Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00376 005848 14492898 na godz. na dobę w sumie
Nowy Jork. Udany weekend. Wydanie 1 - książka
Nowy Jork. Udany weekend. Wydanie 1 - książka
Autor: Liczba stron: 144
Wydawca: Wydawnictwo Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-4199-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> świat
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Ruszajcie w świat z przewodnikami Michelina!

Nowy Jork to miasto, które nigdy nie śpi. Kiedyś malutka indiańska osada, dziś wielka metropolia, będąca jednym z najmodniejszych i najbardziej zróżnicowanych pod względem narodowości miast świata. Przewodnik Nowy Jork - Udany weekend podpowie jak okiełznać 'Big Apple'. Wybierzmy się zatem na spacer do świetnie utrzymanego Central Parku, zróbmy wypad na reprezentacyjną dzielnicę Nowego Yorku - Manhattan lub odwiedźmy trzymającą nad wszystkim pieczę monumentalną Statuę Wolności.

W trzech częściach przewodnika z serii 'Udany weekend' znajdziecie niezbędne informacje o celu Waszej podroży:

Zapraszamy w podroż po najwspanialszych miastach świata.


Gwiazdki (tradycyjny system oceny atrakcji turystycznych)
*** zobacz koniecznie
** warto odwiedzić
* godne uwagi

Precyzyjne mapy

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł: Tytuł oryginału: Nowy Jork – udany weekend New York. Le Guide Vert Polska wersja Koncepcja serii „udany weekend”: Redaktor prowadzący: Tłumaczenie: Redakcja: Korekta: Koncepcja graficzna: Redakcja techniczna map: Skład: Fotoedycja: Zdjęcie na okładce: Marzena Daszewska, Tomasz Ostrowski Agnieszka Krawczyk Marta Duda-Gryc Anna Palonek Martyna Goc Patrycja Mikulska Marzena Daszewska, Paweł Kosmalski Magdalena Suchy-Polańska Dawid Kwoka © olly | Fotolia.com Autorzy i wydawca przewodnika dołożyli wszelkich starań, by jego treść była jak najbardziej zgodna z rzeczywistością. Nie mogą jednak przyjąć odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki wynikłe z wyko- rzystania zawartych w nim informacji. Będziemy wdzięczni naszym Czytelnikom za informacje dotyczące błędów i nieaktualnych informacji. Wszelkie uwagi są dla nas cenne, gdyż dzięki nim możemy poprawić kolejne wydania. Helion S.A. ul. Kościuszki c, - Gliwice tel.:     e-mail: bezdroza@bezdroza.pl http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?benow1 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: 978-83-246-4199-4 Copyright © Le Guide Vert Michelin – Michelin cie Le Guide Vert Michelin, 46, avenue de Breteuil, 75324 Paris Cedex 07 Copyright © for the Polish Edition by Helion, 2012 Przewodniki Michelin 100 lat tradycji! Przewodniki Michelin to doskonała inspiracja dla tych wszystkich, którzy pragną odkrywać kulturalne i natu- ralne dziedzictwo świata. To kulinarna i turystyczna bie- siada, najpiękniejsze trasy, najwygodniejsze hotele. To ponad 150 tytułów przedstawiających największe atrakcje – na świecie, w Europie i we Francji. Pierwszy przewodnik Michelin ukazał się ponad sto lat temu. Kiedy na przełomie XIX i XX wieku na francuskich drogach pojawiły się pierwsze „automobile” André Michelin założył we Francji sieć biur infor- macji podróżniczej, które wskazywały najlepsze trasy i miejsca warte odwiedzenia, doradzały, gdzie prze- nocować lub zatrzymać się na obiad. W 1900 r., czyli nie- cały rok po pierwszym samochodowym rajdzie dookoła Francji, Michelin dokonuje przełomu wydając pierwszy przewodnik w czerwonej okładce, w którym podróżujący mogli znaleźć wiele cennych wskazówek. W 1926 roku, dział turystyczny Michelin przedstawił pierwszy prze- wodnik regionalny, w którym zgrupowano najbardziej poszukiwane trasy i atrakcje turystyczne. Ciekawostki poszeregowano według systemu gwiazdkowego, który obowiązuje do dziś. Zamiast dotychczasowego koloru czerwonego służącego do rozróżniania przewodnika hotelarskiego, w 1939 roku wprowadzono kolor zielony. Od roku 2006 wydawnictwo Bezdroża – partner wydawniczy koncernu Michelin w Polsce – publikuje polskojęzyczne wydania słynnych prze- wodników po krajach i miastach. Nie można zapominać, że wszystko ulega nieustannym zmianom. Infor- macje praktyczne dotyczące podróży błyskawicznie się dezaktualizują: powstają nowe hotele i restauracje, zmieniają się ceny i godziny otwarcia… Zmiany są również codziennością kultury, sztuki, przemysłu i rzemiosła. Od nowinek nie są wolne nawet miejsca najbardziej znane: są przebudowywane, szczycą się nowymi nabytkami lub poszerzoną ofertą kulturalną – to wszystko wzbogaca program tradycyj- nych tras turystycznych. Zielony Przewodnik odkrywa i omawia te zmiany. Pre- zentowane atrakcje poddaje nieustannej ocenie stosu- jąc unikalny system rekomendacji turystycznych: aaa aa a zobacz koniecznie warto odwiedzić godne uwagi Spis treści Spis treści 4 INFORMACJE PRAKTYCZNE Przed wyjazdem ...................................................................8 Transport .................................................................................9 Na miejscu ..............................................................................9 Kalendarz świąt i imprez kulturalnych ......................11 ZAPROSZENIE DO PODRÓŻY Oto Nowy Jork ....................................................................16 Historia .................................................................................. 16 Architektura ........................................................................ 21 DZIELNICE I ZABYTKI NOWEGO JORKU LOWEr MANHATTAN ......................................................26 Civic Center .........................................................................26 Brooklyn Bridge ................................................................. 27 South Street Historic District ........................................30 Financial District ................................................................30 Statua Wolności i Ellis Island .........................................34 Staten Island .......................................................................35 CHINATOWN – LITTLE ITALy – NOLITA ...................... 37 Chinatown ...........................................................................39 Little Italy .............................................................................39 Nolita .....................................................................................40 TrIBECA – SOHO ................................................................ 41 Tribeca ...................................................................................44 Soho .......................................................................................45 LOWEr EAST SIDE .............................................................48 WEST VILLAGE .................................................................... 55 Centrum Village ................................................................. 55 Meatpacking District ........................................................59 EAST VILLAGE .....................................................................63 CHELSEA ...............................................................................69 Część zabytkowa .............................................................69 Gallery District....................................................................72 Pozostała część dzielnicy.............................................72 OKOLICE FLATIrON DISTrICT ....................................... 75 Union Square ...................................................................... 75 Gramercy Park .................................................................... 75 Madison Square .................................................................78 WEST MIDTOWN ................................................................ 81 Od Broadwayu do Hudson river ................................. 81 Od 5th Avenue do 6th Avenue.....................................86 MoMA ....................................................................................90 EAST MIDTOWN .................................................................94 Murray Hill ............................................................................94 Grand Central .....................................................................95 5th Avenue ............................................................................98 Spis planów i map UPPEr EAST SIDE .............................................................101 Central Park .......................................................................101 Metropolitan Museum of Art......................................104 Museum Mile ....................................................................107 Od Madison Avenue do East river ............................110 UPPEr WEST SIDE ............................................................ 113 Na zachód od Central Parku ........................................ 113 Morningside Heights .....................................................116 HArLEM ..............................................................................120 THE CLOISTErS .................................................................122 The Cloisters......................................................................123 Fort Tryon Park .................................................................124 BrOOKLyN .........................................................................124 Brooklyn Heights ............................................................124 Okolice Prospect Park....................................................125 red Hook ............................................................................129 Plaże .....................................................................................129 DUMBO ...............................................................................131 Williamsburg .....................................................................131 BrONx – QUEENS ............................................................134 Bronx ....................................................................................134 Queens ................................................................................138 Indeks ..................................................................................141 Spis planów i map Nowy Jork – Manhattan ...................przednia okładka Lower Manhattan .......................................................28–29 Chinatown – Little Italy – Nolita ..................................38 Tribeca – Soho .............................................................42–43 Lower East Side ...........................................................50–51 West Village ..................................................................56–57 East Village .................................................................. 64–65 Chelsea ...........................................................................70–71 Union Square – Gramercy Park – Madison Square .....................................................76–77 West Midtown ............................................................ 84–85 East Midtown ......................................................................96 Upper East Side ................................................................102 Central Park .......................................................................103 Upper West Side .............................................................. 114 Brooklyn ....................................................................126–127 Bronx ....................................................................................136 Queens ................................................................................137 Plan metra ..................................................... tylna okładka 5 Dzielnice i zabytki Nowego Jorku n Lower Manhattan«« Nowojorską przygodę warto rozpocząć właśnie tu, w dzielnicy, która uosabia kontrasty i naj- wspanialsze cechy miasta: gigantyczne drapacze chmur, stare brukowane uliczki, statki, legen- darny Most Brookliński i Statua Wolności… Południowy Manhattan jest świątynią finansów. To tu znajduje się Wall Street i Giełda Nowojorska, Ground Zero, kawiarnie w porcie South Street, a ulice zapełniają zaaferowani pracownicy korporacji. Usytuowanie Granice dzielnicy wyznaczają od północy Civic Center i Warren Street, na wschodzie East River, na zachodzie Hudson River. Ellis Island: 25 min promem, z przystankiem pod Statuą Wolności. Staten Island: 25 min promem. Metro – Linie 1 i 9 kursują do South Ferry na południu; linie 4 i 5 do Bowling Greek; linie R i W na Whitehall Street., do Museum of American Indians i przystani promu na Staten Is- land; linie 2 i 3 kursują na Fulton Street i Wall Street. Autobus – Linią 6 dojedziemy do wschodniej części dzielnicy, Ground Zero i Battery Park; linia 20 kursuje do Battery Park i Statuy Wolności. Dzielnicę najlepiej zwiedzać w słoneczny dzień, kiedy panuje tu naprawdę magiczna at- mosfera. Aby uniknąć tłumów pod Statuą Wolności, najlepiej wybrać się na pierwszy poranny prom. Civic Center (Plan D1)« Metro linie R, W, 4, 5, 6, stacja City Hall. Obowiązkowym punktem programu jest Most Brookliński (s. 27), który widać na wprost wyjścia z metra. Civic Center jest administracyjnym centrum metropolii, największym w Stanach Zjedno- czonych po Waszyngtonie. Pracuje tu ponad 50 tys. osób, tu też znajdują się biura burmi- strza. Po 11 września większość budynków zamknięto dla zwiedzających. OKOLICE CIty HaLL (Plan D2) W parku City Hall« pomiędzy Broadwayem i Park Row Anglicy wieszali zdrajców, a w lip- cu 1776 r. odczytano zebranym tłumom Deklarację niepodległości Stanów Zjednoczonych. City Hall (Plan D2)«  Architektura ratusza (1812), podobnie jak wielu innych XIX-wiecznych budynków w Sta- nach Zjednoczonych, łączy elementy francuskiego renesansu i angielskiego stylu geor- giańskiego. Municipal Building (Plan D1-2) Gigantyczny gmach na wprost Mostu Brooklińskiego został wzniesiony w 1914 r. Potęż- ny wieżowiec zdobią kolumnady, wieżyczki i rzeźby. Pod arkadą, tworzącą rodzaj bramy miejskiej, biegnie ulica wiodąca na most. Historia Pierwsi osadnicy z Europy, którzy przybyli z Holandii, założyli osadę na południowym krańcu wyspy Manhattan. Pierwotny plan osady częściowo zachował się do dziś – dlatego właśnie nie znajdziemy tu typowej dla amerykańskich miast regularnej, prostokątnej siatki przecinających się ulic (biegną one tutaj zgodnie z linią brzegów wyspy). Osada była otoczona fortyfikacjami. Na północy wznosiła się palisada chroniąca przed atakami Indian. Z miasteczka, śladem szlaku indiańskiego, wybiegała droga w kierunku północnym, prowadząca do samotnych farm. Szybko rozwinął się port i  działalność handlowa osady. 16 lat po ogłoszeniu Deklaracji niepodleg- łości Stanów Zjednoczonych, w 1792 r. finansiści postanowili założyć pierwszą giełdę w No- wym Jorku. Z pierwszego rozdziału kolonialnej historii Manhattanu niewiele się zachowało. Po- żar z 1835 r. zniszczył niemal całą zabudowę, a gorączka na rynku nieruchomości spowodowała wyburzanie starych budynków i wznoszenie nowych. W przeszłość można się przenieść w nie- licznych miejscach, takich jak Fraunces Tavern, dom Watsona, Trinity Church i kilka brukowa- nych ulic. Pusta przestrzeń, jaką pozostawiły w pejzażu drapaczy chmur zniszczone wieże World Trade Center, przypomina z kolei, że dziś Nowy Jork jest prawdziwym symbolem świata zachod- niego – podziwianego i jednocześnie nienawidzonego. 26 Lower Manhattan i l m o c . a Woolworth Building (Plan C/D2)«« 233 Broadway, na rogu Barclay St. Frank Woolworth dorobił się fortuny, zakładając sieć dużych, tanich sklepów. Budowę siedziby swojej firmy zlecił ar- chitektowi Cassowi Gilbertowi. Chciał, by gmach był najwyższym drapaczem chmur na świecie. Wzniesiony w  1913  r. budy- nek kosztował 13,5 mln dolarów. 60-pię- trowy wieżowiec, który mierzy 241  m wysokości, był najwyższym gmachem na świecie do ukończenia wieżowca Chry- sler Building w 1930 r. Z okazji otwarcia budynku prezydent Wilson zapalił w nim z  Białego Domu, jednym naciśnięciem przełącznika, 80 tys. żarówek. Drakońskie środki bezpieczeństwa (w tygo- dniu warto zerknąć do środka przez drzwi) sprawiają, że nie można już zwiedzać wspa- niałego holu, ozdobionego freskami i  mo- zaikami. Gmach jest jednak ciekawy również z  zewnątrz – zdobią go wieżyczki, gargulce i pinakle. Park Row (Plan D2) W XIX  w. był to popularny bulwar, przy którym znajdowały się biura największych nowojorskich gazet, m.in. „Timesa” i „Heral- da” (dlatego też ulicy nadano nazwę News- paper Row). Park Row Building pod nr. 15 w  chwili, gdy go ukończono (1899), był najwyższym wieżowcem na świecie. Niedaleko skrzyżowa- nia z Broadwayem stoi wzniesiona w 1766 r. St. Paul Chapel (kaplica św. Pawła), najstar- szy kościół na Manhattanie, utrzymany w stylu georgiańskim. Po zamachu na World Trade Center przychodzili się tu modlić strażacy i ratownicy. Brooklyn Bridge (Plan E3)«««  40–50 min. Na most prowadzi przejście dla pieszych po wschodniej stronie City Hall, obok Mu- nicipal Building. Środkowa aleja z ławkami jest przeznaczona dla pieszych i rowerzystów. Aby wrócić na tę samą stronę rzeki, można skorzystać z metra (linia A lub C ze stacji High Street na Brooklynie do stacji Fulton Street na Manhattanie). Najpiękniejszy widok rozpościera się ze środka mostu. Najlepszą porą na robienie zdjęć drapaczom chmur jest poranek. Zimą duże wrażenie robi widok o zmierzchu, kiedy tęt- niące życiem miasto jest dobrze oświetlone. Nie należy jednak przechadzać się samotnie po moście późno wieczorem. To obowiązkowy punkt programu zwiedzania dzielnicy. Centralna aleja znajduje się po- nad częścią mostu przeznaczoną dla samochodów, z której dochodzi tylko ryk silników. Daleko w dole po wodach East River w kolorze kawy z mlekiem płyną statki. Z tyłu jeży się las manhattańskich drapaczy chmur, szarych, czarnych i błękitnych, a na ich tle odcina się smukła zielona wieża Woolworth Building. Śmiała konstrukcja – W 1857 r. po raz pierwszy wysunięto pomysł budowy mostu, któ- ry połączyłby Civic Center z Brooklyn Heights. W 1869 r. wykonanie projektu powierzo- no Johnowi Augustusowi Roeblingowi, który zbudował most nad Niagarą. Wkrótce po Wieżowce na Manhattanie o t o F / i a L o r d n a s s e A © l Most w liczbach Roboty trwały 14 lat i kosztowały 25 mln dolarów. Na budowie zginęło 27 robotników. Przez 20 lat był to najdłuższy most wiszący na świecie. Środkowe stalowe przęsło o długości 486 m wspiera się na dwóch granitowych filarach, wynurzających się z East River. Dwa łuki wznoszą się na wysokość 48 m nad płytą mostu. Główne liny, na których zawieszony jest most, mają średnicę 40 cm. Promenada dla pieszych została zrekonstruowana w latach 1981–83. 27 Teren World Trade Center i Ground Zero Dzielnice i zabytki Nowego Jorku NOWY JORK NOCLEGI RESTAURACJE KLUBY I BARY ZAKUPY deptak 28 Lower Manhattan 29 Dzielnice i zabytki Nowego Jorku uzyskaniu zgody na projekt architekt uległ wypadkowi i zmiażdżył nogę. Do ran wdała się gangrena, w wyniku której Roebling zmarł. Dzieła podjął się więc jego syn. Podczas ro- bót robotników zanurzano w wodzie w hermetycznych kesonach, które były jednak dość prymitywne i nie zapewniały pełnego bezpieczeństwa. W czasie prac wielu robotnikom pękały bębenki w uszach. Anegdoty – Zanim powstał most, 50 mln osób rocznie przeprawiało się przez East River promem (linia promowa istniała od 1814 r.). W dniu otwarcia mostu, 24 maja 1883 r., po- konało go 150 300 pieszych i 1800 powozów. Tydzień później krzyk kobiety, która upa- dła na schodach, wzbudził wśród tłumu panikę – zginęło dwanaście osób. Początkowo piesi musieli płacić trzy centy za wstęp na most. Stanowiło to jednak zbyt dużą poku- sę dla opryszków, którzy zabierali przechodniom więcej pieniędzy, niż pobierano w ro- gatce na moście. South Street Historic District (Plan D3)««  Na końcu Fulton St. – metro linie A i C, stacja Broadway-Nassau Street; linie 2, 3, 4, 5, M, Z, sta- cja Fulton Street. W XVII w. założono tu port, który dał początek miastu. Nabrzeża, składy i sklepy powsta- wały w miarę rozwoju handlu z zagranicą. Utworzenie linii promowej z Fulton Street na Brooklyn w 1814 r., linii z Fulton Market (targu rybnego, który dziś jest centrum han- dlowym) w 1822 r. i otwarcie kanału Erie w 1825 r. sprawiły, że dzielnica stała się tętnią- cym życiem ośrodkiem handlowym. W 2. poł. XIX w. ruch morski na East River zaczął się zmniejszać, a działalność handlowa została przeniesiona na nabrzeża rzeki Hudson. Port odzyskał stopniowo swoją rangę dopiero po 1967 r., gdy rejon South Street został wpisa- ny na listę dzielnic zabytkowych. Dziś jest to jedno z najciekawszych miejsc na południo- wym Manhattanie, gdzie można odnaleźć atmosferę starego Nowego Jorku. South Street Seaport Museum (Plan D3)«  12 Fulton St., Pier 16 i 17, na końcu Fulton St., na terenie Historic District – tel.: 212 748 8600 – www.southstreetseaportmuseum.org – IV–XII:  wt.–nd. 10.00–18.00 – nieczynne pn. – I–III: czw.–nd. 10.00–17.00 – nieczynne pn.–śr. – 15 USD (10 USD same statki). Kolekcja muzeum obejmuje malarstwo i zbiory scrimshaws, misternie rzeźbionych kości wielorybich oraz makiety statków i wiele innych przedmiotów z czasów wielkich prze- praw transatlantyckich. Częścią muzeum jest Street of Ships«, stare statki zakotwiczone przy nabrzeżach 15 i 16. Największe wrażenie robi czteromasztowy Peking z 1911 r. Aby mieć pełne wyobrażenie, jak wyglądał pierwszy nowojorski port, warto przejść się ulicami dzielnicy. Ulice Fulton Street« i  Water Street«, którym przywrócono wygląd z początku XIX w., wabią staromodnymi sklepikami, kawiarniami i galeriami. Financial District (Plan C3)««  1,5 godz. spacer, 3–4 godz. muzea – metro linie 4 i 5, stacje Wall Street i Bowling Green; linie R i W, stacje Cortland Street, Rector Street, Whitehall Street. Jeśli zwiedzanie nie obejmuje Statuy Wolności, podczas spaceru warto odwiedzić stację Cortland Street projektu Santiago Calatravy i zakończyć wędrówkę nad morzem. Ta część Dolnego Manhattanu znajduje się w miejscu, gdzie powstał Nowy Amsterdam. Kolonię zamieszkiwaną przez 1 tys. osób otaczała palisada. Wysokie fasady 120 domów z cegły i drewna zwieńczone trójkątnymi szczytami, wiatrak i kanał miały bardzo holen- derski charakter. Mała społeczność była jednak kosmopolityczna: w 1642 r. mówiono tu 18 językami. Najważniejszą postacią w kolonii był agent Holenderskiej Kompanii Wschod- nioindyjskiej. Kiedy Anglicy przejęli władzę w  kolonii w  1664 r., zmienili stopniowo jej charakter, wznosząc eleganckie domy w  stylu georgiańskim. Choć giełda powstała tu w 1792 r., prawdziwy rozwój finansowy miasta nastąpił dopiero w latach 40. XIX w. WaLL StREEt I OKOLICE (Plan C3)«  Wall Street zawdzięcza nazwę palisadzie, która otaczała holenderską osadę. Palisadę zbu- rzono w 1699 r., a w jej miejscu wytyczono ulicę, która miała stać się symbolem amerykań- skiego kapitalizmu. Na początku stały przy niej piękne georgiańskie domy i kawiarnie. W jednej z nich, Tontine Coffee House, na rogu Wall Street i Broad Street, znajdowała się pierwsza siedziba nowojorskiej giełdy – New York Stock Exchange. W 1920  r. Giełda Nowojorska wyprzedziła londyńską i  do dziś jest największą giełdą na świecie, pomimo krachów w 1929 i 1987 r. Bankructwa spowodowane przez ostat- ni krach doprowadziły do likwidacji jednej czwartej biur. Wiele z nich przekształcono 30 Lower Manhattan w mieszkania. W związku z zamachami w 2001 r. wiele firm przeniosło się do Midtown lub New Jersey, po drugiej stronie Hudson River. Nowy Jork nadal jest jednak świato- wą stolicą biznesu. trinity Church (Plan C3)«  74 Trinity Place – pn.–pt. 7.00–18.00, sb. 8.00–16.00, nd. 7.00–16.00 – koncerty w niektóre pn. 13.00 – www.trinitywallstreet.org. Neogotycki kościół wzniesiono w 1846 r. Był wówczas najwyższym budynkiem w mieście. Najstarsze groby na cmentarzu« pochodzą z 1681 r. New york Stock Exchange (NySE) (Plan C3) 8-18 Broad St. Od zamachów w 2001 r. zamknięta dla zwiedzających. Giełda wznosi się przy Broad Street, zbudowanej po zasypaniu starego kanału. 17-piętro- wy gmach wzniesiony w 1903 r. przypomina świątynię. Budynek zdobią wysokie korync- kie kolumny i  fronton z  rzeźbą przedstawiającą alegorię handlu. Obecne figury są kopiami odlanymi z ołowiu, imitującymi oryginalne marmury, zniszczone przez zanie- czyszczone powietrze. Maklerów, którzy wychodzą pod gmach giełdy na papierosa, ła- two rozpoznać po zielonych marynarkach. Federal Hall National Memorial (Plan C3)«  10–15 min – 26 Wall St. – tel.: 212 825 6888 – www.nps.gov/feha – pn.–pt. 9.00–17.00 – wstęp wolny. Gmach wznoszący się obok NYSE, również przypominający rzymską świątynię, stoi w miejscu, gdzie znajdował się pierwszy nowojorski ratusz, w którym później mieścił się sąd. Przed budynkiem stał pręgierz, gdzie karano przestępców. Po uzyskaniu niepodleg- łości, kiedy Nowy Jork był nadal stolicą kraju, w budynku mieścił się Federal Hall, pierwszy Kongres Stanów Zjednoczonych. To właśnie tutaj Jerzy Waszyngton składał przysięgę po wyborze na prezydenta (jego pomnik stoi przed budynkiem). Federal Reserve Bank (Plan C/D-2/3)«  1 godz. – 33  Liberty St. (między Nassau i  William) – zwiedzanie tylko z  przewodnikiem (1 godz.) – bezpłatnie, konieczna rezerwacja ok. miesiąca wcześniej – obowiązkowy dowód tożsamości – rezerwacja tel.: 212 720 6130 – www.ny.frb.org. Surowa fasada z kratami w oknach daje do zrozumienia, że pieniądze to poważna spra- wa. „Fed”, jak nazywany jest Bank Rezerwy Federalnej, rządzi polityką monetarną Stanów Zjednoczonych, wpływając tym samym na całą gospodarkę światową. Zwiedzanie rozpoczyna się od skarbca, ukrytego ponad 24 m pod ulicą, 15 m pod poziomem morza, w którym przechowuje się miliardy dolarów w złocie – rezerwy bę- dące własnością Stanów Zjednoczonych i banków centralnych sześćdziesięciu kra- jów, tj. 25–30 światowych rezerw. Jest to największy zapas złota na świecie (ponad 10 tys. ton). Interaktywna ekspozycja objaśnia funkcje „Fed”. Stone Street Historic District (Plan C-3/4)«  Odcinek Stone St. od Hanover Square do Co- enties Slip. Na tym krótkim odcinku ulicy, uznanym w 1996 r. za strefę zabytkową, zachowały się ceglane domy z  zewnętrznymi schodami. Była to pierwsza brukowana ulica na Man- hattanie. Choć znajduje się parę kroków od drapaczy chmur i sal giełdowych, panuje tu atmosfera zupełnie innej epoki. Przy ładnej pogodzie na chodniki wystawiane są stoliki licznych restauracji i kawiarni. NyC Police Museum (Plan D4)«  15–30 min – 100 Old Slip – tel.: 212 480 3100 – www.nycpolicemuseum.org – pn.–sb. 10.00–17.00 – 7 USD, dzieci 5 USD, do 2 lat bezpłatnie. Wiszący most łączy Brooklyn i Manhattan o t o F / o t o h p a m o c . a i l l i F © 31 Dzielnice i zabytki Nowego Jorku Kolekcja samochodów, broni i wyposażenia nowojorskiej policji zachwyci dzieci i fanów se- rialu Nowojorscy gliniarze (który notabene został niemal w całości nakręcony w Los Angeles). Museum of american Finance (Plan C3) 45 min – 48 Wall St. – tel.: 212 908 4110 – www.financialhistory.org – wt.–sb. 10.00–16.00 – 8 USD. Muzeum znajduje się w gmachu Bank of New York, który został założony w 1784 r. przez Alexandra Hamiltona. Są tu organizowane wystawy poświęcone amerykańskiemu kapita- lizmowi oraz ekspozycja stała prezentująca historię Wall Street, krach na giełdzie w 1929 r. i przemiany na rynkach finansowych. GROUND ZERO (STrefa Zero) (Plan C2) Nowy Jork i Stany Zjednoczone zmieniły się na zawsze 11 września 2001 r., gdy samo- loty porwane przez terrorystów uderzyły w wieże World Trade Center. Niespełna dwie godziny później wieżowce zawaliły się. Cały świat przyglądał się z przerażeniem, jak gi- gantyczna chmura pyłu pochłania symbol amerykańskiego sukcesu. W  zamachu na 110-piętrowe drapacze chmur zginęło 2973 osób. Ukończone w 1973 r. po 11 latach pra- cy Twin Towers – bliźniacze wieże – wznosiły się na wysokość 411 m (dwukrotnie większą niż otaczające je inne wieżowce) i mieściły 16 powierzchni biurowej całego Downtown. Pracowało w nich ok. 50 tys. osób. Rozległa pusta przestrzeń po katastrofie, nazwana Ground Zero, w wyniku przedłużają- cych się kontrowersji i sporów pomiędzy politykami i agencjami zarządzającymi tym te- renem, do dziś nie została zabudowana. PRoJekT – Przyjęty ostatecznie projekt nie spotkał się z powszechną akceptacją. Fre- edom Tower, wieża o wysokości 541 m, czyli 1776 stóp (liczba ta nawiązuje do daty ogło- szenia Deklaracji niepodległości), jest uważana przez niektórych za prowokację, a poten- cjalni najemcy boją się kolejnego zamachu. Pierwszy projekt Daniela Libeskinda został przekształcony przez architekta Davida Childsa, w związku z czym w 2006 r. musiano przenieść w inne miejsce kamień węgielny, z wielką pompą wmurowany w 2004 r. Rodzi- nom ofiar zależy, by było to miejsce pamięci, zarządzający obiektem myślą jednak o zy- skach – w końcu jest to Manhattan, gdzie każda działka jest na wagę złota. Realizację pro- jektu utrudniały dodatkowo wyborcze przetasowania. W 2006 r. projekt pomnika ofiar i muzeum (www.national911memorial.org) został dla oszczędności uproszczony. Inaugu- racja miejsca pamięci nastąpiła w dziesiątą rocznicę zamachów w 2011 r. Ostatecznie ca- ły kompleks będzie składał się z miejsca pamięci, ogrodu, muzeum, Freedom Tower i czte- rech innych gmachów. ZWIeDZAnIe – Ogromną budowę najlepiej widać od strony południowo-wschodniej. Na skrzyżowaniu ulic Church i Vesey, a także w innych miejscach placu budowy strzegą wy- sokie ogrodzenia. Skromne tablice upamiętniają katastrofę. Pomimo zakazów, na turys- tów czyhają tu uliczni sprzedawcy i głosiciele teorii spiskowych. Po stronie zachodniej, za parkiem Winter Garden wznosi się kompleks World Financial Center. Cztery wieże zaprojektowane przez architekta Cesara Pellego stanowią centrum Battery Park City, nowej dzielnicy mieszkaniowej przeznaczonej dla menadżerów. BattERy PaRK (Plan B/C-1/2) Zanim przybyli tu Holendrzy, południowy skraj Manhattanu i nabrzeże stanowiły pod- mokłe tereny, a woda sięgała aż po dzisiejszą Greenwich Street na zachodzie wyspy i Wa- ter Street na wschodzie. Obecny rejon Battery Park i nabrzeża został więc odebrany oce- anowi. Nazwa parku wywodzi się od dwóch baterii artyleryjskich, które ustawiono tu podczas wojny z Anglią w 1812 r. Z deptaka« przy zbiegu rzek widać Statuę Wolności, Ellis Island i brzegi New Jersey, gdzie po 11 września przeniosło się wiele przedsiębiorstw z Manhattanu. Wśród rzeźb w parku warto zwrócić uwagę na Sphere« (między Castle Clinton i Bowling Green), która jest tymczasowym pomnikiem ofiar 11 września. Wykonana w 1971 r. przez rzeźbiarza Fritza Koeniga, stała na centralnym placu World Trade Center. Ocalała z zama- chu, ma być przeniesiona do Strefy Zero po ukończeniu budowy miejsca pamięci. Castle Clinton (Plan B4) Battery Park – tel.: 212 344 7220 – www.nps.gov/cacl – 8.30–17.00 – wstęp wolny. W okrągłym forcie (1808–11) na skalistej wysepce mieściła się jedna z baterii artyleryj- skich broniących miasta. W 1821 r. fort przekształcono w operę. W latach 1855–90 by- ło to centrum przyjmowania imigrantów przybywających do Nowego Jorku. Później je- go rolę przejęło centrum na Ellis Island. W ciągu 34 lat przez fort przewinęło się ponad 8 mln osób. 32 Lower Manhattan Pier a (Plan B3)« Widok niekończącej się kolejki turystów pragnących zwiedzić Statuę Wolności (s.  34) oznacza, że znaleźliśmy się na najstarszym nabrzeżu Manhattanu. Nad budowlą w stylu wiktoriańskim góruje wieża z zegarem. Koło nabrzeża Pier A wznosi się American Merchant Marine Memorial autorstwa nowo- jorskiej rzeźbiarki Marisol, upamiętniający ofiary podróżujące na statku handlowym, któ- ry podczas II wojny światowej zatopiła torpeda. Museum of the Jewish Heritage (Muzeum Żydowskie) (Plan B3)««  1 godz. – 36 Battery Place – tel.: 646 437 4305 – www.mjhnyc.org – metro linie 4 i 5, stacja Bowling Green; linie W i R, stacja Whitehall Street – codziennie z wyj. sb. 10.00–17.45 (20.00 śr., 15.00 pt.) – nieczynne w Święto Dziękczynienia i święta żydowskie – 12 USD, dzieci do 12 lat bezpłatnie – wstęp wolny śr. 16.00–20.00. Z kawiarni roztacza się jeden z najpiękniejszych widoków na port. Dzięki przemyślanej aranżacji jest to jedno z najciekawszych muzeów historii żydów. Gmach ma sześć fasad i sześć kondygnacji, które mają symbolizować sześć milionów ofiar Holokaustu i sześć ramion gwiazdy Dawida. Pierwsze piętro jest poświęcone Holokaustowi. Można tu m.in. zobaczyć listę 2 tys. zgła- dzonych francuskich żydów oraz zdjęcia i dzieje zamordowanych dzieci. Ekspozycja na drugim piętrze obejmuje dokumenty historyczne, zdjęcia, przedmioty sakralne i  codziennego użytku prezentujące historię imigracji żydowskiej w  Stanach Zjednoczonych, jej życie codzienne, kulturę oraz religię. Skyscraper Museum (Muzeum Drapaczy Chmur) (Plan B3)«  15–30 min – 39 Battery Place (obok First Place) – tel.: 212 968 1961 – www.skyscraper.org – śr.– nd. 12.00–18.00 – 5 USD, bilet ulgowy 2,50 USD. W małym, lecz interesującym muzeum drapaczy chmur są prezentowane makiety, zdję- cia i plany. Aranżacja ekspozycji podkreśla linie pionowe, symbolizujące charakter miasta. National Museum of the american Indian (Narodowe Muzeum Indian amerykańskich) (Plan C3)««  30 min – 1 Bowling Green – tel.: 212 514 3700 – www.americanindian.si.edu – metro linie 4 i 5, stacja Bowling Green; linie W i R, stacja Whitehall Street – 10.00–17.00 (20.00 czw.) – nieczyn- ne 25 XII – wstęp wolny. Smithsonian Institution otwarła to muzeum w 1994 r. Misja muzeum obejmuje prezen- tację i ochronę kultury amerykańskich Indian, czyli Native Americans. Muzeum mieści się w majestatycznym gmachu Urzędu Celnego (1907), zaprojektowanym przez Cassa Gil- berta, architekta Woolworth Building. Największe wrażenie wywiera ogromna owalna ro- tunda ozdobiona freskami autorstwa Reginalda Marsha (1898–1954). Ekspozycja muzealna jest poświęcona wszystkim aspektom kultury indiańskiej w  przeszłości i  obecnie. Muzeum organizuje również projekcje filmowe, koncerty i pokazy tańca. James Watson House (Plan C4) 7 State St. (pomiędzy Pearl i Water St.). Pełna wdzięku rezydencja z  czerwonej cegły (1793–1806) łączy styl georgiański i federalny. Należała do armatora, który stojąc na balkonie, zwykł przypatrywać się swo- im statkom. Przylegająca do budynku kaplica Matki Bożej Różańcowej jest poświęco- na elizabeth Ann Seton (1774–1821), zamożnej mieszkance Nowego Jorku, która prze- szła na katolicyzm i założyła zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia. Elizabeth Ann Seton była pierwszą amerykańską świętą. Jej kanonizacja odbyła się w 1975 r. Fraunces tavern (Plan C4)«  15 min – 54 Pearl St. (skrzyżowanie z Broad St.) – tel.: 212 425 1778 – www.frauncestavernmu- seum.org – wt.–pt. 12.00–17.00, sb. 10.00–17.00 – 4 USD. Rezydencja bogatego kupca, Étienne de Lancey’a (rodzina zmieniła nazwisko na Delancey i stąd pochodzi nazwa jednej z nowojorskich ulic), odegrała ważną rolę w czasie rewolu- cji amerykańskiej. W 1762 r. Samuel Fraunces kupił dom i urządził w nim oberżę. Spotyka- li się w niej często Synowie Wolności (zob. s. 17), zwycięstwo nad Anglikami świętował tu Jerzy Waszyngton. Kiedy Nowy Jork pełnił funkcję stolicy kraju, w Fraunces Tavern odby- wały się spotkania polityczne. Dziś mieści się tu małe muzeum z salami urządzonymi tak jak w czasach rewolucji i ekspozycją poświęconą historii walki o niepodległość w No- wym Jorku. 33
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nowy Jork. Udany weekend. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: