 2). kryterium.z.punktu.widzenia.klienta.oraz.podziału.czynności.banko- wych.–.podział.na.usługi.finansujące.(polegają.na.zwiększeniu.środków. płatniczych.klientów),.depozytowe,.związane.z.obsługą.obrotu.płatni- czego,.usługi.pozostałe1; 13.W..Srokosz,.Pojęcie usług finansowych…,.s..0.i.n.. 14.S..Flejterski,.a..Panasiuk,.J..Perenc,.G..Rosa.(red.),.Współczesna ekonomika usług,.Warszawa.200,.s..330. 15.M..Pluta-Olearnik,.Marketing usług bankowych,.Warszawa.1999,.s..91,.205.. 16.S..Flejterski,.a..Panasiuk,.J..Perenc,.G..Rosa.(red.),.Współczesna…,.s..334. 17.Por..M..Pluta-Olearnik,.Marketing…,.s..62. 1.W.L..Jaworski,.Bankowość – podstawowe zagadnienia,.Warszawa.1995,.s..0–1.. 24 ROZDZIaŁ.1 3). kryterium.podmiotowe.–.podział.na.usługi.skierowane.do.klienta.in- dywidualnego,.usługi.skierowane.do.klienta.instytucjonalnego. Pomimo.różnorakich.klasyfikacji.niezmienny.pozostaje.fakt,.że.rynek. usług.bankowych.charakteryzuje.bardzo.duże.zróżnicowanie,.w.zależno- ści.od.różnorodnych.kryteriów,.możliwości.technologicznych.oraz.specy- ficznych.preferencji.poszczególnych.segmentów.klientów19..Z.tego.względu. usługi.bankowe.należą.do.jednej.z.najbardziej.skomplikowanych.grup.usług. oferowanych.na.rynku..Stwarzają.niezmiernie.dużo.trudności.i.niejasności. potencjalnym.konsumentom.oraz.budzą.wiele.kontrowersji.. W.doktrynie.nie.budzi.już.wątpliwości,.że.istnieją.podstawy.do.odróż- nienia.konsumenckiego.i.pozakonsumenckiego.bankowego.obrotu.umow- nego,.wobec.stworzenia.ogólnej.definicji.konsumenta.w.art..221.k.c..Współ- czesnemu.prawu.cywilnemu.nie.jest.obca.idea.ochrony.konsumenta.jako. słabszej.strony.stosunku.prawnego.(ze.względów.ekonomicznych,.organi- zacyjnych,.doświadczenia,.umiejętności),.czego.przejawem.jest.regulacja. protekcjonistyczna.w.celu.zapobiegania.naruszeniom.jego.interesów.. Stało.się.to.podstawą.do.wyodrębnienia.szczególnego.reżimu.prawne- go.umów.konsumenckich20.(także.w.obrocie.bankowym)..Konsumencki. status.partnera.banku.będzie.miał.decydujące.znaczenie.dla.rozstrzygnię- cia.różnych.zagadnień.(przesłanek.wiązania.partnera.banku.wzorcami. umownymi,.sposobu.interpretacji.niejednoznacznych.postanowień.wzor- ców.umownych,.konsekwencji.posługiwania.się.niedozwolonymi.klauzu- lami.umownymi.we.wzorcach.umownych.itp.),.rozszerzonych.obowiązków. informacyjnych,. ograniczeń. w.zakresie. swobody. kształtowania. treści. umów,.stosowania.praktyk.naruszających.zbiorowe.interesy.konsumentów. oraz.nieuczciwych.praktyk.rynkowych. Usługi. finansowe. charakteryzują. się. wyraźnie. zwiększonym. (w. po- równaniu.z.innymi.usługami).ryzykiem.ekonomicznym.grożącym.konsu- mentowi,.które.rozłożone.jest.między.stronami.nierównomiernie..Dzieje. się.tak.ze.względu.na.cechy.usług.finansowych:.m.in..nieporównywalnie. 19.S..Flejterski,.Dywersyfikacja struktury sektora i przedsiębiorstwa bankowego – ge- neza, efektywność, konsekwencje,.Szczecin.199,.s..112.. 20.W.doktrynie.nie.budzi.to.już.wątpliwości,.że.istnieją.podstawy.do.odróżnienia. konsumenckiego.i.pozakonsumenckiego.bankowego.obrotu.umownego,.skoro.stwo- rzona. została. ogólna. definicja. konsumenta. w.art..221. k.c.,. zgodnie. z.którym. za. konsumenta.uważa.się.osobę.fizyczną,.dokonującą.czynności.prawnej.niezwiązanej. bezpośrednio.z.jej.działalnością.gospodarczą.lub.zawodową. POJęCIE.I.SPECyFIKa.USŁUG.BaNKOWyCH.a.IDEa.OCHRONy.KONSUMENTa 25 wielki.stopień.trudności.w.przełamaniu.deficytu.informacji.i.transparen- tności..Zagrożeniem.dla.interesów.konsumenta.są.m.in.:.manipulowanie. informacją. o.stopie. procentowej. (problem. zmiennego. i.nadmiernego. oprocentowania),.skala.obciążeń.dotyczących.udzielanego.kredytu.i.innych. usług.(problem.odpłatności.za.usługi.bankowe.–.opłaty.i.prowizje),.nie- uzasadnione.trudności.lub.obciążenia.przy.wycofywaniu.się.konsumenta. z.umowy,.usługi.świadczone.drogą.elektroniczną.czy.też.uprzywilejowana. pozycja. banku. jako. wierzyciela.. Usługi. bankowe. stanowiące. odmianę. usług.finansowych.cechują.się.większym.ryzykiem.niż.jakiekolwiek.inne. transakcje.konsumenckie.(jako.powiązane.z.przepływem.kapitału.oraz. z.płatnościami.stanowiącymi.cześć.procesu.mobilizowania.i.alokacji.za- sobów.finansowych)..Wiążą.się.one.z.pozyskiwaniem.środków.pieniężnych. oraz.ich.oferowaniem.różnorakim.podmiotom.działającym.na.rynku21,.co. oznacza,.że.dla.przeciętnego.konsumenta.zrozumienie.dokonanej.trans- akcji.finansowej.staje.się.znacznie.trudniejsze,.a.niekiedy.nawet.niemoż- liwe..Podkreślić.należy.fakt,.iż.dokonana.transakcja.wiąże.się.przeważnie. z.obciążeniem.ekonomicznym.słabszej.strony.kontraktu..Dlatego.też.każ- da.decyzja.podejmowana.w.sferze.usług.finansowych.przez.konsumenta. powinna.być.podjęta.w.warunkach.pełnego.zrozumienia.sytuacji,.zarów- no.w.sferze.warunków,.jak.i.ewentualnych.konsekwencji.(niekiedy.pod- jęcie.jednej.błędnej.decyzji.wystarczy,.by.jej.konsekwencje.odczuwać.do. końca.życia)..Stąd.też.niezwykle.doniosłe.jest.prawidłowe.wypełnianie. obowiązków.informacyjnych.przez.banki.poprzez.podanie.pełnej.infor- macji,.w.sposób.niewprowadzający.w.błąd.lub.mogący.wprowadzić.w.błąd.. Z.perspektywy. ochrony. konsumenta. istotna. jest. bez. wątpienia. także. jasność.i.przejrzystość.regulacji.dotyczących.obowiązków.informacyjnych. nakładanych. na. banki. wobec. klientów,. zwłaszcza. konsumentów,. gdyż. sprzyja.to.należytej.ich.realizacji,.a.także.umożliwia.konsumentom.spra- wowanie.kontroli.nad.tym,.czy.banki.należycie.realizują.obowiązki.wzglę- dem.nich..Prawna.regulacja.bankowych.stosunków.umownych.jest.obec- nie.bardzo.obszerna.i.stale.ulega.poszerzaniu.z.przedmiotowego.punktu. widzenia,.obejmując.m.in..nowe.typy.umów.bankowych.a.także.regulację. bankowych.stosunków.konsumenckich..Dominuje.tutaj.regulacja.ustawo- wa,.choć.ogromną.rolę.w.dziedzinie.bankowych.stosunków.umownych. odgrywają. wzorce. umowne,. które. w.obrocie. konsumenckim. stają. się. 21.Usługi i procedury bankowe, red..E..Bogacka-Kisiel,.Wrocław.2002,.s..11. 26 ROZDZIaŁ.1 źródłem.zagrożeń.poprzez.narzucanie.krzywdzących.postanowień.umow- nych.w.postaci.niedozwolonych.klauzul.umownych22. Biorąc.pod.uwagę.trudność.regulacji.prawnych.dotyczących.działal- ności. usługowej. banków,. konsument. będzie. zawsze. występował. jako. strona. słabsza.. Jego. pozycja. jest. uwarunkowana. wieloma. czynnikami,. m.in..niejasnością.przekazywanych.informacji.(a.nawet.deficytem.infor- macji).oraz.powszechnym.stosowaniem.wzorców.umownych,.co.powodu- je.traktowanie.klientów.jako.jednorodnej.grupy,.nieuwzględniające.ani. ich.indywidualnych.potrzeb,.ani.możliwości. 1.2. ochrona prawna konsumenta w obrocie bankowym Zgodnie.z.art..221.k.c.,.konsument.to.osoba.fizyczna,.która.dokonuje.czyn- ności.prawnej.bezpośrednio.niezwiązanej.z.jej.działalnością.gospodarczą. lub.zawodową23..Na.gruncie.ustawy.o.przeciwdziałaniu.nieuczciwym.prak- 22.Nie.jest.to.jednak.przedmiotem.niniejszego.opracowania.i.z.uwagi.na.ograni- czone.jego.ramy.problematyka.nie.będzie.szerzej.poruszana..Szerzej.na.ten.temat. wzorców.umownych,.ich.roli.w.praktyce.bankowej.i.zagrożeń.z.nimi.związanych.patrz. m.in.:. M..Skory,. Klauzule. abuzywne – zastosowanie przepisów Dyrektywy 93/13 w Polsce i wybranych krajach Unii Europejskiej (Niemcy, Anglia, Francja, Czechy,. Słowacja, Węgry),. UOKiK,. Warszawa. 2007,. s..12–16;. K.. Kruszewska-Sobczyk,. M..Sobczyk,. Niedozwolone klauzule w umowach. zawieranych przez konsumenta,.. R..Pr..2004,.nr.4,.s..109–123;.a..Świstak.(w:).Nieuczciwe klauzule w.prawie umów konsumenckich,.red..E..Łętowska,.K..Osajda,.Warszawa.2005,.s..34.i.n..I..Wesołow- ska,.Niedozwolone postanowienia umowne.(w:).Standardy wspólnotowe w polskim prawie ochrony konsumenta,. red.. C.. Banasiński,. Warszawa. 2004;. E..Rutkowska,. Ochrona konsumenta.usług bankowych przed nieuczciwymi klauzulami umownymi w świetle ostatniej nowelizacji kodeksu cywilnego,.Pr..Bank..2000,.nr.9;.J..Pisuliński,. Niedozwolone klauzule umowne w obrocie bankowym na wybranych przykładach,.. Pr..Bank..2005,.nr.6;.E..Rutkowska,.Niedozwolone klauzule umowne w bankowym obrocie konsumenckim,. Pr.. Bank.. 2002,. nr.7/;. E..Rutkowska,. Bankowe wzorce. umowne,.Warszawa.2002,.s..13–3.i.literatura.tam.powoływana;.M..Bednarek,.Wzor- ce umów w prawie polskim,.Warszawa.2005.. 23.Treść.art..art..221.k.c..oraz.fakt.zamieszczenia.go.jako.definicji.normatywnej. w.części.ogólnej.k.c..wśród.przepisów.odnoszących.się.do.osób.fizycznych.wskazuje. jednoznacznie,.że.za.konsumenta.uważa.się.tylko.osobę.fizyczną..Szerzej.na.temat. pojęcia.konsumenta,.zakresu.tego.pojęcia.oraz.obrotu.konsumenckiego.patrz.m.in.. S..Koroluk,.Nowa definicja konsumenta w k.c. – propozycje interpretacji,.R..Pr..2003,. nr.3;.K..Kańska,.Pojęcie konsumenta w kodeksie cywilnym na tle tendencji europejskich,.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nieuczciwe praktyki na rynku bankowych usług konsumenckich
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: