Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00159 007266 13267781 na godz. na dobę w sumie
Nobel z ekonomii 1969-2011 - ebook/pdf
Nobel z ekonomii 1969-2011 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 256
Wydawca: Key Text Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-87251-03-1 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> ekonomia, biznes, finanse
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Analiza dorobku laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych stanowi nie tylko okazję do poznania ich osiągnięć, lecz także umożliwia wzbogacenie własnej wiedzy ekonomicznej. Daje bezpośredni kontakt z rezultatami pracy naukowej ocenionymi szczególnie wysoko jako propozycje rozwiązań najbardziej istotnych zagadnień gospodarczych. Wyróżnienia Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk trafiają bowiem do ludzi wybitnych. Wielu z nich uzyskało wyniki będące kamieniami milowymi w rozwoju tej dyscypliny naukowej.

Publikacja składa się z czterech części. Rozpoczyna ją przedstawienie genezy i zasad przyznawania Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. W głównej części książki zostały omówione sylwetki, poglądy i najważniejsze publikacje sześćdziesięciu trzech laureatów nagrody (od 1969 do 2011 roku). Na końcu pracy podano, jakie szczegółowe obszary nauk ekonomicznych i ośrodki naukowe zostały wyróżnione i kto może okazać się kolejnym noblistą.

Leszek J. Jasiński: dyrektor Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN i pracownik Wydziału Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej, jest autorem następujących książek:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk Analiza dorobku laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych stanowi nie tylko okazję do poznania ich osią- gnięć, lecz także umożliwia wzbogacenie własnej wiedzy eko- nomicznej. Daje bezpośredni kontakt z rezultatami pracy naukowej ocenionymi szczególnie wysoko jako propozycje roz- wiązań najbardziej istotnych zagadnień gospodarczych. Wy- różnienia Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk trafiają bo- wiem do ludzi wybitnych. Wielu z nich uzyskało wyniki będące kamieniami milowymi w rozwoju tej dyscypliny naukowej. Niniejsza publikacja składa się z czterech części. Rozpo- czyna ją przedstawienie genezy i zasad przyznawania Nagro- dy Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. W głównej części książki zostały omówione sylwetki, poglądy i najważniejsze pu- blikacje sześćdziesięciu trzech laureatów nagrody (od 1969 do 2011 roku). Na końcu pracy podano, jakie szczegółowe obszary nauk ekonomicznych i ośrodki naukowe zostały wyróżnione i kto może okazać się kolejnym noblistą. 1 L e s z e k J e r z y J a s i ń s k i (1994), Leszek J. Jasiński, dyrektor Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN i pracownik Wydziału Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej, jest autorem następujących książek: Stosunki ekonomiczne z zagranicą w PRL • • Analiza integracji. Przygotowania do członkostwa Polski w Unii Europejskiej (1998), Polska polityka kursowa w warunkach umacniania się syste- • mu rynkowego 1990–1998 (1999), • Integracja regionalna w warunkach globalizacji gospodarki światowej (2000), Spójność ekonomiczna regionów Polski na tle krajów Unii Eu- • ropejskiej (2005), Podstawy funkcjonowania gospodarki światowej • Myślenie perspektywiczne. Uwarunkowania badania przy- • szłości typu foresight (2007), Bliżej centrum czy na peryferiach? Polskie kontakty gospodar- • cze z zagranicą w XX wieku (2011). (2007), N o b e l z e k o n o m i i 1 9 6 9 – 2 0 1 1 www.keytext.com.pl Wydawnictwo Key Text nobel 2 inna.indd 1 2012-02-03 16:07:31 Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk Wydawnictwo Key Text Wydawnictwo Key Text Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Małgorzata Bednarkiewicz © Copyright by Wydawnictwo Key Text ISBN: 978-83-87251-03-1 Warszawa 2013 Wydawnictwo Key Text sp. z o. o. ul. Sokołowska 9, lok. 410, 01-142 Warszawa tel. 22 632 11 36, faks wew. 212 www.keytext.com.pl wydawnictwo@keytext.com.pl Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 I. Alfred Nobel i nagroda jego imienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 II. Zasady przyznawania Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych . 15 III. Zdobywcy Nagrody Nobla i ich poglądy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1969 Ragnar Frisch, Jan Tinbergen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 1970 Paul A. Samuelson . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 1971 Simon Kuznets. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 1972 Kenneth J. Arrow, John R. Hicks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 1973 Wassily Leontief . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 1974 Friedrich A. von Hayek, Gunnar K. Myrdal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 1975 Leonid Kantorowicz, Tjalling C. Koopmans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 1976 Milton Friedman . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 1977 James E. Meade, Bertil Ohlin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 1978 Herbert A. Simon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 1979 Arthur Lewis, Theodore W. Schultz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 1980 Lawrence R. Klein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 1981 James Tobin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 1982 George J. Stigler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 1983 Gerard Debreu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 1984 Richard Stone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 1985 Franco Modigliani . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 1986 James M. Buchanan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 1987 Robert Solow . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 1988 Maurice Allais . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 1989 Trygve Haavelmo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 1990 Harry M. Markowitz, Merton H. Miller, William F. Sharpe . . . . . . . . 123 1991 Ronald H. Coase . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 1992 Gary S. Becker . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 1993 Robert W. Fogel, Douglass C. North . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 1994 John C. Harsanyi, John F. Nash Jr., Reinhard Selten . . . . . . . . . . . . . . 135 1995 Robert E. Lucas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 1996 James A. Mirrlees, William Vickrey . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 1997 Robert C. Merton, Myron S. Scholes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 1998 Amartya Kumar Sen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 1999 Mundell . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 2000 James J. Heckman, Daniel L. McFadden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Robert A. 6 Nobel z ekonomii 2001 George A. Akerlof, A. Michael Spence, Joseph E. Stiglitz . . . . . . . . . 170 2002 Daniel Kahneman, Vernon L. Smith . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 2003 Robert F. Engle III, Clive W.J. Granger . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 2004 Finn E. Kydland, Edward C. Prescott . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 2005 Robert J. Aumann, Thomas C. Schelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 2006 Edmund S. Phelps . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 2007 Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin, Roger B. Myerson . . . . . . . . . . . . . . 196 2008 Paul Krugman. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 2009 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 2010 . . 215 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 2011 IV. Kierunki badań ekonomicznych reprezentowane przez laureatów nagrody. 231 Literatura wykorzystana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 Indeks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Elinor Ostrom, Oliver E. Williamson Peter A. Diamond, Dale T. Mortensen, Christopher A. Pissarides Thomas J. Sargent, Christofer A. Sims Wstęp 7 Wstęp Nagroda Banku Szwecji w dziedzinie nauk ekonomicznych dla uczczenia pamięci Alfreda Nobla, jak brzmi pełna nazwa Nagrody Nobla w ekonomii, jest najbardziej prestiżowym wyróżnieniem, jakie może spotkać ekonomistę. Analiza dorobku laureatów tej nagrody stanowi okazję nie tylko do poznania osiągnięć znajdujących tak wysoką formę międzynarodowego uznania, rodzi także możliwość wzbogacenia własnej, ogólnej wiedzy ekonomicznej. Przyj- rzenie się pracom noblistów daje bezpośredni kontakt z rezultatami pracy naukowej ocenionymi szczególnie wysoko jako propozycje rozwiązania naj- bardziej istotnych zagadnień gospodarczych. Zapewne nie wszyscy autorzy najważniejszych osiągnięć w dziedzinie ekonomii zostali uhonorowani przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk, jej wyróżnienia trafiają jednak do lu- dzi wybitnych i często bardzo znanych, posuwających wiedzę o gospodarce znacząco naprzód. Wielu z tych ludzi uzyskało wyniki będące kamieniami milowymi w rozwoju tej dyscypliny naukowej. Praca rozpoczyna się od przedstawienia genezy Nagrody Nobla i zasad jej przyznawania w dziedzinie nauk ekonomicznych. Następnie, w głównej czę- ści książki omówiono sylwetki poszczególnych laureatów i ich poglądy. W części końcowej analizowane są decyzje Szwedzkiej Akademii en bloc, ze wskazaniem szczegółowych obszarów nauk ekonomicznych i naukowych ośrodków, wyróżnionych w tak wysoki sposób. Ostatni fragment książki sta- nowi swego rodzaju podsumowanie prezentacji poglądów noblistów zawarte w części trzeciej. Przedkładana Czytelnikowi książka jest „zarysem poglądów” omówio- nych w formie skrótowej i często niestety niepozbawionych uproszczeń. Peł- na prezentacja dorobku ponad sześćdziesięciu wybitnych naukowców jest jednak zadaniem niezwykle trudnym ze względu na rozległość i złożoność tematu. O tym, jak bardzo skomplikowane są prace niektórych noblistów, daje wyobrażenie opisywany model równowagi ogólnej Arrowa-Debreu. Na dodatek rezultaty naukowe laureatów stanowią nierzadko połączenie trady- cyjnie rozumianej ekonomii, matematyki, psychologii i socjologii. Także sa- mi zdobywcy nagrody z punktu widzenia wykształcenia i sposobu uprawia- nia pracy naukowej wykraczali poza granice wąsko rozumianej ekonomii, a może i szeroko definiowanych nauk ekonomicznych. Tym noblistom, których subiektywnie uznano za szczególnie ważnych dla rozwoju ekonomii, poświęcono w książce więcej miejsca. Nie opisuje się 8 Nobel z ekonomii bliżej metod ilościowych, do rozwoju których przyczynili się zdobywcy Na- grody Nobla, zajęłoby to bowiem zbyt wiele miejsca i byłoby niepotrzebne wobec istnienia na ten temat literatury specjalistycznej. Za niezbędne uzna- no wprowadzenie do tekstu elementów matematyki, bez czego opis poglą- dów niektórych noblistów stałby się nadmiernie ogólny i pozbawiony precy- zji. Obok wzorów matematycznych starano się zamieszczać opisową prezen- tację problemu, aby w ten sposób ułatwić lekturę wszystkim Czytelnikom. Niniejsza praca odwołuje się wielokrotnie do ekonomii keynesowskiej, ponieważ zdobywcy Nagrody Nobla często uprawiali swą działalność nauko- wą jako wyraźni zwolennicy lub przeciwnicy tego nurtu myślenia ekono- micznego, uważanego za najbardziej wpływowy w XX wieku. Sam John Maynard Keynes, zmarły w 1946 roku, nagrody nie zdobył i z tego powodu nie poświęcono mu osobnego rozdziału. Pośrednia rekonstrukcja jego poglą- dów ekonomicznych na podstawie tej pracy, znowu w formie „zarysu”, wyda- je się realna i potrzebna. Napisanie tej książki było niezwykle ciekawym i bardzo kształcącym spotkaniem z wielkimi osiągnięciami współczesnej myśli ekonomicznej. Wcześniej miałem okazję do bezpośredniego kontaktu z pięcioma noblista- mi: Robertem Aumannem, Garym Beckerem, Leonidem Kantorowiczem, Lawrence’em Kleinem i Robertem Mundellem. Nie zamierzam przekonywać Czytelnika do poglądów żadnego z omawianych tu ekonomistów, które skąd- inąd okazują się ze sobą niezgodne. Moim celem była jedynie ich prezentacja, pozwalająca Czytelnikowi wyrobić sobie w omawianych kwestiach własne zdanie. Jeżeli pojawia się w jakimś miejscu ocena osobista, została ona w tym charakterze wyraźnie oznaczona. Książka ta nie powstałaby, gdyby nie inicjatywa z końca lat dziewięćdzie- siątych profesora Włodzimierza Kamińskiego. Podjął on kroki, by zorgani- zować w bibliotece Warszawskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej im. Edwarda Wiszniewskiego zbiór prac laureatów ekonomicznej Nagrody Nobla. Dzięki jego wieloletnim staraniom powstała w tej uczelni jedyna taka w Polsce ko- lekcja tekstów w językach oryginalnych i w tłumaczeniu na język polski. Przy tej okazji okazało się, że duże polskie biblioteki posiadają znikome zbiory prac niektórych noblistów w języku oryginalnym, można też było stwierdzić, że publikacji sporej grupy noblistów nie tłumaczono na język polski. Kolekcję w WWSE uzupełniają książki i artykuły w języku polskim na temat zdobyw- ców Nagrody Nobla. Częste kontakty z profesorem Kamińskim w Warszawskiej Wyższej Szkole Ekonomicznej stały się inspiracją do napisania w 2001 roku książki Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii 1969–2000. Zarys poglądów laureatów. Wydała ją WWSE. Niniejsza praca stanowi rozszerzoną wersję tej publikacji, objętość pracy powiększyła się o ponad jedną czwartą. Zostali w niej omówieni kolejni nowi nobliści, wprowadzono pewne zmiany i uzupełnienia. Opis osiągnięć tych ekonomistów–noblistów w języku polskim, pozwa- lający na poznanie ich oryginalnego dorobku w sposób pośredni, trzeba Wstęp 9 uznać za ograniczony. W Polsce pojawiły się cztery wartościowe publikacje tego rodzaju. Praca zbiorowa przygotowana pod koniec lat osiemdziesiątych w Szkole Głównej Planowania i Statystyki pod redakcją profesora Zbigniewa Matkowskiego traktuje o nagrodach przyznanych do 1987 roku1. Jest to opis bez matematyki i wykresów. Na wiosnę 2001 roku profesor Włodzimierz Ka- miński opublikował książkę poświęconą wybranym dwudziestu książkom napisanym przez noblistów2. Przedstawia w niej swe refleksje po ich lektu- rze, prezentuje też noty o poszczególnych noblistach. W 2004 roku ukazało się nowe rozszerzone wydanie tej książki. Również w 2001 roku pojawił się w księgarniach leksykon Wydawnictwa Naukowego PWN ze zwięzłą infor- macją o noblistach ze wszystkich dziedzin, nie tylko z ekonomii3. Wreszcie w tym samym czasie została opublikowana nieduża książka profesora Toma- sza Gruszeckiego4. Kończąc wstęp, chciałbym podziękować profesorowi Włodzimierzowi Kamińskiemu za współpracę i inspirację. Wyrażam też wdzięczność Cen- trum Europejskiemu Natolin, z którym pozostaję związany od lat, za możli- wość łatwego i szybkiego dostępu do informacji ekonomicznej, bez czego praca ta przyjęłaby postać znacznie skromniejszą. Leszek Jerzy Jasiński 1 Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, red. Z. Matkowski, PWN, Warszawa 1991. Rok wcześniej publikacja ta, opisująca 24 ekonomistów, była wydawana przez SGPiS w serii „Monografie i Opracowania”. 2 W. Kamiński, Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii (1969–2000). Moje im- presje i fascynacje, Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2001, wydanie roz- szerzone 2004. 3 Nagrody Nobla, red. B. Tarnowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001. 4 T. Gruszecki, Nagrody Nobla w ekonomii, Verba, Lublin 2001. Wstęp 11 I Alfred Nobel i nagroda jego imienia Alfred Nobel urodził się w Sztokholmie w 1833 roku w rodzinie o dużych tradycjach technicznych. Jego ojciec Immanuel był wynalazcą miny mor- skiej, odmiany tokarki i producentem materiałów wybuchowych; w ślady oj- ca poszedł syn. Kiedy ojciec prowadził interesy w Rosji, młody Alfred studiował w tym kraju chemię. Bankructwo przedsięwzięcia spowodowało powrót Alfreda do Szwecji, gdzie skoncentrował się na technologiach produkcji materiałów wy- buchowych. W fabryce Alfreda Nobla podczas wytwarzania nitrogliceryny doszło do wybuchu, w którym poniósł śmierć jego brat i kilku pracowników. Skłoniło to Alfreda do poszukiwania materiału wybuchowego bardziej bez- piecznego – okazał się nim dynamit. Łącznie Nobel zdobył ponad trzysta pięćdziesiąt patentów oraz utworzył firmy i laboratoria w ponad dwudziestu krajach. Victor Hugo nazwał go „najbogatszym wagabundą Europy”. W ostat- nich latach życia kierował przedsiębiorstwem Bofors, które zaczął przekształ- cać z niedużych zakładów metalowych, wytwarzających wyroby o małym stopniu przetworzenia, w nowoczesną, znaną na świecie fabrykę armat i wy- robów chemicznych. Alfred Nobel zgromadził spory majątek, żył samotnie i bywał traktowany przez otoczenie jako wytwórca środków niosących śmierć i zniszczenie. Nie był żonaty, nie miał dzieci. Łączył w sobie cechy naukowca–odkrywcy, prze- mysłowca dążącego do sukcesu w długim okresie oraz osoby zainteresowanej problemami społecznymi i utrzymaniem pokoju na świecie. Uważał, że wy- nalazek dynamitu i innego groźnego materiału wybuchowego, balistytu, po- winien odstraszać polityków i narody od rozpoczynania wojen. Był miłośni- kiem literatury, pisał wiersze, jest autorem dramatu Nemezis o Beatrice Cen- ci5. Inicjatywa nagradzania osób legitymujących się wybitnymi osiągnięciami 5 Tragedia została wydrukowana w chwili, gdy Nobel umierał. Zaraz po jego śmierci cały nakład, poza trzema egzemplarzami, został zniszczony. Utwór został wydrukowany ponownie w Szwecji w 2003 roku. Tekst oceniano jako skandaliczny i bluźnierczy. Zasady przyznawania Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych 15 II Zasady przyznawania Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych Po raz pierwszy Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii przyznano w 1969 ro- ku, a ustanowiono ją w roku poprzednim. W ten sposób ekonomia znalazła się obok pięciu szczególnie ważnych obszarów ludzkiej aktywności, trzech nauk ścisłych i dwóch dziedzin działalności pozanaukowej. Niewątpliwie zwiększyło to rangę wiedzy o gospodarce. W jej przypadku, inaczej niż w dziedzinach pozostałych, nagroda nie jest finansowana przez Fundację Nobla, ale przez szwedzki bank centralny, Sveriges Riksbank, który sfinan- sował ją po raz pierwszy w trzystulecie swego istnienia. Selekcja kandydatów do nagrody w dziedzinie ekonomii przypomina procedurę stosowaną w innych dyscyplinach. Każdego roku Królewska Szwedzka Akademia Nauk otrzymuje od dwustu do trzystu nominacji, wska- zujących zwykle ponad sto osób, przy czym nie są rozpatrywane nominacje nadsyłane przez osoby lub instytucje niezaproszone do udziału w procedu- rze. Tak zwanymi kwalifikowanymi podmiotami nominującymi (qualified nominators) są: krajowi i zagraniczni członkowie Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk, członkowie Komitetu Wyboru Nagrody w Dziedzinie Eko- nomii, laureaci Nagrody z lat poprzednich, profesorowie nauk ekonomicz- nych uniwersytetów i kolegiów w Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwe- cji, naukowcy zajmujący wysokie stanowiska na sześciu uniwersytetach i ko- legiach w różnych krajach wybranych w danym roku przez Akademię oraz inni naukowcy uznani przez Akademię za odpowiednich, by zgłaszać trafne kandydatury. Komitet Wyboru Nagrody w Dziedzinie Ekonomii działa w ramach Aka- demii i liczy od pięciu do ośmiu członków, aktualnie sześciu oraz czterech członków stowarzyszonych. Zleca on wykonanie opinii o najpoważniejszych kandydatach. Przygotowują je eksperci szwedzcy i zagraniczni. Na tej pod- Zdobywcy Nagrody Nobla i ich poglądy 23 III Zdobywcy Nagrody Nobla i ich poglądy W trzeciej, głównej części książki są przedstawione najważniejsze dokonania naukowe ekonomistów uhonorowanych Nagrodą Nobla. Opisano, czym się zajmowali, co stanowi ich oryginalny wkład w rozwój nauk ekonomicznych, w jaki sposób odnosili się do poglądów i ocen już istniejących oraz co po la- tach tworzy ich trwały udział w dostępnej nam dzisiaj wiedzy ekonomicznej. Mniej miejsca zajmuje pozanaukowa aktywność noblistów, w przypadku niektórych z nich równie intensywna jak praca naukowa. Kolejne osoby są opisane zgodnie z kolejnością otrzymania wyróżnienia. Prezentację laureatów rozpoczyna naszkicowanie ich życiorysów i wy- mienienie najważniejszych publikacji, głównie książkowych. Dorobek laure- atów przedstawiony jest przede wszystkim drogą zestawienia napisanych przez nich książek, chociaż w odniesieniu do kilku późniejszych zdobywców nagrody metoda ta okazuje się mało odpowiednia. Są oni autorami przede wszystkim artykułów, a ich publikacje książkowe, czasem nieliczne, okazują się pracami zbiorowymi, w których zamieścili krótkie teksty. Dzisiaj często nowe idee są prezentowane w formie krótkich tekstów; natomiast po wypo- wiedź długą, jaką jest książka, zawierającą z reguły opis wyników wielu bada- czy, sięga się rzadziej niż dawniej. Obok listy książek podano także wybrane artykuły noblistów; pełne przedstawienie tej części ich dorobku byłoby trud- ne i zajęłoby zbyt wiele miejsca. Pisany dorobek niektórych noblistów może wydawać się nieduży z per- spektywy oczekiwań stawianych w Polsce pracownikom naukowym, zwłasz- cza przed ich awansowaniem. Niekiedy wręcz – widziany w kategoriach ilo- ściowych – jawi się jako skromny. W spisach publikacji zamieszczonych na własnych stronach internetowych wielu opisywanych naukowców miejsce eksponowane zajmują working papers, w naszym kraju traktowane ciągle ja- ko materiał mniej ważny niż książki i artykuły. Po krótkiej prezentacji dorobku omówiono poglądy i główne dokonania ekonomiczne laureatów. Tworzą one zasadniczy temat tej części książki. Oprócz zagadnień wskazanych w sentencji towarzyszącej ogłoszeniu decyzji 1969 Ragnar Frisch, Jan Tinbergen 27 1 9 6 9 Ragnar Frisch NoRWegIA Uniwersytet w Oslo Jan Tinbergen HolANdIA Holenderska Szkoła Ekonomii Nagroda za opracowanie i zastosowanie modeli dynamicznych dla potrzeb analizy procesów gospodarczych Pierwsi nobliści przeszli do historii jako pionierzy współczesnych badań bieżą- cego i przyszłego stanu gospodarki, budując przy tej okazji podstawy ekonome- trii. Norweg Ragnar Frisch (1895–1973) był wychowankiem, a później wykładow- cą, Uniwersytetu w Oslo. Studiował we Francji, Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Włoszech. Politycznie związał się z lewicą społeczną, po- zostając gorliwym chrześcijaninem. Jego główne prace to: Statistical Conflu- ence Analysis by Means of Complete Regression Systems (1943), Planning for India (1960), Theory of Production (1965), Maxima and Minima (1966), Eco- nomic Planning Studies: A Collection of Essays (1976). Swej aktywności nie ograniczał do ekonomii: zajmował się także pszczelarstwem i złotnictwem – pochodził z rodziny o silnej tradycji jubilerskiej. Być może pozostałby w kręgu zawodu swoich przodków, gdyby nie decyzja o rozpoczęciu studiów ekonomicznych, uznanych przez jego rodziców za „najkrótsze i najłatwiej- sze”14. Holender Jan Tinbergen (1903–1994). Jego brat Niko zdobył Nagrodę No- bla w dziedzinie psychologii i medycyny, inny brat Luuk został znanym or- 14 W. Kamiński, Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii (1969–2000). Moje im- presje i fascynacje, Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2001, wydanie roz- szerzone 2004, s. 176. 56 Nobel z ekonomii 1 9 7 4 Friedrich A. von Hayek WIelKA BRyTANIA gunnar K. Myrdal SZWecJA Nagroda za pionierskie prace w teorii pieniądza i wahań cyklicznych oraz za pogłębioną analizę współzależności zjawisk ekonomicznych, społecznych i instytucjonalnych Myrdal i von Hayek reprezentowali przeciwstawne sobie poglądy w kwestii ro- li państwa w gospodarce, pierwszy z nich dopuszczał jego interwencję w pro- cesy rynkowe, drugi był temu całkowicie przeciwny. Friedrich August von Hayek żył w latach 1899–1992. Urodził się w Wiedniu w rodzinie o tradycjach naukowych. Wyszedł z głośnej na początku XX wie- ku austriackiej szkoły w ekonomii, do 1931 roku był dyrektorem Austriackie- go Instytutu Badań Ekonomicznych. Następnie wykładał w London School of Economics, od 1950 roku w Chicago University i od 1964 roku na uniwer- sytecie we Fryburgu Bryzgowijskim w Niemczech. Uważany jest za ważnego współtwórcę głośnej szkoły ekonomicznej z Chicago. Uzyskanie Nagrody Nobla bardzo przyczyniło się do umocnienia jego pozycji jako głównej po- staci wśród liberałów. Był nie tylko ekonomistą, ale także filozofem i myśli- cielem społecznym. Z jego bogatego dorobku wymienimy następujące książ- ki: Monetary Theory and Trade Cycle (1929), Prices and Production (1931), The Pure Theory of Capital (1941), Road to Serfdom (1944), Individualism and Economic Order (1948), Konstytucja wolności (1961, tłumaczenie polskie 2006), Studies in Philosophy, Politics and Economics (1967), Law, Legislation and Liberty (trzy tomy pochodzące z lat 1973–1979), Denationalisation of Money (1976), New Studies in Philosophy, Politics, Economics and the History of Ideas (1978), Zgubna pycha. O błędach socjalizmu (1988, tłumaczenie pol- 1984 Richard Stone 1 9 8 4 103 Richard Stone WIelKA BRyTANIA Cambridge University Nagroda za decydujący wkład do rozwoju systemu rachunków narodowych i dzięki temu znaczące udoskonalenie podstawy dla empirycznych analiz ekonomicznych Z rezultatów pracy Stone’a, pozwalających na zbudowanie całościowego obrazu zjawisk gospodarczych, korzysta obecnie, przynajmniej w sposób pośredni, każdy ekonomista analizujący bieżący ogólny stan gospodarki i politykę ekono- miczną. Sir John Richard Nicholas Stone żył w latach 1913–1991. Był absolwentem uniwersytetu w Cambridge, z którym później związał swoją karierę naukową. W okresie II wojny światowej pracował w sekcji statystycznej Office of the War Cabinet, co dla osiągniętych przez niego wyników naukowych miało duże znaczenie. Do jego najbardziej znanych książek należą: National Income and Expenditure (1944, napisana wspólnie z J. Meade’em, noblistą z 1977 ro- ku), The Role of Measurement in Economics (1951), Measurement of Consu- mers’ Expenditures and Behaviour in the United States (1954, napisana razem z D.A. Rowe) i Aspects of Economic and Social Modelling (1981). Wymieńmy także głośny artykuł Linear Expenditure Systems and Demand Analysis („Economic Journal” 1954). Richard Stone przeszedł do historii jako twórca systemu rachunków na- rodowych w jego ostatecznej, znanej nam dzisiaj formie, która szybko stała się podstawowym instrumentem analiz makroekonomicznych. Na powsta- nie tego systemu, obok innych ekonomistów niewyróżnionych przez Szwedz- ką Akademię, mieli znaczny wpływ nobliści Ragnar Frisch i Simon Kuznets. Bez systemu rachunków narodowych, czyniącego możliwym ustalenie, jakie zjawiska zachodzą w gospodarce w makroskali, nie istniałaby współczesna ekonomia teoretyczna i powszechnie przyjęte w praktyce metody analizy i oceny aktualnego stanu gospodarki. Pracę nad ewidencją zjawisk gospodarczych Stone rozpoczął podczas II wojny światowej. Razem ze zdobywcą Nagrody Nobla z 1977 roku, Jame- sem Meade’em, został asystentem Johna M. Keynesa. Autor przełomowej 1994 John C. Harsanyi, John F. Nash Jr., Reinhard Selten 135 1 9 9 4 John c. Harsanyi USA University of California John F. Nash Jr. USA Princeton University Reinhard Selten NIeMcy Rheinische Friedrich-Wilhelms Universitaet Nagroda za pionierskie prace w dziedzinie analizy równowagi w teorii gier niezespołowych Nash zdefiniował równowagę w grze wieloosobowej, stan w pewnym sensie zadowalający dla wszystkich jej uczestników, Selten rozszerzył to pojęcie na przypadek ujęcia dynamicznego, Harsanyi opisywał grę z niepełną infor- macją. John C. Harsanyi urodził się na Węgrzech w 1920 roku. Związał się naukowo z University of California w Berkeley. Zmarł w 2000 roku. W jego dorobku pozycją szczególnie znaczącą są artykuły z lat 1967–1968 pod wspólnym ty- tułem Games with Incomplete Information Played by Bayesian Players, za- mieszczone w Management Science. Matematyk z uniwersytetu w Princeton, John F. Nash, urodził się w 1928 ro- ku. Jego wielkim osiągnięciem była praca doktorska z dziedziny matematyki z 1950 roku Noncooperative Games, rok później opublikował pod tym samym tytułem artykuł w „Annals of Mathematics”. Jest on bohaterem głośnego filmu z 2001 roku „Piękny umysł” w reżyserii Rona Howarda o matematyku walczą- 182 Nobel z ekonomii 2 0 0 4 Finn e. Kydland NoRWegIA Carnegie Mellon University, University of California edward c. Prescott USA Arizona State University, Federal Reserve Bank of Minneapolis Nagroda za wkład do dynamicznej makroekonomii: badanie zgodności w czasie polityki ekonomicznej i badanie czynników rozstrzygających o przebiegu cyklu koniunkturalnego opisana przez noblistów zgodność w czasie działań podejmowanych w ramach polityki makroekonomicznej ma zasadnicze znaczenie dla jej skuteczności. Ky- dland i Prescott stwierdzili także, że o przebiegu cyklu koniunkturalnego, wy- rażającego się we fluktuacjach poziomu produkcji i zatrudnienia, decydują lo- sowe zmiany produktywności. Wyniki te pozostały nie bez wpływu na prak- tyczne projektowanie polityki makroekonomicznej. F.E. Kydland urodził się w 1943 roku w Norwegii w rolniczym dystrykcie Jæren, stanowiącym część obszaru Rogaland, centrum norweskiego przemy- słu petrochemicznego. Rogaland wskazuje się jako miejsce o najniższym bez- robociu na świecie, co daje dobrą rekomendację ekonomistom pochodzącym z tego terenu. Zainteresowania ekonomią i matematyką rozbudził w sobie, pracując w młodym wieku jako księgowy w gospodarstwie mlecznym swego kolegi. Ukończył Norwegian School of Economics. W wieku trzydziestu lat uzyskał doktorat na Carnegie Mellon University, następnie przeniósł się na uczelnię norweską, skąd w 1978 roku powrócił na uniwersytet amerykański. Pracował także na University of California. Interesuje się bluesem, piłką noż- ną, chętnie jeździ motocyklem, uczestniczył w biegach maratońskich. E.C. Prescott urodził się w 1940 roku w Glen Falls w stanie Nowy Jork. W 1967 roku napisał pracę doktorską na Carnegie Mellon University. Na tej uczelni w Graduate School of Industrial Administration (obecnej Tepper 224 Nobel z ekonomii 2 0 1 1 Thomas J. Sargent USA New York University christofer A. Sims USA Princeton University Nagroda za ich prace empiryczne na temat przyczyn i efektów w makroekonomii Zawarta w dołączonej do decyzji o Nagrodzie Nobla sentencja, „za ich badania empiryczne nad przyczynami i efektami w makroekonomii”, wskazuje wspól- ny mianownik dokonań obu ekonomistów. Ich osiągnięcia, pomimo przypad- ków bezpośredniej współpracy, okazują się w znacznej mierze rozdzielne. Naj- ważniejszym wynikiem Sargenta jest rozwinięcie i rozpropagowanie teorii racjonalnych oczekiwań. Zgodnie z nią, podmioty gospodarcze, a więc przed- siębiorstwa i gospodarstwa domowe, budując swój obraz przyszłości, wykorzy- stują wszystkie dostępne informacje i szybko uczą się na własnych, popełnio- nych w przeszłości błędach przy formułowaniu ocen. oznacza to łatwość szybkiego dostosowania się tych podmiotów do zmian w polityce gospodar- czej, a to powoduje jej pełną lub częściową nieskuteczność. Sims zyskał uzna- nie jako autor ekonometrycznych modeli autoregresji wektorowej. Na jej grun- cie kształtowanie się w danym okresie wartości zmiennej poddanej analizie tłumaczą jedynie jej wartości w okresach minionych, a nie, jak czyni się to w równaniach strukturalnych, inne zmienne, zewnętrzne w stosunku do wy- stępujących w danym badaniu. obaj ekonomiści opisywali problem przyczyn i efektów zjawisk makroekonomicznych w wyraźnie odmienny sposób. Thomas J. Sargent urodził się w 1943 roku w Pasadenie w stanie Kalifornia. Studiował na University of California, gdzie uzyskał stopień Bachelor of Arts, oraz w Harvadzie, gdzie obronił doktorat. Po latach jako przyczynę swojego zainteresowania się ekonomią podawał poszukiwanie przyczyn bankructwa swoich dziadków w okresie wielkiego kryzysu. Jeden z nich kierował kamie- Kierunki badań ekonomicznych reprezentowane przez laureatów nagrody 231 IV Kierunki badań ekonomicznych przez laureatów nagrody reprezentowane Wyróżnienie noblowskie jest przyznawane za wybitne osiągnięcia w dziedzi- nie nauk ekonomicznych, a zatem na szerokim polu zagadnień badawczych, obejmującym ekonomię sensu stricto i dyscypliny pokrewne. Warto przeana- lizować, jakie obszary badawcze zostały przy tej okazji wskazane przez Kró- lewską Szwedzką Akademię Nauk. Będziemy rozpatrywać przede wszystkim pięć podstawowych działów: teorię równowagi ogólnej, pozostałą część mikroekonomii, makroekonomię, metody analizy ekonomicznej oraz badania interdyscyplinarne205. Teorię równowagi ogólnej warto wyodrębnić raz, dlatego że stanowi ona specyficz- ny i w dużym stopniu odrębny temat analiz rynku, dwa, ponieważ przez pe- wien czas nagrody w tej dziedzinie były przyznawane stosunkowo często. W ostatnich latach liczba laureatów zajmujących się tym zagadnieniem nie rośnie. W dużym przybliżeniu wolno stwierdzić, że częstotliwość wyróżnia- nia przedstawicieli tych pięciu dziedzin okazała się do tej pory jednakowa, byłoby trudno dowodzić, że w decyzjach Szwedzkiej Akademii ujawniła się wyraźna asymetria tematyczna. Dokonamy obecnie krótkiego przeglądu obszarów badawczych poszcze- gólnych noblistów, mając świadomość tego, że zaklasyfikowanie niektórych naukowców tylko do jednej ze wskazanych wyżej dziedzin stanowi uprosz- czenie. Wśród reprezentantów pierwszego obszaru, teorii równowagi ogólnej, znalazła się niemała grupa ekonomistów. Stało się tak, mimo że poszukiwa- 205 Nieco inną klasyfikacje zastosował J. Nowicki, Współczesna światowa myśl ekono- miczna. Próba syntezy wkładu laureatów Nagrody Nobla, Laureaci Nagrody Nobla w dzie- dzinie ekonomii, op. cit., s. 21–32. Literatura wykorzystana bez prac zdobywców Nagrody Nobla 245 literatura wykorzystana bez prac zdobywców Nagrody Nobla Balassa B., The Purchasing Power Parity Doctrine, „Journal of Political Economy” 1964. Bannock G., Baxter R.E., Davis E., The Penguin Dictionary of Economics, Penguin, London 1998. Barber W.J., A History of Economic Thought, Penguin, London 1985. Barro R., Grilli V., European Macroeconometrics, Macmillan, London 1994. Barro R., Nic świętego. Ekonomiczne idee na nowe Millenium, CeDeWu, Warszawa 2003. Bartkowiak R., Historia myśli ekonomicznej, PWE, Warszawa 2003. Bartosik K., Handel międzynarodowy a zatrudnienie i płace. Teoria i polskie doświadczenia, INE PAN, Warszawa 2006. Belka M., Doktryna ekonomiczno-społeczna Miltona Friedmana, PWN, Warszawa 1986. Belka M., Reaganomika: sukces czy porażka, INE PAN, Ossolineum, Wrocław–Warszawa 1991. Black J., Oxford Dictionary of Economics, Oxford University Press, Oxford 1997. Brakman S., Garretsen H., van Marrewijk C., van Witteloostuijn A., Nations and Firms in the Global Economy. An Introduction to International Economics and Business, Cambridge University Press, Cambridge 2006. Bremond J., Salort M.-M., Leksykon wybitnych ekonomistów, PWN, Warszawa 1997. Briscoe S., Interpreting the Economy. An Essential Guide to Economic Statistics, Penguin, London Burda M., Wyplosz C., Makroekonomia. Podręcznik europejski, PWE, Warszawa 1995. Carbaugh J., International Economics, South-Western, Mason 2002. Cleaver T., Economics. The Basics, Routledge, New York 2005. Dasgupta P., Economics. A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford 2007. De Grauwe P., Unia walutowa, PWE, Warszawa 2003. Dębski W., Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe 2000. PWN, Warszawa 2001. 1984. Diamond P., A Search-Equilibrium Approach to the Micro Foundations of Macroeconomics, MIT Press Domański S.R., Kapitał ludzki i wzrost gospodarczy, PWN, Warszawa 1993. Domaszewicz R., Finanse w gospodarce rynkowej, Akademia Ekonomiczna, Kraków 1991. Dzielski M., Bóg, wolność, własność, OMP, Kraków 2001. Economics. Making Sense of the Modern Economy, red. P. Lane, „The Economist”, London 1999. Ekonometria współczesna, red. M. Osińska, „Dom Organizatora”, Toruń 2007. Fores M., Management: Science or Activity, w: Introducing Management, red. P. Lawrence, K. Elliott, Penguin, London 1985. Friedman T.L., Lexus i drzewo oliwne. Zrozumieć globalizację, Rebis, Poznań 2001. Fulcher J., Capitalism. A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford 2004. 246 Nobel z ekonomii Gaertner M., Macroeconomics, Prentice Hall, Harlow 2003. Galbraith J.K., Ekonomia w perspektywie. Krytyka historyczna, PWE, Warszawa 1991. Gruszecki T., Nagrody Nobla w ekonomii, Verba, Lublin 2001. Haas F., Tamirisa N., Euro Area Policies, INE PAN, Warszawa 2008. Hall R.E., Taylor J.B., Makroekonomia, PWN, Warszawa 2000. Hardin G., The Tragedy of the Commons, Science 162, 1968. Heibroner R.L., Wielcy ekonomiści. Życie, czasy, idee, PWE, Warszawa 1993. Jasiński L.J., Problem obecności monetaryzmu w polskiej polityce pieniężnej, „Bank i Kredyt”, kwiecień Jasiński L.J., Nobel ‘91. Ronald Coase, czyli nowe rozumienie kosztu społecznego, „Życie Gospodarcze”, Jasiński L.J., Analiza integracji. Przygotowania do członkostwa Polski w Unii Europejskiej, Ziggurat, Jasiński L.J., Polska polityka kursowa w okresie umacniania się systemu rynkowego 1990–1998, wyda- nie II, Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2000. Jasiński L.J., Integracja regionalna w warunkach globalizacji gospodarki światowej, Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2000. Jasiński L.J., Konsensus waszyngtoński jako formuła rozwoju gospodarczego, „Studia Ekonomiczne” 2005. 27 października 1991. Warszawa 1998. 2006, nr 4. Joskow P., Contract Duration and Relation-Specific Investments: Empirical Evidence from Coal Markets, „American Economic Review”, 77, 1987. Joskow P., Vertical Integration and Long-term Contracts: The Case of Coal-burning Electric Generating Plants, „Journal of Law, Economics, and Organization”, 1, 1985. Kamerschen D.R., McKenzie R.B., Nardinelli C., Ekonomia, FG NSZZ „Solidarność”, Gdańsk 1991. Kamiński W., Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii (1969–2000). Moje impresje i fascynacje, Warszawska Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2001, wydanie rozszerzone 2004. Kiwka M., ABC filozofii, Alta 2, Wrocław 2001. Kokoszczyński R., Współczesna polityka pieniężna w Polsce, PWE, Warszawa 2004. Kostro K., Hayek kontra socjalizm. Debata socjalistyczna a rozwój teorii społeczno-ekonomicznych Friedricha von Hayeka, DIG, Warszawa 2001. Krugman P., Peddling Prosperity. Economic Sense and Nonsense in the Age of Diminished Expectations, Norton, New York 1996. 2003. Krugman P., Obstfeld M., International Economics. Theory and Practice, Addison Wesley, Boston Landreth H., Colander D.C., Historia myśli ekonomicznej, PWN, Warszawa 1998. Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, red. Z. Matkowski, PWN, Warszawa 1991. Legutko R., Dylematy kapitalizmu, Biblioteka Libertas, Paryż 1986. Lindbeck A., The Sveriges Riksbank (Bank of Sweden) Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969–1998, http://www.nobel.se/economics, 16 maja 2001. Lipowski A., Ograniczenia akademickiej koncepcji ekonomicznej zawodności państwa, INE PAN, maszynopis powielony, Warszawa 2001. Mankiw N.G., Priciples of Economics, Harcourt, Fort Worth 2001. Markusen J.R., Factor Movements and Commodity Trade as Complements, „Journal of International Meltzer A.H., Keynes’s General Theory : A Different Interpreting, „Journal of Economic Literature” 1, Misala J., Współczesne teorie wymiany międzynarodowej i zagranicznej polityki ekonomicznej, SGH, Economics” 13, 1983. 1981. Warszawa 2001. Mortensen D., Pissarides C., Job Creation and Job Destruction in the Theory of Unemployment, „Review of Economic Studies” 61, 1994. Literatura wykorzystana bez prac zdobywców Nagrody Nobla 247 Nagrody Nobla, red. B. Tarnowska, PWN, Warszawa 2001. Narski Z., Ekonomia w rozwoju. Historia myśli ekonomicznej, Suspens, Toruń 2001. Nasiłowski M., Historia myśli ekonomicznej – dlaczego studiujemy?, Key Text, Warszawa 1998. Neary J.P., Two-by-two International Trade Theory and with Many Goods and Factors, „Econometrica” Nobel Lectures. Economic Sciences 1969–1995, World Scientific Publishing Co., Singapore. Noga A., Bogactwo instytucjonalne gospodarki, „Nowe Życie Gospodarcze”, 19–20, 2009. Norberg J., Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006. Petrongolo B., Pissarides C., Looking into the Black Box: A Survey of the Matching Function, „Journal 53, 1985. of Economic Literature” 39, 2001. Szczecin 1997. Próchnicki L., Zrozumieć gospodarkę. Makroekonomia, Zachodniopomorska Szkoła Businessu, Romanow Z.B., Historia myśli ekonomicznej w zarysie, Akademia Ekonomiczna, Poznań 1999. Rødseth A., Open Economy Macroeconomics, Cambridge University Press, Cambridge 2000. Semkow J., Śladami wielkich ekonomistów, PWN, Warszawa 1988. Skidelsky R., Świat po komunizmie, Znak, Kraków 1999. Sloman J., Economics, Pearson, Harlow 2000. Smith D., Ekonomia dobrze przygotowana, Helion, Gliwice 2007. Snowdon B., Vane H., Wynarczyk P., Współczesne nurty teorii makroekonomii, PWN, Warszawa Socha J., Niespodzianka (artykuł o G.J. Stiglerze w związku z otrzymaniem przezeń Nagrody Nobla), 1998. „Życie Gospodarcze” 1983, nr 29. Sorman G., Nowe bogactwo narodów, Kurs, Warszawa 1989. Sorman G., Prawdziwi myślicieli naszej epoki, Kurs, Warszawa 1990. Sorman G., Made in USA, Prószyński, Warszawa 2004. Spychalski G.B., Zarys historii myśli ekonomicznej, PWN, Warszawa 1999. Stankiewicz W., Historia myśli ekonomicznej, PWN, Warszawa 1998. Straffin P.D., Teoria gier, Scholar, Warszawa 2004. Szpak J., Historia gospodarcza powszechna, PWE, Warszawa 1999. Sztaudynger J.J., Wzrost gospodarczy a kapitał społeczny, prywatyzacja i inflacja, PWN, Warszawa The New Palgrave: A Dictionary of Economics, J. Eatwell, M. Milgate, P. Newman (red.), Macmillan, 2005. 2001. London 1991. Warszawa 1999. 2000. Wachowiak P., Teoria gier a sytuacje konfliktowe w organizacji, „Zeszyty Naukowe WWSE” 18, Wilczyński W., Wrogie państwo opiekuńcze, czyli trudna droga Polski do gospodarki rynkowej, PWN, Wilczyński W., Rynek i pieniądz w Polsce u progu XXI wieku, Wyższa Szkoła Bankowa, Poznań Winiecki J., Polemiki w drodze (do kapitalizmu), Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001. Winters L.A., International Economics, Routledge, London 1991. Welfe W., Welfe A., Ekonometria stosowana, PWE, Warszawa 1996. Wojtyna A., Ewolucja keynesizmu a główny nurt ekonomii, PWN, Warszawa 2000. Zięba M., OP, Papieże i kapitalizm, Znak, Kraków 1998. Z problematyki współczesnej zachodniej myśli ekonomicznej, red. M. Belka, E. Kwiatkowski, INE PAN, Warszawa 1989. Indeks 249 Indeks 96 A Acemoglu Daron 243 agregat monetarny 144 akcelerator 32, 37, 38, 48, 235 akcja śmiała 188, 189 – tchórzliwa 188, 189 Akerlof George A. 6, 170, 171–173, 233, 240 aktywa toksyczne 227 Alesina Alberto 242, 243 Alfred Cowles III 31 Allais Maurice 5, 17, 98, 116–118, 194, 232 Allen Roy George Douglas 48 analiza autoregresyjna  model autoregresyjny – ekonomiczna 18, 28, 31, 83, 134, 140, 226, 231, 232, 238, 239, 240 – konsumpcji 33, 107, 108 – pożądanych rozmiarów przedsiębiorstwa – wyboru dyskretnego 168 Ando Albert 69, 93, 108 ARCH  autoregresyjna warunkowa hetero- scedastyczność (autoregressive conditional heteroskedasticity) Arrow Kenneth J. 5, 7, 24, 39, 44–51, 98, 99, 101, 102, 111, 117, 155, 232 arXiv 243 asymetria informacyjna  informacja asyme- tryczna attention economics 85 aukcja angielska 178 – drugiej ceny 178 – dwóch cen  aukcja Vickreya – holenderska 178 – pierwszej ceny 178 – podwójna 199 – Vickreya 149 Aumann Robert John 6, 8, 186–188, 237 autoregresyjna warunkowa heteroscedastycz- ność (autoregressive conditional heteroske- dasticity, ARCH) 181 Azariadis Costas 217 B Bank Światowy 170, 174 Bannock Graham 81, 124 243 244 239 Barr Nick 216 Barro Robert J. 46, 96, 97, 109, 140, 146, 242, Basudeb-Guha-Khasnobis 208 Baxter Robert E. 81, 124 Becker Gary Stanley 5, 8, 131, 132, 238, 243, Becker Guity Nashat 131 Bentham Jeremy 132 Bentzel Ragnar 17 Bernanke Ben Shalom 113, 216, 244 Beveridge William 222 Bhagwati Jagdish Natwarlal 242 Blacka-Scholesa wzór 13, 152 Black Fischer 13, 150–152 Blanchard Olivier 243 Blau Julian H. 50 Blundell Richard 244 bounded rationality 84 Brumberg Richard 69, 93, 108 Buchanan James McGill 5, 110–112, 237, Bush George Walker 39 C Calmfors Carls 17 Campbell John Young 244 CAPM  model ustalania cen aktywów kapi- Carlson Sune 17 Carter Jimmy 90, 187 Cassel Gustav 57, 61 Cenci Beatrice 11 Chamberlin Edward 77 Chandrasekhar Subrahmanyan 18 Chruszczow Nikita 18 Clinton Bill 201 Clinton Hillary 201 cliometrics  kliometria Coase Ronald Harry 5, 18, 78, 128–130, 134, cost-push inflation  inflacja kosztowa Crawford Marion 32 Curie Piotr 13 Cyert Richard Michael 84 197, 208, 211, 214, 237, 238, 239 tałowych 250 Nobel z ekonomii cykle Kondratiefa 41 – koniunkturalne 28, 41, 58, 62, 76, 91, 182, 185, 205, 236, 241 – Kuznetsa 41 cykl koniunkturalny realny 185 D Dantzig George 64, 242 darwinizm 60 Davis E. 81, 124 Debreu Gerard 5, 7, 24, 44, 51, 98–102, 116, 117, 232, 241 Diamond Peter Arthur 149, 215–223 Dorfman R. 32, 113 Drucker Peter 241 drugie twierdzenie Modiglianiego-Millera drugi po najlepszym 81 dynamiczna nieefektywność (dynamic ineffi- 108 ciency) 194 221, 222 E Edgeworth Francis 148 efekt Allaisa 118 – Balassy-Samuelsona. Zobacz teoria Balas- sy-Samuelsona – bardziej chłonnego rynku (thick market externality) 221 – Mundella-Tobina 165 – rynku krajowego (home-market effect) 203 – zatłoczenia (congestion externality) 221 – efektywność Kaldora-Hicksa 49 – efekty zewnętrzne (externalities) 102, 129, Einstein Albert 24, 25, 197 ekonometria 27, 28, 31, 43, 63, 65, 77, 90, 91, 94, 119, 120, 133, 134, 144, 168, 177, 227, 236 ekonomia dobrobytu 36, 81, 102, 110, 154, 238, 241 – eksperymentalna 175 – głównego nurtu (mainstream economics) – informacji 95, 137, 170, 171, 173 – instytucjonalna 134 – keynesowska 8, 48, 66 – kosztów transakcyjnych (transaction costs – międzynarodowa 79, 81, 235, 242 – neoklasyczna 37, 39, 48, 61, 239 – procesu starzenia się (economics of aging) economics) 130 39, 146 169 176 – psychologiczna (psychological economics) – rodziny (family economics) 219 eksperyment monetarystyczny 75, 77 – w polu (field experiment) 177 Ellingsen Tore 16 Ellison Glenn 243 endogeniczna teoria wzrostu 242 Engerman Stanley 133 Engle Robert Fry III 6, 167, 179–181, 237, Englund Peter 16, 17 Engwall Lars 16 etatyzm 59, 97 europocentryzm 61 243 F Fabozzi Frank J. 107 Feldstein Martin Stuart. 242 filozofia moralna 137 Fischer Stanley 13, 151, 227, 242 Fisher Irving 70, 192 fizjokratyzm 54 Fogel Robert William 5, 25, 133, 134, 187, 238 Friedman Milton 5, 18, 21, 24, 25, 26, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 93, 94, 95, 97, 108, 113, 115, 131, 140, 153, 191, 193, 194, 227, 234, 239 Frisch Ragnar 5, 27–31, 103, 119, 236 funkcja dopasowania się (matching function) – produkcji Cobba-Douglasa 219 219 G Galbraith John K. 29, 45, 61, 242 Gali Jordi 243 Gandhi Mahatma 242 Gärdenfors Peter 16 Gerschenkron Alexander 42 Gertler Mark Lionel 243 Glaeser Edward Ludwig 243, 244 globalizacja 26, 35, 36, 122, 165, 171, 174, gra bazowa 188 – tchórza 188 gracz 136, 137, 141, 188, 189, 198 Granger Clive William John 6, 179, 181, 237, Grossman Sanford 173, 242 Gruszecki Tomasz 9 gry dwuosobowe 137 244 242 Indeks 251 – ewolucyjne 137 – kooperatywne 136, 137, 237 – niekooperatywne 136, 237 – o pełnej informacji 137 – powtarzalne 187, 188 – wieloosobowe 137 241 trade) 203 238, 239, 241 H Haavelmo Trygve 5, 17, 119–122, 236 Hammarskjoeld Dag 61 handel wewnątrzgałęziowy (inter-industry Hansen Alvin Harvey 45 Hansen Lars Peter 225 Hardin Garett 209 Harrod Roy 79, 241 Harsanyi John Charles 5, 135–137, 188, 237, Hart A.G. 29 Hassler John 16 Hawtrey Ralph 241 Hayek Friedrich von 5, 45, 56–62, 78, 236, hazard moralny 148 HDI  indeksu rozwoju ludzkiego Heckman James Joseph 5, 166–169, 237, 243 Heckscher Eli 29, 34, 35, 52, 54, 55, 79, 80, Helpman Elhanan 244 Herbert Simon 208, 238 Hess C. 208 heurystyka reprezentatywna (representative- ness heuristic) 177 Hicks John Richard 5, 44–48, 67, 98, 120, 159, 232, 235, 236 Holmlund Bertil 17 homo oeconomicus 83, 132, 176 Hoover Institution 225 Hotelling Harold 241 Hoxby Caroline 243 Hugo Victor 11 Hume David 70 Hurwicz Leonid 6, 167, 196–200, 234 81, 165, 202, 233 I incentive compatible 148, 198 indeks dobrobytu 155 – rozwoju ludzkiego (human development in- dex, HDI) 156 – Theila 242 – ubóstwa 155 170, 171, 172, 173, 232 informacja asymetryczna 26, 147, 148, 149, informacja prawdziwa 198 informatyka 185 instrumenty bezwarunkowe 151 – finansowe 151 – pochodne 150, 151, 233 integracja monetarna 164, 204, 205, 235 – akceleratora i mnożnika 37 interwencja rządowa 37, 97 investment-saving  krzywa IS inwestycje 38, 41, 53, 58, 61, 71, 88, 93, 94, islamofaszyzm 78 104, 109, 131, 185, 194 J James Madison Award 208 Jasiński Leszek Jerzy 35, 76, 129, 164, 174 Johan Skytte Prize in Political Science 208 Johnson Lyndon 18 K 236, 240 Kahneman Daniel 6, 175, 176, 177, 238 Kahn R. 79 Kamiński Włodzimierz 8, 9 Kanbur Ravi 208 Kantorowicz Leonid 5, 8, 17, 18, 59, 63–65, katalaksja 59 Kenen P.B. 164 Kennedy John 18, 92 keynesizm 39, 43, 45, 47, 57, 60, 66, 68, 71, 76, 91, 106, 107, 108, 112, 140, 145, 146, 173, 185, 238 Keynes John Maynard 8, 37, 39, 42, 44, 45, 61, 73, 78, 80, 81, 90, 97, 103, 104, 106, 107, 108, 110, 119, 173, 239, 242 King Robert G. 244 Klein Lawrence R. 5, 8, 90, 91, 235 kliometria 133, 134 Klub Rzymski 28, 29, 30 Knight Frank 78 kointegracja  szereg czasowy ze wspólnym Komisja Cowlesa 31, 63, 92, 98, 120 Komitet Nagrody Nobla 12, 16, 25 komunizm 64, 134, 209, 240 Konsensus Kopenhaski 134, 187 – Waszyngtoński 174 konsumpcja 53, 61, 93, 104, 115, 234 Koopmans Tjalling Charles 5, 63, 64, 65, 236, trendem 241 252 Nobel z ekonomii 233 , 243 koszt transakcyjny 211 koszty mechanizmu cenowego 211 Kremer Michael 243 Krueger Anne Osborn 242 Krugman Paul Robin 6, 75, 201–206, 227, Krusell Per 16, 17 krytyka Lucasa 144 kryzys 144, 202, 206 – drugiej generacji 206 – walutowy pierwszej generacji 206 krzywa Beveridge’a 222, 223 – Fishera 192 – IS 46, 47, 160, 161 – Kuznetsa 41, 237 – Laffera 76, 121 – LM 47 – Lorenza 155 – Phillipsa 39, 66, 73, 74, 115, 144, 191, 192, 193, 222, 226, 234, 236 –– rozszerzona o oczekiwania inflacyjne (expectations-augmented Phillips curve) 193 – podaży Lucasa 142, 145 – popytu zagregowanego 73 krzyż keynesowski 46 kurs walutowy – płynny 163 – stały 158, 160, 163, 206 – zmienny 158, 160, 162, 165 Kuznets Simon 5, 40–43, 103, 237, 238 Kuznets swings  cykle Kuznetsa Kydland Finn Erling 6, 182–185, 235 L 241 Laffer Arthur 242 Landahl Erik 61 Lange Oskar 59, 196 La Porta Rafael 244 Leontief Wassily 5, 52–55, 77, 81, 113, 236, lepkość cen i płac 145 leseferyzm 62 Levine Ross 243 Levitt Steve 243 Lewis Arthur 5, 86, 87, 88, 89, 234 life-cycle hypothesis  hipoteza cyklu życia Lindbeck Assar 17 LINK (projekt badań ekonometrycznych) Lintner J. 124 Lipsey R.G. 38 liquidity-money supply  krzywa LM Ljungqvist Lars 225 91 Löfgren Karl-Gustaf 17 Long-Term Capital Management 153 Lopez-de-Silanes Florencio 244 Lucas Robert Emerson, Jr. 5, 25, 75, 93, 139– Lundberg, Erik 16 146, 184, 191, 225, 226, 234, 239, 243 M mainstream economics  ekonomia głównego nurtu makroekonomia 28, 32, 37, 39, 76, 78, 79, 80, 91, 94, 103, 106, 139, 144, 159, 173, 182, 183, 184, 185, 191, 192, 193, 194, 206, 218, 219, 224, 227, 229, 231, 232, 234, 235, 236 – racjonalnych oczekiwań 39 malejąca funkcja PKB 46 Mäler Karl-Göran 17 Malinvaud Edmond C. 116 Malthus 32 Mankiw Nicholas Gregory 171, 242, 244, 246 March J.G. 84 market with search frictions 217 Markowitz Harry Max 5, 123–127, 152, 233 marksizm 39, 97, 174, 239, 240 Markusen James R. 36 Marshall Alfred 48, 239 Maskin Eric S. 6, 196–198, 216, 234 Matkowski Zbigniew 9 McFadden Daniel Little 5, 166–169, 237 McKinnon R.J. 164 Meade James Edward 5, 17, 79, 80, 103, 235 mechanizm akceleratora 38, 48 Menger Carl 60 Merton Robert Carhart 5, 13, 108, 123, 127, 150–153, 233 Merton Robert King 150 metoda input-output 52, 77 – Komisji Cowlesa 120 – sympleks 242 – ujawnionych preferencji Samuelsona 33 – wartości indukowanej (induced value me- metody heurystyczne 176 – ilościowe 8, 25, 133, 134 międzynarodowy system walutowy 29, 30, miękkie państwo 62 Miller D.T. 176 Miller Merton Howard 5, 107, 108, 109, 123– 127, 150, 233 Mill John Stuart 176, 239 Miłosz Czesław 25 Mirrlees James Alexander 5, 147–149, 216, 232 Mises Ludwig Edler von 48, 58, 59, 196, 241 thod) 177 94 Indeks 253 saridesa 235, 236 del) 204 102 tal asset pricing model, CAPM) 124, 152 Mitchell Wesley Clair 41 mnożnik 32, 37, 38, 120, 121, 236 model Arrowa-Debreu 99 – autoregresyjny 227, 228 – Diamonda-Mortensena-Pissaridesa 220 – DMP  model Diamonda-Mortensena-Pis- – Harroda-Domara 241 – Hicksa 45 – Hicksa-Hansena  model Hicksa – IS-LM 44, 45, 46, 67, 120, 158, 159, 232, – Kleina-Goldbergera 90 – Mundella-Fleminga 159, 163 – ogólnej równowagi gospodarczej 98 – przepływów międzygałęziowych 53 – rdzenia i peryferii (core and periphery mo- – równowagi ogólnej Arrowa-Debreu 7, 51, – strukturalny 228 – ustalania cen aktywów kapitałowych (capi- – wolnorynkowy 37 – wzrostu Solowa  model wzrostu Solowa- – wzrostu Solowa-Swana 194 modele ekonometryczne 90, 91, 119, 120, –– zorientowane popytowo 91 – wielorównaniowe 65, 90, 144 Modigliani Franco 5, 24, 69, 93, 107, 108, monetaryzm 26, 47, 58, 66, 70, 71, 72, 75, 76, Moore Henry Ludwell 28 Morgenstern Oskar 136, 179 Morishima Michio 217 Mörk Eva 16 Mortensen Dale Thomas 215–220, 223 Mossin Jan 124 Mulligan Casey 243 Mundell Robert A. 5, 8, 76, 78, 158–165, 235 Muth John 140 Myerson Roger B. 6, 196–200, 234 Myrdal Alva Reimer 57 Myrdal Gunnar Karl 5, 18, 21, 25, 56–63, 109, 127, 233, 234 77, 92, 94, 107, 115, 145, 185, 234 168, 179, 235 -Swana 236, 238, 239 N Nagypál E. 217 NAIRU  stopa bezrobocia nieprzyspieszają- ca inflacji (non-accelerating inflation rate of unemployment) 239 197, 237 235 ineffectiveness proposition) 226 65, 71, 72, 73, 74, 113, 114, 129, 203, 218 Nash John Forbes, Jr. 5, 135–138, 188, 189, naturalna stopa bezrobocia 66, 73, 193, 234, Nelson Richard 195 Neumann John von 98, 136, 189 New Deal 73, 206 Ngai L.R. 217 nieefektywność polityki ekonomicznej (policy niekorzystna selekcja (adverse selection) 171 nierówność dopuszczająca 198, 199 Nobel Alfred 5, 7, 11, 12, 17, 21, 237 Nobel Immanuel 11 Nobel Peter 21 noc kryształowa 186 Nordhaus William Dawbney 33, 38, 42, 49, norma Tinbergena 30 North Douglass Cecil 5, 133, 134, 187, 238, nowa ekonomia instytucjonalna 214 –– keynesistowska 145, 146, 240 –– klasyczna 145 nowa keynesistowska analiza cyklu koniunk- turalnego 185 – makroekonomia klasyczna 227 – szkoła austriacka 60 – teoria oczekiwań 177 nowoczesna ekonomia neoklasyczna 39 nowoczesny wzrost gospodarczy 42 Nowy Międzynarodowy Ład Ekonomiczny nurt instytucjonalny 61, 239 – keynesowski 114, 235 – neoklasyczny 70, 135 nurty heterodoksyjne 39 O Obama Barrack 216, 227 Obstfeld Maurice 201, 206 oczekiwania adaptacyjne 140, 226 – racjonalne 39, 93, 139, 140, 141, 144, 145, 146, 224, 225, 226, 227, 229, 234, 242 Ohlin Bertil Gotthard 5, 16, 29, 34, 35, 52, 54, 55, 61, 79–82, 165, 202, 233 Okun Arthur 241 opcje kupna 151, 152 opcje sprzedaży 151, 152 opis symptomatyczny 228 optimum w sensie Pareto 102, 157, 198, Orszag Peter Richard 216 199 29 254 Nobel z ekonomii Orwell George 60 Ostrom Elinor 207–211 Ostrom Vincent 207 outsourcing 214 overemployment 39 P paradoks Allaisa 116, 117, 118 – Diamonda 221 – głosowania 49, 50 – Grossmana-Stiglitza 173 – Leontiefa 54, 55 Pattanaik Prasant 155 Persson Mats 16 Persson Torsten 16 Pesendorfer Wolfgang 243 Phelps Edmund Strother 6, 73, 74, 115, 117, Phelps W.S. 73, 74 Phillips Alban William 38, 39, 192, 193 pierwsze twierdzenie Modiglianiego-Millera Pissarides Christopher Antoniou 215, 217, planowanie dyrektywne (planning by direc- 184, 191–195, 216, 226, 227, 235 108 219, 220 tion) 89 – w otoczeniu rynkowym (planning through the market) 89 playometrics 31 podatek na spekulacyjne operacje 233 podejście autoregresyjne  model autoregre- – neokeynesowskie 39 – strukturalne  model strukturalny polityka keynesowska 57 – monetarna 76, 78, 205 – powstrzymywania wzrostu cen i dochodów Pollak Robert 195 popyt inwestycyjny 58 – konsumpcyjny 58, 106, 169 – zagregowany 37, 38, 70, 108, 143, 145, 160, prakseologia 59, 60 prawa własnościowe (property rights) 128, prawo kosztów komparatywnych Davida Ri- Prescott Edward Christian 6, 182–185, 235, prices and incomes policy  polityką po- 129, 238 cardo 81 243 wstrzymywania wzrostu cen i dochodów 184, 204 principle of cumulative causation  zasada skumulowanej przyczynowości syjny 81 pactedness) 214 prognozowanie cyklu koniunkturalnego 91 prognozy ekonometryczne 77, 91 programowanie liniowe 63, 64, 65, 242 programowanie nieliniowe 200 przepełnienie informacyjne (information im- przepływy użyteczności (utility flows) 193 przyczynowość Grangera (Granger causality) punkt ogniskowy 190 – równowagi w grze 67, 137, 188, 198 – Schellinga 190 181 Q Quesnay Francois 54 R racjonalne oczekiwania 229 R D (research and development) 195 recesja 58, 184, 185, 218, 229 reguła kciuka 176 – Taylora 227 relacja oszczędności do dochodu 42 relation-specific 213, 214 revealed preference  Metoda ujawnionych preferencji Samuelsona revelation principle  zasada odkrycia rewolucja racjonalnych oczekiwań 226 Reymont Władysław 25 ricardiański teoremat ekwiwalentności 109 Ricardo David 81, 109, 202, 239 Robbins Lionel 59 Robinson A. 79 Robinson Joan 77, 79, 241 Rogoff Kenneth S. 206, 243 Romer Paul 242 Roosevelt Franklin Delano 206 Rostow Walt Whitman 42 Rothschild Ema Georgina 154 rotten kid theorem 132 rozłożony w czasie konfliktu celów (intertem- równanie Fishera 70 równowaga rozdzielna (separating equili- – skorelowana 188, 189 – w sensie Nasha 137, 138, 188, 189 rynek z frykcjami 217, 221, 222 poral tradeoffs) 191, 194 brium) 173 S Sachs Jeffrey 243 samospełniająca się prognoza 150 Indeks 255 233 Samuelson Paul Anthony 5, 18, 29, 32–39, 42, 45, 65, 71, 72, 73, 74, 81, 90, 98, 113, 140, 192, 196, 232, 233, 236, 239 Sargent Thomas John 140, 144, 224–229 Scarf Herbert 102 Schelling Thomas Crombie 6, 186–190, 237 Scholes Myron Samuel 5, 13, 150–153, 233 Schroeder Larry 208 Schultz Theodore William 5, 28, 86–89, 234 Schwarz Anna 74 screening 173 second best  drugi po najlepszym Selten Reinhard 5, 135, 136, 137, 188, 237 Semkow Jarosław 32 Sen Amartya Kumar 5, 154–157, 238 Sharpe William Forsyth 5, 123–127, 152, Shleifer Andrei 243 Sienkiewicz Henryk 24, 25 signaling 172 Silvio Berlusconi 107 Simon Herbert A. 5, 83–85 Simons Henry 78 Sims Christofer A. 144, 224–229 Singer Burton 167 Sjöström Tomas 16 Skłodowska-Curie Maria 13, 25 skłonność gospodarstw domowych do oszczę- Smith Adam 78, 99, 110, 111, 116, 154, Smith Vernon L. 6, 175–178, 187, 238 soft state  miękkie państwo Solow Robert Merton 5, 18, 32, 37, 39, 113– 115, 191, 192, 194, 235, 236 Sombart Werner 52 Spence Andrew Michael 6, 170–174, 233 sposób reakcji konsumenta na cenę i zmianę Sraffa Piero 79 stagflacja 61 Ståhl Ingemar 17 Stigler George Joseph 5, 73, 78, 95–97, 218, Stiglitz Joseph Eugene 6, 26, 170–174, 227, Stock James Harold 243 Stolper Wolfgang 34 Stone Richard 5, 17, 103–106, 236 stopa bezrobocia 39, 66, 73, 74, 115, 144, 192, 193, 222, 234, 235, 236 –– nieprzyspieszającą inflacji (NAIRU, non- -accelerating inflation rate of unemploy- ment) 192, 193 Strinberg August 12 232, 237, 239 233, 240, 243 dochodu  wzór Slutzky ego dzania 41 157 Strinberg Henrik 12 Summers Lawrence Henry 244 Svennilson Ingvar 16 Swan Trevor Winchester 114 swapy 151 synteza neoklasyczna 37 sytuacja optymalna w sensie Pareto 49 szereg czasowy 41, 179, 180 o niejednakowej zmienności w czasie (ARCH) 179 tegracja) 179 szeregi czasowe ze wspólnym trendem (koin- szkoła chicagowska 66, 78, 97, 158, 219 szoki 146, 164, 235, 236 – podażowe 76, 204 – popytowy 204 – asymetryczne 204, 205 – symetryczne 204 sztywność płac 93 Szymborska Wisława 25 T Tagore Rabindranath 154 takeoff  hipoteza startu Taylor John Brian 227 teoria Ando-Modiglianiego 69 teoria Balassy-Samuelsona 36 – dobrobytu 44 – dopasowywania się (matching theory) 215, 219, 220 – gier 48, 98, 135, 136, 137, 179, 186, 187, 189, 190, 198, 237, 243 –– niezespołowych 135 – integracji ekonomicznej 241 – Jacoba Vinera 80 – keynesowska 69, 88 – konkurencji niedoskonałej Edwarda Cham- – korzyści komparatywnych 39, 202 – kumulatywnego uwarunkowania 62 – neoklasyczna 88 – ogólnej równowagi w gospodarce 44 – optymalnego obszaru walutowego 158 – perspektyw (prospect theory) 177 – pierścieni O 243 – poszukiwania (search theory) 218 –– i dopasowywania się (search and matching – przedsiębiorstwa 212 – racjonalnych oczekiwań 39 – równowagi ogólnej 44, 98, 231 ––rynkowej 178 ––skorelowanej 188 – rynku niedoskonałego 241 theory) 219 berlina 77 256 Nobel z ekonomii ory) 115 – sztucznej inteligencji 85 – wyboru społecznego 155 – wyczerpywania się zasobów (depletion the- – względności 24 – wzrostu endogenicznego 115, 122 – wzrostu egzogenicznego 115 Teräsvirta, Timo 17 terms of trade 89, 163 Thatcher Margaret 60 Theil Henri 242 Tinbergen Jan 5, 18, 27–31, 119, 236 Tinbergen Luuk 27 Tinbergen Niko 27 Tirole Jean 243 Tobin James 5, 18, 92–94, 165, 233, 234 tobit 94 Tołstoj Lew 12 transakcje terminowe warunkowe 151 Tullock Gordon 242 Tversky 176, 177 twierdzenie Arrowa 49, 50 – Coase’a 128, 129 – Hawkinsa-Simona 53 – Heckschera-Ohlina 202 – Heckschera-Ohlina-Samuelsona 34, 35 – HOS  twierdzenie Heckschera-Ohlina- – Koopmansa 65 – Modiglianiego-Millera 109, 233 – Stolpera-Samuelsona 34 -Samuelsona U Ulam Stanisław 39 uznaniowość (discretion) 184 V Vickrey William 5, 147, 148, 149, 232 Viner Jacob 80, 241 Vishny Robert Ward 243 W Wald Abraham 98, 99 Wallace N. 144, 225, 226, 227 Walras Leon 34, 77, 98, 99, 116, 157, 232 Wałęsa Lech 25 warunek Lindahla-Bouwena-Samuelsona 36 – Samuelsona  warunek Lindahla-Bouwe- na-Samuelsona warunkowa analiza logitowa 168 Weibull Jörgen 17 Wells Robin 202 Werin Lars 17 Wicksell Knut 57, 61, 110 William H. Riker Prize 208 Williamson Oliver Eaton 130, 207–214 Winter S. 208 Wold Herman 16 wskaźnik Kuznetsa 41 w
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nobel z ekonomii 1969-2011
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: