Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00610 006648 11256295 na godz. na dobę w sumie
Nowe kierunki w organizacji i zarządzaniu. Organizacje, konteksty, procesy zarządzania - ebook/pdf
Nowe kierunki w organizacji i zarządzaniu. Organizacje, konteksty, procesy zarządzania - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-8952-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> zarządzanie i marketing
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Autorzy podręcznika prezentują w nim wybrane istotne kierunki i tendencje w naukach o organizacji i zarządzaniu, które są powszechnie znane w Europie i Stanach Zjednoczonych, a z którymi polski czytelnik do tej pory miał ograniczony kontakt.

Głównymi obszarami tematycznymi publikacji są:
współczesny kontekst organizowania organizacja w relacjach z otoczeniem,
różnorodność świata organizacji metafory i archetypy,
społeczne i techniczne elementy organizacji powiązania i ewolucja,
współczesne trendy w zarządzaniu teoria i praktyka,
badania współczesnych organizacji wybrane metody i ich implikacje.

Wszystkie zawarte w podręczniku rozdziały mają jednolity układ. Otwierają je studia przypadków (w większości pochodzące z oryginalnych badań autorów), które stanowią ilustrację przedstawionych teorii i ułatwiają ich zrozumienie. Każdy rozdział zawiera także listę definicji podstawowych pojęć, a zakończony jest pytaniami, które mogą być wykorzystane w dyskusji na zajęciach.

Podręcznik przeznaczony jest dla studentów studiów II stopnia (magisterskich) nauk ekonomicznych i zarządzania. Może być wykorzystany jako literatura podstawowa do kompletnego kursu składającego się z wykładu i konwersatorium lub ćwiczeń.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wydawca Joanna Dzwonnik Redaktor prowadzący Janina Burek Opracowanie redakcyjne Renata Włodek Joanna Hołdys Korekta i łamanie Wydawnictwo JAK Projekt graficzny okładki Barbara Widłak Zdjęcie wykorzystane na okładce © sergeymansurovru – Fotolia.com Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy prawo i własność. Więcej na www.legalnakultura.pl Polska Izba Książki © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN 978-83-8092-098-9 wydanie II zaktualizowane i rozszerzone Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści Wstęp ................................................................................................................................... 13 Monika Kostera, Beata Glinka Część I. Współczesny kontekst organizowania – organizacja w relacjach z otoczeniem .................................................................................... 27 1. Organizacja w środowisku międzynarodowym. Zarys teoretyczno- -instytucjonalny .......................................................................................................... 29 Martyna Śliwa Opis przypadku ............................................................................................................ 29 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 31 Zarys historyczno-teoretyczny .................................................................................... 32 Teorie wymiany międzynarodowej ............................................................................. 32 Teorie związane z międzynarodową działalnością firm ............................................ 35 Inwestycje zagraniczne ................................................................................................ 37 Otoczenie instytucjonalne organizacji ....................................................................... 39 Uwagi końcowe ............................................................................................................ 43 2. Ponadnarodowi normodawcy i biznes ................................................................... 46 Przemysław Hensel Opis przypadku – IATA, EASA i standardy bezpieczeństwa w komunikacji lotniczej ................................................................................................................... 46 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 47 Wstęp ............................................................................................................................ 48 Geneza nazwy............................................................................................................... 50 Przyczyny powstawania ponadnarodowych normodawców ..................................... 50 Mechanizmy oddziaływania na biznes ....................................................................... 53 Typy ponadnarodowych regulatorów ......................................................................... 56 Problemy związane z istnieniem ponadnarodowych normodawców ...................... 59 3. Kultura i organizacje. Perspektywa antropologiczna ........................................ 63 Paweł Krzyworzeka Opis przypadku ............................................................................................................ 63 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 64 Kultura – definicje i pojęcia ........................................................................................ 65 Etnografia ..................................................................................................................... 66 6 Spis treści Kultura i organizacje – rys historyczny ...................................................................... 69 Krytyka postkolonialna .............................................................................................. 71 Otwarcie kulturowej kapsuły ..................................................................................... 71 4. Koncepcja klasy kreatywnej Richarda Floridy – nowa rzeczywistość współczesnych organizacji? ..................................................................................... 79 Magdalena Miedzianowska Opis przypadku: Księży Młyn – osiedle kreatywne .................................................. 79 Podstawowe pojęcia .................................................................................................... 81 Pojęcie klasy kreatywnej. Talent, Tolerancja, Technologia ...................................... 82 Znaczenie klasy kreatywnej dla firm .......................................................................... 86 Co motywuje klasę kreatywną do pracy? .................................................................. 91 Art_Inkubator jako miejsce przyciągające klasę kreatywną .................................... 92 5. Społeczna odpowiedzialność organizacji .............................................................. 95 Ewa Filipp Opis przypadku ............................................................................................................ 95 Podstawowe pojęcia .................................................................................................... 97 Społeczna odpowiedzialność biznesu – rys historyczny ........................................... 98 Analiza przypadku firmy, która postrzega odpowiedzialność przede wszystkim jako sposób zarządzania ........................................................................................ 102 6. Ekologiczny kontekst zarządzania .......................................................................... 114 Marcin Żemigała Opis przypadku – The Body Shop .............................................................................. 114 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 117 Geneza zarządzania środowiskowego ....................................................................... 118 Fundament zarządzania środowiskowego ................................................................ 120 Systemy zarządzania środowiskowego ...................................................................... 123 Narzędzia wspomagające zarządzanie środowiskowe .............................................. 130 Uwagi końcowe ........................................................................................................... 135 7. Wykorzystanie teorii corporate governance w korporacjach .............................. 138 Igor Postuła Opis przypadku ............................................................................................................ 138 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 141 Pojęcie corporate governance ...................................................................................... 142 Główne teorie .............................................................................................................. 144 Rys historyczny ............................................................................................................. 146 Analiza przypadku ....................................................................................................... 147 Część II. Różnorodność świata organizacji – metafory i archetypy ......... 153 8. Archetypy, opowieści archetypiczne i metafory ................................................... 155 Monika Kostera Opis przypadku ............................................................................................................ 155 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 156 Archetypy a organizacje ............................................................................................. 157 Opowieść archetypiczna ............................................................................................. 162 Metafory ...................................................................................................................... 165 Spis treści 7 9. Sektor publiczny – specyfika i metody zarządzania ........................................... 171 Przemysław Hensel Opis przypadku – e-Government w Korei Południowej ........................................... 171 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 172 Specyfika zarządzania publicznego ............................................................................ 173 Hierarchie, rynki i sieci – podejścia do zarządzania publicznego ........................... 174 e-Government ............................................................................................................... 183 Podsumowanie ............................................................................................................. 185 10. Metafory organizacji publicznej .............................................................................. 189 Roman Batko Opis przypadku: biurokracja a komunikacja z obywatelem w polskich organizacjach publicznych .................................................................................... 189 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 190 Wstęp ............................................................................................................................ 191 Golem ........................................................................................................................... 193 Awatar ........................................................................................................................... 195 Midas ............................................................................................................................ 198 Złoty Cielec .................................................................................................................. 203 Podsumowanie ............................................................................................................. 205 11. Gmina jako organizacja – zarządzanie gminą ..................................................... 211 Jacek Pasieczny Opis przypadku ............................................................................................................ 211 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 214 Główne teorie .............................................................................................................. 215 Rys historyczny ............................................................................................................. 221 Analiza przypadku ....................................................................................................... 223 12. Zarządzanie mediami – aspekty teoretyczne i praktyczne ................................ 227 Bogusław Nierenberg Opis przypadków – media komercyjne versus publiczne, czyli o kłopotach z misją .................................................................................................................... 227 Zarządzanie mediami – pojęcia podstawowe ........................................................... 229 Podsumowanie ............................................................................................................. 237 13. Kwestie praktyczne zarządzania w kontekście wielonarodowym. Perspektywa firmy i jej interesariuszy ................................................................... 240 Martyna Śliwa Opis przypadku ............................................................................................................ 240 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 242 Badania i rozwój .......................................................................................................... 242 Marketing międzynarodowy ....................................................................................... 243 Zarządzanie łańcuchem logistycznym........................................................................ 245 Operacje międzynarodowe w sektorze usług ............................................................ 246 Zarządzanie zasobami ludzkimi w kontekście firm wielonarodowych ................... 248 Znaczenie różnic kulturowych .................................................................................... 250 Aspekty zarządzania finansowego w firmach wielonarodowych ............................. 251 Standardy rachunkowości i sprawozdawczości finansowej ...................................... 253 Uwagi końcowe ............................................................................................................ 254 8 Spis treści 14. Mikro- i małe przedsiębiorstwa – tworzenie, zarządzanie, rozwój ................... 256 Beata Glinka Studium przypadku ...................................................................................................... 256 Podstawowe pojęcia i definicje ................................................................................... 257 Mikro- i małe przedsiębiorstwa – wprowadzenie .................................................... 258 Tworzenie i rozwój małych przedsiębiorstw – specyfika wyzwań ........................... 261 Wyzwania i dylematy zarządzania małymi przedsiębiorstwami .............................. 267 Podsumowanie ............................................................................................................. 272 15. Fenomen przedsiębiorczości społecznej ............................................................... 277 Aneta Milczarczyk Opis przypadku – walka o godne życie ...................................................................... 277 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 279 Ambiwalentność przedsiębiorczości społecznej ....................................................... 280 Istota przedsiębiorczości społecznej .......................................................................... 281 Narodziny przedsiębiorczości społecznej .................................................................. 283 Przedsiębiorczość społeczna w praktyce .................................................................... 285 Część III. Społeczne i techniczne elementy organizacji – powiązania i ewolucja ................................................................................................................. 289 16. Nowe technologie w organizacjach ....................................................................... 291 Jerzy Kociatkiewicz Opis przypadku ............................................................................................................ 291 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 292 Wstęp ............................................................................................................................ 293 Rys historyczny ............................................................................................................. 293 Główne teorie .............................................................................................................. 297 Analiza przypadku ....................................................................................................... 301 17. Struktury i projektowanie organizacji .................................................................. 305 Beata Glinka, Przemysław Hensel Opis przypadku ............................................................................................................ 305 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 307 Wprowadzenie – potrzeba tworzenia struktur .......................................................... 308 Ewolucja podejścia do struktur i projektowania ....................................................... 310 Podsumowanie ............................................................................................................. 321 18. Różnorodność kulturowa współczesnych organizacji ......................................... 323 Beata Glinka, Monika Kostera, Agnieszka Brzozowska Opis przypadku ............................................................................................................ 323 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 326 Wstęp ............................................................................................................................ 327 Organizacje wielokulturowe – źródła i przejawy różnorodności kulturowej ......... 327 Źródła różnorodności kulturowej .............................................................................. 328 Zarządzanie organizacjami różnorodnymi kulturowo ............................................. 333 Współczesne podejścia do różnorodności ................................................................. 336 Podsumowanie ............................................................................................................. 339 Spis treści 9 19. Gender w organizacjach .......................................................................................... 343 Yga Kostrzewa Opis przypadków ......................................................................................................... 343 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 345 Od sufrażystek do gender mainstreamingu ............................................................... 348 Wprowadzanie teorii w praktykę ............................................................................... 354 20. Duchowość w organizacji ........................................................................................ 361 Michał Izak Opis przypadków ......................................................................................................... 361 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 363 Wprowadzenie ............................................................................................................. 364 Przejawy duchowości w organizacji ............................................................................ 364 Zainteresowanie duchowością .................................................................................... 366 Zdefiniować duchowość .............................................................................................. 366 Źródła i przyczyny........................................................................................................ 368 Przedstawienie głównych teorii .................................................................................. 370 Analiza przypadków .................................................................................................... 375 21. Kompetencje przedsiębiorcze w tworzeniu i rozwijaniu organizacji ............... 378 Svetlana Gudkova Opis przypadku ............................................................................................................ 378 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 379 Model kompetencji przedsiębiorczych ...................................................................... 380 Analiza przypadku ....................................................................................................... 390 Podsumowanie ............................................................................................................. 393 Część IV. Współczesne trendy w zarządzaniu: teoria i praktyka ............... 397 22. Zarządzanie na rynku doznań ................................................................................. 399 Monika Kostera Opis przypadku ............................................................................................................ 399 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 400 Ewolucja zarządzania .................................................................................................. 401 Konsument na rynku doznań ...................................................................................... 406 Zarządzanie firmą na rynku doznań .......................................................................... 408 Rynek doznań w praktyce ........................................................................................... 410 23. Współczesne koncepcje zarządzania strategicznego ........................................... 414 Aleksandra Wąsowska Opis przypadku ........................................................................................................... 414 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 416 Strategia organizacji w perspektywie historycznej .................................................... 417 Zarządzanie strategiczne – podstawowe wybory ...................................................... 420 Strategiczne odpowiedzi na wyzwania współczesności............................................. 424 Podsumowanie ............................................................................................................. 430 10 Spis treści 24. Planowanie jako walka z niepewnością ................................................................. 433 Tomasz Szczerski Opis przypadku ............................................................................................................ 433 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 434 Planowanie ................................................................................................................... 435 Luźne zasoby ................................................................................................................ 437 Intersubiektywne modele mentalne (dominująca logika) ....................................... 439 Oswajanie niepewności ............................................................................................... 441 Strategiczna odpowiedź na słabe sygnały (weak signals).......................................... 442 Omówienie przypadku w świetle zaprezentowanych teorii ..................................... 444 25. Nowe kierunki w zarządzaniu ludźmi – zaangażowanie organizacyjne ......... 447 Aleksandra Spik, Krzysztof Klincewicz Opis przypadku ........................................................................................................... 447 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 449 Wprowadzenie ............................................................................................................. 450 Czym jest zaangażowanie organizacyjne i jak je mierzyć ......................................... 451 Model zaangażowania organizacyjnego..................................................................... 452 Zaangażowanie organizacyjne – ewolucja koncepcji ............................................... 454 Źródła zaangażowania organizacyjnego .................................................................... 456 Wpływ zaangażowania organizacyjnego na zachowania w organizacji ................... 462 26. Nowe kierunki w badaniach nad przywództwem ................................................ 467 Sylwia Ciuk Opis przypadku ............................................................................................................ 467 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 468 Przywództwo a zmiana organizacyjna ........................................................................ 469 Rys historyczny ............................................................................................................. 469 Nowe kierunki w badaniach nad przywództwem ...................................................... 471 Przywództwo a kultura organizacyjna ........................................................................ 475 27. Marketing krytyczny ................................................................................................ 481 Jerzy Kociatkiewicz Opis przypadku ............................................................................................................ 481 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 482 Rys historyczny ............................................................................................................. 483 Główne tematy ............................................................................................................. 485 Analiza przypadku ....................................................................................................... 489 28. Doradztwo naukowe (Action Research) jako metoda sprzyjająca uczeniu się organizacji i tworzeniu wiedzy ................................................................................ 493 Aleksander Chrostowski Opis przypadku ............................................................................................................ 493 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 495 Co to jest organizacja ucząca się? Cechy, warunki i zasady charakteryzujące uczące się organizacje............................................................................................ 495 Projekty doradztwa naukowego jako podstawa uczenia się organizacji ................. 502 Etapy tworzenia prac projektowych w doradztwie naukowym, związanych z uczeniem się ........................................................................................................ 503 Spis treści 11 29. Budowa i diagnoza organizacji uczących się ....................................................... 509 Adrianna Jaskanis Opis przypadku – UBuild ........................................................................................... 509 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 510 Wprowadzenie ............................................................................................................. 511 Typy i poziomy uczenia się .......................................................................................... 512 Organizacja ucząca się a organizacyjne uczenie się.................................................. 514 Rezultaty procesu uczenia się ..................................................................................... 515 Narzędzia diagnostyczne organizacji uczących się ................................................... 516 Imperatywy działania organizacji uczącej się ............................................................ 521 Wykorzystanie Kwestionariusza Wymiarów Organizacji Uczącej się we współczesnych organizacjach .......................................................................... 523 30. Rachunkowość jako system informacyjny wspomagający zarządzanie ........... 526 Jan Turyna Opis przypadku ............................................................................................................ 526 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 528 Pojęcie i struktura systemu informacyjnego .............................................................. 529 Pojęcie i zakres współczesnej rachunkowości ........................................................... 533 Potrzeby informacyjne menedżerów w zarządzaniu ................................................. 537 Rachunkowość jako system informacyjny w przedsiębiorstwie ............................... 540 Podstawowe podsystemy informacyjne rachunkowości ........................................... 544 Część V. Badanie współczesnych organizacji – wybrane metody i ich implikacje ....................................................................................................... 549 31. Zarządzanie zmianą i badanie wartości organizacji z użyciem techniki siatki repertuaru ........................................................................................................ 551 Dorota Joanna Bourne Opis przypadku ............................................................................................................ 551 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 554 Wędrówki zarządzania zmianą po świecie ................................................................. 555 Badania wartości i pojęć osobistych w organizacjach ............................................... 558 Zarządzanie zmianą w General Motors .................................................................... 559 32. Teoria aktora-sieci (Actor-Network Theory) ......................................................... 564 Agnieszka Postuła Opis przypadku ............................................................................................................ 564 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 567 Pojęcia i definicje ......................................................................................................... 568 Główne teorie .............................................................................................................. 570 Krótki rys historyczny .................................................................................................. 573 Jak zastosować ANT w badaniach organizacji .......................................................... 574 33. Wykorzystanie teorii ugruntowanej do badań przedsiębiorczości ................... 580 Beata Glinka, Svetlana Gudkova Opis przypadku ............................................................................................................ 580 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 581 Przedsiębiorczość ......................................................................................................... 582 12 Spis treści Różne metody badania przedsiębiorczości ............................................................... 584 Możliwości wykorzystania teorii ugruntowanej w badaniu przedsiębiorczości...... 588 Podsumowanie ............................................................................................................. 596 34. Pouczające opowiadania o polu zawodowym i karierze .................................... 600 Katarzyna Wolanik Boström Opis przypadku ............................................................................................................ 600 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 601 Wychowawcze opowiadania ........................................................................................ 602 Opowieść paradygmatyczna ........................................................................................ 602 Pole, kapitał i gra dystynkcji ....................................................................................... 604 Pole naukowe – najlepiej profesor, nieco opozycyjny .............................................. 605 Potyczki polowe i negatywny kapitał polityczny........................................................ 608 Gra dystynkcji w polu medycznym ............................................................................. 611 Rozwojowy menedżer w polu ekonomicznym .......................................................... 614 Podsumowanie ............................................................................................................. 616 35. Podwójne czytanie rzeczywistości: wspieranie badań ilościowych badaniami jakościowymi .......................................................................................... 619 Bartosz Sławecki Opis przypadku ............................................................................................................ 619 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 620 Podłoże podziału na badania jakościowe i ilościowe ................................................ 621 Łączenie badań ilościowych i jakościowych .............................................................. 624 Korzyści związane z łączeniem badań ilościowych i jakościowych .......................... 627 Łączenie badań jakościowych i ilościowych – analiza przypadku ........................... 629 36. Krytyczne badania nad doradztwem organizacyjnym ........................................ 636 Tomasz Ludwicki Opis przypadku ............................................................................................................ 636 Podstawowe pojęcia ..................................................................................................... 638 Krytyczne badania nad doradztwem organizacyjnym .............................................. 638 Relacja klient–konsultant ........................................................................................... 639 Podsumowanie ............................................................................................................. 649 Informacje o autorach ..................................................................................................... 653 Indeks ................................................................................................................................. 663 Wstęp Monika Kostera, Beata Glinka Nauki o zarządzaniu są dyscypliną podlegającą ciągłym zmianom: z dekady na dekadę, a nawet z roku na rok pojawiają się nowe mody i koncepcje dotyczące świata organizacji i sposobów zarządzania nimi. Publikacja, którą oddajemy w ręce Czytelnika, jest z zamierzenia swego rodzaju przewodnikiem po tym zmieniającym się krajobrazie. Jest to materiał, który może być przeznaczony dla studentów studiów II stopnia (magisterskich) nauk ekonomicznych i zarzą- dzania, gdyż obejmuje kurs zaawansowany ze współczesnych teorii organizacji i zarządzania. Z tego względu może zostać wykorzystany jako literatura podsta- wowa do kompletnego kursu składającego się z wykładu i konwersatorium lub ćwiczeń. Książka zawiera rozdziały poświęcone wybranym aktualnym i istotnym z punktu widzenia dyscypliny kierunkom i tendencjom, które są powszechnie znane w Europie i USA i wchodzą tam w zakres kanonów nauczania zarzą- dzania na poziomie zaawansowanym i podstawowym. Z wieloma spośród tych koncepcji polski Czytelnik nadal ma ograniczony kontakt, gdyż wiele fundamentalnych publikacji ze światowego dorobku nauk o zarządzaniu nie doczekało się jeszcze swoich polskich wydań, choć ostatnio sytuacja wydawnicza pod tym względem nieco się poprawiła. Dodatkowo coraz więcej materiałów można znaleźć w otwartym dostępie w internecie – znając te nowe możliwości, tym bardziej zachęcamy do własnych poszukiwań i poszerzania wiadomości, których dostarcza niniejsza książka. Materiał zawarty w podręczniku wykracza poza typowy zakres kursu pod- stawowego z zarządzania i teorii organizacji. Obejmuje wybór aktualnych zagadnień, począwszy od współczesnych teorii, takich jak teoria aktora-sieci, teoria uczącej się organizacji itd., poprzez problemy współczesnego kontekstu, np. globalizacji, a skończywszy na aktualnych praktykach zarządzania, takich jak rola informacji, oraz praktykach badawczych, takich jak wykorzystanie metod jakościowych i ilościowych do badania organizacji i zarządzania. Książka dostarcza modeli, które mogą być przydatne absolwentowi studiów zarządzania we współczesnej Polsce. 14 Wstęp Oddajemy w ręce Czytelnika kolejne, poprawione i rozszerzone wydanie książki, która ukazała się w 2012 roku i była kontynuacją wcześniejszej publikacji redagowanej przez prof. Monikę Kosterę. W bieżącym wydaniu zachowano konstrukcję podręcznika, część tekstów została zmodyfikowana, niektóre wątki zostały rozwinięte, pojawiły się także zupełnie nowe tematy (metafory orga- nizacji publicznej oraz zarządzanie mediami). Mamy nadzieję, że te zmiany spotkają się z uznaniem Czytelników i uczynią lekturę ciekawszą. Zarządzanie jako nowoczesna dyscyplina akademicka Nauki o zarządzaniu często przywodzą na myśl dominujące w Polsce ujęcie, kojarzące się z przedsiębiorstwami zorientowanymi na zysk. Takie podejście ma swoje korzenie w tradycji – wywodzi się jeszcze z czasów Henriego Fayola (teoretyk i praktyk z początku XX wieku) i pierwszych instytutów zajmujących się organizacją procesu pracy, jego efektywizacją itp. Frederick Taylor, konsul- tant współczesny Fayolowi, uważany często za ojca dyscypliny, przekonany był, że uda się ostatecznie rozstrzygnąć, jaka jest „jedyna najlepsza metoda” (one best way) organizacji1. Mimo że szybko badacze odeszli od tej uproszczonej i naiwnej w gruncie rzeczy koncepcji, to nadal pokutuje ona w popularnym odbiorze zarządzania, a także zapewne w oczekiwaniach wielu studentów rozpoczynających studia z tej dziedziny. Tymczasem nauki o zarządzaniu, mimo że są młodą dyscypliną, mają już za sobą wiele lat intensywnego rozwoju. Już w latach 80. ubiegłego wieku zachodnioeuropejskie i amerykańskie nauki o zarządzaniu zaczęły stawać się bardziej autorefleksyjne, rozważając swoje założenia, cele i analizując dorobek. W efekcie wyszło na jaw bogactwo ujęć i perspektyw, spośród których wiele jest stale rozwijanych i kontynuowanych, a także stało się widoczne, jak wieloma interesującymi osiągnięciami zarządzanie może się współcześnie poszczycić. Część z nich odnosi się do zarządzania przedsiębiorstwami zorientowanymi na zysk, ale istnieje też wiele ciekawych ujęć i teorii, które poza ten tradycyjny schemat wykraczają. Warto wymienić takie kierunki i ujęcia jak: teoria akto- ra-sieci, podejście przedsiębiorstwa-obywatela, przedsiębiorczość społeczna, zarządzanie różnorodnością, zarządzanie na rynku doznań. Te ujęcia – i wiele innych – przedstawione będą w niniejszym podręczniku. Wiele spośród nich może się poszczycić nie tylko bogatą literaturą przedmiotu, licznymi publikacja- mi, z których wiele w zachodnim środowisku naukowym uznawanych jest już za klasyczne, ale także miejscem w licznych programach edukacyjnych na studiach 1 Więcej na temat prekursorów nauk zarządzania w: Piotrowski (2002). Wstęp 15 typu magisterskiego, doktoranckiego i MBA wielu zachodnioeuropejskich uczelni2. Często poświęca się im oddzielne przedmioty, a już co najmniej wiedza o nich przekazywana jest w ramach kursów podstawowych i zaawansowanych z zarządzania i teorii organizacji. Nie będą tu natomiast prezentowane bardziej tradycyjne ujęcia i teorie (ta- kie jak zarządzanie projektami, zarządzanie procesami, zarządzanie jakością i TQM, reengineering), gdyż istnieje wiele polskojęzycznych publikacji, w tym także podręczników akademickich, które są im poświęcone. Czym zajmują się nauki o zarządzaniu? Najogólniej rzecz biorąc, współczesne europejskie i amerykańskie nauki o za- rządzaniu zajmują się badaniem zjawiska zwanego organizacją i związanymi z nim zarządzaniem i przedsiębiorczością. Przedmiot jest złożony i nie da się jednoznacznie określić, czym jest organizacja, ale wyróżnia się nauki o za- rządzaniu spośród innych nauk, w tym pokrewnych nauk społecznych i ekono- micznych. O ile przedmiot badań (makro)ekonomii i socjologii znajduje się na poziomie makro, a przedmiot badań psychologii na poziomie mikro, to organi- zacje zajmują poziom mezo, pomiędzy tymi poziomami (Czarniawska-Joerges 1992). Podobnie jak wiele innych zjawisk, w tym społecznych i ekonomicznych, organizacje można badać na dwa podstawowe sposoby: jako stan lub jako proces. Są to perspektywy równoprawne, jeśli chodzi o względy filozoficzne i epistemologiczne, lecz poznawczo właściwie wykluczają się wzajemnie – jeśli patrzymy na organizację jako proces, to nie istnieją takie naukowe metody badawcze, które jednocześnie pozwoliłyby studiować ją jako stan, i odwrotnie. Zawsze, podchodząc do organizacji jako do przedmiotu badań w jeden sposób, musimy pominąć drugi sposób. W doborze perspektywy badawczej nie chodzi więc o to, która z tych dwóch jest bardziej prawdziwa, lecz raczej o to, by do założeń dobrać stosowne metody badawcze i w sposób zdyscyplinowany podcho- dzić do badań. W ogromnym uproszczeniu, do podejść zorientowanych na stan pasują badania ilościowe, umożliwiające wyciągnięcie wniosków co do wycinka rzeczywistości i – za pomocą odpowiednich procedur naukowych – uogólnienie ich na całą populację. Do podejść zorientowanych na proces natomiast pasują metody jakościowe, za pomocą których, często w ramach tej samej organizacji, badane są działania rozciągnięte w czasie, a wnioskowanie dotyczy dynamiki zjawisk i przebiegu procesów. Student niemający aspiracji naukowych nie 2 W szczególności dotyczy to uniwersytetów, ale często także wyższych szkół zarządzania i biz- nesu, takich jak np. Stockholm School of Economics czy Copenhagen Business School. 16 Wstęp musi znać podstaw epistemologicznych ani zgłębiać filozofii nauki, by móc zajmować się organizacją i zarządzaniem, ale powinien rozumieć, że takie dwie perspektywy istnieją i że sprawiają one, iż możemy rozważać organizację na dwa różne sposoby, lecz nie jednocześnie. W Polsce dominuje podejście zoriento- wane na stan. Niniejszy podręcznik oferuje przede wszystkim punkt widzenia ujęć procesualnych, aczkolwiek nie pomija całkowicie ujęć zorientowanych na stan. Jedną z najbardziej znanych definicji organizacji jako stanu jest definicja wywodząca się z podejścia systemowego, zakładająca, że organizacje to złożone systemy otwarte, czyli pozostające w ciągłej interakcji z otoczeniem, składające się z elementów połączonych ze sobą bezpośrednio i pośrednio (Ackoff 1973, cyt. w: Piotrowski 2002). Organizacje są systemami społeczno-technicznymi, w których podsystemy społeczne: ludzie (kultura) i cele są systemami pro- babilistycznymi, czyli można przewidzieć ich zachowanie jedynie z pewnym prawdopodobieństwem, a podsystemy techniczne – struktury i technologia – są deterministyczne, czyli ich zachowanie jest w pełni przewidywalne (ilu- stracja 0.1). Organizacja jako całość jest probabilistyczna (Emery i Trist 1960). Ilustracja 0.1. Model Trista–Emery’ego Ludzie (kultura) Technologia Cele Struktura Podsystemy społeczne Podsystemy techniczne Źródło: opracowanie własne na podstawie Emery i Trist 1960. Zgodnie z tym ujęciem organizacja powinna być widziana jako całość – sys- tem to więcej niż suma jego części. Często działania podejmowane w ramach jednego podsystemu przynoszą efekty w kilku innych podsystemach, w tym także takich, których reakcji inicjator działań się nie spodziewał. Całość wy- wiera ponadto większy wpływ na części, niż części na całość. Co więcej, nawet Wstęp 17 z zawodnych elementów można stworzyć stabilną całość, ponieważ kluczowe są relacje między elementami, nie zaś części same w sobie (Piotrowski 2002). Autorem najczęściej cytowanego sposobu patrzenia na organizację jako proces jest Karl Weick (1969/1979). Według niego ciągle trwające procesy or- ganizowania oznaczają łączenie „trwających niezależne działań w mające sens sekwencje, to znaczy tworzenie mających sens wyników” (Weick 1969/1979, s. 3). Efektem organizowania są cykle połączone ze sobą w postaci pętli (lecz nie łańcuchów przyczynowo-skutkowych). Weick wyróżnił cztery etapy procesu organizowania składające się na jeden cykl. Pierwszym etapem jest inscenizacja (enactment), polegająca na ujęciu w nawias3 fragmentu otoczenia i nadaniu mu realności poprzez podejmowanie działań. Drugim etapem jest selekcja (selection), w której trakcie ludzie starają się zmniejszyć niepewność, obejmując działania swymi schematami poznawczymi. Dzięki temu działania i wydarzenia zaczynają sprawiać wrażenie sensownej całości. Kolejnym etapem jest prze- chowywanie (retention), polegające na tym, że wyniki działań zachowywane są w schematach poznawczych. Na każdym z tych etapów kluczowe jest tworzenie sensu i dążenie do rozumienia całości (Weick 1995). Organizacje, czy to widziane jako stan, czy jako proces, posiadają zawsze wie- le aspektów, np. aspekt przedsiębiorstwa działającego na rynku i jednocześnie aspekt społeczny – współpracy i rywalizacji ludzi itd. Ciężko jest odseparować którykolwiek z tych aspektów w sposób obiektywny, a niektórzy naukowcy uważają, że jest to niemożliwe. Zawsze zależą one od dynamiki wewnętrz- nej i zewnętrznej, np. od aktorów społecznych i trendów otoczenia, w jakim działają. Oprócz celów formalnych, racjonalnych organizacje realizują wiele innych celów, zaspokajają różne ludzkie potrzeby, spośród których te, których zaspokajanie oficjalnie głoszą, mogą, ale wcale nie muszą być najważniejsze. Już Karl Weick (1969/1979) pisał, że jednym z ważnych aspektów organizowania są uczucia społeczne. Podobnie Yiannis Gabriel, Stephen Fineman i David Sims (1992/2000) w swoim podręczniku-bestsellerze podkreślają mnogość aspektów organizacji, takich jak: uczucia uczestników, przepisy i zasady, wstępowanie i odchodzenie z organizacji, moralność, odpowiedzialność itd. Mary Jo Hatch (1997/2002) w swoim podręczniku skierowanym do zaawansowanych studen- tów, również rozchodzącym się w dużych nakładach na całym świecie, traktuje organizację jako splot czterech równorzędnie ważnych wymiarów: kultury, struktury społecznej, struktury fizycznej i technologii, pozostających ze sobą w niebanalnych i ciągłych związkach (ilustracja 0.2). Są one także powiązane ściśle z otoczeniem, w które cały ten wzorzec jest wbudowany. 3 „Ujmowanie w nawias” jest niedoskonałym tłumaczeniem na polski pojęcia bracketing, które oznacza dosłownie wzięcie w nawias, ale nie sugeruje traktowania czegoś jako mniej ważnego od głównego wątku, tak jak polski odpowiednik. 18 Wstęp Ilustracja 0.2. Model organizacji Mary Jo Hatch OTOCZENIE Kultura Struktura społeczna ORG Struktura fizyczna Technologia Źródło: Hatch 1997/2002, s. 32. Organizacje mogą być – i często są – poddawane świadomym procesom wywierania wpływu, jednak procesy te, nawet jeśli są ukierunkowane, nie są ani liniowe, ani deterministyczne. Gibson Burrell (1997) twierdzi, że linio- wość zabija – nauki o zarządzaniu niepotrzebnie przez wiele lat zajmowały się wtłaczaniem chaotycznych i nielinearnych procesów w zubażający je porzą- dek opisu. Nie pomaga to ich zrozumieć, przeciwnie, oddala nas od takiego zrozumienia. Postrzeganie organizacji jako tworów z dobrze wyodrębnionymi granicami jest szkodliwym poznawczo złudzeniem. W ujęciu zorientowanym na stan często podkreśla się otwartość systemów organizacyjnych, fakt, iż pozostają one w ciągłej interakcji z otoczeniem (Selznick 1948; Katz i Kahn 1966). W ujęciu nakierowanym na postrzeganie procesów organizowanie jest działaniem wielokierunkowym, płynnym, umownym i staje się rzeczywiste dopiero wtedy, gdy ludzie nadadzą mu znaczenie, jak podkreśla Susan Wright (1994). Oba podejścia akcentują rolę otoczenia. Ujęcia zorientowane na stan definiują otoczenie jako środowisko wchodzące w relacje z systemem, od któ- rego system organizacyjny jest uzależniony, gdyż tylko w nim może przetrwać. Wstęp 19 Otoczenie może być spokojne, wzburzone-reaktywne i burzliwe (Emery i Trist 1965). Zawsze jednak jest powiązane z organizacją – organizacje pobierają od niego zasoby na wejściu i dostarczają mu produktów na wyjściu. Z otoczenia napływa niepewność, relacje z otoczeniem powodują, że przyszłość organizacji nie może być w prosty sposób przewidziana. By przetrwać w warunkach ciągłej wymiany z otoczeniem, organizacje muszą zapobiec entropii, czyli tendencji do rozpadania się systemów w otoczeniu – a zatem muszą starać się uzyskać en- tropię negatywną, zwaną niekiedy negentropią (Katz i Kahn 1966). W ujęciach zorientowanych na proces ważne są dynamiczne relacje, jakie istnieją między organizacją a jej kontekstem. Na przykład według szkoły neoinstytucjonalnej organizacja postrzegana jest jako część większego systemu społecznego porząd- kowania – porządku instytucjonalnego (DiMaggio i Powell 1991). W danym czasie i miejscu występuje zbiór dominujących obowiązujących instytucji (wzor- ców postępowania), spośród których część przenika procesy organizowania, tak w praktyce, jak w teorii i wyobrażeniach ludzi. Dla celów analitycznych może być przydatne wyodrębnienie pól organizacyjnych, czyli sieci połączonych ze sobą instytucjonalnie działań. Takim polem mogą być np. administracja pu- bliczna, branża albo współpracujący ze sobą lokalnie dostawcy, producenci, klienci, władze lokalne i konkurenci. Pola organizacyjne wyodrębniane są ze skomplikowanej sieci faktycznych instytucjonalnych powiązań, a celem jest przyjrzenie się wybranym działaniom. Wracając do sposobów wywierania wpływu na organizacje, należy wspo- mnieć o dwóch najbardziej powszechnych metodach, jakimi są zarządzanie i przedsiębiorczość. Zarządzanie jest szczególnym przypadkiem organizowania, polegającym na tym, ze jednostki i zasoby łączone są ze sobą w skoordynowany sposób po to, by osiągnąć cel lub wiązkę celów (Sjöstrand 1998)4. Taka koor- dynacja może przybierać formy zarówno zindywidualizowane, jak i zbiorowe. Zarządzać może zespół albo jedna osoba. Punktem wyjścia dla zarządzania jest postrzegana niepewność, jak pisze Sven-Erik Sjöstrand, ponieważ zarzą- dzanie jest radzeniem sobie z niepewnością5. Mats Alvesson i Hugh Willmott (1996/1998) charakteryzują zarządzanie jako zjawisko złożone z aspektów tech- nicznych i społecznych, przypominając, że powszechna w literaturze fachowej tendencja, by traktować zarządzanie wyłącznie jako działalność techniczną, nie prowadzi do zrozumienia tego zjawiska6. Zarówno działania, jak i środki, wiedza, świadomość potrzebne do zarządzania wywodzą się z obu tych wymia- 4 Zgodnie z terminologią podejścia systemowego mówimy o podsystemie zarządzającym (Pio- trowski 1990). Celem podsystemu zarządzającego jest realizacja zadań systemu i utrzymanie go w zrównoważonych relacjach z otoczeniem (Koźmiński 1976). 5 Również podejście systemowe zwraca uwagę na rolę zarządzania polegającą na utrzymaniu organizacji jako całości w relacji z siłami otoczenia (Selznick 1948). 6 Oczywiście takie ujęcie nie jest nowe, lecz nawiązuje do klasycznego już podejścia systemo- wego; por. np. Piotrowski (2002). 20 Wstęp rów rzeczywistości organizacyjnej. Zarządzanie ma też bardzo ważny wymiar polityczny, którego pomijanie może prowadzić do naiwnych wyobrażeń, a nie- kiedy też do niebezpiecznie uproszczonych propozycji rozwiązań praktycznych w poszukiwaniu „efektywnego zarządzania”. Autorzy proponują, by patrzeć na zarządzanie całościowo, biorąc pod uwagę fakt, że jest ono praktyką społeczną, powstałą w określonych warunkach społecznych i kulturowych. Przedsiębiorczość – różnie rozumiana – jest innym powszechnym sposobem na wywieranie wpływu na organizację (a także na jej tworzenie), jednak jej logika i dynamika są całkiem odmienne niż w przypadku zarządzania (Hjorth 2003). Przedsiębiorczość czerpie z niepewności, traktuje ją jako zasób, dzięki któremu możliwe staje się zdobycie przez organizację innych potrzebnych jej zasobów. Dzieje się tak w wyniku podważania i zmieniania starych instytucji, przełamywania utartych wzorców celem testowania granic, sprawdzania, co jest możliwe, eksplorowania nowych terytoriów, tworzenia nowych instytucji. Przedsiębiorczość jest, według Hjortha (2003), innowacyjna i zorientowana kolektywnie. Podobnie jak w przypadku zarządzania, jest to szczególny przy- padek organizowania, jednak opierający się na całkiem odmiennych zasadach i mający inne cele. Stefan Kwiatkowski (2000), pisząc o szczególnym przypad- ku przedsiębiorczości – przedsiębiorczości intelektualnej, zwraca uwagę, że istnieją trzy możliwe podejścia przedsiębiorców do otoczenia: dostosowanie, wykorzystywanie i tworzenie. To trzecie podejście jest charakterystyczne dla przedsiębiorcy intelektualnego. Przedsiębiorca intelektualny ma umiejętność znalezienia się we właściwym miejscu i czasie (inni nazywają tę właściwość szczęściem). Ta szczególna odmiana przedsiębiorczości polega na szczególnie dynamicznym i twórczym uczeniu się. Jednak przedsiębiorczość zawsze wiąże się z aktywną postawą wobec otoczenia (Kwiatkowski 2000). O ile zarządzanie ma uchronić organizację przed niepewnością, to przedsiębiorczość podchodzi do niepewności jako do tworzywa i swego rodzaju „paliwa”, dającego organi- zacji napęd do rozwoju (Johannisson 1987). Dlatego w niniejszej publikacji przedsiębiorczości poświęcamy stosunkowo dużo miejsca. Zarządzanie i organizacje we współczesnym świecie Organizowanie jest zjawiskiem charakterystycznym dla nowożytności. Świat współczesny jest światem organizacji (Perrow 1991), które przybierają różne formy i mają różne cele – jedynie cześć z nich to przedsiębiorstwa nastawione na zysk. Aktualność tematu nie jest jednak jedynym powodem, dla którego warto się zajmować organizacjami – należy również pamiętać o tym, że są one bliskie ludziom, towarzyszą ludzkiemu doświadczeniu od prehistorycznych czasów. Ludzie często organizują się, gdy chcą osiągnąć coś, co jest trudne do Wstęp 21 osiągnięcia, czy też gdy pragną uzyskać względnie trwałe wyniki swych wysiłków, czy po prostu chcą razem spędzić czas. Nauka, wiedza, technologia, cywilizacja – wszystko to są zorganizowane sposoby radzenia sobie ludzi z rzeczywistością, przekazywane w zorganizowany sposób z miejsca na miejsce i z pokolenia na pokolenie. Także organizacje ekonomiczne występowały już w czasach starożyt- nych, niekiedy nawet w postaci prawdziwych imperiów gospodarczych, jednak ich rola i znaczenie wzrosły w czasie rewolucji przemysłowej. Współcześnie mamy do czynienia z licznymi, niezwykle złożonymi organizacjami, kierującymi się skomplikowanymi i niejednoznacznymi motywami, obecnymi w różnych obszarach życia społecznego, od ekonomii do polityki. Teorie, które tę złożo- ność pomijają, nie tylko wprowadzają w błąd, ale są społecznie niebezpieczne, oferując proste rozwiązania złożonych problemów, co często w długim okre- sie powoduje powstanie problemów poważniejszych niż początkowe (Perrow 1972/1986). Nie jest wykluczone, że przyszłość należy do organizacji jeszcze bardziej złożonych. Dużo dziś mówi się o destabilizacji życia organizacyjnego, powodującej korozję charakteru ludzi i poważne dylematy egzystencjalne (Sennett 1999/2006). Obecne instytucje i wiedza często nie przystają już do realiów zarządzania w rozwiniętych gospodarkach. Może to powodować – i powoduje – wiele poważnych problemów. Jednak można próbować uzbroić się w wiedzę lepiej dostosowaną do współczesności i w ten sposób być lepiej przygotowanym na stawienie jej czoła. Jak głosi podejście systemowe, złożone problemy należy rozwiązywać na wysokim poziomie złożoności, a nie poprzez upraszczanie i ograniczanie tejże złożoności (Koźmiński 1976), które stanowi często dla zarządzających pokusę w obliczu zjawisk skomplikowanych i niepod- dających się próbom kontroli. Wiedza o funkcjonowaniu złożonych organizacji może pomóc stawić czoła problemom współczesności, zamiast nieskutecznych i szkodliwych rozwiązań siłowych czy nostalgicznych prób wracania do często wyidealizowanej przeszłości. Ciekawą wizję zarządzania w przyszłości przedstawiają Lars Strannegård i Maria Friberg (2001). Badane przez nich przedsiębiorstwo jest firmą, w której płynność i niestabilność są czymś powszednim, a nawet przyjmowane są jako oczywistość, i jedynym stabilnym punktem są zatrudnieni na stałe, wykształceni pracownicy. Często jest to wykształcenie niebezpośrednio związane z wyko- nywaną pracą. Źle się czują w tradycyjnych ustrukturalizowanych zawodach, mają natomiast silną potrzebę pracy twórczej i różnorodnej. Spotykają się z kompetentnym podejściem osób zarządzających, które są biegłe w nowocze- snych ideach zarządzania. Zarząd nie ogranicza pracowników ani firmy i stara się maksymalnie korzystać z różnorodności i oryginalności. Firma nie działa zgodnie z klasycznymi podręcznikowymi kategoriami, łamie zasady zarówno marketingu, jak i tradycyjnego zarządzania strategicznego, np. poprzez anga- żowanie swojej marki na różnych niezwiązanych z sobą rynkach. „Business is 22 Wstęp not as usual”, powiedział badaczom jeden z rozmówców (Strannegård i Friberg 2001, s. 40). Zarządzanie tą organizacją zakłada zrozumienie i akceptację zmienności, złożoności i wieloaspektowości. Firma przedstawiona jest przez autorów jako firma przyszłościowa, przedsmak tego, czym w przyszłości może być zarządzanie. Być może zmierzamy ku nowym sposobom prowadzenia przedsiębiorstwa i dzia- łania w jego ramach. Nie tylko ku przedsiębiorstwom, którym udaje się optymalne łączyć innowacje i zyskowność. Ale także ku sposobowi [zarządzania], gdzie gra- nice między innowacją i zyskiem, zabawą i powagą oraz pracą i czasem wolnym zostaną wymazane (Strannegård i Friberg 2001, s. 106). Aby bez obaw móc wkroczyć w przyszłość takiej – i nie tylko takiej – prak- tyki, należy mieć kontakt ze współczesnymi teoriami. Niniejszy podręcznik ma przedstawić Czytelnikowi jeśli nie kompletny ich przegląd, to przynajmniej coś w rodzaju zestawu próbek dla wstępnej orientacji i przyjrzenia się gamie możliwości, jaką oferują nowoczesne zachodnioeuropejskie i amerykańskie nauki zarządzania. Układ podręcznika Podręcznik został podzielony na pięć głównych części: 1. Współczesny kontekst organizowania – organizacja w relacjach z otoczeniem. 2. Różnorodność świata organizacji – metafory i archetypy. 3. Społeczne i techniczne elementy organizacji – powiązania i ewolucja. 4. Współczesne trendy w zarządzaniu – teoria i praktyka. 5. Badanie współczesnych organizacji – wybrane metody i ich implikacje. Pierwsza, wprowadzająca część definiuje tło dalszych rozważań. Autorzy składających się na nią rozdziałów prezentują międzynarodowe środowisko działania organizacji (Martyna Śliwa), rolę, jaką w funkcjonowaniu współcze- snych organizacji odrywają ponadnarodowi normodawcy (Przemysław Hensel) oraz mechanizmy nadzoru nad korporacjami (Igor Postuła). Paweł Krzyworzeka nakreśla związki pomiędzy pojęciami „organizacja” i „kultura” (które znajdą kontynuację w dalszej części podręcznika) oraz prezentuje antropologiczne spojrzenie na organizację. Dwójka autorów podejmuje tematykę odpowiedzial- ności świata biznesu – Ewa Filipp pisze o społecznej odpowiedzialności organi- zacji, zaś Marcin Żemigała – o znaczeniu ekologicznego kontekstu zarządzania. W drugiej części podręcznika prezentujemy różnorodność współczesnych or- ganizacji i wynikającą z niej konieczność dostosowywania procesów zarządzania. Monika Kostera rozpoczyna tę część charakterystyką wybranych archetypów Wstęp 23 i metafor świata organizacji. Kolejni autorzy skupiają się na przedstawianiu różnych organizacji: organizacji sektora publicznego i koncepcji nowego za- rządzania publicznego (Przemysław Hensel oraz Roman Batko), mediów (Bogusław Nierenberg), gmin (Jacek Pasieczny), korporacji wielonarodowych (Martyna Śliwa), małych przedsiębiorstw (Beata Glinka), a także zjawiska przedsiębiorczości społecznej (Aneta Milczarczyk). Trzecia część – poświęcona społecznym i technicznym elementom organi- zacji – nawiązuje do klasycznego, systemowego modelu organizacji. Społeczne i techniczne komponenty organizacji zostały jednak przedstawione w sposób dynamiczny, rozszerzający klasyczny, opisany wyżej układ: cele, ludzie, techno- logia i struktura. Różnym obliczom technicznej strony organizowania poświęcili swoje rozdziały Jerzy Kociatkiewicz (nowe technologie) oraz Beata Glinka i Przemysław Hensel (struktura i projektowanie organizacji). Kolejni autorzy podjęli problematykę społecznych aspektów – począwszy od różnorodności kulturowej (Beata Glinka, Monika Kostera, Agnieszka Brzozowska) i proble- mów gender (Yga Kostrzewa), poprzez kwestie duchowości (Michał Izak), na kompetencjach przedsiębiorczych skończywszy (Svetlana Gudkova). Czwarta, najobszerniejsza część książki pokazuje wybrane współczesne trendy w naukach o zarządzaniu, z uwypukleniem ich teoretycznych i prak- tycznych aspektów. Tradycyjnie zarządzanie interpretowane jest jako działa- nie dotyczące rynku dóbr produktów i/lub usług; Monika Kostera prezentuje odmienne podejście, pokazując procesy zarządzania na rynku doznań. Dwa kolejne rozdziały poświęcone są problematyce strategii (Aleksandra Wąsowska) i planowania (Tomasz Szczerski). Zachowaniom ludzi i oddziaływaniom na nie poświęcone są kolejne moduły – poruszający problematykę zaangażowania organizacyjnego rozdział Aleksandry Spik i Krzysztofa Klincewicza oraz pre- zentujący nowe kierunki w badaniach nad przywództwem rozdział Sylwii Ciuk. Jerzy Kociatkiewicz podjął problem nowych nurtów w marketingu, prezentując koncepcję marketingu krytycznego. Dwójka autorów prezentuje różne wątki związane z funkcjonowaniem organizacji uczących si
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nowe kierunki w organizacji i zarządzaniu. Organizacje, konteksty, procesy zarządzania
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: