Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00654 010930 7490145 na godz. na dobę w sumie
Ochrona praw autorskich i pokrewnych a zasady swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług w prawie UE - ebook/pdf
Ochrona praw autorskich i pokrewnych a zasady swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług w prawie UE - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 283
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-7852-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka kompleksowo wyjaśnia problematykę wpływu zasady swobody przepływu towarów oraz zasady swobodnego świadczenia usług na tworzenie rynku wewnętrznego w zakresie praw autorskich i pokrewnych. Autorka wskazuje, że zasady swobody przepływu towarów i świadczenia usług tworzą nowe paradygmaty ochrony praw autorskich i pokrewnych w prawie UE. Mają więc podstawowy wpływ na kształtowanie unijnego systemu ochrony praw autorskich i pokrewnych. Istotnym czynnikiem przyspieszającym dynamikę zmian w prawie autorskim UE w tym ujęciu jest rozwój społeczeństwa informacyjnego, a co za tym idzie konieczność dostosowania regulacji do specyfiki obrotu online. Opracowanie, oprócz całościowego omówienia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, wyczerpująco przedstawia też regulacje międzynarodowego prawa autorskiego oraz prawa unijnego w tym obszarze.

Praca pod tym względem ma charakter unikalny na rynku polskiej literatury prawniczej z zakresu prawa autorskiego i prawa unijnego. Dotychczas, pomimo praktycznej wagi tego zagadnienia w szczególności dla autorów, dostawców kontentu, organizacji zbiorowego zarządzania itd., ani w doktrynie prawa unijnego, ani w polskiej doktrynie prawa autorskiego nie poświęcono temu zagadnieniu osobnej monografii.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE OCHRONA PRAW AUTORSKICH I POKREWNYCH A ZASADY SWOBODNEGO PRZEPŁYWU TOWARÓW I ŚWIADCZENIA USŁUG W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ AleksAndrA Auleytner Wydawnictwo C.H.Beck Monografie Prawnicze aleksandra auleytner • ocHrona Praw autorskicH i PokrewnycH a zasady swoBodnego PrzePŁywu towarÓw i Świadczenia usŁug w Prawie unii euroPeJskieJ Polecamy nasze najnowsze publikacje z tej serii: Krzysztof Mularski Prawo intertemPoralne z PersPektywy nauki Prawa cywilnego. wykładnia PrzePisów intertemPoralnych Dominika Opalska obowiązek lojalności w sPółkach kaPitałowych Wojciech Piątek Powaga rzeczy osądzonej wyroku sądu administracyjnego Ewelina Cała-Wacinkiewicz, Kinga Flaga-Gieruszyńska, Daniel Wacinkiewicz (red.) wsPółczesne instytucje Prawa. obywatel – PaŃstwo – sPołecznośĆ miĘdzynarodowa Katarzyna Górka jawnośĆ PosiedzeŃ sejmu i senatu oraz jej ograniczenia w konstytucji rP Magdalena Wilejczyk zagadnienia etyczne czĘści ogólnej Prawa cywilnego Marek Szydło Prawna koncePcja zamówienia Publicznego Miłosz Kaczyński Pełnomocnik z urzĘdu w sądowym PostĘPowaniu cywilnym www.ksiegarnia.beck.pl OCHRONA PRAW AUTORSKICH I POKREWNYCH A ZASADY SWOBODNEGO PRZEPŁYWU TOWARÓW I ŚWIADCZENIA USŁUG W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ aleksandra auleytner wydawnictwo c.H.Beck warszawa 2016 Wydawca: Aneta Gacka-Asiewicz Recenzja: prof. UŁ dr hab. Aleksander Kappes © wydawnictwo c.h.beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: DTP Service Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-7851-0 ISBN e-book 978-83-255-7852-7 Spis treści Wstęp ........................................................................................................................... Wykaz skrótów ........................................................................................................... Bibliografia ................................................................................................................. Rozdział I. Miejsce ochrony praw autorskich i pokrewnych w prawie Unii Europejskiej ................................................................................................ § 1. Pojęcie i natura praw autorskich i pokrewnych ...................................... I. Pojęcie i teorie prawa autorskiego .................................................. 1. Teoria prawa natury i teoria utylitarna .................................... 2. Koncepcja monistyczna i dualistyczna .................................... 3. Teoria własnościowa i teoria monopolu................................... II. Pojęcie „własność intelektualna” i „własność przemysłowa i handlowa” w prawie Unii Europejskiej – uwagi terminologiczne ................................................................................. 1. Pojęcie „własność intelektualna”............................................... 2. Pojęcie „własność przemysłowa i handlowa” .......................... III. Terytorialny charakter praw autorskich i pokrewnych .............. IV. Prawa własności intelektualnej jako prawa podstawowe w kontekście rynku wewnętrznego ................................................ § 2. Umowy międzynarodowe z zakresu ochrony praw autorskich i pokrewnych i ich miejsce w prawie Unii Europejskiej ........................ I. Międzynarodowy system ochrony praw autorskich i pokrewnych ..................................................................................... II. Miejsce podstawowych konwencji z zakresu prawa autorskiego w prawie Unii Europejskiej ........................................ 1. Umowy międzynarodowe z art. 351 TFUE – zagadnienia ogólne ............................................................................................ 2. Umowy międzynarodowe z art. 351 TFUE – Konwencja berneńska ..................................................................................... 3. Umowy zawarte przez państwa członkowskie po przystąpieniu do UE .............................................................. 4. Umowy zawarte przez Unię i umowy mieszane ..................... § 3. Metody regulacji ochrony praw autorskich i pokrewnych w prawie Unii Europejskiej wobec tworzenia rynku wewnętrznego ................... XI XV XIX 1 1 1 1 3 6 8 8 10 14 19 27 27 29 29 31 33 35 36 V I. Postanowienia art. 345 TFUE a reżim ochrony własności przemysłowej i handlowej w prawie Unii Europejskiej .............. II. Rynek wewnętrzny w obszarze praw autorskich i pokrewnych 1. Pierwszy etap – Zielona Księga z 1988 r. ................................. 2. Harmonizacja przepisów dotyczących przekazu satelitarnego oraz retransmisji drogą kablową ....................... 3. Drugi etap – w kierunku rozwoju społeczeństwa informacyjnego – Zielona Księga z 1995 r. .............................. 4. Harmonizacja prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki .......... 5. Trzeci etap – jednolity rynek w obszarze praw własności intelektualnej ................................................................................ III. Harmonizacja prawa autorskiego jako element tworzenia rynku wewnętrznego ........................................................................ 1. Wstęp – metody integracji w prawie unijnym ........................ 2. Rodzaje harmonizacji w obszarze prawa autorskiego ........... 3. Przepisy TFUE dotyczące harmonizacji w obszarze własności intelektualnej ............................................................. 3.1. Artykuł 115 TFUE ............................................................... 3.2. Artykuł 114 TFUE .............................................................. 3.3. Podstawy harmonizacji prawa autorskiego .................... 4. Unifikacja w obszarze prawa autorskiego .............................. § 4. Zakres ochrony praw autorskich i pokrewnych w prawie Unii Europejskiej ................................................................................................... I. Wstęp ................................................................................................... II. Zakres przedmiotowy ochrony ....................................................... 1. Prawa autorskie ............................................................................ 2. Prawa pokrewne .......................................................................... III. Zakres podmiotowy ochrony .......................................................... 1. Prawa autorskie ............................................................................ 2. Prawa pokrewne .......................................................................... IV. Treść ochrony .................................................................................... 1. Wstęp ............................................................................................. 2. Prawa osobiste .............................................................................. 3. Prawa majątkowe ......................................................................... 3.1. Wstęp ..................................................................................... 3.2. Prawo do utrwalania i zwielokrotniania ......................... 3.3. Prawo do rozpowszechniania ........................................... 3.3.1. Prawo wprowadzania do obrotu ........................... 3.3.2. Najem i użyczenie .................................................... VI 36 39 39 43 45 46 47 50 50 51 52 52 53 55 57 59 59 61 61 63 64 64 66 66 66 67 69 69 70 72 72 72 Spis treści 3.3.3. Droit de suite ............................................................. 3.3.4. Rozpowszechnianie w inny sposób ...................... 3.3.5. Prawa zależne ........................................................... V. Zbiorowy zarząd ............................................................................... Rozdział II. Zasady swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług jako elementy rynku wewnętrznego .............................................................. § 1. Rynek wewnętrzny ....................................................................................... § 2. Zasada swobody przepływu towarów ...................................................... I. Wstęp ................................................................................................... II. Definicja towaru ................................................................................ III. Ograniczenia ilościowe i środki o skutku równoważnym w imporcie .......................................................................................... 1. Definicja „ograniczeń ilościowych” oraz „środków o skutku równoważnym” ........................................................... 2. Formuła Cassis de Dijon ............................................................. 3. Uregulowania dotyczące produktów i warunków sprzedaży ..................................................................................... 4. Najnowsze orzecznictwo TS dotyczące pojęcia „środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych” ........... IV. Ograniczenia ilościowe i środki o skutku równoważnym w eksporcie ......................................................................................... V. Wyjątki od zasady swobody przepływu towarów ....................... 1. „Konieczne wymagania” – Cassis de Dijon ............................. 2. Artykuł 36 TFUE ......................................................................... 2.1. Uwagi ogólne ....................................................................... 2.2. Pojęcie „arbitralna dyskryminacja” i „ukryte ograniczenia w handlu” ..................................................... § 3. Zasada swobody świadczenia usług .......................................................... I. Wstęp ................................................................................................... II. Związek z pozostałymi swobodami ............................................... III. Pojęcie „usługa” ................................................................................. 1. Przesłanka transgraniczności ................................................... 2. Przesłanka czasowości ................................................................ 3. Przesłanka odpłatności............................................................... IV. Zakres przedmiotowy swobody świadczenia usług .................... 1. Zakaz dyskryminacji .................................................................. 2. Zakaz wprowadzania ograniczeń o charakterze niedyskryminującym .................................................................. V. Ograniczenia swobody przepływu usług ...................................... VI. Prawo wtórne – wzmianka ...................................................................... 73 73 76 76 79 79 82 82 83 86 86 89 92 98 100 103 103 106 106 108 110 110 112 115 115 116 117 118 119 119 120 122 VII Spis treści Rozdział III. Prawa autorskie i pokrewne a zasady swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług – uregulowanie wspólne .............................. § 1. Uwagi wstępne .............................................................................................. § 2. Przesłanka ochrony praw własności przemysłowej i handlowej jako wyjątek od zasady swobody przepływu towarów i świadczenia usług I. Przesłanka „ochrony praw własności przemysłowej i handlowej” z art. 36 TFUE – zasady wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości ................................. II. Harmonizacja a ustanawianie ograniczeń w swobodzie przepływu towarów ......................................................................... III. Traktatowe ograniczenia swobody świadczenia usług oraz przesłanka interesu ogólnego .......................................................... § 3. Rozróżnienie pomiędzy istnieniem a wykonywaniem praw własności intelektualnej .............................................................................. § 4. Specyficzny przedmiot prawa autorskiego .............................................. I. Koncepcja „specyficznego przedmiotu praw własności przemysłowej i handlowej” – zasady ogólne ................................. 1. Zasady wynikające z orzecznictwa TS ..................................... 2. Stanowisko doktryny dotyczące koncepcji specyficznego przedmiotu praw własności intelektualnej ............................. II. Koncepcja specyficznego przedmiotu prawa autorskiego ......... 1. Orzecznictwo TS .......................................................................... 2. Stanowisko doktryny dotyczące koncepcji specyficznego przedmiotu praw autorskich ...................................................... § 5. Podstawowa funkcja (essential function) praw autorskich i pokrewnych ................................................................................................ I. Podstawowa funkcja praw własności intelektualnej – zasady ogólne .................................................................................................. II. Pojęcie podstawowej funkcji praw autorskich i pokrewnych .... § 6. Autorskie prawa osobiste ............................................................................ Rozdział IV. Prawa autorskie i pokrewne a zasada swobodnego przepływu towarów ............................................................................................ § 1. Zasada wyczerpania praw własności intelektualnej – zasady ogólne . I. Uwagi wstępne ................................................................................... II. Modele wyczerpania prawa ............................................................. III. Zasada wyczerpania prawa w prawie Unii Europejskiej ............ § 2. Zasada unijnego wyczerpania prawa autorskiego – uwagi wstępne .... VIII 123 123 125 125 128 129 132 137 137 137 141 143 143 147 150 150 153 156 159 159 159 161 163 164 Spis treści § 3. Zakres przedmiotowy zasady wyczerpania praw autorskich i pokrewnych w prawie Unii Europejskiej ............................................... I. Uwagi ogólne ..................................................................................... II. Wyczerpanie prawa wprowadzania do obrotu ............................. 1. Treść pojęcia prawa wprowadzania do obrotu z art. 4 ust. 1 Dyrektywy 2001/29/WE ............................................................. 2. Zakres wyczerpania z art. 4 ust. 1 Dyrektywy 2001/29/WE 3. Zakres wyczerpania prawa wprowadzania do obrotu z Dyrektywy 2006/115/WE ........................................................ III. Wyczerpanie prawa wprowadzania do obrotu w dobie handlu elektronicznego ................................................................................. IV. Wyczerpanie w przypadku ochrony prawnej programów komputerowych ................................................................................ V. Wyczerpanie prawa do kontrolowania dalszej sprzedaży kopii bazy danych ............................................................................. § 4. Terytorialny zakres wyczerpania prawa autorskiego ............................. I. Wyczerpanie unijne .......................................................................... II. Wprowadzenie do obrotu w państwie członkowskim, gdzie dane prawo nie podlega ochronie................................................... § 5. Najem i użyczenie wobec zasady wyczerpania ....................................... I. Rys historyczny .................................................................................. II. Prawo wtórne – uregulowania obecne .......................................... § 6. Powoływanie się na art. 36 (2) TFUE w postępowaniu karnym .......... Rozdział V. Prawa autorskie i pokrewne a zasada swobodnego świadczenia usług ............................................................................................... § 1. Uwagi wstępne – klasyczne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości ............................................................................................ I. Uwagi ogólne ..................................................................................... II. Sygnał telewizyjny – wzmianka ...................................................... III. Publiczne udostępnianie poprzez wyświetlenie .......................... § 2. Przekaz satelitarny i rozpowszechnianie drogą kablową ...................... I. Uregulowania prawa wtórnego ....................................................... II. Urządzenia dekodujące i usługi przekazu satelitarnego ........... § 3. Paneuropejski system licencjonowania praw autorskich i pokrewnych związanych z usługami online ................................................................... I. Uwagi ogólne ..................................................................................... II. Zalecenie Komisji z 18.5.2005 r. w sprawie transgranicznego zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi ... III. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 13.3.2007 r. .................... 167 167 168 168 171 172 173 178 183 185 185 188 189 189 191 193 195 195 195 196 197 199 199 203 207 207 209 211 IX Spis treści IV. Decyzja Komisji w sprawie CISAC ................................................. V. Komunikat Komisji w sprawie kreatywnych treści online z 2008 r. ............................................................................................... VI. Komunikat Komisji z 24.5.2011 r. – „Jednolity rynek w obszarze praw własności intelektualnej” .................................. VII. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi ....................................................................................... Zakończenie ................................................................................................................ Indeks rzeczowy ......................................................................................................... 212 214 215 216 221 231 X Spis treści Wstęp Jednym z głównych celów procesu integracyjnego w ramach UE jest ustanowienie ryn- ku wewnętrznego pojmowanego jako swobodny przepływ towarów, usług, osób i kapitału na warunkach zbliżonych do krajowych. Rozwój handlu wewnątrzunijnego wyzwolił po- trzebę dostosowania zasad ochrony własności intelektualnej do zmieniających się realiów rynku wewnętrznego. Internacjonalizacja handlu towarami i usługami nie rozwijała się jed- nak równolegle z internacjonalizacją własności intelektualnej, w szczególności praw autor- skich i pokrewnych. Urzeczywistnienie rynku wewnętrznego w dziedzinie praw własności intelektualnej, na który składają się w szczególności zasada swobody przepływu towarów i usług, stanowi jeden z najważniejszych sposobów uwolnienia potencjału europejskich inwestorów i twórców w celu stymulacji zwiększania liczby miejsc pracy i wzrostu gospo- darczego1. Jednolity rynek nowych towarów i usług jest również niezbędny dla dalszego rozwoju społeczeństwa informacyjnego2. Próby mające na celu ustanowienie i zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego w obszarze praw autorskich i pokrewnych podej- mowane były przez Komisję Europejską od końca lat 80. XX w. i polegały w szczególności na zniesieniu różnic w poziomie i zasadach ochrony poszczególnych dzieł chronionych prawami autorskimi i pokrewnymi pomiędzy państwami członkowskimi, a także na okre- śleniu wspólnotowych zasad dotyczących poszczególnych pól eksploatacji. Utrzymywanie wewnętrznych systemów ochrony praw autorskich i pokrewnych przez państwa członkowskie prowadzi do sprzeczności z celem polegającym na ustanowieniu rynku wewnętrznego. Z czterech swobód składających się na rynek wewnętrzny dotyczy to w zasadzie swobody przepływu towarów i swobody świadczenia usług. Konflikt pomiędzy wykonywaniem praw autorskich i pokrewnych a pozostałymi swobodami dotychczas nie wystąpił. Nie był też analizowany w teorii prawa. Z punktu widzenia obrotu przedmiotami ochrony praw autorskich i pokrewnych, na rynku wewnętrznym w społeczeństwie infor- macyjnym3, w dużo większym niż dotychczas stopniu, mają zastosowanie przepisy TFUE o swobodzie przepływu usług, z mniejszą rolą przepisów o swobodzie przepływu towa- rów. Te ostatnie immanentnie związane były bowiem z obrotem materialnymi nośnikami. 1 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno- -Społecznego i Komitetu Regionów – Jednolity rynek w obszarze praw własności intelektualnej – Wspieranie kreatywności i innowacji celem zapewnienia wzrostu gospodarczego, atrakcyjnych miejsc pracy oraz wysokiej jakości produktów i usług w Europie, Bruksela 24.5.2011 r., COM(2011) 287 final, s. 4. 2 Komunikat Komisji Follow-up to the Green Paper on Copyrights and Related Rights in the Infor- mation Society, Bruksela 20.11.1996 r., COM (96) 568 final. 3 Zob. Green Paper Copyrights and Related Rights in the Information Society z 19.7.1995 r., Bruksela COM (95) 382 final. XI W dobie społeczeństwa informacyjnego obrót materialnymi nośnikami został w dużej mierze wyparty przez obrót kopiami cyfrowymi. Również terytorialny charakter praw autorskich i pokrewnych stanowi istotną prze- szkodę w korzystaniu z zasad swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług, sto- jąc w sprzeczności z natury aterytorialnymi dobrami chronionymi prawem autorskim. Uznawany jest też za jeden z podstawowych elementów, który uniemożliwia urzeczywist- nienie idei pełnej swobody przepływu towarów i usług na rynku wewnętrznym. W prak- tyce bowiem terytorialny charakter tych praw oznacza, że aby korzystać z przedmiotu pra- wa autorskiego lub pokrewnego na obszarze szerszym niż jedno państwo członkowskie, niezbędne jest uzyskanie licencji na każde dodatkowe terytorium. Kwestia ta jednak do tej pory nie znalazła odpowiedniego rozwiązania w prawie unijnym. Pomimo wysiłków harmonizacyjnych, które zaowocowały wydaniem wielu dyrektyw z zakresu prawa autor- skiego i praw pokrewnych, dotychczas na większości pól eksploatacji w celu korzystania z przedmiotu prawa autorskiego lub praw pokrewnych na obszarze całej UE niezbędne jest uzyskanie licencji odrębnie na poszczególne terytoria państw członkowskich4. Unijne zasady swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług, szczególnie w spo- łeczeństwie informacyjnym, przełamują tradycyjne schematy ochronne wynikające z pra- wa autorskiego, tworząc nowe paradygmaty ochrony praw autorskich i pokrewnych w pra- wie UE. Mają więc podstawowy wpływ na kształtowanie unijnego systemu ochrony praw autorskich i pokrewnych. Przełamanie schematów występuje w kontekście wszystkich instrumentów harmonizacji w obszarze prawa autorskiego w UE, tj. harmonizacji legis- lacyjnej, harmonizacji miękkiej oraz harmonizacji orzeczniczej. W pierwszych etapach tworzenia jednolitego rynku w obszarze praw autorskich i pokrewnych wpływ obu swo- bód na kształtowanie unijnego systemu ochrony praw autorskich i pokrewnych przejawiał się w znoszeniu różnic w zasadach i poziomie ochrony poszczególnych dzieł chronionych prawem autorskim pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Miał też duże znaczenie w tworzeniu unijnych konstrukcji specyficznego przedmiotu praw, podstawowej funkcji prawa autorskiego oraz zasady wyczerpania prawa. W obecnie trwającym etapie tworzenia jednolitego rynku koncentruje się on natomiast na przełamywaniu ograniczeń wynikających z terytorialnego charakteru praw autorskich i pokrewnych. Wpływ zasad swobodnego przepływu towarów i swobodnego świadczenia usług na unijne regulacje z zakresu prawa autorskiego prowadzić będzie w dłuższej perspektywie czasowej do wy- pracowania nowego modelu licencjonowania praw autorskich i pokrewnych o charakte- rze panunijnym, w aspekcie wykraczającym poza obecne szczątkowe regulacje wynikające z Dyrektywy 93/83/EWG w sprawie koordynacji określonych przepisów prawa autorskiego 4 Obecnie wyjątkiem jest pole eksploatacji w postaci publicznej komunikacji satelitarnej na pod- stawie dyrektywy 93/98/EWG z 29.10.1993 r. w sprawie harmonizacji czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych (Dz.Urz. L Nr 290 z 24.11.1993 r., s. 9), polskie wydanie specjalne: Rozdział 17, Tom 001, s. 141 –145 oraz korzystanie z utworów muzycznych online, gdzie przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/26/UE z 26.2.2014 r. w sprawie zbiorowego za- rządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym (Dz.Urz. L Nr 83 z 20.3.2014 r., s. 72–98) przewidują możliwość udzielania licencji wieloobszarowych przez organizacje zbiorowego zarządzania. XII Wstęp oraz praw pokrewnych w odniesieniu do przekazu satelitarnego i rozpowszechniania kab- lowego oraz Dyrektywy 2014/26/UE w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorski- mi i prawami pokrewnymi. Nie można też wykluczyć, że tworzenie nowych paradygma- tów ochrony doprowadzi do większej unifikacji prawa autorskiego poprzez ustanowienie jednolitego unijnego tytułu prawnego w zakresie prawa autorskiego. Istotnym czynnikiem przyspieszającym dynamikę zmian w prawie autorskim UE w tym ujęciu jest rozwój społe- czeństwa informacyjnego, a co za tym idzie konieczność dostosowania regulacji do specy- fiki obrotu online. W perspektywie chronologicznej wpływ obu swobód na kształtowanie unijnego prawa autorskiego miał różne znaczenie. W okresie przed rozwojem Internetu istotniejsze były wymogi wynikające z eliminacji barier w swobodnym przepływie towa- rów. W rynku wewnętrznym w społeczeństwie informacyjnym w dużo większym stopniu mają natomiast zastosowanie przepisy regulujące zasadę swobody świadczenia usług. Tak określony problem badawczy ma charakter oryginalny. W tej perspektywie celem pracy jest wyjaśnienie w jaki sposób dwie podstawowe swo- body rynku wewnętrznego kształtują treść ograniczeń wynikających z charakteru praw au- torskich i pokrewnych. Uzupełniającym celem jest przedstawienie wpływu tych zasad na tworzenie rynku wewnętrznego w zakresie praw autorskich i pokrewnych. Zagadnienie to ma istotne konsekwencje teoretyczne i praktyczne dla wielu podmiotów: 1) uprawnionych z praw autorskich i pokrewnych, którym przysługuje monopol prawno- autorski, ze swojej istoty rodzący potencjalny konflikt z zasadami swobody przepływu towarów i świadczenia usług, 2) korzystających z przedmiotów ochrony praw autorskich i pokrewnych, z zasady za- interesowanych jak największą swobodą korzystania z tych praw, w szczególności bez ograniczeń terytorialnych czy przedmiotowych oraz 3) organizacji zbiorowego zarządzania, których właściwość terytorialna do tej pory ogra- niczała się do zarządzania powierzonym jej przez uprawnionych repertuarem na tere- nie danego państwa członkowskiego. Zagadnienie to nabrało też w ostatnim czasie szczególnej doniosłości wobec: 1) szybkich zmian technologicznych, pozwalających na korzystanie z utworów i przed- miotów ochrony praw pokrewnych w środowisku online, ze swej natury aterytorial- nym, 2) dynamicznie rozwijającego się orzecznictwa TS z zakresu prawa autorskiego, zmie- rzającego do uwspólnotowienia wielu pojęć specyficznych dla tej dziedziny prawa (np. zakresu pojęciowego poszczególnych pól eksploatacji), a także 3) wysiłków Komisji Europejskiej zmierzających do minimalizacji znaczenia zasady tery- torialności, w tym poprzez uniezależnienie zakresu działania organizacji zbiorowego zarządzania od terytorium danego państwa członkowskiego oraz ustanowienia kon- strukcji licencji paneuropejskich. Czynniki te spowodowały, że rozwiązania dotyczące korzystania z praw autorskich i pokrewnych w związku z zasadami swobody przepływu towarów i świadczenia usług (np. zasada wyczerpania prawa) zaczęły charakteryzować się coraz większą odrębnością w stosunku do podobnych przedmiotowo rozwiązań ustanowionych wcześniej dla pozo- stałych praw własności intelektualnej. Jest to szczególnie widoczne w dynamicznie rozwi- jającej się gospodarce społeczeństwa informacyjnego. W gospodarce tej regulacje doty- XIII Wstęp czące korzystania z praw własności przemysłowej na rynku wewnętrznym, jako że prawa te głównie związane są z materialnymi nośnikami, mają coraz mniejsze znaczenie dla rozwiązań na gruncie prawa autorskiego. Prawo autorskie, jako obejmujące przedmio- ty ochrony, które mogą być udostępniane w postaci niematerialnej, wymaga więc pilne- go uzupełnienia w celu realizacji zasad swobody przepływu towarów i świadczenia usług w społeczeństwie informacyjnym. Tłumaczenie tekstów w rozprawie, o ile inaczej nie zaznaczono, pochodzi od autorki. Praca stanowi zmodyfikowaną wersję rozprawy doktorskiej obronionej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Autorka składa ser- deczne podziękowania promotorowi rozprawy prof. dr. hab. Cezaremu Mikowi za życzliwą i wszechstronną opiekę naukową w czasie pracy nad doktoratem oraz recenzentom: prof. dr. hab. Ryszardowi Markiewiczowi oraz dr. hab. Leszkowi Adamskiemu za cenne uwagi i konsultacje merytoryczne. Warszawa, listopad 2015 r. Aleksandra Auleytner XIV Wstęp Wykaz skrótów 1. Akty prawne EKPCz ................................. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wol- ności, sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r. JAE ....................................... Jednolity Akt Europejski z 17.2.1986 r. (Dz.Urz. L Nr 169 z 29.6.1987 r.) Konwencja berneńska ....... Akt paryski Konwencji berneńskiej z 9.9.1886 r. o ochro- nie dzieł literackich i artystycznych, sporządzony w Paryżu 24.7.1971 r. (załącznik do Dz.U. z 1990 r. Nr 82, poz. 474) Konwencja brukselska ...... Konwencja dotycząca rozpowszechniania sygnału progra- mu przekazywanego za pośrednictwem satelity sporządzona w Brukseli 21.5.1974 r. Konwencja genewska ........ Konwencja o ochronie producentów fonogramów przed ich niedozwolonym powielaniem sporządzona w Genewie 29.10.1971 r. Konwencja paryska ........... Akt sztokholmski zmieniający Konwencję paryską o ochro- nie własności przemysłowej z 20.3.1883 r. sporządzony w Sztokholmie 14.7.1967 r. (załącznik do Dz.U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51) Konwencja powszechna .... Powszechna Konwencja o prawie autorskim zrewidowana w Paryżu 24.7.1971 r. (załącznik do Dz.U. z 1978 r. Nr 8, poz. 28) Konwencja rzymska .......... Międzynarodowa Konwencja o ochronie wykonawców, produ- centów fonogramów oraz organizacji nadawczych sporządzo- na w Rzymie 26.10.1961 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 125, poz. 800) Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO) .................. Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO) sporządzone w Marrakeszu 15.4.1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.) Rozporządzenie Rzym II ... Rozporządzenie (WE) Nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11.7.2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowią- zań pozaumownych (Dz.Urz. L Nr 199 z 31.7.2007 r., s. 40–49) TEWG ................................. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą z 25.3.1957 r. XV TFUE ................................... Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. C Nr 83 z 30.3.2010 r.) Traktat Akcesyjny .............. Traktat dotyczący przystąpienia Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji do Unii Europejskiej z 16.4.2003 r. (Dz.Urz. L Nr 236 z 23.9.2003 r.) Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach .................... Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o artystycznych wykonaniach i fonogramach spo- rządzony w Genewie 20.12.1996 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 41, poz. 375) Traktat WIPO o prawie autorskim ............ Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o prawie autorskim sporządzony w Genewie 20.12.1996 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 3, poz. 12) Traktat pekiński WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych ................ Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej o artystycznych wykonaniach audiowizualnych sporządzony w Pekinie 24.6.2012 r., dotychczas niepublikowany Traktat z Lizbony ............... Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z 13.12.2007 r. (Dz.Urz. C Nr 306 z 17.12.2007 r.) TRIPS .................................. Porozumienie w sprawie handlowych aspektów własności in- telektualnej z 15.4.1994 r. (załącznik do Dz.U. z 1996 r. Nr 32, poz. 143) TWE .................................... Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz.Urz. C Nr 224 z 31.8.1992 r. i jego kolejne wersje skonsolidowane) 2. Czasopisma Berkeley Tech. Law Journal ................................. Berkeley Technology Law Journal C.M.L.R ............................... Common Market Law Review C.T.L.R. ............................... Computer and Telecommunications Law Review Cardozo L. Rev. .................. Cardozo Law Review Chi.-Kent J. Intell. Prop. ... Chicago-Kent Journal of Intellectual Property Colum. J. Eur. L. ................. Columbia Journal of European Law Colum. J.L. Arts ............. Columbia Journal of Law the Arts CONN. Law Review .......... Connecticut Law Review XVI Wykaz skrótów E.B.L.R. ............................... European Business Law Review E.C.L.R. ............................... European Competition Law Review E.I.P.R. ................................. European Intellectual Property Review E.L.Rev. ............................... European Law Review Ent. L.R. .............................. Entertainment Law Review Fordham Intell. Prop. Media Ent. L.J. ................ Fordham Intellectual Property Media Entertainment Law Journal Fordham Int’l L.J. ............... Fordham International Law Journal German L.J. ........................ German Law Journal GRUR International .......... Gewerblicher Rechtsschutz und Urheberrecht International Harv. J.L. Pub.Pol’y .......... The Harvard Journal of Law Public Policy I.P.Q ..................................... Intellectual Property Quarterly IIC ........................................ International Review of Industrial Property and Copyright Law Int’l Trad. L Reg. .............. International Trade Law Regulation Int’l Bus. Law ...................... International Business Law J. Copyright Soc’y U.S.A. ... Journal of the Copyright Society of the U.S.A. J. Int’l Com. L. Tech. ...... Journal of International Commercial Law and Technology J. Int’l Media Ent. L. ...... Journal of International Media Entertainment Law J.I.P.L .................................... Journal of Intellectual Property Law J.L. Com. ......................... Journal of Law and Commerce KPP ...................................... Kwartalnik Prawa Prywatnego L.Q.R. .................................. Law Quarterly Review Loy. L.A. Ent. L.J. ............... Loyola of Los Angeles Entertainment Law Journal Marq. Intell. Prop. L. Rev. . Marquette Intellectual Property Law Review Media L. Pol’y ................. Media Law Policy Michigan Journal of Int’l Law .......................... Michigan Journal of International Law PPiA .................................... Przegląd Prawa i Administracji PPH ..................................... Przegląd Prawa Handlowego RMUE ................................. Revue du Marché commun et de l‘Union européenne Rutgers L. Rev. .................... Rutgers Law Review Software L.J. ........................ Software Law Journal Temp. Int’l Comp. L.J. ... Temple International and Comparative Law Journal U.C. Davis Law Review ..... University of California Davis Law Review U.S.F. L. Rev. ....................... University of San Francisco Law Review XVII Wykaz skrótów Willamete J. Int’l L. Disp. Resol. ..................... Willamette Journal of International. Law and Dispute Resolution ZNUJ ................................... Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego ZUM .................................... Zeitschrift für Urheber- und MedieNrecht 3. Inne EOG ..................................... Europejski Obszar Gospodarczy ozz ........................................ organizacje zbiorowego zarządzania lub organizacja zbioro- wego zarządzania (w zależności od kontekstu) Traktat ................................. TFUE, TWE lub TEWG (w zależności od kontekstu) TS lub Trybunał Sprawiedliwości ................. Europejski Trybunał Sprawiedliwości lub (od 1.12.2009 r.) Trybunał Sprawiedliwości UE XVIII Wykaz skrótów Bibliografia I. Źródła prawa An Act for the Encouragement of Learning, 8 Anne c. 19 (1710) Akt sztokholmski zmieniający Konwencję paryską o ochronie własności przemysłowej z 20.3.1883 r. sporządzony w Sztokholmie 14.7.1967 r. (załącznik do Dz.U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51) Akt paryski Konwencji berneńskiej z 9.9.1886 r. o ochronie dzieł literackich i artystycz- nych, sporządzony w Paryżu 24.7.1971 r. (załącznik do Dz.U. z 1990 r. Nr 82, poz. 474) Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r. Międzynarodowa Konwencja o ochronie wykonawców, producentów fonogramów oraz organizacji nadawczych sporządzona w Rzymie 26.10.1961 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 125, poz. 800) Konwencja wiedeńska o prawie traktatów, sporządzona w Wiedniu 23.5.1969 r. (Dz.U. Konwencja o ochronie producentów fonogramów przed ich niedozwolonym powielaniem z 1990 r. Nr 74, poz. 439) sporządzona w Genewie 29.10.1971 r. nik do Dz.U. z 1978 r. Nr 8, poz. 28) Powszechna Konwencja o prawie autorskim zrewidowana w Paryżu 24.7.1971 r. (załącz- Konwencja dotycząca rozpowszechniania sygnału programu przekazywanego za pośred- nictwem satelity sporządzona w Brukseli 21.5.1974 r. Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO) sporządzone w Ma- rrakeszu 15.4.1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 72, poz. 357, oraz jego załącznik 1c) Porozumienie w prawie handlowych aspektów własności intelektualnej (TRIPS) z 15.4.1994 r. (załącznik do Dz.U. z 1996 r. Nr 32, poz. 143) Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) sporządzony w Genewie 20.12.1996 r. o artystycznych wykonaniach i fonogramach (Dz.U. z 2004 r. Nr 41, poz. 375) Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o prawie autorskim spo- rządzony w Genewie 20.12.1996 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 3, poz. 12) Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o artystycznych wykona- niach audiowizualnych sporządzony w Pekinie 24.6.2012 r., dotychczas niepublikowany Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. C Nr 83 z 30.3.2010 r.) Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską podpisany w Lizbonie 13.12.2007 r. (Dz.Urz. C Nr 306 z 17.12.2007 r.) Traktat dotyczący przystąpienia Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji do Unii Europejskiej z 16.4.2003 r. (Dz.Urz. L Nr 236 z 23.9.2003 r.) XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ochrona praw autorskich i pokrewnych a zasady swobodnego przepływu towarów i świadczenia usług w prawie UE
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: