Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00205 005184 13081584 na godz. na dobę w sumie
Nowoczesna logistyka. Wydanie X - książka
Nowoczesna logistyka. Wydanie X - książka
Autor: , Liczba stron: 432
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3014-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Od pierwszego do ostatniego ogniwa łańcucha

Podręcznik logistyka

7W - czyli właściwy produkt, właściwa ilość, właściwy stan, właściwe miejsce, właściwy czas, właściwy klient, właściwa cena. Oto logistyka w telegraficznym skrócie. Rzeczywistość jest nieco bardziej skomplikowana. Ta część łańcucha dostaw, którą zajmuje się logistyka, jest prawdziwym wyzwaniem, wymagającym od Ciebie dużej wiedzy i odpowiedzialności. Fachowy doradca bywa bezcenny, dlatego proponujemy Ci podręcznik, który jest jednym z najchętniej wybieranych tytułów w dziedzinie logistyki na świecie. Napisany przystępnym językiem, stanowi kompletny i rzetelny zbiór narzędzi oraz zasad: prawdziwy niezbędnik każdego profesjonalisty.

Książka omawia różnego rodzaju systemy zarządzania informacjami, z uwzględnieniem wpływu internetu na logistykę oraz opisu wyzwań, jakich dostarczają technologie informacyjne. Poznasz najskuteczniejsze metody współpracy z innymi działami w firmie, w tym z marketingiem. Nowością w tym wydaniu są informacje na temat wpływu decyzji logistycznych na strategiczne wyniki finansowe firmy - przekonasz się, jak działania logistyczne wpływają na kluczowe obszary finansowe: dochód netto, zaangażowany kapitał oraz zwrot z zaangażowanego kapitału. Dowiesz się wszystkiego na temat zarządzania i organizacji, zapoznając się z tak istotnymi kwestiami, jak produktywność, kradzieże, a nawet wpływ terroryzmu na systemy logistyczne.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Nowoczesna logistyka. Wydanie X Autorzy: Paul R. Murphy Jr., Donald F.Wood Tłumaczenie: RENTIER-LANG Cezary Welsyng ISBN: 978-83-246-3014-1 Tytuł oryginału: Contemporary Logistics (10th Edition) Format: 172×245, stron: 432 Od pierwszego do ostatniego ogniwa łańcucha • Logistyka strategiczna i operacyjna • Zarządzanie łańcuchem dostaw • Zarządzanie popytem i zamówieniami oraz obsługą klienta • Gospodarka magazynowa i zarządzanie zapasami • Zarządzanie transportem • Logistyka międzynarodowa Podręcznik logistyka 7W – czyli właściwy produkt, właściwa ilość, właściwy stan, właściwe miejsce, właściwy czas, właściwy klient, właściwa cena. Oto logistyka w telegraficznym skrócie. Rzeczywistość jest nieco bardziej skomplikowana. Ta część łańcucha dostaw, którą zajmuje się logistyka, jest prawdziwym wyzwaniem, wymagającym od Ciebie dużej wiedzy i odpowiedzialności. Fachowy doradca bywa bezcenny, dlatego proponujemy Ci podręcznik, który jest jednym z najchętniej wybieranych tytułów w dziedzinie logistyki na świecie. Napisany przystępnym językiem, stanowi kompletny i rzetelny zbiór narzędzi oraz zasad: prawdziwy niezbędnik każdego profesjonalisty. Książka omawia różnego rodzaju systemy zarządzania informacjami, z uwzględnieniem wpływu internetu na logistykę oraz opisu wyzwań, jakich dostarczają technologie informacyjne. Poznasz najskuteczniejsze metody współpracy z innymi działami w firmie, w tym z marketingiem. Nowością w tym wydaniu są informacje na temat wpływu decyzji logistycznych na strategiczne wyniki finansowe firmy – przekonasz się, jak działania logistyczne wpływają na kluczowe obszary finansowe: dochód netto, zaangażowany kapitał oraz zwrot z zaangażowanego kapitału. Dowiesz się wszystkiego na temat zarządzania i organizacji, zapoznając się z tak istotnymi kwestiami, jak produktywność, kradzieże, a nawet wpływ terroryzmu na systemy logistyczne. Autorzy omawiają także: • zaopatrzenie i zarządzanie zapasami, • prognozowanie zapotrzebowania, • gospodarkę magazynową i lokalizację obiektów magazynowych, • zarządzanie dystrybucją i konfigurowanie sieci sprzedaży, • zasady zarządzania transportem, • marketing w logistyce. SpiS treści Część I Podstawy logistyki 19 Rozdział 1 Podstawy logIstykI 20 Znaczenie logistyki dla gospodarki 20 czym jest logistyka? 22 Wzrost znaczenia logistyki 2 Zmniejszenie liczby regulacji prawnych 25 Zmiany w zachowaniu konsumentów 26 Postęp technologiczny 27 Rosnące znaczenie detalistów 28 Globalizacja handlu 28 Systemy logistyczne i modele kosztów całkowitych w logistyce relacje logistyczne w przedsiębiorstwie 32 29 Finanse Produkcja Marketing 32 33 34 Kanały marketingowe 36 Działania w kanale logistycznym 39 Obsługa klienta 39 Prognozowanie zapotrzebowania 39 Lokalizacja obiektów 40 Logistyka międzynarodowa 40 Zarządzanie zapasami 40 Manipulacje materiałami 40 Zarządzanie zamówieniami 40 Pakowanie 40 Zakupy i zaopatrzenie 41 Logistyka zwrotna 41 Zarządzanie transportem 41 Gospodarka magazynowa 41 Podsumowanie  41  •  Pytania   sprawdzające  42  •  Polecana literatura  42  Przypadek 1.1. KiddieLand i Super Gym  43 Dodatek: Profesjonalne organizacje logistyczne  45  6 Spis treści Rozdział 2 logIstyka I teChnologIe InfoRmaCyjne 53 Systemy zarządzania informacjami 4 System automatyzacji czynności biurowych 54 System komunikacji 56 System przetwarzania danych transakcyjnych (TPS) 57 System informacji dla kierownictwa (MIS) i system informacji dla najwyższego kierownictwa (EIS) 60 System wspomagania decyzji (DSS) 61 Systemy zarządzania przedsiębiorstwem 66 Wpływ internetu na logistykę 67 Sprzedaż detaliczna online 67 Oprogramowanie dostępne na żądanie 69 Zaopatrzenie drogą elektroniczną 70 Wyzwania związane z technologiami informacyjnymi 71 Podsumowanie  72  •  Pytania sprawdzające  72    •  Polecana literatura  73 Przypadek 2.1. System JIT w Kalamazoo  74 Rozdział 3 logIstyka a stRategIa I fInanse oRganIzaCjI 77 Związek między strategią i wynikami finansowymi 78 podstawowa terminologia finansowa 79 Rachunek zysków i strat 80 Bilans 81 Strategiczny model zysków 82 Logistyka a marża netto 83 Logistyka a wskaźnik obrotu aktywami 84 Zrównoważona karta wyników 84 popularne mierniki logistyczne 8 86 Mierniki dotyczące transportu Mierniki dotyczące magazynowania 86 Mierniki dotyczące zapasów 86 Projektowanie i wdrażanie systemu pomiaru wyników w logistyce 86 Podsumowanie  87  •  Pytania sprawdzające  87    •  Polecana literatura  88 Przypadek 3.1. Brant Freezer Company  89 Spis treści 7 Rozdział 4 oRganIzaCja I Inne wybRane kwestIe zwIązane z zaRządzanIem logIstyką 91 Organizacja działalności logistycznej w ramach firmy 92 Struktura organizacyjna dla potrzeb logistyki 92 Architektura struktur organizacyjnych dla potrzeb logistyki 95 Wybrane problemy w zarządzaniu logistyką 96 Wydajność 97 Kradzieże 101 Odpowiedzialność społeczna w logistyce 103 Zarządzanie logistyką zwrotną 105 Zmniejszanie wpływu terroryzmu na systemy logistyczne 106 Podsumowanie  110  •  Pytania sprawdzające  110    •  Polecana literatura  111 Przypadek 4.1. Firma Red Spot Markets  111 SpiS treści Część II zarządzanie łańcuchem dostaw 117 Rozdział 5 konCePCja zaRządzanIa łańCuChem dostaw 118 ewolucja koncepcji zarządzania łańcuchem dostaw 119 czynniki wpływające na skuteczną implementację zarządzania łańcuchem dostaw 122 Siła klienta 124 Orientacja długoterminowa 126 Postęp technologiczny 126 Sprawność komunikacji międzyorganizacyjnej 127 Sterowanie zapasami 128 Współpraca międzyorganizacyjna 129 Ogniwa pomocnicze w łańcuchu dostaw 131 przeszkody utrudniające implementację koncepcji zarządzania łańcuchem dostaw 133 Bariery prawne i polityczne 133 Brak zaangażowania najwyższej kadry zarządzającej 134 Niechęć do wymiany lub wykorzystywania istotnych informacji 134 Niezgodność (niekompatybilność) systemów informatycznych 135 Niedopasowanie kultur organizacyjnych 135 Globalizacja 136 8 Spis treści integracja łańcucha dostaw 136 Podsumowanie  138  •  Pytania sprawdzające  138    •  Polecana literatura  139 Przypadek 5.1. Johnson Toy Company  140 Rozdział 6 zakuPy 145 cele zaopatrzenia 147 Wybór i ocena dostawcy 147 Rozwijanie bazy dostawców (marketing odwrócony, marketing zakupów) 150 Kwestie jakości w zaopatrzeniu 10 Zaopatrzenie (pozyskiwanie zasobów) w skali globalnej 13 Odzyskiwanie środków zainwestowanych w zasoby 14 Zaopatrzenie społecznie odpowiedzialne 16 Podsumowanie  157  •  Pytania sprawdzające  157   •  Polecana literatura  158 Przypadek 6.1. Tempo Ltd.  159 Część III elementy systemów logistycznych 165 Rozdział 7 zaRządzanIe PoPytem, zaRządzanIe zamówIenIamI oRaz obsługa klIenta 166 Zarządzanie popytem 167 Modele prognozowania popytu 167 Problemy związane z prognozowaniem popytu 169 Zarządzanie zamówieniami 170 Przekazanie zamówienia 171 Opracowywanie (przetwarzanie) zamówienia 172 Przygotowanie zamówionych dóbr do wysyłki 175 Dostawa zamówionych dóbr 176 Obsługa klienta 177 Czas 178 Niezawodność 178 Komunikacja 179 Wygoda 180 Zarządzanie obsługą klienta 180 Analiza zyskowności klienta 180 Wyznaczanie celów obsługi klienta 181 Pomiar efektywności obsługi klienta 183 Spis treści 9 Radzenie sobie ze źle wykonaną obsługą i przywracanie jej należytego poziomu 186 Podsumowanie  187  •  Pytania sprawdzające  188    •  Polecana literatura  188 Przypadek 7.1. Handy Andy Inc.  189 Dodatek  192 Rozdział 8 zaRządzanIe zaPasamI 195 Sposoby klasyfikacji zapasów 196 Koszty zapasów 197 Koszty utrzymywania zapasów 198 Koszty zamawiania 200 Relacja trade-off między kosztami zamawiania a kosztami utrzymywania zapasów 201 Koszty wyczerpania się zapasów 202 Relacja trade-off między kosztami utrzymywania zapasów a kosztami ich wyczerpania się 203 Kiedy składać zamówienie? 204 ile zamawiać? 20 Ekonomiczna (optymalna) wielkość zamówienia 205 Ustalanie wielkości zamówienia w warunkach niepewności 208 przepływ zapasów 208 Szczególne zagadnienia dotyczące zarządzania zapasami 210 Analiza (klasyfikacja) zapasów metodą ABC 210 Zapasy martwe (nierotujące) 211 Rotacja zapasów 212 Substytuty i produkty komplementarne 213 Współczesne koncepcje zarządzania zapasami 214 Produkcja „odchudzona” 214 Logistyka części zamiennych 216 Zarządzanie zapasami przez dostawcę (VMI) 219 Podsumowanie  220  •  Pytania sprawdzające  220    •  Polecana literatura  221 Przypadek 8.1. Sklep z gwoździami Lowa  221 Rozdział 9 lokalIzaCja CentRów dystRybuCjI, magazynów I fabRyk 225 Strategiczne znaczenie lokalizacji obiektów gospodarczych 228 Czynniki kosztowe 228 10 Spis treści Oczekiwania dotyczące poziomu obsługi klienta 229 Lokalizacja rynków zbytu lub zaopatrzenia 229 Określanie liczby obiektów gospodarczych 230 Ogólne determinanty lokalizacji obiektów gospodarczych 231 Dostęp do zasobów naturalnych 233 Charakter populacji ludności jako rynku zbytu na produkty 235 Charakter populacji ludności jako źródła siły roboczej 235 Podatki i inne bodźce ekonomiczne 237 Kwestie związane z transportem 238 Bliskość ośrodków przemysłowych 240 Struktura handlu 241 Aspekty dotyczące jakości życia 242 Lokalizacja obiektów gospodarczych za granicą 242 Szczególne cechy danego miejsca lokalizacji obiektu gospodarczego 243 Strefy wolnego handlu 244 Odnajdywanie lokalizacji generującej najniższe koszty 244 Systemy lokalizacji oparte na technice siatki 246 Likwidacja i zmiana lokalizacji obiektu gospodarczego 248 Podsumowanie  250  •  Pytania sprawdzające  250    •  Polecana literatura  251 Przypadek 9.1. Aero Marine Logistics  252 Rozdział 10 gosPodaRka magazynowa 257 Magazyny własne i obce 260 Publiczne magazyny do wynajęcia 261 Magazyny własne 262 Dedykowane prywatne magazyny do wynajęcia 262 Ogólnodostępne prywatne magazyny do wynajęcia 265 Kwestie brane pod uwagę przy projektowaniu magazynów 26 Kwestie ogólne 265 Relacje trade-off dotyczące projektowania magazynów 266 Stałe kontra wolne (zmienne) miejsca składowania towarów 267 Rozbudowa magazynu w poziomie kontra rozbudowa magazynu w pionie 267 Pobieranie towarów z zapasu do wysyłki a uzupełnianie ich zapasów 268 Jedna kontra dwie rampy 268 Standardowe, wąskie lub bardzo wąskie korytarze 268 Spis treści 11 Zarządzanie magazynem bez użycia papierowej dokumentacji kontra tradycyjne zarządzanie magazynem 269 Inne wymagania dotyczące pojemności magazynu 269 Działalność operacyjna w magazynie 270 Analiza wydajności magazynu 270 Kwestie bezpieczeństwa pracy 271 Materiały niebezpieczne 273 Ochrona obiektu magazynowego 274 Warunki sanitarne w magazynie 277 Podsumowanie  277 •  Pytania sprawdzające  278   •  Polecana literatura  279 Przypadek 10.1. Magazyn w miejscowości Minnetonka  279 Rozdział 11 PakowanIe I manIPulaCje mateRIałamI 281 Właściwości produktu 282 podstawowe kwestie związane z opakowaniami 284 Promocyjne i ochronne funkcje opakowań 284 Testowanie i monitorowanie opakowań 285 Etykietowanie 289 problemy związane z opakowaniami 291 Ochrona środowiska 291 System metryczny 293 Problem nieefektywnego wykorzystywania pojemności opakowań 294 Wpływ opakowań na transport 295 Wykorzystywanie jednostek ładunkowych w manipulacjach materiałami 297 Platformy do formowania jednostek ładunkowych 299 Ładunki większe niż jednostki paletowe 300 Manipulacje materiałami 302 Zasady manipulacji materiałami 304 Sprzęt do manipulacji materiałami 305 Podsumowanie  306  •  Pytania sprawdzające  307    •  Polecana literatura  307 Przypadek 11.1. Producent abażurów  308 Rozdział 12 tRansPoRt 311 Zarys infrastruktury transportowej 312 Gałęzie transportu 313 Transport powietrzny 314 Transport samochodowy 316 12 Spis treści Transport przesyłowy 318 Transport kolejowy 319 Transport wodny śródlądowy 321 transport intermodalny 322 Specjaliści do spraw transportu 324 przepisy dotyczące transportu 327 Przepisy dotyczące bezpieczeństwa 327 Przepisy gospodarcze 328 Podsumowanie  329  •  Pytania sprawdzające  330    •  Polecana literatura  330 Przypadek 12.1. Firma HDT Truck Company  331 Rozdział 13 zaRządzanIe tRansPoRtem 337 czynniki wpływające na stawki (ceny) 338 Ustalanie stawek 338 Negocjowanie stawek i usług 344 Wybór środka transportu i przewoźnika 349 Dokumentacja 31 Konosament 351 List przewozowy 354 Roszczenia frachtowe 355 Nadawanie i odbieranie przesyłek 36 Konsolidowanie małych przesyłek 356 Przestojowe i opłata za przetrzymanie środka transportu 358 Wyznaczanie tras przewozu 359 Śledzenie przesyłki i przyspieszenie dostawy 360 Jakość usług transportowych 361 Podsumowanie  363  •  Pytania sprawdzające  363    •  Polecana literatura  364 Przypadek 13.1. Firma produkująca chipsy Chippy Potato Chip  365 Rozdział 14 logIstyka mIędzynaRodowa 367 Wpływ makrootoczenia na logistykę międzynarodową 368 Czynniki polityczne 369 Czynniki ekonomiczne 371 Czynniki kulturowe 374 Dokumentacja międzynarodowa 376 Międzynarodowe reguły Handlu (formuły incoterms) 377 EXW — Ex Works (z zakładu... określone miejsce) 378 FCA — Free Carrier (franco przewoźnik... określone miejsce) 378 Spis treści 13 FAS — Free Alongside Ship (franco wzdłuż burty statku... określony port załadunku) 378 FOB — Free on Board (franco statek... określony port załadunku) 379 CFR — Cost and Freight (koszt i fracht... określony port przeznaczenia) 379 CPT — Carriage Paid To (przewoźne opłacone do... określonego miejsca przeznaczenia) 379 CIF — Cost, Insurance and Freight (koszt, ubezpieczenie i fracht… określony port przeznaczenia) 379 CIP — Carriage and Insurance Paid To (przewoźne i ubezpieczenie opłacone do... określonego miejsca przeznaczenia) 380 DES — Delivered Ex Ship (dostarczone na statek... określony port) 380 DEQ – Delivered Ex Quay (dostarczone na nabrzeże... określony port) 380 DAF — Delivered at Frontier (dostarczone na granicę... określone miejsce) 380 DDP — Delivered Duty Paid (dostarczone, cło opłacone... określone miejsce przeznaczenia) 380 DDU — Delivered Duty Unpaid (dostarczone, cło nieopłacone... określone miejsce przeznaczenia) 380 Metody realizacji płatności 381 Specjaliści do spraw handlu międzynarodowego 384 Międzynarodowi spedytorzy 384 Armatorzy wirtualni (przewoźnicy NVOCC) 388 Firmy zarządzające eksportem, EMC 389 Firmy pakujące towary na eksport 390 Kwestie transportowe w logistyce międzynarodowej 390 Przesyłki przewożone drogą morską 391 Konferencje żeglugowe i alianse przewoźników morskich 393 Międzynarodowe przewozy lotnicze 394 Kwestie związane z transportem naziemnym 395 Zarządzanie zapasami w handlu międzynarodowym 396 Wskaźnik Lpi 398 Podsumowanie  399  •  Pytania sprawdzające  400    •  Polecana literatura  400 Przypadek 14.1. Nürnberg Augsburg Maschinenwerke (N.A.M.)  401 Słowniczek  407 Skorowidz  427 2 Logistyka i techNoLogie iNformacyjNe Najważniejsze pojęcia: ■ Specjalistyczne oprogramowanie ■ System planowania zasobów ■ Identyfikacja towarów za pomo- (dla potrzeb) logistyki ■ Dane ■ Data mining ■ Hurtownia danych ■ Elektroniczna wymiana danych (EDI) ■ Zaopatrzenie drogą elektroniczną przedsiębiorstwa (ERP) ■ Satelitarny system nawigacji (GPS) ■ Informacje ■ System informacji logistycznej (SIL) ■ Oprogramowanie dostępne na żądanie (oprogramowanie dostar- czane w formie usługi) cą fal radiowych (RFID) ■ Aukcja odwrotna ■ Symulacja ■ System zarządzania transportem (TMS) ■ System zarządzania magazynem (WMS) ■ Komunikacja bezprzewodowa W tym rozdziale: ■ Efektywne i wydajne wykorzystywanie informacji przez menedżerów logistyki. ■ Wpływ Internetu na logistykę. ■ Wyzwania, jakie stawiają niektóre technologie. ■ Systemy zarządzania informacją oraz ich zastosowa- nie w logistyce. Dyscyplina logistyki przeszła wiele zmian od czasu wydania niniejszej książki w połowie lat 70. Pierwsze wydanie koncentrowało się głównie na zarządzaniu dystrybucją fizycz- ną i przedstawiona tam definicja kładła nacisk na transport oraz przechowywanie dóbr. Obecna edycja tej książki koncentruje się na logistyce oraz zarządzaniu łańcuchem do- staw. Co więcej, przedstawione tu definicje logistyki i zarządzania logistycznego (patrz rozdział 1.) wspominają o przepływie i przechowywaniu towarów, usług oraz związanych z nimi informacji. Efektywne oraz wydajne wykorzystywanie informacji może być bardzo pomocne w zarządzaniu logistycznym oraz zarządzaniu łańcuchem dostaw, a do czterech najważ- niejszych korzyści należą: • większa wiedza oraz transparentność łańcucha dostaw, pozwalające uniknąć nad- miernych zapasów dzięki posiadanym informacjom (dosłownie: zastąpić zapasy in- formacją o nich); • większa świadomość potrzeb klienta ostatecznego dzięki danym z detalicznych punktów sprzedaży (POS — point-of-sale), co pozwala usprawnić planowanie oraz zmniejszyć niestabilność łańcucha dostaw; 53 54 Część I • Podstawy logistyki • lepsza koordynacja produkcji, marketingu oraz dystrybucji dzięki narzędziom syste- mu planowania zasobów przedsiębiorstwa (ERP); • przyśpieszone przetwarzanie zamówień oraz skrócony czas ich realizacji dzięki moż- liwości wykorzystania systemów informacji logistycznej1. Mówiąc krótko, efektywne oraz wydajne wykorzystywanie informacji pozwoli organiza- cji jednocześnie obniżyć koszty oraz zwiększyć zadowolenie klienta. Organizacja taka osiągnie to dzięki temu, że będzie mieć na składzie tylko towary pożądane przez klientów. Na przykład wiele amerykańskich sieci sklepów spożywczych dokładnie przeanalizowało latynoskich ku- pujących i zauważyło, że kładą oni większy nacisk na świeżość produktów niż inne grupy et- niczne. Z tego powodu sklepy spożywcze ulokowane w rejonach o dużej populacji Latynosów częściej mają w ofercie świeże produkty niż sklepy spożywcze w innych rejonach. Zanim przejdziemy dalej, należy wprowadzić rozróżnienie pomiędzy danymi a in- formacjami: „dane to po prostu fakty — zapisane pomiary danego zjawiska — podczas gdy informacje to struktura złożona z faktów w formie odpowiedniej do podejmowania decyzji”. Rozwój sprzętu i oprogramowania pozwala współczesnym logistykom na do- stęp do ogromnej ilości danych w stosunkowo krótkim czasie. Aby nimi zarządzać, logi- stycy oraz menedżerowie łańcucha dostaw muszą najpierw ustalić, które dane są im po- trzebne. Następnie dane te muszą zostać zorganizowane oraz przeanalizowane, co skut- kuje podjęciem przez decydentów odpowiednich decyzji. We współczesnym środowisku biznesowym takie działania należy sfinalizować w możliwie krótkim okresie. Następna część niniejszego rozdziału zawiera przegląd różnych rodzajów systemów zarządzania informacjami, które znajdują zastosowanie w każdej funkcji biznesowej. Dodatkowo podano przykłady ich zastosowania w zarządzaniu logistyką. Następnie dys- kutujemy na temat wpływu Internetu na logistykę, a rozdział zakończymy spojrzeniem na wybrane wyzwania w zakresie technologii informacyjnych. SyStemy zarządzania informacjami Profesor Steven Alter wyróżnił sześć różnych typów systemów informacyjnych, któ- re mają zastosowanie w każdej funkcji biznesowej (w każdym obszarze funkcjonalnym działania przedsiębiorstwa). Tych sześć kategorii, podsumowanych na rys. .1, stanowi podstawę rozważań przedstawionych w tej części. System automatyzacji czynności biurowych Systemy automatyzacji czynności biurowych (ang. office automation systems) oferują sku- teczne metody przetwarzania osobowych oraz organizacyjnych danych biznesowych, wykonywania obliczeń oraz tworzenia dokumentów. Na systemy automatyzacji biura 1 Stephen M. Rutner, Brian J. Gibson, Kate L. Vitasek, Craig G. Gustin., Is Technology Filling the Information Gap?, „Supply Chain Management Review”, marzec – kwiecień 001, s. 58 – 6.  William G. Zikmund, Michael d’Amico, Marketing, wyd. 7, South-Western, Cincinnati (Ohio) 001, s. 15.  Model przedstawiony w tej części został opracowany na podstawie: Steven Alter, Information Systems, wyd. , Prentice Hall, Upper Saddle River (New Jersey) 00.  Alter, Information Systems, s. 191. Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 55 Przykłady konkretnego oprogramowania i technologii wykorzystywanych w logistyce Oprogramowanie w formie arkusza kalku- lacyjnego do wyliczania m.in. optymalnych wielkości zamówienia, umiejscowienia różnych obiektów czy minimalizacji kosz- tów transportu. Spotkania wirtualne realizowane za pośred- nictwem komputera. Kompletowanie zamó- wienia wspomagane sterowaniem głosowym. Elektroniczna wymiana danych. Technologie automatycznej identyfikacji, np. kody kreskowe. Systemy w detalicznych punktach sprzedaży — POS (point-of-sale). System informacji logistycznej (SIL). Symulacja. Oprogramowanie logistyczne, takie jak system zarządzania magazynem. Data mining. Moduły logistyczne systemu planowania zasobami przedsiębiorstwa. Typ systemu System automatyzacji czynności biuro- wych: oferuje skuteczne metody przetwa- rzania osobowych oraz organizacyjnych danych biznesowych, wykonywania obli- czeń oraz tworzenia dokumentów. System komunikacji: pomaga współpra- cować poprzez interakcję oraz wymianę informacji w wielu różnych formach. System przetwarzania danych transak- cyjnych (tPS): zbiera oraz przechowuje informacje na temat transakcji; kontroluje niektóre aspekty transakcji. System informacji dla kierownictwa (miS) i system informacji dla najwyższego kie- rownictwa (eiS): przekształca dane z TPS w informacje umożliwiające monitorowanie wyników oraz zarządzanie organizacją; udo- stępnia informacje wymagane przez kadrę kierowniczą w łatwo dostępnym formacie. System wspomagania decyzji (dSS): po- maga podejmować decyzje dzięki dostar- czanym przez siebie informacjom, mode- lom oraz narzędziom analitycznym. System zarządzania przedsiębiorstwem: zapewnia metody spójnego przetwarzania danych i zintegrowaną bazę danych oraz zarządza nimi w obszarze wielu funkcji biznesowych. Rysunek 2.1. Typologia systemów informacyjnych dla potrzeb zarządzania Źródło: Na podstawie publikacji: Alter Steven, Information Systems, wyd. , Prentice Hall, Upper Saddle River (New Jersey) 00, s. 191. składają się zestawy programów ogólnego zastosowania — edytorów tekstu, arkuszy kal- kulacyjnych, aplikacji do tworzenia prezentacji oraz aplikacji do zarządzania bazą da- nych. Te pojęcia są Ci zapewne znane z kursów komputerowych dla początkujących. Najodpowiedniejsze oprogramowanie dla logistyków to arkusz kalkulacyjny. Wczesne wersje arkuszy kalkulacyjnych na komputery osobiste były tylko niewiele lepsze od szybkich kalkulatorów, natomiast współczesne rozwiązania tego typu mają mnóstwo możliwości, które pozwalają menedżerom rozwiązywać problemy biznesowe relatywnie szybko i tanio. Logistyczne arkusze kalkulacyjne z lat 90. miały zwykle ograniczone możliwości w stosunku do obecnego oprogramowania. Głównymi tematami były m.in. wyliczanie ekonomicznej wielkości zamówienia (EOQ — Economic Order Quantity), ustalanie po- żądanej wielkości magazynów, decyzje dotyczące wyboru środka transportu i przewoźni- 56 Część I • Podstawy logistyki ków, planowanie produkcji oraz wybór optymalnej lokalizacji w oparciu o techniki siecio- we5. W latach 90. zwiększone możliwości arkuszy kalkulacyjnych pomogły organizacjom w analizowaniu spraw, które tradycyjnie były domeną wyspecjalizowanych programów komputerowych. W ten sposób klasyczne problemy minimalizacji kosztów transportu — transportowanie produktów z wielu źródeł do wielu miejsc docelowych przy minimal- nym koszcie — mogą być zanalizowane przy użyciu arkusza kalkulacyjnego6. Ostatnio arkusze kalkulacyjne są wykorzystywane do konstruowania modeli zapotrzebowania na amunicję dla armii kanadyjskiej7. System komunikacji System komunikacji pomaga różnym interesariuszom — pracownikom, dostawcom, klientom — współpracować ze sobą poprzez interakcję oraz wymianę informacji na wie- le różnych sposobów8. Z perspektywy logistyki znaczenie dobrze zdefiniowanego oraz dobrze wykonanego systemu komunikacji zilustrowały wydarzenia z 11 września 001 roku, zwłaszcza w przypadku firm, które wykorzystują bądź oferują usługi przewozu sa- molotem. Z powodu całkowitego zamarcia amerykańskiego systemu lotniczego na kil- kanaście dni po ataku terrorystycznym, wiele przesyłek lotniczych zostało rozdzielonych na ciężarówki, co spowodowało opóźnienia w dostawach. Usługodawcy korzystający z przewozów lotniczych, na przykład FedEx, pracowali gorączkowo nad informowaniem klientów, kiedy przesyłki do nich dotrą9. Od czasu publikacji pierwszego wydania tej książki w późnych latach 70. w dzie- dzinie technologii telekomunikacyjnej dokonał się wielki postęp, czego przykładem są m.in. faksy, komputery osobiste, poczta elektroniczna, telefony komórkowe oraz smart- fony. W czasach tak niedawnych lat 90. część z tych technologii była uważana za „luksus” w miejscu pracy. Dzisiaj na odwrót, wiele z tych technologii jest niezbędnych dla współ- czesnego logistyka, aby mógł on dobrze wykonywać swoją pracę. Elektroniczna wymiana danych (ang. electronic data interchange — EDI) (będzie omawiana w następnym punkcie) była postrzegana przez wielu ekspertów jako symbol technologii informacyjnych w logistyce w latach 90. Komunikacja bezprzewodowa stała się z kolei znakiem rozpoznawczym pierwszej dekady dwudziestego pierwszego wieku10. Dla naszych celów termin „komunikacja bezprzewodowa” będzie odnosić się do komu- nikacji niewykorzystującej kabli i przewodów, natomiast obejmować będzie m.in. trans- misję za pośrednictwem podczerwieni, a także fal radiowych i mikrofal. Chociaż komunikacja bezprzewodowa ma wiele zastosowań w logistyce, przyjrzymy się jednemu z najbardziej popularnych jej typów, a dokładniej satelitarnemu systemowi nawigacji. Satelitarny system nawigacji (ang. global positioning system — GPS) bazu- je na sieci satelitów, które transmitują sygnały wskazujące dokładną lokalizację obiektu. 5 John E. Tyworth, William L. Grenoble, Spreadsheet Modeling in Logistics: Advancing Today’s Edu- cational Tools, „Journal of Business Logistics” vol. 1, nr 1, 1991, s. 1 – 5. 6 Brian J. Parker, David J. Caine, Minimizing Transportation Costs: An Efficient and Effective Appro- ach for the Spreadsheet User, „Transport Logistics” vol. 1, nr , 1997, s. 19 – 17. 7 W. J. Hurley, Mathieu Balez, A Spreadsheet Implementation of an Ammunition Requirements Mo- del for the Canadian Army, „Interfaces” vol. 8, nr , 008, s. 71 – 80. 8 Alter, Information Systems, rozdział 5. 9 Kristen S. Krause, FedEx’s 9-11 Response, „Traffic World”, 9 września 00, s. 1 – 1. 10 Roger Morton, Working Without a Wire, „Logistics Today”, luty 005, s. 9 – . Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 57 Być może znasz system GPS w postaci urządzeń nawigacyjnych pokazujących mapy bądź udzielających instrukcji głosowych prowadzącemu samochód. GPS stał się bardzo przydatny w transporcie ze względu na wysokie koszty paliwa oraz niekończącą się presję na zwiększanie wydajności oraz produktywności. Firmy transporto- we, które zaimplementowały ten system, zanotowały wzrost produktywności pracowników, zmniejszyły koszty operacyjne oraz polepszyły relacje z klientami. Jedno badanie wykazało, że zaimplementowanie systemu opartego na technologii GPS pozwala firmom transporto- wym odzyskać niemalże jedną godzinę dnia ich kierowcy, co przekłada się na oszczędności na kosztach pracy rzędu 5500 dolarów na pracownika. To samo badanie wykazało też, że korzystając z systemu GPS, można zmniejszyć przebieg pojazdu o około 70 km tygodnio- wo, co w skali roku może dać oszczędności na paliwie rzędu 5 000 dolarów11. Ciągłe postępy w rozwoju sprzętu i oprogramowania przyniosły dramatyczną reduk- cję kosztów komunikacji bezprzewodowej, co m.in. oznacza, że ta technologia nie jest już dostępna wyłącznie dla firm z największymi zasobami finansowymi. Co więcej, zmniej- szenie kosztów sprzętu i oprogramowania skróciło okres względnego zwrotu inwestycji, a system GPS może na siebie zarobić w ciągu jednego roku1. System przetwarzania danych transakcyjnych (tPS) System przetwarzania danych transakcyjnych (ang. transaction processing system — TPS) zbiera oraz przechowuje informacje na temat transakcji, może również kontrolować nie- które ich aspekty. Podstawowym celem TPS jest wydajne przetwarzanie danych o trans- akcjach, a organizacje mogą decydować, czy chcą przetwarzać te dane w trybie wsado- wym (batch processing), czy w czasie rzeczywistym (real-time processing)1. W przypadku przetwarzania wsadowego dane są najpierw zbierane, a potem przechowywane do prze- tworzenia w późniejszym czasie, według pewnego harmonogramu (np. co sześć godzin) lub w zależności od ich liczebności (np. gdy zbierze się 5 transakcji). Przetwarzanie w czasie rzeczywistym, co oczywiste, oznacza, że dane dotyczące transakcji są przetwa- rzane w momencie ich otrzymania. Chociaż przetwarzanie wsadowe może być trochę niezgodne ze współczesnym duchem skupienia się na prędkości działania oraz redukcji potrzebnego czasu, to może okazać się całkiem wydajne wtedy, gdy przetwarzanie w cza- sie rzeczywistym nie jest konieczne. Co więcej, w porównaniu z systemami czasu rze- czywistego przetwarzanie danych zagregowanych (seriami) zwykle jest mniej kosztowne i łatwiejsze do opanowania przez pracowników. Dobrym przykładem systemu TPS związanego z logistyką jest system elektronicznej wymiany danych (EDI) pozwalający na transmisję danych biznesowych w ustrukturyzo- wanym formacie od jednego komputera do drugiego. Ponieważ EDI umożliwia sprawną transmisję danych między przedsiębiorstwami (zakładając zgodność technologiczną), może ułatwić integrację i koordynację działań pomiędzy uczestnikami łańcucha do- staw. Dlatego firmy z solidnie zaimplementowanym EDI łączącym zarówno dostawców, jak i klientów, mogą mieć znaczącą przewagę nad innymi organizacjami tego rodzaju. EDI używa się powszechnie przy fakturowaniu, zamawianiu czy decydowaniu o cenach. Wykorzystuje się go do zawiadamiania o stanie zaawansowania w realizacji wysyłek, rea- lizowania elektronicznych transferów pieniężnych oraz płacenia rachunków. 11 Bridget McCrea, The Golden Age of Wireless, „Logistics Management”, październik 008, s. 7 – 50. 1 Brak autora, Remote Asset Management Worth the Cost, „GPSWorld”, styczeń 009, s. 7. 1 Alter, Information Systems, rozdział 5. 58 Część I • Podstawy logistyki EDI ma wiele zalet, do których zalicza się redukcję czasu potrzebnego na przygo- towywanie i przetwarzanie dokumentów, obniżenie kosztów utrzymywania zapasów i personelu, usprawnienie przepływu informacji, zmniejszenie liczby błędów w dosta- wach i zwracanych towarów, skrócenie czasu realizacji zamówienia oraz zmniejszenie kosztów składania zamówień. Co więcej, EDI może przyczynić się do zwiększenia płyn- ności finansowej, dokładności rachunków, produktywności oraz zadowolenia klientów. Potencjalnymi wadami EDI są brak świadomości jego zalet, duże koszty konfiguracji, brak standardowych formatów oraz niezgodność sprzętu i oprogramowania. Pomimo tych wad oraz poglądu, że EDI jest „starą” technologią1, systemy tego typu nadal są ważnym instrumentem wykorzystywanym w logistyce w dwudziestym pierw- szym wieku. Mimo iż Internet początkowo był uważany przez niektórych jako przyszły substytut EDI, czas pokazał, że może on służyć jako jego dopełnienie, ale nie może go w pełni zastąpić. Na przykład Wal-Mart był jedną z pierwszych firm, które zaadopto- wały internetowy EDI (I-EDI) w miejsce EDI opartego na sieci wartości dodanej (VAN — Value Added Network). Co ważne, znacznie mniejsze koszty konfiguracji I-EDI w po- równaniu z VAN-owym EDI sprawiają, że I-EDI jest łatwiej dostępny dla mniejszych firm, co poszerza zakres stosowania elektronicznej wymiany danych15. Systemy automatycznej identyfikacji, inny typ systemów TPS związanych z logistyką, obejmują oprogramowanie do: optycznego rozpoznawania znaków (umożliwiają odczy- tywanie liter, słów oraz cyfr), rozpoznawania obrazu (urządzenia mogą skanować, kon- trolować oraz interpretować to, co widzą), zapisu danych głosowych (można nagrywać oraz interpretować ludzki głos), systemy identyfikacji towarów za pomocą fal radio- wych (ang. radio frequency identification — RFID) (który może być użyty wtedy, kiedy nie ma bezpośredniego kontaktu między skanerem a etykietą) oraz systemy pozwalające odczytywać dane z pasków magnetycznych. Systemy automatycznej identyfikacji są podstawowym komponentem systemów POS. Ideą stojącą za systemem POS jest dostarczenie danych do skuteczniejszego podejmowania bardziej złożonych decyzji przez menedżerów. System POS skanuje etykiety na opakowa- niach produktów zgodnie ze standardem UPC/EAN16 — uniwersalnego kodu produktu; albo dzięki przesunięciu produktu nad skanerem optycznym, albo poprzez zarejestrowa- nie go skanerem ręcznym. Kod UPC/EAN jest odczytywany i zapisywany w bazie danych, która zawiera takie informacje dotyczące produktu jak jego cena, obowiązujące stawki po- datkowe czy możliwość zastosowania przy jego zakupie bonów żywnościowych i tak dalej. Konkretna cena produktu oraz jego opis są również wyświetlane na monitorze usytuowa- nym obok lady. Po sczytaniu wszystkich produktów klient otrzymuje kwit zawierający listę wszystkich zakupionych towarów, cenę każdego artykułu oraz rachunek końcowy. 1 Malcolm Wheatley, A Question of Standards, „Automotive Logistics”, wrzesień – październik 008, s. 60 – 6. 15 Zhenyu Hang, Brian D. Janz, Mark N. Frolik, A Comprehensive Examination of Internet-EDI Adoption, „Information Systems Management” vol. 5, nr , 008, s. 7 – 86. 16 W Europie odpowiednikiem standardowej symboliki UPC wykorzystywanej powszechnie w Ka- nadzie i USA jest symbolika EAN wprowadzona w 1976 roku na bazie symboliki UPC przez stowarzyszenie European Article Numbering, przy czym dąży się do zunifikowania obu syste- mów symbolik. Najpopularniejszymi kodami kreskowymi w symbolice EAN wykorzystywanymi w handlu są EAN 8 i 1. Warto zauważyć, że unikalne numery uwidocznione za pomocą kodów kreskowych w omawianej symbolice są nadawane danemu obiektowi w systemie GS1. Szerzej na ten temat zob.: www.ean.pl oraz www.gs1pl.org — przyp. red. Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 59 Skanery kodów kreskowych są obecnie najpopularniejszymi narzędziami używa- nymi do automatycznej identyfikacji. Systemy automatycznej identyfikacji integrują dostawców oraz klientów, a także pozostałych uczestników łańcucha dostaw, ponieważ wszystkie strony używają tych samych etykiet. Ponadto transfer dóbr pomiędzy stronami może być rejestrowany dzięki użyciu prostych środków elektronicznych. Skanery lase- rowe są tradycyjnie używane do czytania kodów kreskowych. Skaner gromadzący dane o zapasach można bezpośrednio podłączyć do komputera, co umożliwia aktualizowanie informacji o zmianach w poziomie zapasów oraz w umiejscowieniu danego produktu. RFID jest jeszcze jedną technologią automatycznej identyfikacji, która zdobyła cał- kiem sporą popularność na początku dwudziestego pierwszego wieku. W swoim zamy- śle RFID zakłada używanie fal radiowych do identyfikowania obiektów, które zostały oznaczone identyfikatorem (tagiem, chipem) RFID. W praktyce RFID składa się z trzech komponentów: anteny skanującej, identyfikatora RFID, który przekazuje dane17, oraz od- biornika, który je interpretuje. Kiedy identyfikator RFID znajdzie się w zasięgu anteny skanującej, dane na nim zapisane są zbierane przez antenę skanującą oraz interpretowane przez odbiornik. W porównaniu do kodów kreskowych technologia RFID nie wymaga bezpośredniej bliskości oznakowanego obiektu i urządzenia RFID do jego identyfikacji, może przechowywać znacznie większe ilości danych, jak również oferuje możliwość ich odczytu i zapisu. Istotnym katalizatorem popularności wykorzystania technologii RFID w logistyce było zarządzenie wydane przez Wal-Mart, aby do 1 stycznia 005 roku jego stu najwięk- szych dostawców zaczęło używać znaczników RFID dla dostaw do jednego z centrów dystrybucyjnych Wal-Mart w Teksasie. Rozporządzenie Wal-Mart było wielkim krokiem w rozwoju technologii, która istniała od lat 0., ale nie była szeroko stosowana przez organizacje. Ci, którzy zaadoptowali technologię RFID, wymieniają wiele korzyści z niej płyną- cych. Są to na przykład drastyczna redukcja (od 0 do 50 procent) przypadków wyczer- pania się zapasów (według informacji Wal-Martu oraz części jego dostawców)18. Ponadto technologia RFID zmniejszyła ilość czasu potrzebną do przeliczenia wielkości zapasów o 80 oraz zwiększyła dokładność tego przeliczania u pewnego sprzedawcy ubrań19. Pomimo potencjalnych korzyści związanych z RFID trzeba stawić czoła wielu wyzwa- niom, zanim ta technologia stanie się szerzej stosowana w logistyce. Dużą przeszkodą w szerszym przyjęciu technologii RFID jest koszt instalacji związanego z nim sprzętu oraz oprogramowania, wahający się od 100 tysięcy dolarów dla mniejszych firm do 0 milionów dolarów dla dużych firm. Niektórzy sugerują, że szersze stosowanie technologii RFID będzie mieć miejsce dopiero wtedy, gdy ceny identyfikatorów, które w czasie wyda- wania tej publikacji wahały się pomiędzy 7 a 10 centów, spadną do  centów0. Innym minusem RFID jest problem naruszenia prywatności, który może powstać na przykład z powodu niewłaściwego użycia technologii. Oto przykład. Pewien duży detali- sta zainstalował identyfikatory RFID w konkretnej linii kosmetyków, a klienci, którzy wy- 17 W praktyce ze względu na źródło zasilania występują identyfikatory pasywne (pozwalające jedy- nie odebrać zapisane na nich dane) i aktywne (pozwalające pobierać i wysyłające dane), wyróż- nia się też identyfikatory semipasywne — przyp. red. 18 John S. Webster, Wal-Mart’s RFID Revolution a Tough Sell, „Network World”, 15 września 008, s.  – 6. 19 Alan M. Field, Tag, You’re It!, „Florida Shipper”, 1 października 008, s. 10 – 11. 0 Webster, Wal-Mart’s RFID Revolution a Tough Sell. 60 Część I • Podstawy logistyki brali ten produkt, byli obserwowani przez kamery internetowe w siedzibie producenta1! Kolejną niedogodnością jest dokładność odczytu danych, która może być niższa w pro- duktach z dużą zawartością wody, na przykład owocach lub warzywach. System informacji dla kierownictwa (miS) i system informacji dla najwyższego kierownictwa (eiS) Systemy informacji dla kierownictwa (ang. management information systems — MIS) oraz systemy informacji dla najwyższego kierownictwa (ang. executive information systems — EIS) konwertują dane z systemów TPS na informacje umożliwiające kontrolowanie działalności przedsiębiorstwa oraz zarządzanie organizacją. Ich celem jest zapewnienie menedżerom szczebli pośrednich i szczebla najwyższego tych informacji, których oni na- prawdę potrzebują. Należący do tego typu rozwiązań system informacji logistycznej (SIL, ang. logistic information system — LIS) to „ludzie, wyposażenie oraz procedu- ry umożliwiające zbieranie, sortowanie, analizowanie i ocenianie potrzebnych oraz do- kładnych informacji oraz punktualne przekazywanie ich do osób podejmujących decyzje w zakresie logistyki”. Jak pokazano na rysunku ., system SIL zaczyna funkcjonowanie w momencie, gdy menedżer ds. logistyki zgłosi zapotrzebowanie na stosowne informacje, a kończy je wtedy, kiedy regularnie otrzymuje on przygotowane dla niego raporty. Jeżeli menedżer ds. logistyki chce informacji, których potrzebuje, musi dokładnie określić to w swoim zapytaniu. Na przykład menedżer ds. logistyki chcący znaleźć informacje o konkretnym magazynie lub centrum dystrybucji musi wpisać jako wyszukiwaną frazę np. „magazyn w Chicago” zamiast ogólnego wyrażenia „magazyn firmowy”. Rysunek 2.2. struktura oraz funkcje systemu informacji logistycznej Źródło: Michael Etzel, Bruce Walker, William Stanton, Marketing, wyd. 1, McGraw-Hill Irwin, Nowy Jork 007, s. 17. 1 Tom Andel, Big Brother in Aisle Five?, „Paperboard Packaging”, luty 006, s. .  Alter, Information Systems, rozdział 5.  Według definicji pojęcia „marketing information system”, ukutego przez Philipa Kotlera i Gary’ego Armstronga w publikacji Principles of Marketing, wyd. 11, Prentice Hall, Upper Saddle River (New Jersey) 006, rozdział . Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 61 Informacja na czas okazuje się niezbędna dla efektywności oraz wydajności konkret- nego SIL firmy. Może ona mieć kilka wymiarów. Z jednej strony, określenie na czas może oznaczać aktualność informacji, a na tę może wpłynąć metoda ich zbierania oraz analizo- wania. Zbieranie informacji powinno uwzględniać zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrz- ne źródła, niestety wewnętrznych źródeł informacji dla potrzeb logistyki nie zawsze jest tyle, ile byśmy chcieli. Badanie wartości dodawanej do biznesu przez logistykę pokazało, że „mierzenie jakości działań logistycznych ma miejsce znacznie rzadziej, niż można so- bie to wyobrazić”. Zewnętrzne źródła skupiają się na informacjach spoza firmy i zawie- rają informacje na temat klientów, konkurencji oraz dostawców, razem z informacjami na temat otoczenia ekonomicznego, technologicznego, politycznego, prawnego oraz spo- łeczno-kulturowego. Określenie na czas może również oznaczać szybkość, z jaką menedżerowie otrzy- mują informacje, o które proszą. Wpływ na to mają procedury wyszukiwania oraz roz- powszechniania danych w ramach firmy. Na możliwość szybkiego pozyskiwania i rozpo- wszechniania informacji przez menedżera może mieć wpływ sprzęt i oprogramowanie. Z kolei powodem słabej wydajności systemów wyszukiwania informacji są niezgodność sprzętu i oprogramowania, przerwy w dostawie prądu, zawieszenia systemu oraz wirusy komputerowe. Dokładność informacji może również wpływać na efektywność oraz wydajność logi- stycznego systemu informacyjnego firmy. Sam w sobie SIL musi mieć na uwadze naturę oraz jakość potrzebnych danych. Mimo iż Internet może dać dostęp do ogromnej ilości informacji przy dość niskich kosztach, to wiarygodność części z nich jest wątpliwa. Należy mieć na uwadze zasadę GIGO (garbage in/garbage out), która oznacza, że mylne, wprowa- dzające w błąd lub niejasne informacje zaowocują słabymi decyzjami logistyków. System wspomagania decyzji (dSS) Systemy wspomagania decyzji (ang. decision support systems — DSS) pomagają menedżerom podejmować decyzje, dostarczając im informacje, a także udostępniając modele i narzędzia analityczne5, które mogą mieć szerokie zastosowanie w logistyce. Konkretne zastosowania DSS w logistyce obejmują m.in. kwestie związane z ustalaniem trasy przejazdu, kontrolę stanu zapasów, systemy automatycznego kompletowania zamówień oraz modele optyma- lizujące proces negocjacji pomiędzy kupującym a sprzedającym. Kilka z bardziej znanych technik DSS związanych z logistyką omówiono w kolejnych akapitach. Symulacja to technika, która tworzy model prawdziwego systemu, używając mate- matycznych równań do pokazania związków między jego komponentami. Wiarygodność symulacji osiąga się, tworząc modele tak zbliżone do rzeczywistego świata, jak to jest tyl- ko możliwe. Jak humorystycznie pokazuje rysunek ., istnieje bardzo mała liczba zacho- wań systemu, których nie da się symulować. Chociaż symulacja może być potężnym na- rzędziem analitycznym, to jeżeli jest niedoskonale skonstruowana, zawiera błędne dane bądź przyjęto w niej niedokładne założenia odnośnie do relacji pomiędzy zmiennymi modelu, może dostarczyć nie najlepsze bądź wręcz niewykonalne w praktyce rozwiązania problemów logistycznych.  James S. Keebler, Karl B. Manrodt, David A. Durtsche, D. Michael Ledyard, Keeping Score: Mea- suring the Business Value of Logistics in the Supply Chain, Council of Logistics Management, Oak Brook (Illinois) 1999, rozdział . 5 Alter, Information Systems, rozdział 5. 62 Część I • Podstawy logistyki Rysunek 2.3. komputery potrafią symulować wiele form zachowań biznesowych Źródło: Reprodukcja za zgodą artysty oraz agencji Masters Agency. Podstawową zaletą symulacji jest to, że pozwala firmie sprawdzić wykonalność pro- ponowanych zmian przy stosunkowo niewielkich kosztach. Dodatkowo chroni ją przed publicznym ośmieszeniem się z powodu wdrożenia dużych zmian w jej systemie logi- stycznym, które mogłyby skończyć się spadkiem jakości obsługi klienta bądź zwiększe- niem całkowitych kosztów operacyjnych. Druga kategoria rozwiązań opartych na DSS to specjalistyczne oprogramowanie, które pomaga menedżerom zajmować się specyficznymi dla logistyki funkcjami bądź działaniami. Tradycyjnie w tym przypadku klienci kupowali konkretny zestaw oprogra- mowania wraz z usługą jego instalacji (tak zwana opcja „kup i zainstaluj”) na swoich komputerach. Opcja kupna z instalacją była (i nadal jest) dość droga — koszty oprogra- mowania mogą dochodzić do 500 000 dolarów, podczas gdy koszty implementacji mogą iść w miliony dolarów. Rysunek . pokazuje humorystycznie niektóre pakiety oprogra- mowania logistycznego dostępne dla menedżerów ds. logistyki. Coraz popularniejszą opcją dla specjalistycznego oprogramowania dla potrzeb lo- gistyki jest oprogramowanie dostępne na żądanie (oprogramowanie dostępne w for- mie usługi, ang. on-demand software, software-as-a-service), czyli „oprogramowanie, którego użytkownicy mają prawo użyć, w przeciwieństwie do oprogramowania, którego są właścicielami lub na którego zainstalowanie posiadają licencję”6. Wielką zaletą opro- gramowania na żądanie w przeciwieństwie do rozwiązań typu „kup i zainstaluj” jest to, 6 David Hannon, On-Demand Brings Spend Control to the Masses, „Purchasing”,  marca 006, s. 0 – . Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 63 Rysunek 2.4. Czasem można przesadzić, stosując zbyt wiele pakietów oprogramowania dla potrzeb logistyki Źródło: Użyte za zgodą Material Handling Management, wszelkie prawa zastrzeżone dla Penton Media, Inc. że płacenie za korzystanie z oprogramowania pozwala klientom uniknąć wysokich po- czątkowych kosztów inwestycyjnych (przyjrzymy się dokładnie oprogramowaniu na żą- danie w dalszej części rozdziału). Systemy zarządzania transportem (ang. transportation management systems — TMS) i systemy zarządzania magazynem (ang. warehouse management systems — WMS) są dwoma najważniejszymi przykładami specjalistycznego oprogramowania dla potrzeb logistyki. Co więcej, coroczna ankieta na temat oprogramowania przeprowadzana przez magazyn „Logistics Management” wykazała, że aplikacje TMS oraz WMS są najczę- ściej kupowanymi bądź aktualizowanymi pakietami oprogramowania7. W związku z tym pokrótce je opiszemy. System zarządzania transportem (TMS) jest pakietem oprogramowania, które auto- matyzuje proces konstruowania zamówień, obsługi załadunku, śledzenia i kontroli do- staw oraz realizowania płatności8. Tabela .1 prezentuje listę 15 przykładowych zadań, jakie mogą być wykonywane przez pakiet TMS. Organizacje, które wdrożyły oprogra- mowanie TMS, odnotowały zmniejszenie liczby przejechanych „pustych” kilometrów, redukcję zużycia paliwa oraz zmniejszenie wydatków na transport. Systemy zarządzania magazynem (WMS) są pakietami oprogramowania, które „kontroluje przemieszczanie i składowanie dóbr w magazynie”9. Zadania kontrolowane przez system zarządzania magazynem obejmują zarządzanie zapasami, odbiór produk- tów, wybór miejsc magazynowania, proces kompletacji zamówienia oraz wysyłkę zamó- 7 Bridget McCrea, Scrutiny Rules the Day, „Logistics Management”, kwiecień 009, s. 8 – 0. 8 Amy Zuckerman, Transportation Management Systems Give Shippers Power to Make Smarter Trucking Choices, „World Trade”, styczeń 008, s.  – 8. 9 Dave Piasecki, Warehouse Management Systems, www.inventoryops.com. 64 Część I • Podstawy logistyki TabELa 2.1. Możliwości systemu zarządzania transportem możliwe zadania możliwe zadania Kontrola wykorzystania aktywów Zarządzanie reklamacjami Obsługa płatności za przewóz Obsługa załadunku Weryfikacja dostarczenia przesyłki Planowanie odbiorów Raportowanie przejazdu w czasie rzeczywistym Konsolidacja ładunków Wybór przewoźnika Zarządzanie kierowcami Planowanie załadunku Śledzenie stanu zaawansowania w realizacji zamówienia lub wysyłki Kontrola odbioru przesyłki Ustalanie kosztów przewozu Optymalizacja trasy przejazdu — Źródło: Transportation Management Systems Solution Selector, „Logistics Today”, wrzesień 00, s. 76 – 80. wienia. Potencjalne korzyści z zastosowania WMS obejmują znaczącą redukcję błędów przy wprowadzaniu danych, jak również znaczące zmniejszenie pokonywanych odległo- ści podczas kompletacji. Do innych korzyści systemu zarządzania magazynem możemy zaliczyć redukcję wydatków na operacje magazynowe, rzadsze przypadki wyczerpania się zapasów, dokładniejszą kontrolę zapasów oraz lepszą obsługę klienta. Rysunek .5 poka- zuje, co może się zdarzyć w przedsiębiorstwie, które nie korzysta z systemu zarządzania magazynem. Ponieważ menedżer ds. logistyki ma dostęp do wielu różnych wariantów systemu zarządzania transportem i systemu zarządzania magazynem, ważne jest, by organizacja korzystała z takiego pakietu oprogramowania, który w najlepszy sposób zaspokaja jej po- trzeby, w przeciwieństwie do udostępnianego przez „markowego” usługodawcę lub takie- go, który oferuje wiele niepotrzebnych opcji. Co więcej, instalacja TMS lub WMS może wywołać w organizacji chaos, ponieważ zmieni ona ustalone w firmie procesy zarządza- nia transportem i magazynem, a obecni pracownicy będą potrzebować przeszkolenia na różnych poziomach zaawansowania, by nabrać biegłości w posługiwaniu się nowym sys- temem. Technologia data mining, która może być zdefiniowana jako „zastosowanie narzędzi matematycznych do obróbki dużej ilości danych w celu ujawnienia korelacji między tymi danymi i reguł do nich się odnoszących”0, jest techniką systemu wspomagania decyzji, która zyskuje na popularności w ostatnich latach. Data mining wykorzystuje wyszukane metody ilościowe do odnajdywania „ukrytych” wzorców w dużej ilości danych; wzorce te pozwalają menedżerom na poprawę ich zdolności do podejmowania decyzji, jak rów- nież zwiększają przewagę konkurencyjną ich organizacji. Data mining został jednakże scharakteryzowany jako swego rodzaju „armata na muchę”, w tym sensie, że wyszukane techniki ilościowe stosowane są jedynie do znajdowania prostych powiązań, które mogą być znaczące lub nie. Data mining powinien być natomiast narzędziem opartym na do- brze zdefiniowanej metodyce1. 0 Sam Joseph, Daniel Scuka, AI, „Japan Inc.”, listopad 001, s. 0 – 8. 1 Michael S. Garver, Try New Data-Mining Techniques, „Marketing News”, 16 września 00, s. 1 – . Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 65 Efektywny data mining jest zależny od hurtowni danych, to jest centralnego re- pozytorium wszystkich ważnych danych zebranych przez organizację. Wal-Mart, który został uznany za posiadacza najlepszych hurtowni danych na świecie, oraz jego sprze- dawcy robią intensywny użytek z data miningu, by usprawnić efektywność i wydajności działań logistycznych. Przykładowo data mining pozwolił temu koncernowi na odkrycie, Rysunek 2.5. kontrola zapasów jest konieczna Jeśli papaja (egzotyczny owoc) jest przetrzymywana zbyt długo, przyciąga owady. Ten obrazek towarzyszył treści reklamy komputerowego systemu kontroli zapasów. Źródło: Dzięki uprzejmości Logisticon Inc., Flexible Material Management Systems. Santa Clara (Kalifornia). 66 Część I • Podstawy logistyki że kiedy prognozowane jest uderzenie huraganu w stanie Floryda, drastycznie wzrasta popyt na dwa produkty: piwo oraz Pop Tarts firmy Kellogg’s (opiekana słodka zakąska)! W związku z tym gdy huragan wkrótce ma uderzyć we Florydę, Wal-Mart dba o to, aby jego w sklepach dostępne były dodatkowe zapasy piwa i Pop Tarts. Systemy zarządzania przedsiębiorstwem System zarządzania przedsiębiorstwem, ostatni pozostały do omówienia rodzaj systemu za- rządzania informacjami, tworzy i zawiera spójne metody przetwarzania danych oraz udo- stępnia zintegrowaną bazę danych dotyczących funkcji biznesowych. Najznamienitszym przykładem systemu zarządzania przedsiębiorstwem jest prawdopodobnie system pla- nowania zasobów przedsiębiorstwa (ang. enterprise resources planning — ERP), który „pozwala przedsiębiorstwu zautomatyzować i zintegrować większość procesów bizneso- wych, dzielić wspólne dane oraz praktyki w całym przedsiębiorstwie, a także generować i udostępniać informację w czasie rzeczywistym”. W teorii systemy ERP (takie jak te oferowane przez Oracle i SAP) pozwalają wszystkim potencjalnym użytkownikom na do- stęp do jednej bazy danych podczas podejmowania decyzji. Atrakcyjność systemów ERP wywodzi się z ich potencjału w zakresie obniżania kosztów (np. poprzez redukcję stanu zapasów), jak również zwiększania produktywności i satysfakcji klienta. Wprawdzie nowoczesne systemy ERP obejmują swoim zasięgiem całą firmę, ale ich korzeni można się doszukać w logistyce i produkcji — swe początki mają w programach kontroli zapasów oraz aplikacjach do planowania potrzeb materiałowych (ang. material requirements planning — MRP). W przeciwieństwie do tych wcześniejszych programów, dzisiejsze systemy ERP (przynajmniej koncepcyjnie) dają wszystkim obszarom funkcjo- nalnym w przedsiębiorstwie możliwość korzystania ze wspólnej bazy danych do celów analitycznych, co wcześniej nie było możliwe, ponieważ (1) pewne dane były dostępne wyłącznie dla określonego obszaru funkcjonalnego oraz () zdolności obliczeniowe były niewystarczające, a komputery zbyt powolne. Jedną z najczęściej wymienianych słabych stron systemów ERP jest koszt ich insta- lacji. Powszechnie wiadomo, że oprogramowanie ERP jest stosunkowo drogie; jednakże oprogramowanie to tylko jeden ze składników kosztów implementacji systemu planowa- nia zasobów przedsiębiorstwa. Przykładowo ogromne ilości danych w systemach ERP mogą wymagać nowego lub ulepszonego sprzętu komputerowego. Inne ukryte lub często niezauważane koszty implementacji ERP obejmują szkolenia pracowników, konwersję danych (konwersję istniejących danych na możliwy do wykorzystania i spójny format), integrację oraz testy nowego systemu, koszty utrzymania systemu czy opłaty za konsulta- cje techniczne. W istocie opłaty za konsultacje mogą szybko zwiększyć koszty implemen- tacji ERP; sugeruje się, że opłaty za konsulting wdrożeniowy mogą być trzy razy bardziej kosztowne niż oprogramowanie samo w sobie5. Po uwzględnieniu wszystkich części składowych koszty implementacji ERP mogą z łatwością sięgnąć dziesiątków milionów dolarów, a zdarzają się nawet kwoty rzędu setek milionów dolarów.  Alter, Information Systems, rozdział 5.  Joel D. Wisner, G. Keong Leong, Keah-Choon Tan, Principles of Supply Chain Management: A Balanced Approach, wyd. , South-Western Cengage Learning, Mason (Ohio) 008, s. 507.  Kuldeep Kumar, Jos van Hillegersberg, ERP Experiences and Evolution, „Communications of the ACM” vol. , nr , 000, s.  – 6. 5 Bob Violino, Will a New Planning System Bust You?, „Baseline”, czerwiec 005, s. 88. Rozdział  • Logistyka i technologie informacyjne 67 Drugą słabą stroną systemów ERP jest to, że ich implementacja może być procesem bardzo czasochłonnym. Wiele ukrytych kosztów wspomnianych w poprzednim akapi- cie wynika z ukrytego czasu związanego z implementacją systemu ERP. Dla przykładu przeszkolenie pracowników, konwersja danych oraz integracja i testowanie nowego sys- temu wymagają dodatkowego czasu w stosunku do samej instalacji oprogramowania ERP. Generalna zasada mówi, że faktyczny czas implementacji systemu ERP może być od dwóch do czterech razy dłuższy niż czas określony przez dostawcę tego systemu. Trzecią słabą stroną systemów ERP jest to, iż początkowo brakowało im niezbędnych funkcji logistycznych, takich jak system zarządzania transportem lub system zarządzania magazynem. Wiele przedsiębiorstw poradziło sobie z tym wyzwaniem przez dodanie tak zwanych „najlepszych na rynku” aplikacji logistycznych (tj. najlepszych produktów dane- go typu) do swoich programów ERP, ale proces związany z dodawaniem poszczególnych modułów oprogramowania bywał kosztowny i czasochłonny. W ostatnich latach sprze- dawcy systemów ERP zaczęli udostępniać oprogramowanie logistyczne wysokiej jakości, zwłaszcza w zakresie zarządzania magazynem6. Biorąc pod uwagę poprzednio omówiony czas i koszty implementacji, nie jest zaskaku- jące, że niektóre instalacje systemów ERP nie przebiegają tak gładko, jak założono, a usterki te czasami dotyczą komponentów obsługujących procesy logistyczne. Przykładowo prob- lemy z implementacją systemu ERP dla lidera wśród producentów domowych produktów medycznych sprawiły, że przedsiębiorstwo to obniżyło prognozowane przychody na kil- kanaście okresów rozliczeniowych. Z logistycznego punktu widzenia problemy związane z ERP oznaczały, że firma ta nie dotrzymywała terminów dostawy, nie mogła odpowiadać na zapytania klientów i miała ograniczone informacje na temat statusu zamówienia. Z kolei problemy związane z realizacją zamówień spowodowały większą niż zwykle liczbę zwro- tów związanych z nieprawidłową ich obsługą, a niedotrzymanie terminów dostaw sprawiło, że przedsiębiorstwo wydało więcej pieniędzy na szybszy niż zwykle transport7. WPłyW internetu na logiStykę Internet może się dzisiaj wydawać technologią wszechobecną, w rzeczywistości jednak korzysta z niego tylko około 5 procent ludzi na świecie. To i tak więcej niż na począt- ku dwudziestego pierwszego wieku, gdy używało go w przybliżeniu 5 procent światowej populacji8. Wraz z coraz szerszym wykorzystaniem Internetu w dwudziestym pierw- szym wieku rośnie jego wpływ na logistykę. Nie da się oczywiście całościowo zaprezen- tować tego wpływu, dlatego w tej części omówimy trzy wybrane sposoby wykorzystania Internetu w logistyce — sprzedaż detaliczną online, oprogramowanie dostępne na żąda- nie oraz zaopatrzenie drogą elektroniczną. Sprzedaż detaliczna online Warto zaznaczyć, iż istnieją logistyczne podobieństwa pomiędzy sprzedażą detaliczną online oraz sprzedażą detaliczną w sklepach. Na przykład wiele logistycznych funkcji 6 Bridget McCrea, ERP: Gaining Momentum, „Logistics Management”, listopad 008, s.  – 6. 7 Marc L. Songini, Faulty ERP App Results in Shortfall for Medical Firm, „Computerworld”,  stycz- nia 006, s. 8. 8 www.internetworldstats.com. 68 Część I • Podstawy logistyki i działań, takich jak transport, magazynowanie, manipulacje materiałami oraz zarządza- nie zamówieniami, występuje w obu przypadkach. Podobnie oba rodzaje działań sprze- dażowych mogą korzystać z takich samych typów wyposażenia oraz środków, jak np. kody kreskowe czy systemy zarządzania magazynem. Z drugiej strony, istnieją potężne różnice pomiędzy sprzedażą detaliczną online i w sklepie, jeśli weźmiemy pod uwagę sposób realizowania funkcji i działań logistycz- nych. Przykładowo zamówienia związane z zakupami przez Internet wydają się być bar- dziej różnorodne i składane w dużo mniejszych ilościach niż te związane ze sprzedażą detaliczną w sklepach. W związku z tym sprzedaż detaliczna online wymaga systemu zdolnego do obsługi dużego wolumenu zamówień. System zarządzania informacjami musi koniecznie potrafić prawidłowo przetworzyć każde zamówienie, tak by mogło zo- stać zrealizowane na czas. Ponieważ zamawiane ilości są mniejsze, przy zakupach realizowanych zdalnie mamy do czynienia z produktami pojedynczymi (niezapakowanymi w większe pojemniki), a ta- kie zamówienia są łatwiejsze do realizacji dzięki urządzeniom do manipulacji materia- łami, takim jak podnośniki i wózki. Zamówienia tego rodzaju wymagają, by produkty były dostępne w miejscach ułatwiających skuteczne i szybkie realizowanie zamówień. Nie jest zaskoczeniem, że mniejsze wielkości zamówień w handlu detalicznym online mają również istotne implikacje dla kwestii opakowań, ponieważ przedsiębiorstwa potrze- bują różnego rodzaju pojemników — małych kartonów, kopert i toreb, które są dobrze przystosowane do przechowywania małych ilości produktu9. Niektóre przedsiębiorstwa, zajmujące się zarówno sprzedażą detaliczną online, jak i w sklepach, decydują się na out- sourcing operacji konfekcjonowania, ponieważ znacznie różnią się one od tych w handlu detalicznym realizowanym w sklepach0. Dwa inne kluczowe aspekty logistyki w handlu detalicznym online obejmują trans- port i obsługę zwrotów. Mniejsze wielkości zamówień w ramach handlu detalicznego online zdają się faworyzować przedsiębiorstwa transportowe z rozległą siecią dostaw oraz specjalistyczną wiedzą w dostawach paczek. To z kolei sugeruje, że wychodzące dosta- wy są zazwyczaj ładowane na pojazdy o małej pojemności, takie jak furgonetki dostaw- cze. Co więcej, wielu sprzedawców detalicznych online musi zmierzyć się z problemami „ostatniego kilometra” (związanymi z dostarczeniem produktu do klienta), takimi jak korki uliczne, częste postoje oraz przejazdy powrotne, jeśli klient nie jest obecny, by ode- brać przesyłkę. Zwroty zamówień są problemem we wszystkich rodzajach handlu detalicznego, ale w handlu detalicznym online jest ich zazwyczaj dużo więcej niż gdzie indzie
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nowoczesna logistyka. Wydanie X
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: