Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00371 005783 11248825 na godz. na dobę w sumie
Odkryjmy Montessori raz jeszcze... Program wychowania przedszkolnego - ebook/pdf
Odkryjmy Montessori raz jeszcze... Program wychowania przedszkolnego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7308-836-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Prezentowany w książce program wychowania przedszkolnego został opracowany na podstawie teoretycznych założeń pedagogiki Marii Montessori.

Zamierzeniem zespołu redakcyjnego było dostosowanie treści pedagogiki M. Montessori do współczesnych warunków i wymogów wychowania przedszkolnego oraz integracja treści stricte montessoriańskich z innymi, równie istotnymi aspektami wychowania, jak np.: bezpieczeństwo, aktywność ruchowa, adaptacja, integracja, wychowanie przez sztukę, ekologia, wychowanie patriotyczne. Warto nadmienić, że w dotychczasowej ofercie wydawniczej brakowała opracowania, które uwzględniałoby kryteria pracy z małym dzieckiem według idei M. Montessori.

Punktem wyjścia w konstruowaniu programu były wytyczne zawarte w Podstawie programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. Autorki uwzględniły wszystkie punkty zawarte w czterech obszarach Podstawy zatwierdzonej przez MEN 1 grudnia 1999 r.

Opracowany w Przedszkolu Miejskim nr 106 w Łodzi program uwzględnia obszary tematyczne wchodzące w zakres podstawy programowej i pedagogiki montessoriańskiej, takie jak:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Odkryjmy Montessori raz jeszcze... Program wychowania przedszkolnego opracowany na podstawie założeń pedagogiki Marii Montessori w Przedszkolu Miejskim nr 106 w Łodzi Autorki dziękują dr Ewie Łatacz, mgr Annie Sowińskiej i mgr Małgorzacie Bury za wsparcie i wskazówki podczas konstruowania Programu Anetta Albinowska, Renata Czekalska, Aleksandra Gaj, Barbara Lauba, Joanna Matczak, Anna Piecusiak, Joanna Sosnowska Odkryjmy Montessori raz jeszcze... Program wychowania przedszkolnego opracowany na podstawie założeń pedagogiki Marii Montessori w Przedszkolu Miejskim nr 106 w Łodzi Kraków 2008 © Copyright by Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2008 Recenzent: dr Ewa Łatacz Redakcja wydawnicza: Urszula Lisowska Korekta: Anna Gancarczyk Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska ISBN 978-83-7308-836-8 tel. (012) 422-41-80, fax (012) 422-59-47 www.impulsofi cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsofi cyna.com.pl Ofi cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 Wydanie I, Kraków 2008 Spis treści Wstęp ................................................................................................. 7 Materiał rozwojowy w pedagogice Marii Montessori ......................... 11 Treści programowe ............................................................................. 13 Bezpieczeństwo, adaptacja, integracja... ............................................. 15 Propozycja scenariusza zabaw – zdobywanie informacji o swoim wyglądzie To jestem ja ................................................................................... 25 Propozycja scenariusza zabawy integracyjnej z udziałem rodziców i dzieci Poznajmy się .................................................................................. 27 Scenariusz zajęć pomagających w budowaniu poczucia własnej wartości dziecka Księga moich osiągnięć .................................................................. 31 Ćwiczenia praktycznego dnia ............................................................. 35 Propozycja scenariusza do ćwiczeń praktycznego dnia Pielęgnacja ciętych kwiatów ........................................................... 45 Kształcenie zmysłów ........................................................................... 47 Propozycja scenariusza do kształcenia zmysłów Kolorowe płytki ............................................................................. 57 Edukacja matematyczna ..................................................................... 62 Propozycja scenariusza do edukacji matematycznej Wrzeciona matematyczne .............................................................. 71 6 Spis treści Edukacja językowa .............................................................................. 73 Propozycja scenariusza do edukacji językowej Litery z papieru ściernego .............................................................. 81 Wychowanie religijne ......................................................................... 84 Propozycja scenariusza do wychowania religijnego Adwent .......................................................................................... 93 Wychowanie dla kultury życia ............................................................ 96 Propozycja scenariusza do wychowania dla kultury życia Urodzinowe słoneczko ................................................................... 109 Wychowanie przez sztukę .................................................................. 111 Propozycja scenariusza zajęć plastycznych Obrazki z masy piaskowej .............................................................. 122 Propozycja scenariusza zajęć plastycznych Muzyka Fryderyka Chopina .......................................................... 124 Wstęp Przygotowanie otoczenia i przygotowanie nauczyciela to praktycz- ny fundament naszego wychowania. Postawa nauczyciela musi zawsze wynikać z miłości. Dziecku należne jest pierwsze miejsce, a nauczyciel idzie za nim i wspiera je. Maria Montessori Niniejszy Program wychowania przedszkolnego został opracowany na pod- stawie teoretycznych założeń pedagogiki Marii Montessori. Autorkami publikacji są nauczycielki Przedszkola Miejskiego nr 106 w Łodzi, które podjęły się opracowania Programu ze względu na własne potrzeby zwią- zane z codzienną pracą w grupach montessoriańskich. Zamierzeniem ze- społu redakcyjnego było dostosowanie treści pedagogiki M. Montessori do współczesnych warunków i wymogów wychowania przedszkolnego oraz integracja treści stricte montessoriańskich z innymi, ale istotnymi aspekta- mi wychowania, jak np.: bezpieczeństwo, aktywność ruchowa, adaptacja, integracja, wychowanie przez sztukę, kreatywność, ekologia, wychowanie patriotyczne. Warto dodać, że w dotychczasowej ofercie wydawniczej bra- kowało opracowania, które uwzględniałoby kryteria pracy z małym dziec- kiem według idei Marii Montessori. Odbiorcami Programu mogą być za- równo wychowawcy przedszkoli montesoriańskich, jak również nauczyciele wykorzystujący w swojej pracy elementy tej metody, osoby przygotowujące się do roli nauczyciela, a także wszyscy poszukujący. Traktując pracę z dziećmi jako pasję, dbając o ciągły rozwój zarówno na- szych wychowanków, jak i nas samych – wychowawców, stanowimy zespół nauczycieli wciąż poszukujących, doskonalących swój warsztat zawodowy, otwartych na świat. Pedagogika M. Montessori funkcjonuje w naszym Przedszkolu od września 1996 r. Z perspektywy minionych lat dochodzimy do wniosku, że aby w pełni realizować jej założenia i odpowiadać na potrze- by dziecka, należy iść z duchem czasu. Szanując założenia M. Montessori, 8 Wstęp wprowadzając je w codzienne, przedszkolne życie – nie pozostajemy obo- jętne wobec nowości pojawiających się wraz z rozwojem pedagogiki przed- szkolnej. Z proponowanych przez współczesną edukację treści wybieramy te, które służą doskonaleniu dzieci i nas. Zależy nam również na tym, aby w dobie nieograniczonego dostępu do informacji („zmysły dalekie”), umoż- liwić dziecku poznawanie świata przez działanie, doświadczanie, odkrywa- nie i przeżywanie, uruchamiając jego własne „zmysły bliskie”. Punktem wyjścia do skonstruowania niniejszego Programu były wy- tyczne zawarte w Podstawie programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. Au- torki uwzględniły wszystkie punkty zawarte w czterech obszarach Podsta- wy programowej zatwierdzonej przez MEN 1 grudnia 1999 r. Opraco- wany w Przedszkolu Miejskim nr 106 Program wychowania przedszkolnego uwzględnia następujące obszary tematyczne: – bezpieczeństwo, adaptacja, integracja, – ćwiczenia praktycznego dnia, – kształcenie zmysłów, – edukacja matematyczna, – edukacja językowa, – wychowanie religijne, – wychowanie dla kultury życia, – wychowanie przez sztukę. Przedstawiony podział treści bezpośrednio nawiązuje do wyodrębnio- nych przez M. Montessori działów wychowania, a także wynika ze specy- fi ki pracy naszej placówki. Poszczególne treści zestawiono w tabelach po- dzielonych na następujące kolumny: – treści programowe (wynikające z podstawy programowej), – zadania do realizacji, – umiejętności dziecka będące wynikiem podjętych zadań. Taki układ zagadnień tematycznych jest nie tylko czytelny, ale również znacznie ułatwia korzystanie z poniższego opracowania. Treści uwzględ- nione w Programie opierają się na trzech głównych założeniach pedagogiki M. Montessori, związanych z osobą dziecka, nauczyciela i przygotowanym otoczeniem. Specyfi ka pracy w placówce montessoriańskiej zakłada two- rzenie grup dziecięcych zróżnicowanych wiekowo – od 3 do 6 lat. Nie- wątpliwymi zaletami współdziałania ze sobą dzieci z kilku roczników jest Wstęp 9 możliwość wzajemnego uczenia się od siebie, rozwijania niezależności od dorosłych, samodzielności oraz empatii. Przedszkolak w ciągu dnia działa, korzystając z wybranych samodzielnie pomocy montessoriańskich. Swobo- da wyboru dotyczy również miejsca, czasu i tempa pracy1. Rezultat włas- nych działań dziecko może zaprezentować na wystawie, dostępnej także dla rodziców. Maria Montessori podkreślała, że świat dziecka powinien być uporząd- kowany. Dzień musi mieć określoną strukturę i składać się z niezawodnych rytuałów. Otoczenie zaś powinno być logicznie zorganizowane i estetyczne, aby zapewniać dziecku możliwość dokonywania czynności poszukiwania i odnajdywania. Odpowiednio przygotowane otoczenie ma umożliwiać dziecku przeżywanie polaryzacji uwagi2. Zgodnie z koncepcją M. Montes- sori ład i porządek panujący w sali przekłada się na wewnętrzne uporząd- kowanie dziecka. Warto podkreślić, że przedszkolak, mając nieograniczony dostęp do montessoriańskiego materiału rozwojowego oraz innych pomocy dydaktycznych, odpowiada za jego estetykę, a także bierze czynny udział w kreowaniu otoczenia, w którym przebywa3. Podczas realizacji treści zawartych w Programie rola nauczyciela ograni- cza się do podążania za dzieckiem oraz do mądrego przebywania przy nim, co stanowi jedno z głównych założeń koncepcji pedagogicznej M. Montes- sori4. Zadaniem wychowawcy jest więc wspieranie rozwoju dziecka, współ- 1 M. Montessori proklamowała konieczność zapewnienia dziecku swobody wyboru i rozwijania samodzielności myślenia. Uważała, że „[...] prawdziwej i wewnętrznej swobo- dy nie można komuś dać; nie można jej nawet zdobyć; każdy może ją sam rozwijać jako część swojej osobowości [...]” – U. Steenberg, Pedagogika Marii Montessori w przedszkolu, Kielce 2003, s. 18. 2 „To, co [...] nieuporządkowane, niejasne i rozproszone, w czasie polaryzacji uwagi organizuje się w wewnętrzny, nowy wytwór o nowych jakościowo właściwościach. Zjawi- sko to zaprzeczało dotychczasowym przekonaniom Montessori o niestałości uwagi u małe- go dziecka, które wyniosła ze swoich pozytywistycznych studiów” – M. Miksza, Zrozumieć Montessori, Kraków 2004, s. 33. 3 „Dla dziecka porządek jest tym, czym dla nas ziemia pod nogami, na której stoimy, czym dla ryby jest woda, w której pływa. We wczesnym dzieciństwie umysł człowieka czer- pie ze swojego otoczenia elementy orientacji, których potrzebuje do swoich późniejszych zdobyczy” – U. Steenberg, Pedagogika..., dz. cyt., s. 22–23. 4 „Dziecku trzeba pomóc tam, gdzie zaistnieje taka potrzeba. Nadmiar pomocy prze- szkadza dziecku” – tamże, s. 35. 10 Wstęp działanie z nim, a także tworzenie wokół niego atmosfery bezpieczeństwa i akceptacji5. Główne cele Programu, nawiązujące bezpośrednio do założeń pedagogi- ki M. Montessori, są następujące: – zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa i pełnej akceptacji; – budowanie pozytywnego obrazu własnej osoby; – rozwijanie samodzielności i koordynacji wzrokowo-ruchowej dziecka; – poznawanie świata na podstawie polisensorycznego doświadczania i eksperymentowania; – zdobywanie umiejętności porozumiewania się w sposób werbalny i niewerbalny; – doskonalenie umiejętności porządkowania, klasyfi kowania i liczenia; – budzenie zainteresowania rzeczywistością przyrodniczą, społeczno- -kulturową i techniczną; – poznawanie wartości uniwersalnych, takich jak: dobro, piękno, praw- da, miłość; – wyrażanie twórczej postawy w różnych formach dziecięcej ekspresji; – wdrażanie do zachowań akceptowanych społecznie; – angażowanie rodziny dziecka w proces jego wychowania. W działaniach opiekuńczych, wychowawczych i dydaktycznych stosuje- my główne elementy koncepcji pedagogicznej M. Montessori, dodatkowo wzbogacając je ciekawą ofertą zajęć i zabaw organizowanych dla dzieci na terenie przedszkola i poza nim. Priorytetową kwestią pozostaje dla nas nawiązanie pozytywnych, opar- tych na wzajemnym zaufaniu oraz współpracy, relacji z rodzinami wycho- wanków. Rodzice biorą udział w życiu przedszkola poprzez codzienny kon- takt z wychowawcami. Aktywnie uczestniczą również w uroczystościach okolicznościowych odbywających się na terenie placówki. Przyczynia się to do budowania trwałej więzi zarówno między dziećmi a rodzicami, jak również między rodzicami a przedszkolem. 5 „Nauczyciel nie kształci i nie poucza dziecka, lecz jest jego pomocnikiem” – U. Steen- berg, Pedagogika..., dz. cyt., s. 35. Materiał rozwojowy w pedagogice Marii Montessori Właściwie przygotowane otoczenie jest podstawowym pojęciem w peda- gogice montessoriańskiej. Zgodnie z założeniami teorii Montessori, aby zapewnić dziecku wszechstronny rozwój, należy umieścić je [...] w bogatym, odpowiednio zorganizowanym, dostosowanym do właściwości psy- chicznych środowisku wychowawczym. Jednym z elementów właściwie przygotowanego otoczenia jest mate- riał rozwojowy podstawowy i rozszerzający. Zawiera on cztery elementy (antropologiczny, psychologiczny, wychowawczy i dydaktyczny). Powinien również spełniać określone kryteria: być prosty, funkcjonalny i estetyczny oraz ograniczać się do jednej trudności i umożliwiać dziecku samodzielną kontrolę błędu. Każda z montessoriańskich pomocy bez względu na dział, w którym się znajduje, zawiera ściśle określony cel oraz przebieg ćwiczeń wykonywanych przez dzieci. Pracując z pomocami, w pierwszej kolejności wykonuje się ćwiczenia podstawowe. Po ich opanowaniu dzieci przechodzą do wykony- wania ćwiczeń rozszerzających, które utrwalają zdobyte umiejętności oraz rozwijają kreatywność w zakresie przeprowadzanych ćwiczeń. Montessori wyróżnia kilka form pracy z materiałem służących ogólne- mu rozwojowi, należą do nich: rozpoznawanie (dobieranie w pary), negacja (wyszukiwanie kontrastów), kombinacja (tworzenie nowych możliwości), implikacja (wyszukiwanie związków logicznych). Najbardziej charakterystyczną pomocą jest różowa wieża, służąca do kształtowania pojęć „duży – mały”. Składa się z dziesięciu klocków (sześ- cianów), z których po ułożeniu jeden na drugim powstaje regularna wie- ża. Ułożenie wieży od największego klocka do najmniejszego stanowi 12 Odkryjmy Montessori raz jeszcze... ćwiczenie podstawowe. Ćwiczenia rozszerzające obejmują różne kombi- nacje układania wieży. Można ją układać w poziomie, w odwrotnej ko- lejności, z uwzględnieniem dysharmonii (przestawienia klocków) lub luki (zabrania jednego z szeregu klocków), z zamkniętymi oczami. Z wieloma pomocami montessoriańskimi można również przeprowadzać ćwiczenia grupowe, angażując do działania więcej dzieci. Dla pedagogiki Montessori charakterystyczne są trójstopniowe lekcje słowne, służące do poznawania i utrwalania różnych pojęć. Przebiega- ją w trzech etapach i przeprowadzane są przez nauczyciela. W przypadku wprowadzania pojęć „duży – mały” z wykorzystaniem różowej wieży, lekcja słowna wygląda następująco: 1. Układamy dwa kontrastujące klocki duży i mały – mówimy: „Ten jest mały, ten jest duży”. 2. Kontrolujemy stopień przyswojenia pojęć, wydając polecenia – na przykład prosimy dziecko: „Daj mi z tych dwóch duży”, „Połóż duży klocek na stole”, „Zanieś duży klocek koleżance”. 3. Sprawdzamy znajomość wprowadzanych pojęć – pytamy: „Z tych dwóch, jaki jest ten?” (duży). Analogiczne ćwiczenia wykonujemy w odniesieniu do małego klocka. Następnie wykonujemy ćwiczenia z wykorzystaniem trzech elementów: dużego, większego i największego. Powyższy schemat stosujemy również w odniesieniu do relacji „większy niż...”, „mniejszy niż...”. Ostatnim etapem kształcenia pojęć za pomocą lekcji słownej jest prze- niesienie nabytych umiejętności na otoczenie, np. szukanie i porównywanie przedmiotów małych i dużych. Właściwie zorganizowane przez nauczyciela otoczenie stymuluje aktyw- ność i wewnętrzną motywację do samodzielnego zdobywania wiedzy i do- skonalenia umiejętności przez dzieci. Zaprezentowane przez nas treści ujęłyśmy w układzie koncentrycznym. Naszym celem było zilustrowanie integracji treści z poszczególnych działów programu. Zależało nam na ukazaniu, że podstawą wszelkich oddziaływań jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa w sensie psychicznym i fi zycznym, dlatego „bezpieczeństwo” znajduje się w środku koła i stanowi jego centrum, jako warunek do podjęcia kolejnych działań wychowawczych i edukacyjnych z dziećmi. Treści programowe Źródło: wszystkie schematy w opracowaniu własnym. Widoczna jest tu korelacja treści z różnych działów. Analizując układy koncentryczne przyporządkowane do poszczególnych działów Programu, można zauważyć, w jaki sposób przenikają się treści z różnych działów wy- chowania. Stąd też łatwość stosowania treści programowych w praktyce. 14 Odkryjmy Montessori raz jeszcze... Można z niego czerpać określone zagadnienia wybiórczo, a i tak podjęte przez dzieci czynności obejmą swym zakresem kilka działów. Każdemu z działów przyporządkowany jest inny kolor i tę kolorystykę konsekwentnie zachowujemy, analizując kolejne treści zawarte w Programie. Bezpieczeństwo, adaptacja, integracja... Droga wychowania jest długą drogą... Maria Montessori Istotnym kierunkiem naszej pracy wychowawczej jest skupienie uwagi na dziecku, jego potrzebach, możliwościach i zainteresowaniach. Do najważ- niejszych potrzeb zaliczamy potrzebę szeroko rozumianego bezpieczeń- stwa. Projektując działania, staramy się zapewnić dzieciom bezpieczeństwo 16 Odkryjmy Montessori raz jeszcze... w sensie fi zycznym i psychicznym. Ustalamy razem zasady bezpiecznego przebywania w przedszkolu oraz uwrażliwiamy na sytuacje niosące bezpo- średnie zagrożenie poza placówką. Mając na uwadze bezpieczeństwo psy- chiczne, szczególną uwagę zwracamy na proces adaptacyjny. Czas adaptacji zależy od stopnia rozwoju emocjonalnego dziecka. Wyra- żamy zgodę na obecność bliskiej osoby wspomagającej adaptację. Już w ciągu pierwszych dni po przyjęciu do przedszkola każde dziecko ma swobodę w wyborze zajęć, zabaw, pomocy rozwojowych i dydaktycznych, a jedno- cześnie wdrażane jest do zasad postępowania w grupie. Mamy wypracowane formy ułatwiające łagodną adaptację. Proces ten rozpoczyna się już przed wakacjami, kiedy organizowane jest spotkanie dla rodziców i dzieci nowoprzyjętych. Pozwalamy także na przebywanie w da- nej grupie, zanim dziecko rozpocznie edukację w przedszkolu (np. po okre- sie rekrutacji w maju, czerwcu). W procesie adaptacji duży nacisk kładziemy na akceptację wszystkich dzieci, czyli przyjmowanie ich takimi, jakie są. Bez akceptacji tworzy się bariera między nauczycielem a dzieckiem, która uniemożliwia budowanie więzi i zaufania oraz utrudnia właściwą współpracę. Nie aprobujemy nega- tywnych zachowań dziecka, ale zawsze akceptujemy jego osobę. Dużo uwagi poświęcamy wdrażaniu dzieci do postępowania zgodne- go z normami życia społecznego. Wspólnie opracowujemy i przestrzega- my zasad życia w grupie. Jak najczęściej staramy się usamodzielniać dzieci w wyrażaniu uczuć oraz stosowaniu komunikatów typu „Ja”. Zakończenie adaptacji często stanowi wstęp do rozpoczęcia integra- cji grupy. Procesowi temu towarzyszą liczne oddziaływania nauczycielek, mające na celu wytworzenie poczucia wspólnoty. Dzieci w zintegrowanej grupie są radosne, cieszą się z możliwości przebywania ze sobą, współtwo- rzenia oraz wspólnego odkrywania świata. Adaptacji, integracji i poczuciu bezpieczeństwa sprzyja niecodzienna i wyjątkowa atmosfera, jaką budujemy podczas urodzin dzieci. Pomocne jest wykorzystanie „Urodzinowego słoneczka”, które ułatwia zrozumienie upływu czasu. Bardzo ciekawy jest również „Łańcuch życia”, który zawiera zdjęcia z poszczególnych lat życia dziecka. W naszym przedszkolu integracja jest szeroko pojmowana. Dotyczy nie tylko dzieci, ale również rodziców. Stąd też liczne formy kontaktu z rodzi- cami, które mają pomóc w budowaniu pozytywnych relacji, np. spotkania Bezpieczeństwo, adaptacja, integracja... 17 integracyjne, udział we wspólnym przygotowywaniu i przeżywaniu uroczy- stości świątecznych, codzienne kontakty z rodzicami na terenie przedszko- la. Wszystkie podejmowane przez nas formy współpracy zbliżają do siebie środowisko przedszkolne i rodzinne. Rezultatem działań na rzecz integracji jest też budowanie postaw pro- społecznych. Dzięki temu dzieci potrafi ą współpracować i współdziałać w grupie, poprawnie komunikują się z innymi, radzą sobie w trudnych sytu- acjach. Na skutek wielopłaszczyznowych oddziaływań zdobywają właściwą samoocenę będącą podstawą do podnoszenia poczucia własnej wartości. Tabela 1. Bezpieczeństwo, adaptacja, integracja... Treści programowe Pomoc w budowaniu pozytywnego obrazu własnego „Ja” i zaspokaja- niu poczucia bezpieczeństwa. Uczenie nawiązywania bliskiego, serdecznego kontaktu z innymi. Umiejętności dziecka – nawiązuje relacje – obserwuje, rozmawia, bawi się – rozpoznaje swój znaczek, szufl adę, segregator itp. – dostosowuje się do rytmu dnia – w razie potrzeby zwraca się do osób sprawujących opiekę Zadania 1. Organizowanie wspólnych zabaw i rozmów dzieci już uczęszczających do przedszkola z przyszłymi przedszkolakami w sali i ogrodzie). 2. Stwarzanie warunków do łagodnej adaptacji dziec- ka w grupie przez: a) przebywanie dziecka w grupie wspólnie z rodzicem w okresie adaptacji; wyznaczenie indywidualnych miejsc (półka w szatni, szufl ada w sali, znaczek, ręcznik, segrega- tor, wizytówka); c) zaznajomienie dziecka z otoczeniem i organizacją dnia, osobami sprawującymi opiekę; d) umożliwienie przynoszenia do grupy ulubionych zabawek, przytulanek, książeczek. b) rozbudzanie poczucia przynależności do miejsca, – rozpoznaje opiekunów i pomieszczenia placówki 3. Organizowanie zajęć umożliwiających dzieciom – stosuje się do zasad dotyczących zabaw poznanie otoczenia przedszkolnego: – budynek, ogród; – montessoriański materiał rozwojowy podstawowy w ogrodzie – korzysta z materiału rozwojowego zgodnie z jego przeznaczeniem i uzupełniający; – inne wyposażenie. 1. Tworzenie warunków do wzajemnego poznania się w grupie przez: – organizowanie zabaw integracyjnych służących – zwraca się do dzieci po imieniu – identyfi kuje się ze swoją grupą – przekazywanie informacji o sobie i zdobywanie poznaniu imion; wiedzy o innych. 1 8 O d k r y j m y M o n t e s s o r i r a z j e s z c z e . . . Umożliwienie doświadczeń w mówieniu, słuchaniu, byciu słuchanym. Wdrażanie do zachowań akcepto- wanych społecznie, wprowadzenie w kulturę bycia. Umożliwianie dziecku odkrywania znaczenia komunikowania się w sposób niewerbalny. Wykorzystanie codziennych sytu- acji do podejmowania prób samo- oceny i oceny zachowań innych. 2. Stwarzanie sytuacji sprzyjających nawiązywaniu relacji na płaszczyźnie: dziecko – dziecko oraz dziecko – osoba dorosła, podczas: a) kontaktów indywidualnych; b) zabaw z całą grupą, w zespołach, w parach; c) różnych form kontaktów z rodzicami: – codzienne rozmowy, – spotkania integracyjne, – zabawy (z okazji karnawału, Kolorowych Dni), – uroczystości: Wigilia, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Mamy i Taty, Dzień Dziecka, zakończe- nie roku szkolnego. 3. Umożliwianie nawiązywania kontaktów prowadzą- cych do współdziałania w grupie i niesienia wza- jemnej pomocy przez: – wspólne podejmowanie działań; – dostrzeganie potrzeb dzieci młodszych i nowych w zakresie: • czynności samoobsługowych w sali, łazience, szatni, ogrodzie, • przygotowywania posiłków, • organizowania miejsca pracy i zabawy, • ubierania i rozbierania, np. na zajęcia gimna- styczne lub przed wyjściem do ogrodu. 4. Wdrażanie dzieci do postępowaniu zgodnym z regułami i normami życia społecznego przez: – wspólne rozmowy w grupie; – czytanie odpowiednich tekstów popartych ilustra- cjami; – tworzenie opowiadań i historyjek ukazujących dobre i złe przykłady ludzkich zachowań. – nawiązuje relacje z dziećmi i dorosłymi – bawi się z całą grupą lub z wybranym zespołem – komunikuje swoje potrzeby nauczycielowi – aktywnie spędza czas z rodzicami na terenie przed- dzieci szkola – uczestniczy w uroczystościach, imprezach – współdziała podczas realizowania zadań grupowych – pomaga innym odkręcić kran, wlać zupę do talerza, nalać sok do kubka, posprzątać zabawki, zawiązać sznurowadło, zapiąć guziki, zasunąć ekspres itp. – zna ogólnie przyjęte normy społeczne – stosuje się do reguł uchodzących za społecznie po- prawne B e z p i e c z e ń s t w o , a d a p t a c j a , i n t e g r a c j a . . . 1 9 Tabela 1. Bezpieczeństwo, adaptacja, integracja..., cd. Treści programowe Zadania Umiejętności dziecka Stwarzanie okazji do dokonywania przez dziecko wyborów i zdawania sobie sprawy z ich kon- sekwencji. 5. Wspólne wypracowanie zasad postępowania obo- wiązujących w grupie: a) ustalenie zasad z całą grupą; b) spisanie i wizualizacja zasad w widocznym miej- scu w sali. – ustala zasady grupowe i przestrzega ich – w razie potrzeby odwołuje się do zasad grupowych Tworzenie okazji do pełnienia przez dziecko różnych ról w układach inter- personalnych, ze zwróceniem uwagi na rolę dziecka w rodzinie. 6. Tworzenie okazji do poznania zasad życia w rodzi- nie poprzez zrozumienie zagadnień: – opieki nad młodszym rodzeństwem; – pomocy osobom starszym; – odpowiedzialności za powierzone obowiązki. – wypowiada się na temat potrzeb członków rodziny – wykonuje powierzone obowiązki domowe – identyfi kuje się ze swoją rodziną 7. Pomaganie dziecku w rozpoznawaniu i nazywaniu uczuć własnych oraz innych przez: a) naturalne sytuacje codzienne: – spontaniczne określenie swojego nastroju, – opowiadanie swoich przeżyć kolegom i nauczy- ciem – zaznacza swój nastrój (mapa nastrojów) – określa werbalnie i pozawerbalnie własny nastrój, stan emocjonalny – określa różnice między dobrym i złym samopoczu- 2 0 O d k r y j m y M o n t e s s o r i r a z j e s z c z e . . . Uczenie sposobów radzenia sobie z własnymi emocjami, właściwego reagowania na przejawy emocji innych oraz kontrolowania zacho- wań. Identyfi kowanie i nazywanie róż- nych stanów emocjonalnych. Dostarczanie przykładów i do- świadczanie rozwiązywania sy- tuacji konfl iktowych na zasadzie kompromisu i akceptacji potrzeb innych osób. cielowi; ilustracji, historyjek. b) aranżowane przez nauczyciela: – słuchanie opowiadań tematycznych, oglądanie wie zdjęć, ilustracji – utożsamianie się z bohaterami wymyślnych – nazywa zachowanie, uczucia innych ludzi na podsta- – pokazuje lub opowiada w trakcie różnorodnych sytuacji edukacyjnych o uczuciach, jakie te sytuacje wywołują 8. Dążenie do usamodzielnienia w wyrażaniu uczuć za pomocą komunikatów typu „ja”: – przekazywanie swoich odczuć w sposób komuni- katywny i zrozumiały dla innych; – umiejętne rozładowywanie złości; – radzenie sobie z emocjami typu: lęk, złość, smu- tek. – formułuje komunikaty typu „ja” – rozładowuje napięcia emocjonalne, takie jak: złość, gniew, lęk, strach, w sposób bezpieczny dla otocze- nia – mówi o tym, co sprawia mu radość, co go smuci, a co wywołuje gniew, złość – właściwie reaguje na przegraną, potrafi gratulować innym wygranej
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Odkryjmy Montessori raz jeszcze... Program wychowania przedszkolnego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: