Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00056 006704 14489028 na godz. na dobę w sumie
Ochrona interesu pracodawcy - ebook/pdf
Ochrona interesu pracodawcy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 416
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0090-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Trwająca od kilku lat recesja, zjawisko globalnej konkurencji, komplikujące się warunki prowadzenia działalności gospodarczej, wreszcie – trudna sytuacja na rynku pracy – powodują, że na prawo pracy coraz częściej spogląda się nie tylko przez pryzmat ochrony pracownika (co jest podstawowym celem prawa pracy), lecz także interesu pracodawcy. Publikacja Ochrona interesu pracodawcy jest próbą kompleksowej analizy tego – stosunkowo nowego – zagadnienia.

Celem niniejszego opracowania jest analiza ochrony interesu pracodawcy. Rozpoczyna się ona od wyjaśnienia pojęcia „interes pracodawcy”, a kończy na usystematyzowaniu środków służących ochronie interesu pracodawcy i określeniu granic tej ochrony. Ponadto w publikacji omówiono problematykę ochrony interesów pracodawców w indywidualnym i zbiorowym prawie pracy, przesłanki tej ochrony oraz jej konstytucyjne i międzynarodowe uwarunkowania. W pracy przyjęto przedmiotowe kryterium podziału, oparte na rodzaju chronionego interesu. To pierwsza na polskim i europejskim rynku publikacja kompleksowo prezentująca problematykę ochrony interesu pracodawcy.

Publikacja skierowana jest zarówno do podmiotów zajmujących się prawem pracy w praktyce – radców prawnych, adwokatów, sędziów, prawników zatrudnionych w instytucjach publicznych i prywatnych firmach. A także osób związanych z nauką prawa pracy. Zainteresuje także partnerów społecznych, zwłaszcza organizacje pracodawców.

Dr Monika Latos-Miłkowska – wieloletni pracownik naukowo-dydaktyczny Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka wielu publikacji z zakresu prawa pracy. Przedmiotem zainteresowań naukowych autorki jest problematyka ochrony trwałości stosunku pracy, zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników, zbiorowe prawo pracy, uprawnienia związane z rodzicielstwem.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ochrona interesu pracodawcy Monika Latos-Miłkowska Wydanie 1 Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Joanna Ołówek Opracowanie redakcyjne: Agnieszka Janowska Redakcja techniczna: Agnieszka Dymkowska Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski Publikacja była przedmiotem recenzji dr hab. Iwony Sierockiej © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autora i wydawcy. ISBN 978-83-278-0090-9 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02 -222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.LexisNexis.pl, e -mail: biuro@LexisNexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.LexisNexis.pl Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 CZĘŚĆ PIERWSZA Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy ROZDZIAŁ I. Pojęcie interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 2. Interes pozytywny a interes negatywny pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . 19 3. Zwroty niedookreślone i klauzule generalne odwołujące się do interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 4. Interes obiektywny a interes subiektywny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 5. Interes jawny a interes ukryty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 6. Interes indywidualny a interes zbiorowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 7. Zakres podmiotowy pojęcia interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 ROZDZIAŁ II. Przesłanki ochrony interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . 38 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 ROZDZIAŁ III. Konstytucyjne i prawnomiędzynarodowe uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy . . . . . 51 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 2. Konstytucyjne podstawy ochrony interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . 52 3. Uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w międzynarodowym i europejskim prawie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 ROZDZIAŁ IV. Środki realizacji ochrony interesu pracodawcy . . . . . . 74 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 2. Stosunek pracy jako środek ochrony interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . 77 5 Spis treści 3. Obowiązki pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 4. Swoboda umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 5. Nadzwyczajne środki służące ochronie interesu pracodawcy . . . . . . . . 92 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Ochrona interesu pracodawcy w indywidualnym prawie pracy CZĘŚĆ DRUGA ROZDZIAŁ V. Ochrona interesu pracodawcy w zakresie korzystania z pracy pracowników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 2. Ustalanie okresu zatrudnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 3. Ustalanie rodzaju, miejsca i wymiaru pracy zgodnie z interesem pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 4. Dostosowywanie organizacji i porządku pracy do potrzeb pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 5. Czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 6. Dostosowanie kwalifi kacji pracowniczych do potrzeb pracodawcy . . . . 142 7. Urlopy i zwolnienia od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 ROZDZIAŁ VI. Ochrona interesu pracodawcy w zakresie wynagrodzenia za pracę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 2. Kształtowanie wynagrodzenia za pracę zgodnie z interesem pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 3. Wynagrodzenie gwarancyjne a interes pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . 170 4. Możliwości redukcji wynagrodzenia za pracę w razie trudnej sytuacji fi nansowej pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 ROZDZIAŁ VII. Ochrona interesu pracodawcy w razie wyrządzenia szkody przez pracowników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 ROZDZIAŁ VIII. Ochrona interesu pracodawcy przed ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa i konkurencją pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 2. Ochrona interesu pracodawcy przed ujawnieniem informacji poufnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 3. Ochrona interesu pracodawcy przed działalnością konkurencyjną ze strony pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 6 www.lexisnexis.pl Spis treści ROZDZIAŁ IX. Ochrona interesu pracodawcy w zakresie możliwości regulowania wielkości zatrudnienia i doboru pracowników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 2. Ochrona interesu pracodawcy w zakresie rozwiązywania stosunku pracy z pracownikiem niewypełniającym lub w sposób niezadowalający wypełniającym świadczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 3. Możność dostosowywania wielkości i struktury zatrudnienia do potrzeb zakładu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 Ochrona interesu pracodawcy w zbiorowym prawie pracy CZĘŚĆ TRZECIA ROZDZIAŁ X. Zachowanie pokoju społecznego jako podstawowy interes pracodawcy w rokowaniach zbiorowych . . . . . 251 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 2. Ustawowe ograniczenia możliwości prowadzenia sporu zbiorowego a ochrona pokoju społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 3. Postanowienia układowe sprzyjające zachowaniu pokoju społecznego 260 4. Porozumienia zbiorowe jako instrument zachowania pokoju społecznego w zakładzie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 5. Rozwiązywanie sporów zbiorowych a zachowanie pokoju społecznego w zakładzie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 ROZDZIAŁ XI. Ochrona interesu pracodawcy przez korzystne kształtowanie warunków pracy i płacy w rokowaniach zbiorowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 2. Kształtowanie treści układów zbiorowych pracy a ochrona interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 3. Rola innych porozumień zbiorowych w zakresie kształtowania korzystnych dla pracodawców warunków pracy i płacy . . . . . . . . . . . . . 283 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 ROZDZIAŁ XII. Wywieranie wpływu na ustawodawstwo i kierunek polityki społeczno-gospodarczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 2. Podmioty reprezentujące pracodawców uprawnione do udziału we współkształtowaniu prawa i kierunków polityki społeczno- -ekonomicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 7 Spis treści 3. Uprawnienia w zakresie współtworzenia prawa wynikające z ustawy o organizacjach pracodawców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 4. Współtworzenie prawa i polityki społeczno -gospodarczej na forum Komisji Trójstronnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 ROZDZIAŁ XIII. Ochrona interesu pracodawcy w sporze zbiorowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 2. Wszczęcie sporu zbiorowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 3. Strony sporu zbiorowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 4. Strajk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325 ROZDZIAŁ XIV. Ochrona poufności informacji w zbiorowym prawie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 2. Ochrona informacji przekazywanych związkom zawodowym . . . . . . . . 328 3. Ochrona poufności informacji przekazywanych pozazwiązkowym przedstawicielstwom pracowniczym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342 Dyferencjacja i granice ochrony interesu pracodawcy CZĘŚĆ CZWARTA ROZDZIAŁ XV. Dyferencjacja ochrony interesu pracodawcy . . . . . . . . 345 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 2. Dyferencjacja zakresu ochrony interesu pracodawców ze względu na wielkość pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346 3. Różnicowanie zakresu ochrony interesu pracodawców sektora publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 4. Dyferencjacja zakresu ochrony interesu pracodawców z uwagi na cel zatrudniania pracowników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375 ROZDZIAŁ XVI. Granice ochrony interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . 377 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 2. Granice materialne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 3. Granice formalne ochrony interesu pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 397 Bibliografi a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 8 www.lexisnexis.pl Wykaz skrótów Wykaz skrótów Dz.U. Dz.Urz. UE Dz.Urz. WE Gd.St.Praw. k.c. k.p. k.z. Lex LexisNexis MISSOC MOP MoP M.P.Pr. OECD OSA OSN OSNAPiUS OSNCP OSNP OSS OTK OTK-A PiP PiZS PP Wykaz skrótów – Dziennik Ustaw (od 2012 r. bez numeru) – Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (od 1 lutego 2003 r.) – Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich (sprzed 1 lute- go 2003 r.) – „Gdańskie Studia Prawnicze” – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 paź- dziernika 1933 r. – Kodeks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) – akt uchylony – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Serwis Prawniczy Wydawnictwa LexisNexis – system wzajemnej informacji o ochronie socjalnej – Międzynarodowa Organizacja Pracy – „Monitor Prawniczy” – „Monitor Prawa Pracy” – Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego (do 1962 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna oraz Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Seria A – „Państwo i Prawo” – „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” – „Prawo Pracy” 9 Wykaz skrótów – „Przegląd Prawa Europejskiego” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych” – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” – „Służba Pracownicza” – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską PPE PS PUSIG RPEiS Sł. Prac. SN TK TWE ustawa antykryzysowa – ustawa z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 125, poz. 1035 ze zm.) ustawa o informowaniu i konsultacji ustawa o Komisji Trójstronnej ustawa o zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracowników ustawa o związkach zawodowych z.k.p. – ustawa z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowni- ków i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm.) – ustawa z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno -Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dia- logu społecznego (Dz.U. Nr 100, poz. 1080 ze zm.) – ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach roz- wiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) – ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) – Zbiorowy kodeks pracy Wstęp Wstęp Wstęp Prawo pracy reguluje prawa i obowiązki przede wszystkim dwóch kate- gorii podmiotów – pracodawców i pracowników. Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy mają swoje interesy, do których realizacji dążą przez nawiązanie stosunku pracy. Interesy te z natury rzeczy są często ze sobą sprzeczne. Rolą ustawodawcy jest natomiast określenie, czyjemu intereso- wi i w jakim zakresie prawo będzie udzielać ochrony. Na prawo pracy – ze względu na jego ochronną funkcję – najczęściej patrzymy przez pryzmat ochrony pracownika i jego interesów. Na pracownikach też koncentrowa- ło się w przeważającej mierze zainteresowanie nauki prawa pracy. Zagad- nienie interesów pracodawców i ich ochrony przez długi czas nie budziło poważniejszego zainteresowania nauki prawa pracy – wychodzono z zało- żenia, że pracodawca jest silniejszą stroną stosunku pracy i może układać ten stosunek według swojego interesu. W latach międzywojennych, w okresie wykształcania się zrębów polskie- go prawa pracy, zainteresowanie badaczy prawa pracy skupiało się przede wszystkim na ochronnej funkcji prawa pracy; na tym – wówczas jeszcze niskim – poziomie rozwoju prawa pracy interes pracodawcy był chronio- ny sam przez się (głównie przez brak regulacji prawnej, co pozostawiało pracodawcom szerokie możliwości samodzielnego zabiegania o ochronę swojego interesu). W okresie powojennym, w czasach ustroju socjalistycz- nego i gospodarki centralnie planowanej, zainteresowanie problematyką ochrony interesu pracodawcy też nie było duże – spowodowane to było m.in. ideologicznymi założeniami ówczesnego ustroju, w dużej mierze ne- gującego istnienie sprzeczności interesów pracodawców i pracowników, a także realiami gospodarki centralnie planowanej, która – abstrahując od mechanizmów rynkowych – nie zachęcała do głębszego zainteresowania 11 Wstęp tą problematyką. Do interesów pracodawców (w ówczesnej terminologii – zakładów pracy) odwoływano się pośrednio, analizując organizacyjną funkcję prawa pracy. Nawiązywało do nich również często orzecznictwo Sądu Najwyższego. Również w krajach demokratycznych, opartych na zasadach gospodarki rynkowej, w okresie długotrwałego powojennego wzrostu gospodarczego, przez długi czas koncentrowano się zwłaszcza na podnoszeniu i rozwijaniu uprawnień pracowniczych. Dobra sytuacja go- spodarcza sprawiała bowiem, że pracodawcy, nawet bez podejmowania przez ustawodawcę szczególnych działań mających na celu ochronę ich interesów, osiągali zakładane przez siebie rezultaty działalności. Zmianę podejścia do zagadnienia ochrony interesu pracodawców w Polsce przyniosła dopiero transformacja ustrojowa, która miała miejsce w 1989 r., oraz związane z nią przejście od gospodarki centralnie sterowanej do go- spodarki rynkowej. Spowodowały one, że na prawo pracy zaczęto patrzeć nie tylko przez pryzmat ochrony pracowników – choć niewątpliwie nadal pozostaje ona podstawową funkcją prawa pracy – lecz także, w większym niż dotychczasowym zakresie, przez pryzmat interesów pracodawców. Im- pulsem do zwiększonego zainteresowania tą problematyką stał się też kry- zys ekonomiczny i związane z nim negatywne zjawiska, takie jak wzrost bezrobocia, pogorszenie kondycji gospodarek narodowych, a także globa- lizacja i związana z nią konieczność sprostania ostrej konkurencji. W wa- runkach kryzysu ekonomicznego coraz bardziej widoczny jest społeczny kontekst tego zagadnienia – ochrona interesu pracodawców coraz częściej postrzegana jest jako czynnik wpływający na kondycję gospodarki narodo- wej i jej zdolność do tworzenia nowych miejsc pracy. Nie podważając zatem ochronnej funkcji prawa pracy, zaczęto dostrzegać, że w warunkach gospodarki silnie konkurencyjnej, rynkowej, prawo pracy powinno również w szerszym niż dotychczas zakresie uwzględniać interes pracodawców. Świadomość konieczności ochrony interesów pracodawców w prawie pracy dość szybko znalazła swe odzwierciedlenie w działalności legislacyjnej ustawodawcy, orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w lite- raturze prawa pracy. O ile jednak coraz częściej powoływano konieczność ochrony interesu pracodawców w odniesieniu do poszczególnych przepi- sów czy instytucji, o tyle nie podjęto całościowego opracowania tego te- matu. Nie znaleziono również całościowego omówienia tej problematyki w doktrynie państw obcych. 12 www.lexisnexis.pl Wstęp Celem niniejszego opracowania jest zatem kompleksowa i w miarę moż- liwości wszechstronna analiza ochrony interesu pracodawcy. Ze względu na złożoność podejmowanej problematyki praca została podzielona na cztery części. Część pierwsza, zatytułowana Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy, koncentruje się na zagadnieniach pojęciowych i teoretycznych. W rozdziale pierwszym dokonano analizy kluczowego dla pracy pojęcia interesu pracodawcy. W kolejnych rozdziałach omówiono przesłanki jego ochrony oraz jej konstytucyjne i międzynarodowe uwarun- kowania. W rozdziale czwartym podjęto próbę usystematyzowania i anali- zy środków służących ochronie interesu pracodawcy. Kolejne dwie części pracy obejmują problematykę ochrony interesów pracodawców odpowiednio w indywidualnym i zbiorowym prawie pra- cy. Interesy pracodawców oraz środki ich ochrony w indywidualnym i zbiorowym prawie pracy są bowiem na tyle odmienne, że ich łączne omówienie nie byłoby celowe. W części drugiej pt. Ochrona interesu pra- codawcy w indywidualnym prawie pracy podział materii oparty został na kryterium rodzaju analizowanych interesów. Przyjęto bowiem, że w indywidualnym prawie pracy zasadniczo wyodrębnić można następu- jące rodzaje interesów pracodawców: interes polegający na możliwości korzystania z pracy pracowników, interes w zakresie wynagradzania za pracę, interes w postaci możliwości kompensaty szkody wyrządzonej przez pracownika, interes polegający na ochronie przed działalnością konkurencyjną pracownika, wreszcie, interes polegający na możliwości dostosowywania stanu i struktury zatrudnienia do potrzeb pracodawcy. W związku z powyższym ta część pracy podzielona została odpowiednio na pięć rozdziałów. W części trzeciej pracy (Ochrona interesu pracodawcy w zbiorowym pra- wie pracy), podobnie jak w części drugiej, przyjęto przedmiotowe kryte- rium podziału, oparte na rodzaju chronionego interesu. W zbiorowym prawie pracy wyodrębnić można następujące rodzaje interesów praco- dawców: interes polegający na zachowaniu ładu społecznego w zakła- dzie pracy, interes polegający na możliwości korzystnego kształtowania warunków pracy i płacy w drodze rokowań zbiorowych, interes polegają- cy na wpływaniu na kształt ustawodawstwa i kierunki rozwoju polityki społeczno -gospodarczej, interes pracodawcy w zakresie sporu zbiorowe- 13 Wstęp go oraz interes polegający na zachowaniu poufności informacji przekazy- wanych przedstawicielstwom pracowników. Część ta została w związku z tym podzielona na pięć rozdziałów obejmujących poszczególne rodzaje interesów. Przyjęcie w części drugiej i trzeciej pracy podziału opartego na kryterium ro- dzaju chronionego interesu pozwoliło na bardziej syntetyczne i problemowe ujęcie i analizę zagadnienia. W szczególności w częściach tych podjęto próbę zidentyfi kowania interesów pracodawców, pokazania, za pomocą jakich in- strumentów i w jakim zakresie prawo pracy te interesy realizuje, przedsta- wiono także możliwe działania, które mogą służyć lepszemu ukształtowaniu interesu pracodawcy – zarówno przez zmianę przepisów, jak i przez zmianę ich wykładni. Analizie poddano przy tym instytucje o podstawowym – zda- niem autorki – dla omawianej problematyki znaczeniu. Pracodawcy to kategoria niejednorodna, wewnętrznie zróżnicowana – można wyodrębnić różne grupy pracodawców, których interesy częściowo się od siebie różnią, zatem poziom i sposób ich realizacji w prawie pracy powinien być zróżnicowany. W oczywisty sposób ochrona interesów pra- codawców nie może być głównym celem prawa pracy – przeczyłoby to pod- stawowym założeniom i funkcjom prawa pracy – musi mieć ona charakter ograniczony. Zagadnieniom dyferencjacji i granic ochrony interesów pra- codawców poświęcona została ostatnia część niniejszej pracy zatytułowa- na Dyferencjacja i granice ochrony interesu pracodawcy. Praca ma charakter przede wszystkim teoretyczno -dogmatyczny, co jest uzasadnione jej tematem i przyjętymi założeniami badawczymi. Charak- ter teoretyczny mają przede wszystkim pierwsza i ostatnia część pracy. Części druga i trzecia obejmują również dokonaną w niezbędnym za- kresie analizę obowiązujących przepisów. Jest ona jednak ograniczona i podporządkowana omawianemu w danym rozdziale rodzajowi intere- su pracodawcy. W części drugiej i trzeciej pracy istotną rolę odgrywają również wątki prawnoporównawcze, które pozwalają ukazać ochronę interesu pracodawców w polskim prawie pracy na tle rozwiązań stoso- wanych w innych systemach prawnych oraz wskazują możliwości zwięk- szania poziomu tej ochrony. Punktem odniesienia w tym zakresie były przede wszystkim systemy prawne państw europejskich (zwłaszcza państw członkowskich Unii Europejskiej) – ze względu na podobną kul- turę prawną i zbliżone uwarunkowania wynikające z członkostwa w Unii 14 www.lexisnexis.pl Wstęp Europejskiej. W pracy znajdują się również liczne odwołania do prawa międzynarodowego i europejskiego. Powoływane jest ono w różnych kontekstach – w celu wykazania podstaw ochrony interesu pracodawcy, w charakterze granic ochrony interesu pracodawcy oraz jako punkt od- niesienia dla prawa polskiego. CZĘŚĆ PIERWSZA Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy Część pierwsza. Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy Rozdział I. Pojęcie interesu pracodawcy Rozdział I Pojęcie interesu pracodawcy 1. Uwagi wprowadzające Określenie interesu pracodawcy jest pojęciem zarówno języka prawnego, jak i prawniczego. W języku prawnym pojęcie to występuje stosunkowo rzad- ko. O interesie pracodawców mowa jest w art. 1 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno -Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego1 oraz w art. 5 ust. 3 i art. 24 ust. 1 usta- wy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji2. Są to de lege lata jedyne akty prawne, które wyraźnie odwołują się do interesu pracodawców. Warto wspomnieć, że w okresie przedkodeksowym do interesu pracodawcy odwoływał się wprost art. 448 § 1 k.z. Częściej ustawodawca posługuje się określeniami synonimicznymi lub bliskoznacznymi, takimi jak „dobro zakładu pracy”3, „działanie na rzecz pracodawcy”4 czy „potrzeby pracodawcy”5, których relacja do pojęcia intere- su pracodawcy będzie przedmiotem dalszych rozważań. 1 Dz.U. Nr 100, poz. 1080 ze zm. 2 Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm. 3 Artykuł 100 k.p. 4 Artykuł 3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytu- łu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.). 5 Między innymi art. 151, 42 k.p. 17 Część pierwsza. Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy W języku polskim określenie „interes” oznacza pożytek, korzyść, zysk, rzecz opłacalną6. Pojęcie interesu określa korzystny dla kogoś stan rzeczy, będący przedmiotem jego dążeń i oczekiwań7. W świetle powyższych defi - nicji przez interes pracodawcy, najogólniej rzecz ujmując, rozumieć należy wszystko to, co jest dla niego korzystne i sprzyja realizacji celu, dla którego zatrudnia on pracowników8. Interes pracodawcy może być rozumiany szerzej lub węziej. Pojęcie to może być ujmowane węziej, gdy przeciwstawia się je prawom pracodaw- cy. W tym znaczeniu dotyczy ono spraw, które jeszcze nie zostały unor- mowane w przepisach prawa pracy9. Szersze znaczenie pojęcia interesu pracodawcy będzie obejmowało również przepisy prawa pracy, które służą interesowi pracodawcy. W takim ujęciu termin „interes pracodawcy” to ko- rzystny dla pracodawców stan rzeczy zarówno obecny (już zapewniony), jak i przyszły (do którego się dąży)10. W takim też znaczeniu interes praco- dawcy będzie omawiany w niniejszej pracy. Interes pracodawcy ma zróżnicowany, dynamiczny charakter. Jego za- kres może się różnie kształtować, w szczególności ze względu na rodzaj prowadzonej działalności, kondycję fi nansową pracodawcy, zewnętrzne, społeczno -gospodarcze uwarunkowania, w jakich prowadzi on działal- ność11. W zależności od tych czynników zakres tego pojęcia może ulegać zmianie12. Ustawodawca musi zatem, wprowadzając regulacje chroniące interes pracodawcy, w pewien sposób interes ten typizować, uśredniać, obiektywizować. Interes pracodawcy w prawie pracy to zatem interes do pewnego stopnia zunifi kowany, typowy. Nie da się bowiem dopasować re- gulacji prawnej do interesu poszczególnego pracodawcy. 6 Słownik języka polskiego PWN, red. M. Szymczak, Warszawa 1999. 7 Z. Hajn, Ochrona miejsc pracy a interes pracodawców, w: Prawo pracy a bezrobocie, red. L. Florek, Warszawa 2003, s. 25. 8 Podobnie L. Florek, Interes pracodawcy w prawie pracy, PiP 2012, nr 5, s. 18; W. Sane- tra, O pojęciu i rodzajach interesów w prawie pracy, RPEiS 1988, nr 1, s. 38. 9 L. Florek, Interes pracodawcy..., s. 18. 10 Z. Hajn, Status prawny organizacji pracodawców, Warszawa 1999, s. 170. 11 Na zróżnicowanie interesu pracodawcy ze względu na rodzaj podmiotu zatrudnia- jącego zwraca uwagę J. Czerniak -Swędzioł, Pracowniczy obowiązek ochrony interesów gospodarczych pracodawcy, Warszawa 2007, s. 34–35. 12 Tak – ogólnie w odniesieniu do pojęcia interesu – L. Florek, Ochrona praw i interesów pracowników, Warszawa 1990, s. 127. 18 www.lexisnexis.pl Rozdział I. Pojęcie interesu pracodawcy Interes pracodawcy należy odnosić do całokształtu jego sytuacji w prawie pracy. W szczególności interes ten objawia się w stosunku pracy, w relacji do więzi łączącej pracodawcę z pracownikiem. Może się on objawiać rów- nież w relacjach z innymi podmiotami, np. wobec związków zawodowych czy władz publicznych. 2. Interes pozytywny a interes negatywny pracodawcy Można wyróżnić interes pozytywny i interes negatywny pracodawcy. O interesie pozytywnym można mówić wówczas, gdy przepisy prawa pra- cy bezpośrednio służą temu interesowi, w tym umożliwiając pracodawcom podejmowanie korzystnych działań i realizację ich potrzeb13. W pierwszym ujęciu pozytywny interes pracodawcy chroniony jest w szczególności przez przepisy nakładające obowiązki na pracowników (np. art. 100, 151 § 1 k.p.) i przydające pracodawcom określone uprawnienia lub wprowadzające instytucje bezpośrednio służące ochronie interesu pracodawcy (np. zakaz konkurencji). W drugim znaczeniu będą to przepisy, które pozwalają pra- codawcy na podejmowanie działania w celu poszerzenia (w drodze umo- wy o pracę lub w drodze rokowań zbiorowych) zakresu ochrony swoich interesów (np. art. 151 § 4, art. 91 lub 231a k.p.). O interesie negatywnym można mówić wówczas, gdy ustawodawca wy- znacza granice uprawnień drugiej strony stosunku pracy lub też sam pracodawca podejmuje działania mające na celu zapobieżenie uszczu- pleniu swoich interesów. Prawo pracy służy bowiem przede wszystkim ochronie pracownika, tworząc wiele instytucji gwarantujących pracow- nikowi określony poziom uprawnień i ochrony. Nie można zatem nie za- uważyć, że poziom ochrony interesu pracodawcy będzie w dużej mierze zależał od poziomu uprawnień pracownika. Chociaż stwierdzenie, że im wyższy poziom uprawnień pracowniczych, tym mniejszy zakres ochro- ny interesu pracodawcy, byłoby pewnym uproszczeniem – część upraw- nień pracowniczych nie koliduje z interesem pracodawcy – to jednak nie sposób negować faktu, że w dużej części przypadków wzrost uprawnień pracowniczych będzie powodował ograniczenie kompetencji praco dawcy 13 L. Florek, Interes pracodawcy..., s. 19. 19 Część pierwsza. Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy i zmniejszenie zakresu ochrony jego interesu14. Tam zatem, gdzie nor- my prawa pracy stanowione są głównie z myślą o ochronie pracowni- ków, uzasadniony interes pracodawcy powinien stanowić granicę tych uprawnień15. O negatywnym interesie pracodawcy można mówić np. w kontekście wy- nagrodzeń gwarancyjnych, które pracodawca ma obowiązek wypłacać, mimo że pracownik pracy nie świadczy, czy szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy, w której czasie trwania pracodawca nie może rozwiązać stosunku pracy, mimo że stał się on dla niego zbędny lub z innych po- wodów jego utrzymywanie jest niepożądane, czy też zwolnień od pracy, w których czasie pracodawca z przyczyn leżących po stronie pracownika nie może korzystać z jego świadczenia. Wszystkie te instytucje wyraźnie kolidują z interesem pracodawcy i mają na celu przede wszystkim ochro- nę pracownika. Interes pracodawcy ma tu charakter negatywny i polega przede wszystkim na ograniczeniu tych niedogodności do uzasadnionego i niezbędnego minimum (w pewnym zakresie ze względu na interes dru- giej strony stosunku pracy i ochronny charakter prawa pracy muszą one funkcjonować). Szczególnie często taki charakter ma interes pracodawcy w zbiorowym prawie pracy – w tym przypadku zasadniczy interes praco- dawcy polega na przeciwstawieniu się żądaniom pracowników, a tym sa- mym ograniczeniu ich interesów16. O negatywnym interesie pracodawcy można mówić zwłaszcza w kontek- ście sporu zbiorowego. Spór zbiorowy nie leży w interesie pracodawcy, jest środkiem chroniącym przede wszystkim interes pracowników i służącym w większości przypadków ekspansji ich interesów. Ochrona interesów pracodawcy polega w tym przypadku na limitowaniu przedmiotu sporu zbiorowego, ustanowieniu przesłanek legalności strajku i innych akcji pro- testacyjnych, wreszcie – na zagwarantowaniu środków umożliwiających ograniczenie strat wynikających ze strajku. 14 Zauważa to M. Skąpski, Ochronna funkcja prawa pracy w gospodarce rynkowej, War- szawa 2006, s. 142. 15 L. Florek, Interes pracodawcy..., s. 21. 16 Tamże, s. 25. 20 www.lexisnexis.pl Rozdział I. Pojęcie interesu pracodawcy 3. Zwroty niedookreślone i klauzule generalne odwołujące się do interesu pracodawcy Jak wyżej wspomniano, interes pracodawcy jest zróżnicowany i dyna- miczny, nie da się go zatem jednoznacznie ustalić i zdefi niować. Dlatego też ustawodawca, nie mając możliwości ścisłego określenia pojęcia inte- resu pracodawcy i dostosowania regulacji do potrzeb poszczególnych pra- codawców, często odwołuje się do interesu pracodawcy, korzystając ze zwrotów o charakterze niedookreślonym. W ten sposób, nie przesądzając arbitralnie, co jest interesem pracodawcy, stwarza możliwość określania tego interesu przez samych pracodawców z uwzględnieniem okoliczności każdego konkretnego przypadku, pozostawiając kontrolę prawidłowości zastosowania danej regulacji sądom pracy. W takim znaczeniu interes pracodawcy powołany jest w art. 5 ust. 3 ustawy o informowaniu i konsultacji, zgodnie z którym ustalenia rady pracowników z pracodawcą dotyczące zasad i trybu przekazywania in- formacji i przeprowadzania konsultacji, i inne wymienione w ust. 1 i 2 powołanego artykułu powinny zapewniać warunki informowania i prze- prowadzania konsultacji co najmniej równe określonym w ustawie oraz uwzględniać interes pracodawcy i pracowników. Interes pracodawcy po- woływany jest w tym przypadku jako zwrot niedookreślony stanowiący wytyczną działania pracodawcy i rady pracowników w procesie realiza- cji przepisów ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. W podobny sposób interes pracodawców powoływany jest również na gruncie ustawy o Komisji Trójstronnej, w myśl której Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno -Gospodarczych stanowi forum dialogu społecznego prowadzonego w celu godzenia interesów pracowników, interesów praco- dawców oraz dobra publicznego (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Warto zauważyć, że pojęciem interesu pracodawcy posługiwał się art. 448 § 1 k.z., zgodnie z którym pracownik powinien pełnić pracę su- miennie i ze starannością, jakiej wymaga rodzaj pracy lub zwyczaj oraz słuszny interes pracodawcy. W tym przypadku zwrot ten należy kwalifi - kować jako klauzulę generalną; dodając do sformułowania „interes pra- codawcy” określenie „słuszny”, ustawodawca odsyłał do pozaprawnego 21 Część pierwsza. Pojęcie i uwarunkowania ochrony interesu pracodawcy w prawie pracy systemu ocen, co pozwala na zakwalifi kowanie tego sformułowania jako klauzuli generalnej17. O ile pracodawca stosunkowo rzadko odnosi się wprost do interesu pra- codawcy, o tyle dość często używa pojęć o zbliżonym znaczeniu. Zgodnie z tym np. w art. 100 § 2 pkt 4 k.p. ustawodawca użył określenia „dobro zakładu pracy”. Termin „dobro” oznacza: interes, pomyślność, szczęście, po- żytek, korzyść18. „Dobro” oceniane jest jako coś pomyślnego, pożytecznego, wartościowego19. Skoro określenie „dobro” defi niowane jest przez określenie „interes”, należy uznać te pojęcia za synonimy, a zatem ich zakres przedmio- towy będzie, co do zasady, tożsamy. Należy jednak zwrócić uwagę na aspekt podmiotowy zagadnienia. Ustawodawca posługuje się zwrotem „dobro za- kładu pracy”, a nie „dobro pracodawcy”. Wątpliwości co do zakresu tego pojęcia pojawiły się po nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r.20, która rozróż- niła pojęcia pracodawcy – strony stosunku pracy w rozumieniu art. 3 k.p., oraz zakładu pracy, używanego od tej pory w znaczeniu przedmiotowym. Zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym należy do pracodawcy. Praco- dawca ma zakład pracy i na jego bazie realizuje swoją działalność, przez co uzasadnione wydaje się stwierdzenie, że w większości przypadków „dobro zakładu pracy” będzie tożsame z dobrem pracodawcy, a zatem z interesem pracodawcy, jako że terminy „dobro” i „interes” są synonimami. Jak zauwa- ża M. Skąpski: „im większe powodzenie działalności zakładu, tym większy zysk pracodawcy i tym solidniej zabezpieczony jest byt zakładu pracy”21. W art. 151 § 1 pkt 2 i art. 164 § 2 k.p. jest mowa o „szczególnych potrze- bach pracodawcy”, w art. 42 § 4 k.p. ustawodawca odwołuje się natomiast do „przypadków uzasadnionych potrzebami pracodawcy”. „Potrzeba” to coś, co jest potrzebne, niezbędne, konieczne. To okoliczność zmuszająca 17 Por. defi nicję klauzul generalnych sformułowaną przez T. Zielińskiego, w myśl któ- rej klauzule generalne to zwroty niedookreślone odsyłające do reguł i ocen pozapraw- nych, które pozwalają organom stosującym prawo na podejmowanie w konkretnych przypadkach różnych decyzji w sprawie stosowania obowiązujących przepisów, a tym samym na indywidualne potraktowanie każdej sprawy (T. Zieliński, Klauzule generalne w prawie pracy, Warszawa 1988, s. 56). 18 Słownik języka polskiego... 19 Tamże. 20 Ustawa z 2 lutego 1996 r. o zmianie ustaw – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.). 21 M. Skąpski, Pracowniczy obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy, PiZS 2001, nr 2, s. 13. 22 www.lexisnexis.pl Rozdział I. Pojęcie interesu pracodawcy do postąpienia tak, a nie inaczej, konieczność, mus, niezbędność22. Po- dejmowanie działań koniecznych, niezbędnych, potrzebnych będzie, co do zasady, tożsame z interesem pracodawcy. Ich niepodjęcie będzie z ko- lei w ten interes godzić. Można zatem stwierdzić, że określenie „potrzeby pracodawcy” będzie się mieścić w zakresie pojęcia interesu pracodawcy. Interes pracodawcy obejmuje realizację jego potrzeb. Użycie w kontekście potrzeb pracodawcy określeń „szczególne” i „uzasadnione” pozwala z ko- lei zakwalifi kować je jako klauzule generalne23. Zwroty te stanowią zatem klauzule generalne odwołujące się do interesu pracodawcy. Do interesu pracodawcy odwołują się również takie sformułowania, jak „ko- nieczność zapewnienia normalnego toku pracy” (art. 163 § 1 k.p.) czy też „sytuacja fi nansowa pracodawcy” (art. 91 § 1, art. 231a k.p.). Sformułowania te stanowią zwroty niedookreślone odwołujące się do interesów pracodaw- cy, a ich powołanie służy zagwarantowaniu ochrony tego interesu. Za klau- zulę generalną odwołującą się do interesów pracodawcy należy uznać rów- nież sformułowanie „okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu”, którym ustawodawca posłużył się w art. 167 § 1 k.p.24. Z powyższego można wywnioskować, że ustawodawca, dając wyraz ko- nieczności ochrony interesu pracodawcy, często nie posługuje się expressis verbis określeniem interesu pracodawcy, ale używa zwrotów o zbliżonym, częściowo tożsamym znaczeniu, takich jak „potrzeby pracodawcy”, „dobro zakładu pracy” czy „konieczność zapewnienia normalnego toku pracy”. Interes pracodawcy – jako zwrot niedookreślony – często powoływany jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Powołanie interesu pracodawcy jest w tym przypadku wykorzystywane w różnych celach. Interes pracodaw- cy może występować jako kryterium oceny wykonania zobowiązania przez pracownika. Stopień naruszenia lub zagrożenia interesu praco- dawcy jest często powoływany w charakterze kryterium oceny ciężaru naruszenia obowiązku przez pracownika przy stosowaniu art. 52 k.p. Na przykład w wyroku z 12 czerwca 1997 r., I PKN 211/9725, Sąd Najwyż- 22 Słownik języka polskiego... 23 T. Zieliński, Klauzule generalne..., s. 227 i n. 24 Tamże, s. 230. 25 OSNAPiUS 1998, nr 11, poz. 323; LexisNexis nr 327947 (por. także wyrok SN z 25 stycznia 2005 r. I PK 153/04, LexisNexis nr 373245), oraz wyrok SN z 6 lipca 2006 r. II PK 13/11, M.P.Pr. 2011/10/539–541. 23
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ochrona interesu pracodawcy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: