Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00648 010928 7490092 na godz. na dobę w sumie
Ochrona własności nieruchomości przed immisjami w prawie polskim - ebook/pdf
Ochrona własności nieruchomości przed immisjami w prawie polskim - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 336
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8369-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie problematyki ochrony własności nieruchomości przed immisjami w prawie polskim. Przedmiotem analizy są m.in.: konstytucyjne i aksjologiczne podstawy tej ochrony, pojęcie sąsiedztwa nieruchomości i prawa sąsiedzkiego, pojęcie i rodzaje immisji, a także kryteria uznania poszczególnych oddziaływań na nieruchomości za immisje. Omówieniu podlegają również środki ochrony przed immisjami, wynikające zarówno z przepisów kodeksu cywilnego (jak np. roszczenia: negatoryjne, odszkodowawcze, o zapobieżenie szkodzie czy wstrzymanie budowy), ale także z przepisów szczególnych, takich jak ustawa o własności lokali, Prawo ochrony środowiska czy Prawo budowlane. W oparciu o dorobek doktryny i judykatury, Autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie o skuteczność ochrony własności nieruchomości przed immisjami w aktualnym stanie prawnym, a także formułuje wnioski de lege ferenda, mogące tę ochronę zwiększyć.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE OchrOna własnOści nieruchOmOści przed immisjami w prawie pOlskim AnnA Wilk Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE ANNA WILK • OCHRONA WŁASNOŚCI NIERUCHOMOŚCI PRZED IMMISJAMI W PRAWIE POLSKIM Polecamy nasze najnowsze publikacje z tej serii: Marcin Zięba PODMIOTOWOŚĆ PRAWNA WSPÓLNOT MIESZKANIOWYCH Katarzyna Czerwińska-Koral PODZIAŁ QUOAD USUM NIERUCHOMOŚCI ROLNEJ Maria Królikowska-Olczak, Beata Pachuca-Smulska (red.) OCHRONA PRAWNA KONSUMENTA NA RYNKU MEDIÓW ELEKTRONICZNYCH Sabina Kubsik PRZEDKONTRAKTOWA ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA Z TYTUŁU NIEUCZCIWYCH NEGOCJACJI Aneta Kaźmierczyk NIERUCHOMOŚĆ WSPÓLNA WŁAŚCICIELI LOKALI. PROBLEMATYKA PRAWNO-RZECZOWA www.ksiegarnia.beck.pl OCHRONA WŁASNOŚCI NIERUCHOMOŚCI PRZED IMMISJAMI W PRAWIE POLSKIM ANNA WILK WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2016 Wydawca: Natalia Adamczyk © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-8368-2 ISBN e-book 978-83-255-8369-9 Spis treści Wstęp ........................................................................................................................... Wykaz skrótów .......................................................................................................... Wykaz aktów prawnych .......................................................................................... Wykaz literatury ....................................................................................................... Wykaz orzecznictwa ................................................................................................ Rozdział I. Konstytucyjne i aksjologiczne podstawy ochrony własności nieruchomości przed immisjami ................................................................... § 1. Uwagi wstępne ........................................................................................... § 2. Ewolucja poglądów na istotę prawa własności i możliwość jego ograniczenia w kontekście ochrony przed immisjami ........................ § 3. Własność i jej ograniczenia w ujęciu Konstytucji RP z 1997 r. a ochrona przed immisjami ..................................................................... Rozdział II. Sąsiedztwo nieruchomości i prawo sąsiedzkie ............................ § 1. Pojęcie sąsiedztwa nieruchomości .......................................................... § 2. Pojęcie i zakres tzw. prawa sąsiedzkiego ............................................... Rozdział III. Pojęcie i rodzaje immisji ............................................................... § 1. Pojęcie immisji ........................................................................................... § 2. Rodzaje immisji ......................................................................................... 1. Immisje bezpośrednie i pośrednie ................................................ 2. Immisje poprzez działanie i zaniechanie ..................................... 3. Immisje pozytywne i negatywne ................................................... 4. Immisje materialne i niematerialne .............................................. Rozdział IV. Granice wykonywania prawa własności i przesłanki uznania oddziaływań na nieruchomość za immisje według Kodeksu cywilnego ............................................................................................................. § 1. Uwagi wstępne ........................................................................................... § 2. Ustawy i problem pozaustawowych ograniczeń prawa własności .... § 3. Zasady współżycia społecznego .............................................................. § 4. Przeciętna miara ........................................................................................ 1. Społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości ............. 2. Stosunki miejscowe ......................................................................... VII XIII XVII XIX XXIX 1 1 2 8 33 33 35 41 41 43 43 50 59 67 75 75 77 88 104 117 141 V Spis treści Rozdział V. Cywilnoprawne środki ochrony przed immisjami .................... § 1. Uwagi wstępne ........................................................................................... § 2. Roszczenie negatoryjne ............................................................................ 1. Legitymacja czynna ......................................................................... 2. Legitymacja bierna ........................................................................... 3. Charakter, treść i przesłanki roszczenia negatoryjnego ............. § 3. Roszczenie posesoryjne ............................................................................ § 4. Roszczenie odszkodowawcze ................................................................... § 5. Roszczenie o ochronę dóbr osobistych .................................................. § 6. Roszczenie o zapobieżenie szkodzie (art. 439 KC) .............................. § 7. Roszczenia cywilnoprawne wynikające z PrOchrŚrod ........................ § 8. Roszczenie o wstrzymanie budowy (art. 347 KC) ................................ § 9. Roszczenie z art. 16 WłLokU ................................................................... § 10. Roszczenie z art. 13 OchrLokU ............................................................... § 11. Zabezpieczenie i egzekucja roszczeń związanych z immisjami .......... Rozdział VI. Ochrona przed immisjami w świetle PrBud .............................. § 2. Możliwości ochrony interesów właścicieli i osób korzystających z nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ................................................................................ Podsumowanie i wnioski ........................................................................................ Indeks rzeczowy ........................................................................................................ § 1. Uwagi wstępne i podstawowe pojęcia PrBud istotne dla problematyki ochrony przed immisjami ............................................... 147 147 148 149 168 173 188 200 223 229 238 249 256 259 263 273 273 275 289 301 VI Wstęp Problemu uciążliwego sąsiedztwa doświadcza wielu właścicieli nieruchomości oraz osób korzystających z nieruchomości na podstawie różnych tytułów prawnych. W znacznej mierze wiąże się to z pojęciem tzw. immisji, którym to terminem określa się w nauce prawa uciążliwe i szkodliwe oddziaływania z zewnątrz na nieruchomości, ograniczające możliwość swobodnego korzystania z nich i naruszające prawo własno- ści. W miarę rozwoju gospodarczego, postępu technologicznego i zwiększania się gę- stości zabudowy, narastanie konfliktów sąsiedzkich związanych z immisjami jest zja- wiskiem nieuchronnym i przybierającym na sile, co można zaobserwować w praktyce. Rodzi to pytanie o skuteczność poszczególnych przewidzianych przez prawo środków ochrony przed tego typu oddziaływaniami. Do podjęcia tej problematyki skłania zatem jej społeczna doniosłość oraz prak- tyczne znaczenie, a także potrzeba przeglądu i aktualizacji dotychczasowego dorobku polskiej literatury prawniczej w tym zakresie. Takie czynniki jak postęp technologiczny, procesy urbanizacyjne, zmiany społeczne i gospodarcze wpływają bowiem na sposób rozwiązywania sporów sąsiedzkich związanych z immisjami, a także na sposób inter- pretacji przesłanek, którymi ustawodawca nakazuje posługiwać się w celu oceny, czy dane oddziaływania stanowią immisje. Warto przy tym zauważyć, iż immisje stanowią wyraz konfliktu pomiędzy prawem własności właściciela nieruchomości będącej ich źródłem, a prawem własności właściciela nieruchomości, na której odczuwalne są ich skutki. Rozstrzygnięcie takiego sporu wymaga zatem w istocie ustalenia, czyje prawa i interesy mają pierwszeństwo przed prawami i interesami drugiej strony. Nie ma jed- nej, uniwersalnej recepty na rozwiązywanie tego typu konfliktów, dlatego też refleksja naukowa nad tą problematyką musi uwzględniać aktualne realia społeczno-polityczne i ekonomiczne. Dotychczasowa literatura poruszająca problematykę immisji obejmuje przede wszystkim komentarze do Kodeksu cywilnego, podręczniki, a także szereg publikacji artykułowych w czasopismach prawniczych, omawiających to zagadnienie bądź ogól- nie, bądź też w wybranych jego aspektach. Natomiast jeżeli chodzi o monografie, pod- stawową i w zasadzie jedyną w powojennej polskiej bibliografii prawniczej pozycją po- święconą wyłącznie tej tematyce jest monografia „Ochrona własności nieruchomości przed naruszeniami pośrednimi” autorstwa W.J. Katnera z 1982 r. Warto natomiast od- notować, iż w 2014 r. wydane zostało w formie pozycji książkowej krótkie opracowanie dotyczące problematyki immisji – „Niedopuszczalne immisje” autorstwa T.J. Olejka, jednakże z uwagi na jego niewielką objętość i zakres omawianych kwestii nie można go uznać (aczkolwiek jest to pozycja cenna) za kompleksową monografię. Zagadnie- VII Wstęp nie immisji i środków ochrony przed nimi poruszone zostało jednak także w innych pozycjach książkowych – tytułem przykładu warto wskazać następujące publikacje: „Ochrona własności w polskim prawie cywilnym” T. Dybowskiego czy też „Prewen- cyjna ochrona praw rzeczowych” R. Mikosza. Istnieją również komentarze obejmujące szczególną gałąź prawa cywilnego, do której zalicza się także przepisy dotyczące im- misji – prawo sąsiedzkie. Najważniejszą pozycją tego typu jest „Sąsiedztwo nierucho- mości. Problematyka prawna” S. Rudnickiego, choć warto również odnotować pojawie- nie się nowej (z 2014 r.) publikacji „Sąsiedztwo nieruchomości. Komentarz”, autorstwa M. Balwickiej-Szczyrby, G. Karaszewskiego i A. Sylwestrzak. Powyższe publikacje ujmują jednak immisje jako jedno z wielu omawianych w nich zagadnień, na szerszym tle ogól- nej problematyki ochrony własności bądź prawa sąsiedzkiego, natomiast jedyną kom- pleksową monografią poświęconą wyłącznie tej kwestii jest wspomniane już opraco- wanie W.J. Katnera. Jest to pozycja niezwykle cenna, stanowiąca w istocie fundament dla późniejszych publikacji z tego zakresu, jednakże z uwagi na mające miejsce już po jej wydaniu istotne przekształcenia ustrojowe, istnieje potrzeba nowego spojrzenia na opisaną w niej problematykę, uwzględniającego zasadniczą zmianę poglądów na kwe- stie gospodarcze i własnościowe, jaka zaszła w polskiej doktrynie prawniczej i judyka- turze po 1989 r. Tę potrzebę widać także po analizie literatury artykułowej poświęconej zagadnieniu immisji, z której znaczna część pochodzi z okresu przed zmianą ustrojową w Polsce. Nie oznacza to oczywiście deprecjonowania wartości tych publikacji; wręcz przeciwnie – są one bardzo wartościowe, a wiele z wyrażonych w nich poglądów zacho- wuje aktualność również obecnie, jednakże przeglądając literaturę z zakresu ochrony przed immisjami, można odnieść wrażenie, iż współcześnie nie jest ona zbyt często po- dejmowana. Ten fakt implikuje pytanie, na ile cywilnoprawna regulacja ochrony przed immisjami, która w zasadniczej części nie była zmieniana od momentu wejścia w życie aktualnie obowiązującego Kodeksu cywilnego, tj. od 1965 r., jest dostosowana do obec- nych realiów społeczno-gospodarczych. W moim przekonaniu, wobec, jak się wydaje, zbyt małego zainteresowania najnowszej doktryny tą kwestią, warto objąć ją refleksją naukową. Znaczna jest natomiast liczba orzeczeń sądowych w sprawach konfliktów sąsiedz- kich związanych z immisjami, co zdaje się potwierdzać tezę o zwiększającej się praktycz- nej doniosłości tego problemu. Warto przy tym odnotować, iż do przepisów z zakresu prawa cywilnego, dotyczących immisji, coraz częściej odwołują się sądy administra- cyjne, co jest wyrazem wzajemnego przenikania się prawa publicznego i prywatnego. Problematyka immisji, jak również prawa rzeczowego w ogóle, była zresztą ze swej istoty zawsze powiązana z normami o charakterze administracyjnym (np. z zakresu budownictwa czy ochrony środowiska). Stosunek regulacji cywilnoprawnych do admi- nistracyjnych w kwestii ochrony przed immisjami zostanie zatem również omówiony w niniejszej pracy. Powyższe względy zadecydowały o wyborze tematyki niniejszego opracowania, któ- rego przedmiotem będzie zdefiniowanie samego zjawiska immisji, omówienie ich ro- dzajów oraz kryteriów uznania określonych oddziaływań za immisje, jak również cha- VIII Wstęp rakterystyka poszczególnych środków ochrony przed immisjami. Celem pracy i jej za- sadniczym problemem badawczym jest odpowiedź na pytanie, czy aktualne regulacje prawne w tym zakresie odpowiadają rzeczywistym potrzebom w zakresie właściwego wyważenia interesów właścicieli nieruchomości generujących immisje i nieruchomo- ści, na których odczuwalne są ich skutki; czy też należy rozważyć ich modyfikację po- przez zmiany legislacyjne bądź też zmianę wykładni poszczególnych przepisów. Rozprawa niniejsza składa się z sześciu rozdziałów. Rozdział pierwszy poświęcony jest konstytucyjnym i aksjologicznym podstawom ochrony własności przed immisjami. W rozdziale tym zaprezentowany został zarys zmian koncepcji ochrony własności na przestrzeni dziejów, jak również aktualny kształt regulacji Konstytucji RP w tym za- kresie. Szczególną uwagę poświęcono konstytucyjnemu unormowaniu dopuszczalno- ści ograniczeń prawa własności. Prawo do ochrony przed uciążliwymi oddziaływaniami jest bowiem elementem sfery uprawnień właściciela, jednakże w niektórych sytuacjach można od niego wymagać znoszenia pewnych zakłóceń przez wzgląd na konieczność ochrony społecznie uznanych wartości. Dlatego też warto rozważyć, w jaki sposób pro- blem ten ujmuje ustawa zasadnicza i jak jej unormowania w tej kwestii mogą wpływać na wykładnię przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących ochrony przed immisjami. W rozdziale drugim omówiono podstawowe dla tematyki niniejszej pracy poję- cie sąsiedztwa nieruchomości oraz prawa sąsiedzkiego jako pewnej szczególnej gałęzi prawa cywilnego, a ściślej rzeczowego, regulującej sposób wykonywania prawa własno- ści nieruchomości w stosunkach sąsiedzkich. Rozdział trzeci poświęcony jest samej definicji immisji oraz charakterystyce wyod- rębnianych w doktrynie podziałów tych oddziaływań. Zawiera on także refleksje doty- czące zasadności tych podziałów i ewentualnej konieczności wprowadzenia nowych, a także szczególnych problemów związanych z poszczególnymi rodzajami immisji. Treścią rozdziału czwartego jest omówienie kryteriów uznania określonych zakłó- ceń w wykonywaniu prawa własności nieruchomości za immisje na tle przewidzia- nych w Kodeksie cywilnym ograniczeń wykonywania prawa własności. Nieodzowna jest tu zatem szczegółowa charakterystyka poszczególnych przesłanek oceny oddzia- ływań, określonych w art. 144 KC, a zatem przede wszystkim przesłanki przeciętnej miary, którą należy rozpatrywać przez pryzmat dwóch kryteriów: społeczno-gospodar- czego przeznaczenia nieruchomości oraz stosunków miejscowych. Konieczne jest jed- nak także odwołanie się do treści art. 140 KC jako podstawowego przepisu regulują- cego treść i zakres prawa własności, bowiem przy określaniu, czy dane oddziaływania stanowią niedozwolone immisje, często niezbędne będzie rozważenie również wskaza- nych w tym przepisie ograniczeń w wykonywaniu prawa własności, a mianowicie ustaw (a także szczególnych, wynikających z nich możliwości ograniczenia prawa własności) oraz zasad współżycia społecznego. W związku z faktem, iż zarówno treść art. 144, jak i 140 KC jest obiektem krytyki w doktrynie z uwagi na posługiwanie się kryteriami wywodzącymi się z marksistow- skiej koncepcji własności (chodzi o zasady współżycia społecznego i społeczno-gospo- darcze przeznaczenie nieruchomości), podjęta zostanie także refleksja na temat zasad- IX Wstęp ności proponowanych w literaturze zmian tych przepisów, jak również ewentualnego wpływu tych zmian na sytuację prawną właścicieli nieruchomości w zakresie ochrony przed immisjami. Rozdział piąty koncentruje się na charakterystyce poszczególnych cywilnopraw- nych środków ochrony przed immisjami. Szczególna uwaga poświęcona jest oczywiście roszczeniu negatoryjnemu (art. 222 § 2 KC), jednakże przedmiotem omówienia są także pozostałe środki zarówno zapobiegania uciążliwym oddziaływaniom, jak i naprawienia szkód przez nie spowodowanych bądź zapobiegania tym szkodom, przewidziane przez Kodeks cywilny oraz przez przepisy odrębne, a mianowicie: roszczenie posesoryjne z art. 344 KC; roszczenie odszkodowawcze, oparte na przepisach dotyczących czynów niedo- zwolonych (art. 415 i n. KC); roszczenie o ochronę dóbr osobistych, oparte na art. 23 i 24 KC, które może znaleźć zastosowanie w sytuacjach, gdy immisje stanowią jednocześnie narusze- nie dóbr osobistych; roszczenie o wstrzymanie budowy z art. 347 KC; roszczenie o odwrócenie grożącego niebezpieczeństwa i zapobieżenie szkodzie, określone w art. 439 KC; szczególne środki cywilnoprawnej ochrony przed immisjami zagrażającymi śro- dowisku naturalnemu, ustanowione w art. 129–132 oraz art. 323–327 ustawy z 27.4.2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1232); roszczenia znajdujące zastosowanie w przypadku immisji pochodzących z lo- kali mieszkalnych, określone w art. 16 ustawy z 24.6.1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) oraz art. 13 ustawy z 21.6.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.). Treść rozdziału piątego obejmuje nie tylko roszczenia przysługujące właścicielom nieruchomości, ale również środki ochrony prawnej podmiotów korzystających z nie- ruchomości na podstawie różnorakich stosunków prawnych o charakterze rzeczowym i obligacyjnym. Dodatkowo poruszone są także wybrane problemy zabezpieczenia i eg- zekucji roszczeń związanych z immisjami. Rozdział szósty poświęcony jest ochronie przed immisjami w świetle przepisów ustawy z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Cho- ciaż rozprawa niniejsza jest opracowaniem z zakresu prawa cywilnego, to jednak nie można pominąć faktu coraz silniejszego przenikania się prawa prywatnego i publicz- nego. Problematyka immisji, jak i prawa sąsiedzkiego w ogóle, jest z natury powiązana z normami z zakresu prawa administracyjnego, szczególnie dotyczącymi szeroko po- jętego budownictwa i gospodarki nieruchomościami. Kwestie wpływu tych norm na sposób rozstrzygania cywilnoprawnych konfliktów sąsiedzkich są wielokrotnie poru- szane we wszystkich rozdziałach niniejszej pracy. Szczegółowe omówienie wszystkich administracyjnoprawnych możliwości ochrony przed immisjami przekraczałoby oczy- wiście ramy tego opracowania. Wybór jednego, szczegółowego problemu z tego zakresu 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) X Wstęp uzasadniony był przede wszystkim praktyczną doniosłością tego zagadnienia, bowiem spora liczba przypadków immisji związana jest z wzniesieniem na nieruchomości są- siedniej budowli będącej źródłem uciążliwych oddziaływań. Natomiast znaczna liczba orzeczeń sądów administracyjnych z tego zakresu świadczy o coraz większej świado- mości właścicieli nieruchomości co do możności poszukiwania ochrony prawnej przed immisjami nie tylko w drodze procesu cywilnego, ale również na drodze administracyj- nej. Możliwość uczestniczenia przez sąsiadów planowanej inwestycji budowlanej w po- stępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę w charakterze strony jest zresztą o tyle istotna, że pozwala na zapobieżenie uciążliwym oddziaływa- niom zanim jeszcze one powstaną, podczas gdy ewentualny proces cywilny może za- zwyczaj mieć miejsce dopiero post factum. Te właśnie okoliczności przesądziły o wy- borze tego właśnie zagadnienia z zakresu prawa administracyjnego, które zostało omó- wione w niniejszej pracy. Rozprawę zamykają wnioski z przeprowadzonych rozważań, stanowiące próbę od- powiedzi na pytanie będące głównym problemem badawczym pracy, a mianowicie czy aktualny stan prawny zapewnia właścicielom oraz innym osobom korzystającym z nie- ruchomości dostateczną ochronę przed immisjami i jakie ewentualne zmiany legisla- cyjne należałoby przedsięwziąć w celu wzmocnienia tej ochrony. Tematyka niniejszego opracowania, obejmująca przede wszystkim analizę istnieją- cych uregulowań prawnych w kwestii ochrony przed immisjami, zdeterminowała wy- bór podstawowej metody badawczej, którą jest metoda formalno-dogmatyczna, oparta na językowo-logicznej analizie przepisów prawa i wyciąganiu na tej podstawie wnio- sków co do ich wykładni. Przedmiotem badań jest jednak również orzecznictwo z za- kresu ochrony przed immisjami. Analiza poszczególnych przypadków rozpoznawa- nych przez judykaturę pozwala na dokonanie pewnych uogólnień co do linii orzecz- niczej kształtującej się w określonych kwestiach, a także na ukazanie praktycznych skutków zastosowania obowiązujących regulacji prawnych. Uwzględniony został rów- nież aspekt aksjologiczny ochrony własności. Na podstawie wniosków płynących z do- konanych rozważań sformułowane zostały propozycje de lege ferenda, obejmujące po- stulowane sposoby wykładni poszczególnych regulacji prawnych, jak również zmiany legislacyjne w tym zakresie. Praca niniejsza stanowi uzupełnioną i uaktualnioną wersję rozprawy doktorskiej obronionej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Dlatego też szczególne podziękowania autorka pragnie skierować do Promotora pracy, Pana Prof. Leszka Ogiegły, za życzliwą i cierpliwą opiekę naukową, a także do Re- cenzentów – Pana Prof. Edwarda Gniewka z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Pana dr hab. Michała Warcińskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, za cenne uwagi i wska- zówki. Cieszyn, marzec 2016 r. Anna Wilk XI Wykaz skrótów 1. Akty prawne EKPCz ............................................. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawo- wych wolności z 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) GospNierU ..................................... ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomo- KC .................................................... ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. ściami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) Konstytucja RP .............................. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) KPA ................................................. ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania admi- KPC ................................................. ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cy- KPP .................................................. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej wilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) nistracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23) KRO ................................................. ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuń- z 30.3.2010 r. (Dz.Urz. UE C 83, s. 389) czy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2082) KRSU ............................................... ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądo- KWU ............................................... ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipo- wym (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1142 ze zm.) tece (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.) OchrLokU ....................................... ustawa z 21.6.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Ko- deksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.) OchrPrzyrU .................................... ustawa z 16.4.2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. OchrZwU ........................................ ustawa z 21.8.1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. PDPCz ............................................. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka; rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 217A(III) przyjęta 10.12.1948 r., www.unesco.pl z 2015 r. poz. 1651 ze zm.) z 2013 r. poz. 856 ze zm.) XIII Wykaz skrótów PlanZagospU .................................. ustawa z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospo- darowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.) PPM ................................................. ustawa z 4.2.2011 r. – Prawo prywatne międzyna- PrBud .............................................. ustawa z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. rodowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1792) z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) z 2015 r. poz. 2168 ze zm.) PrŁow .............................................. ustawa z 13.10.1995 r. – Prawo łowieckie (t.j. Dz.U. PrOchrŚrod .................................... ustawa z 27.4.2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) Protokół Nr 1 i Nr 4 ..................... Protokół Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzony w Paryżu 20.3.1952 r. oraz Protokół Nr 4 do powyższej Konwencji, sporządzony w Strasburgu 16.9.1963 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) PrRzeczD ........................................ dekret z 11.10.1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz.U. SpółMieszkU .................................. ustawa z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkanio- SwobDziałGospU .......................... ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności go- wych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.) Nr 57, poz. 319 ze zm.) SzkodUpPłRolR ............................. WarTechBudR ............................... spodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.) rozporządzenie Ministra Środowiska z 8.3.2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w upra- wach i płodach rolnych (Dz.U. Nr 45, poz. 272) rozporządzenie Infrastruktury z 12.4.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytu- owanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) Ministra WłLokU .......................................... ustawa z 24.6.1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) ZagPrzestU ..................................... ustawa z 7.7.1994 r. o zagospodarowaniu prze- ZapSzkodŚrodU ............................. ustawa z 13.4.2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1789 ze zm.) strzennym (t.j. Dz.U. Nr 15, poz. 139 ze zm.) 2. Instytucje, organy, sądy ETPCz ............................................. Europejski Trybunał Praw Człowieka XIV Wykaz skrótów TSUE) ETS .................................................. Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie GKA ................................................ Główna Komisja Arbitrażowa NSA ................................................. Naczelny Sąd Administracyjny ONZ ................................................ Organizacja Narodów Zjednoczonych SA .................................................... Sąd Apelacyjny SN .................................................... Sąd Najwyższy SO .................................................... Sąd Okręgowy SR ..................................................... Sąd Rejonowy TK .................................................... Trybunał Konstytucyjny TSUE ............................................... Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej WSA ................................................ Wojewódzki Sąd Administracyjny 3. Czasopisma, publikatory AUL ................................................. Acta Universitatis Lodziensis AUWr ............................................. Acta Universitatis Wratislaviensis Dz.U. ............................................... Dziennik Ustaw Dz.Urz. UE ..................................... Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej GSP .................................................. Gdańskie Studia Prawnicze KPP .................................................. Kwartalnik Prawa Prywatnego Nier. ................................................. Nieruchomości NP .................................................... Nowe Prawo OSNC .............................................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna OSP .................................................. Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA ........................................... Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażo- wych Pal. ................................................... Palestra PiP ................................................... Państwo i Prawo PL ..................................................... Przegląd Legislacyjny PS ..................................................... Przegląd Sądowy PUG ................................................. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego PWPMEP ........................................ Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodo- wego, Europejskiego i Porównawczego Rej. ................................................... Rejent RPEiS ............................................... Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczp. ............................................ Rzeczpospolita RZNP .............................................. Rozprawy z Zakresu Nauk Prawnych SC ..................................................... Studia Cywilistyczne SI ...................................................... Studia Iuridica SP ..................................................... Studia Prawnoustrojowe SPE ................................................... Studia Prawno-Ekonomiczne XV Wykaz skrótów Zb.Orz. ............................................ Zbiór Orzeczeń ZNSA ............................................... Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego ZNUŁ .............................................. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego 4. Inne skróty art. .................................................... artykuł LED .................................................. Lighting Emitting Diode m.in. ................................................ między innymi n. ...................................................... następny (-a, -e) niepubl. ........................................... niepublikowany (-e) np. .................................................... na przykład Nr ..................................................... numer pkt .................................................... punkt por. .................................................. porównaj post. ................................................. postanowienie poz. .................................................. pozycja r. ....................................................... s. ....................................................... t. ....................................................... t.j. ..................................................... tj. ...................................................... tzw. .................................................. uchw. ............................................... uchwała UE .................................................... Unia Europejska ust. ................................................... ustęp w zw. ............................................... w związku zd. .................................................... ze zm. .............................................. ze zmianami zob. .................................................. zobacz rok strona (-y) tom tekst jednolity to jest tak zwany (-a, -e) zdanie XVI Wykaz aktów prawnych Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) Powszechna Deklaracja Praw Człowieka; rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 217A(III) przyjęta 10.12.1948 r., www.unesco.pl Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) Protokół Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzony w Paryżu 20.3.1952 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) Karta praw podstawowych Unii Europejskiej z 30.3.2010 r. (Dz.Urz. UE C 83, s. 389) Ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23) zm.) zm.) zm.) zm.) zm.) Ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2082) Ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze Ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 707 ze Ustawa z 24.6.1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) Ustawa z 7.7.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 199 ze Ustawa z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) Ustawa z 13.10.1995 r. – Prawo łowieckie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2168 ze zm.) Ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1142 ze Ustawa z 21.8.1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 856 ze zm.) Ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze Ustawa z 27.4.2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) Ustawa z 21.6.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.) Ustawa z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. Ustawa z 16.4.2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.) Ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. z 2015 r. poz. 199 ze zm.) poz. 584 ze zm.) XVII Wykaz aktów prawnych Ustawa z 13.4.2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1789 ze zm.) Ustawa z 4.2.2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1792) Ustawa z 20.2.2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443) Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.4.2002 r. w sprawie warunków technicz- nych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) Rozporządzenie Ministra Środowiska z 8.3.2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz.U. Nr 45, poz. 272) XVIII Wykaz literatury Agopszowicz A., Obowiązek zapobieżenia szkodzie, Wrocław 1978 Agopszowicz A., Roszczenie o odwrócenie grożącego niebezpieczeństwa (art. 439 k.c.), Armata M., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16.12.1992 r., I CRN 188/92, Balwicka-Szczyrba M., Karaszewski G., Sylwestrzak A., Sąsiedztwo nieruchomości. Ko- PiP 1973, Nr 4 OSP 1994, Nr 4 mentarz, Warszawa 2014 Banaszkiewicz B., Konstytucyjne prawo do własności, w: M. Wyrzykowski (red.), Kon- stytucyjne podstawy systemu prawa, Warszawa 2001 Bielecki M., Roszczenia właściciela nieruchomości związane z hałasem emitowanym przez lotnisko, Nier. 2013, Nr 7 Bieniek G., Ciepła H., Dmowski S., Gudowski J., Kołakowski K., Sychowicz M., Wiśniew- ski T., Żuławska C., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia – Zobowią- zania, t. 1, Warszawa 2011 Bieniek G., Marmaj Z., Własność lokali. Komentarz, Warszawa 2008 Bieniek G., Rudnicki S., Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2011 Bladowski B., Gola A., Spory sąsiedzkie właścicieli nieruchomości, Warszawa 1983 Bogdanowicz P., Interes publiczny w prawie energetycznym Unii Europejskiej, Legalis 2012 Bogusławski W., Roszczenie o zapobieżenie szkodzie, NP 1981, Nr 4 Bojarski M., Warunki techniczne i usytuowanie budynków. Zagadnienia administra- cyjnoprawne, Warszawa 2009 Bończak-Kucharczyk E., Ochrona praw lokatorów i najem lokali mieszkalnych. Komen- tarz, Warszawa 2013 szawa 2012 Bończak-Kucharczyk E., Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa. Komentarz, War- Borysiak W., Ochrona własności a nadużycie prawa, SI 2010, Nr 52 Breyer S., Glosa do orzeczenia GKA z 15.12.1962 r., BO 7209/62, PiP 1963, Nr 12 Buczek J., Cywilnoprawna problematyka hodowli pszczół, PS 2003, Nr 2 Ciechanowicz-McLean J., Bukowski Z., Rakoczy B., Prawo ochrony środowiska. Komen- tarz, Warszawa 2008 Ciemniewski J., Niektóre problemy konstytucyjnej regulacji prawa własności, w: M. Zu- bik (red.), Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2006 XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ochrona własności nieruchomości przed immisjami w prawie polskim
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: