Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00203 006983 14665834 na godz. na dobę w sumie
O obrotach ciał niebieskich - ebook/pdf
O obrotach ciał niebieskich - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 106
Wydawca: Biblioteka Analiz Sp. z o.o. Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-62948-40-6 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dokument, literatura faktu, reportaże
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Genialne dzieło wybitnego polskiego astronoma do 1835 roku figurowało w indeksie ksiąg zakazanych przez Watykan. Heliocentryczna koncepcja budowy Układu Słonecznego wstrząsnęła ówczesnym światem, choć współcześni Kopernikowi częściej reagowali szyderstwem niż aprobatą. Ów Kopernik, w swojej głupocie, chce zburzyć wszystkie zasady astronomii – pisał o dziele astronoma przywódca niemieckich protestantów, Martin Luter.

Wydanie, które obecnie przekazujemy Czytelnikowi, zostało uwspółcześnione i opatrzone przypisami, jednocześnie jednak zachowaliśmy piękno i prostotę wywodu opartego przede wszystkim na logicznym rozumowaniu. Zamieszczamy też krótki szkic Zarys nowego mechanizmu świata i ruchów ciał niebieskich z 1512 roku, w którym Kopernik po raz pierwszy wyłożył swoje poglądy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

O obrotach ciał NIEBIESKICH O obrotach ciał NIEBIESKICH Mikołaj Kopernik Tłumaczył Jan Baranowski Jirafa Roja Warszawa 2009 © Copyright by Jirafa Roja, 2009 Tytuł oryginału: „De revolutionibus orbium coelestium” Adaptacja na podstawie tłumaczenia z łaciny Jana Baranowskiego Redakcja: Łukasz Gołębiewski Korekta: Adrian Sinkowski Opracowanie graficzne serii: Grzegorz Zychowicz | Tatsu Zdjęcie na okładce: Barun Patro | Dreamstime.com Łamanie: Tatsu Arogant | Dreamstime.com tatsu@tatsu.pl ISBN 978-83-62948-40-6 Wydanie III Warszawa 2009 Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Zarys nowego mechanizmu świata i ruchów ciał niebieskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 O obrotach ciał niebieskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Przedmowa do ksiąg o obrotach ciał niebieskich . . . . . . . . . 41 Przedmowa autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Rozdział I Świat jest kulisty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Rozdział II Ziemia jest także kulista . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Rozdział III Jakim sposobem ziemia sucha wraz z wodą jedną kulę tworzy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 Rozdział IV Ruch ciał niebieskich jest jednostajny, kołowy, nieustający albo z kołowych ruchów złożony . . . . . . . 63 Rozdział V Czy Ziemi przysługuje ruch kołowy, a także o jej miejscu w przestrzeni . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Rozdział VI Niezmierna rozległość nieba w porównaniu z rozmiarami Ziemi . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Rozdział VII Przyczyny mniemania starożytnych, że Ziemia jestnieruchoma w środku świata . . . . . . . . . . . . . 75 Rozdział VIII Rozbiór powyższych dowodów oraz ich niedostateczność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Rozdział IX Czy można by Ziemi przyznać więcej ruchów oraz o środku świata . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Rozdział X Kolejność ciał niebieskich . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Rozdział XI Rozważanie trojakiego ruchu Ziemi . . . . . . . . 98 Wstęp Astronom i jego czasy Ludzie słuchają improwizowanego astrologa, który za wszelką cenę chce udowodnić, że to nie niebo się kręci, lecz ziemia. Aby wystawić na pokaz inteligencję, wy- starczy coś wymyślić i podać to jako pewnik. Ów Ko- pernik, w swojej głupocie, chce zburzyć wszystkie za- sady astronomii. W Piśmie Świętym czytamy bowiem, że Jozue nakazał zatrzymać się Słońcu, a nie Ziemi1 . Takie słowa wypowiedział o teorii heliocentrycznej Mikołaja Kopernika przywódca niemieckich protestan- tów, Martin Luter . Niepotwierdzona wiadomość głosiła jakoby kazał on sporządzić kukłę wyobrażającą Koper- nika, a potem publicznie ją spalić z napisem — „Głupi Sarmata” . Było to jeszcze za życia fromborskiego astro- 1 . Za: Vittorio Messori „Czarne karty Kościoła”, Księgarnia Św . Jacka, Katowice 2002 . 8 O ObrOtach ciał niebieskich noma i przed opublikowaniem jego życiowego dzieła „O obrotach ciał niebieskich” . Poglądy Kopernika na system słoneczny stopniowo stawały się znane już od 1514 roku . Wtedy to przystąpił on do pracy nad swoim dziełem, a jego założenia zredagował w rękopisie — od- powiedniku dzisiejszego konspektu . Zawartość treścio- wa tego rękopisu zdobywała sobie powolną, lecz coraz większą sławę . Wiadomość o tym dziele i jego autorze przekazywali zazwyczaj goście astronoma oraz adresaci jego korespondencji . Gwałtowna reakcja Lutra nie była odosobniona w tamtych czasach i co ciekawe pochodziła od czołowego reformatora religijnego, przeciwnika pa- pieża, a nie z kręgów watykańskich . Kościół katolicki przez stosunkowo długi czas zachowywał powściągli- wość wobec ksiąg kopernikańskich i dopiero zajął sta- nowisko w 73 lata po ich opublikowaniu . Zanim to jed- nak nastąpiło, ataki na autora pochodziły z innych sfer . Wyśmiewały go osoby jak najbardziej świeckie i głównie z kręgów niemieckojęzycznych, na przykład komedianci jarmarcznego teatru w pruskim Elblągu i anonimowi autorzy rozmaitych prześmiewczych broszur . Podobną opinię, co Luter wyartykułował jego bliski współpracow- nik Filip Melanchton2, a brzmiała ona tak: Niektórzy 2 . Filip Melanchton (1497-1560), reformator religijny, współ- pracownik Martina Lutra, profesor uniwersytetu w Wittenberdze . Autor m .in . traktatu „O władzy i prymacie papieża” . Wstęp 9 sądzą, że to znakomite wypracować rzecz tak absurdal- ną, jak ów sarmacki astronom, który porusza Ziemię i zatrzymuje Słońce. Zaiste, mądrzy władcy powinni po- wściągnąć utalentowaną lekkomyślność3 . Negatywnie o teorii Kopernika wypowiedział się astronom duński Tycho de Brache4, chociaż zamanifestował — w rozpra- wach i wierszach — podziw dla umysłu i wszechstron- ności warmińskiego uczonego . Spór o pochodzenie Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu w 1473 roku ja- ko syn Mikołaja, nieźle prosperującego kupca, i matki Barbary z domu von Watzenrode . Matka była prawdo- podobnie Niemką pochodzącą chyba z Westfalii, ojciec natomiast pochodził ze śląskiej wsi Koperniki, której nazwę niektórzy upatrują w rzeczowniku „koper” . Są tacy, którzy twierdzą, że oboje rodzice przyszłego astro- noma byli niemieckimi kolonistami . Istnieją również 3 . Cytat za: www .frombork .art .pl . 4 . Tycho Brahe (1546-1601), duński astronom, konstruktor pierwszego nowożytnego instrumentarium astronomicznego epo- ki przedteleskopowej . Wykonał wiele jak na tamte czasy precyzyj- nych obserwacji, które umożliwiły Janowi Keplerowi potwierdzenie teorii heliocentrycznej Kopernika . Sam odkrył m .in . pięć komet, sformułował także koncepcję budowy Układu Słonecznego, ale o charakterze geocentrycznym . 10 O ObrOtach ciał niebieskich poglądy, że ojciec był Polakiem . Oczywiście wielu jest takich, którzy obsesyjnie trzymają się wersji o polskiej krwi Kopernika ze strony obojga rodziców, co wydaje się z punktu widzenia dzisiejszej wiedzy absolutnie nie do przyjęcia . Gdyby udało się udowodnić, że astronom był pochodzenia polsko-niemieckiego położyłoby to za- pewne kres trwającemu od dawna sporowi między Po- lakami a Niemcami, dotyczącemu przynależności na- rodowej Kopernika . Rodzinne miasto Kopernika, Toruń, założyli Krzyża- cy w 1230 roku, a w skład Królestwa Polskiego wszedł on w 1466 roku razem z Prusami Książęcymi . Przeważała w nim ludność niemieckojęzyczna: Prusacy i przybysze z Niemiec . Byli także i polscy osadnicy z Królestwa . Za- nim miasto weszło do państwa polskiego, ludność mia- sta zbrojnie zamanifestowała niechęć do krzyżackich władców w 1454 roku, kiedy doszło do wystąpień prze- ciwko Zakonowi, a nawet do zniszczenia zamku krzy- żackiego . Nie ma wątpliwości — Torunianie woleli przy- należność do państwa polskiego niż krzyżackiego . Nie wiadomo kim czuł się Kopernik: Polakiem czy Niem- cem, ale jedno jest pewne — miał świadomość swojej przynależności do Królestwa Polskiego i dawał temu wyraz w publicznej działalności, organizując chociażby obronę Olsztyna przed wojskami krzyżackimi . Zresztą już jego wuj i protektor, choleryczny biskup warmiński Wstęp 11 Lukas von Watzenrode5, miał nastawienie antykrzyżac- kie i propolskie . Wysyłał epistoły do Stolicy Apostolskiej, żeby Zakon przenieść daleko na wschód, do walki z Ta- tarami, z dala do ziemi polsko-pruskiej . Niestety, tak się nie stało . Mentalność propolską wyniósł więc Mikołaj z domu rodzinnego, a rozwinęły ją studia w Akademii Krakowskiej oraz późniejsza praca w kapitule warmiń- skiej w roli sekretarza oraz lekarza biskupa . Człowiek renesansu Po pięciu latach nauki w Krakowie, w 1496 roku Mikołaj wyjechał na studia do Bolonii i Ferrary . Studiował tam astronomię oraz prawo, a także medycynę, tej ostatniej jednak nie ukończył, a w każdym razie nie uzyskał tytułu doktora . Po powrocie do kraju został sekretarzem swoje- go wuja, Lukasa von Watzenrode . Był także jego najbliż- szym powiernikiem, doradcą prawnym oraz lekarzem, chociaż najbliżsi nie mieli wysokiego zdania o jego zdol- nościach medycznych . Watzenrode mianował Mikołaja kanonikiem warmińskim, a po śmierci biskupa, która 5 . Lukas Watzenrode (1447-1512), brat Anny Watzenrode, mat- ki przyszłego astronoma, doktor prawa kanonicznego, biskup War- mii . Prowadził politykę antykrzyżacką . Był doradcą królów Polski m .in . Zygmunta Starego . 12 O ObrOtach ciał niebieskich nastąpiła w 1512 roku, kapituła powierzyła Kopernikowi obowiązki administratora swoich włości . Wśród codzien- nych, żmudnych obowiązków Mikołaja były sprawy gospo- darcze, do których podchodził w sposób bardzo twórczy . Zajął się m .in . projektem reformy monetarnej . Zorgani- zował też budowę pierwszych wodociągów we Fromborku . Zajmował się sprawami politycznymi i dyplomatycznymi . Już wcześniej, jako sekretarz Watzenrodego, uczestniczył w koronacji Zygmunta I Starego oraz w obradach sejmu krakowskiego . Kiedy objął samodzielne stanowisko, wy- głaszał mowy w walnym Sejmie Stanów Pruskich w El- blągu, wyjeżdżał z misjami dyplomatycznymi do księcia pruskiego Alberta oraz do Wielkiego Mistrza Zakonu Naj- świętszej Marii Panny, czyli krzyżackiego . Negocjacje z tym ostatnim dotyczyły zagarniętego przez Zakon Braniewa, wchodzącego w skład kapituły warmińskiej . W lipcu 1516 roku napisał w imieniu kapituły list do króla Zygmunta I z prośbą o wsparcie w walce ze zbójami grasującymi na drogach Warmii . Korespondował m .in . z biskupem Ja- nem Dantyszkiem6 i kanonikiem katedralnym w Krako- wie Bernardem Wapowskim7 . O ile z Dantyszkiem pro- 6 . Jan Dantyszek, Johannes von Hoefen herbu Dantyszek (1485- 1548), biskup chełmiński, poeta, podróżnik, humanista o szero- kich kontaktach w ówczesnej Europie . 7 . Bernard Wapowski (1450-1535), kartograf i historyk, autor m .in . pierwszej mapy Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego .
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

O obrotach ciał niebieskich
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: