Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00063 005102 13076010 na godz. na dobę w sumie
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w obszarze zamówień publicznych - ebook/pdf
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w obszarze zamówień publicznych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-213-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Magdalena Bielikow-Kucharska doktor nauk prawnych; wykładowca akademicki; główny specjalista ds. kontroli wewnętrznej w Biurze Kontroli Wewnętrznej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad; ekspert w zakresie prawa zamówień publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; autorka licznych artykułów w prasie specjalistycznej z dziedziny zamówień publicznych, partnerstwa publiczno-prywatnego i prawa gospodarczego.

Książka zawiera kompleksowe omówienie nieprawidłowości skutkujących naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w zakresie prawa zamówień publicznych. Wskazuje wytyczne w przygotowaniu i przeprowadzeniu postępowania, pomagając uniknąć zarzutu naruszenia dyscypliny fi nansów publicznych i odpowiedzialności z tego tytułu.

W monografii wykorzystano bogaty dorobek orzecznictwa, m.in.: Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i organów właściwych w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zaprezentowano także materiały źródłowe (np. projekty aktów prawnych), dzięki czemu możliwe było porównanie i dokonanie oceny tego, jaki był cel ustawodawcy wprowadzającego dany przepis, a jak wyglądał efekt końcowy.

Publikacja przeznaczona jest przede wszystkim dla kierowników jednostek sektora finansów publicznych i pracowników tych jednostek udzielających zamówień publicznych. Zainteresuje również pracowników naukowych oraz studentów prawa.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w obszarze zamówień publicznych Magdalena Bielikow-Kucharska MONOGRAFIE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 1 stycznia 2016 r. Recenzent Dr hab. Mariola Lemonnier, prof. UWM Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Kinga Zając Opracowanie redakcyjne Beata Gierasimowicz Łamanie Wolters Kluwer Układ typografi czny Marta Baranowska Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN 978-83-264-9645-5 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Wykaz skrótów ............................................................................................ 7 Wstęp ............................................................................................................. 13 Rozdział I Geneza i zakres udzielania zamówień publicznych ............................ 19 1. Historia polskiego prawa o zamówieniach publicznych ................. 19 2. Zakres przedmiotowy stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych .......................................................... 39 3. Zakres podmiotowy ustawy oraz wyłączenia jej stosowania ......... 49 Rozdział II Podstawy prawne odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ................................................................................ 74 1. Pojęcie i zakres przedmiotowy dyscypliny finansów publicznych 74 2. Podstawowe zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ....................................................... 85 3. Zakres podmiotowy naruszenia dyscypliny finansów publicznych w zakresie dotyczącym ustawy – Prawo zamówień publicznych .......................................................... 99 Rozdział III Przypadki przygotowania zamówienia niezgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, skutkujące naruszeniem dyscypliny finansów publicznych ........................................................... 116 1. Opisanie przedmiotu zamówienia publicznego w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję .................................. 116 2. Ustalenie wartości zamówienia publicznego lub jego części w sposób mający wpływ na obowiązek stosowania przepisów o zamówieniach publicznych ........................................... 134 5 Spis treści 3. Niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych opisanie sposobu dokonania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz określenie kryteriów oceny ofert .................. 143 4. Niedopełnienie obowiązków informacyjnych mających na celu realizację zasady jawności postępowania ........................................... 153 Rozdział IV Naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez udzielenie zamówienia oraz zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego ........................................................................... 165 1. Udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych ...................................... 165 2. Udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów dotyczących przesłanek stosowania trybów: negocjacji bez ogłoszenia, z wolnej ręki, zapytania o cenę ................................. 171 3. Naruszenia dyscypliny finansów publicznych związane z zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego ............. 190 4. Pozostałe naruszenia przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych mające wpływ na wynik postępowania ........................................................................ 199 Rozdział V Inne przypadki odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ........................................................... 204 1. Unieważnienie postępowania w sprawie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów określających przesłanki upoważniające do takiego unieważnienia .......................................... 204 2. Niezapewnienie o bezstronności i obiektywizmie osób wykonujących czynności, w imieniu zamawiającego, w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego ................. 212 3. Zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych ................. 222 Wnioski końcowe ........................................................................................ 227 Literatura ....................................................................................................... 235 Akty prawne ................................................................................................. 243 Orzecznictwo ................................................................................................ 251 6 Wykaz skrótów Akty prawne dyrektywa 89/665/EWG – dyrektywa 92/13/EWG – dyrektywa 93/37/EWG dyrektywa 93/38/EWG – – dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grud‐ nia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyj‐ nych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamó‐ wień publicznych na dostawy i roboty bu‐ dowlane (Dz. Urz. WE L 395 z 30.12.1989 r., s. 33, z późn. zm.) dyrektywa Rady 92/13/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. koordynująca przepisy ustawowe, wy‐ konawcze i administracyjne odnoszące się do stosowania przepisów wspólnotowych w pro‐ cedurach zamówień publicznych podmiotów działających w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, telekomunikacji (Dz. Urz. WE L 76 z 23.03.1992 r., s. 14, z późn. zm.) dyrektywa Rady 93/37/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca koordynacji procedur udzie‐ lania zamówień publicznych na roboty bu‐ dowlane (Dz. Urz. WE L 199 z 9.08.1993 r., s. 54, z późn. zm.) dyrektywa Rady 93/38/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. koordynująca procedury udzielania za‐ mówień publicznych przez podmioty działa‐ transportu i 7 Wykaz skrótów dyrektywa 2004/17/WE – – – – – – dyrektywa 2004/18/WE dyrektywa 2009/33/WE dyrektywa 2009/81/WE dyrektywa 2014/24/UE dyrektywa 2014/25/UE 8 jące w sektorach gospodarki wodnej, energe‐ tyki, transportu i telekomunikacji (Dz. Urz. WE L 199 z 9.08.1993 r., s. 84, z późn. zm.) dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europej‐ skiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordy‐ nująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług poczto‐ wych (Dz. Urz. UE L 134 z 30.04.2004 r., s. 1, z późn. zm.) dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europej‐ skiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz. Urz. UE L 134 z 30.04.2004 r., s. 114, z późn. zm.) dyrektywa 2009/33/WE Parlamentu Europej‐ skiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. w spra‐ wie promowania ekologicznie czystych i ener‐ gooszczędnych pojazdów transportu drogo‐ wego (Dz. Urz. UE L 120 z 15.05.2009 r., s. 5) dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zama‐ wiające w dziedzinach obronności i bezpie‐ czeństwa dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 216 z 20.08.2009 r., s. 76, z późn. zm.) dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrekty‐ wę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014 r., s. 65, z późn. zm.) dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zmieniająca i Konstytucja RP k.c. k.k. k.p. k.s.h. pr. bud. ustawa f.p. ustawa n.d.f.p. ustawa p.z.p. Wykaz skrótów udzielania zamówień przez podmioty działa‐ jące w sektorach gospodarki wodnej, energe‐ tyki, transportu i usług pocztowych, uchyla‐ jąca dyrektywę 2004/17/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014 r., s. 243) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cy‐ wilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.) ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budow‐ lane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowie‐ dzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 168) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo za‐ mówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.) – – – – – – – – – 9 Wykaz skrótów BNDFP BPZ Dz. U. Dz. Urz. UE Dz. Urz. WE IUZP Mon. Praw. MP OSNC OTK ZU PiP Zb. Orz. ZPO BGK DS EFTA EOG ETS EWG GKO KIO KRUS LEX MF NBP NFZ 10 Periodyki Biuletyn orzecznictwa w sprawach o narusze‐ nie dyscypliny finansów publicznych Biuletyn Zamówień Publicznych Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich Informator Urzędu Zamówień Publicznych Monitor Prawniczy Monitor Polski Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywil‐ na Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy Państwo i Prawo Zbiory Orzecznictwa Trybunału Europejskie‐ go Zamówienia Publiczne w Orzecznictwie Inne Bank Gospodarstwa Krajowego Druk Sejmowy Europejskie Porozumienie o Wolnym Handlu Europejski Obszar Gospodarczy Europejski Trybunał Sprawiedliwości Europejska Wspólnota Gospodarcza Główna Komisja Orzekająca Krajowa Izba Odwoławcza Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego System Informacji Prawnej LEX Omega, Wol‐ ters Kluwer Ministerstwo Finansów Narodowy Bank Polski Narodowy Fundusz Zdrowia – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – NSA OSP PAN RKO RM RP SA siwz SN SO SP TK UE UPUE UZP WSA ZA ZUS Wykaz skrótów Naczelny Sąd Administracyjny Orzecznictwo Sądów Powszechnych Polska Akademia Nauk Resortowa Komisja Orzekająca Rada Ministrów Rzeczpospolita Polska Sąd Apelacyjny Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówie‐ nia Sąd Najwyższy Sąd Okręgowy Skarb Państwa Trybunał Konstytucyjny Unia Europejska Urząd Publikacji Unii Europejskiej Urząd Zamówień Publicznych Wojewódzki Sąd Administracyjny Zespół Arbitrów Zakład Ubezpieczeń Społecznych – – – – – – – – – – – – – – – – – – 11 Wstęp Sektor publiczny jest w Polsce największym odbiorcą dóbr i usług. Co‐ rocznie wielomiliardowe kwoty ze środków publicznych przeznaczane są na różnego rodzaju dostawy, usługi lub roboty budowlane. Z danych opu‐ blikowanych przez Urząd Zamówień Publicznych wynika, iż w roku 2014 udzielonych zostało 174 886 zamówień na łączną kwotę 133,2 mld zł. Oszacowana wartość rynku zamówień publicznych stanowiła ok 7,72 produktu krajowego brutto z roku 2014. Dla porównania, wartość zamó‐ wień publicznych oszacowana w roku 2013 wyniosła 143,2 mld zł, w roku 2012 – 132,7 mld zł, a w roku 2011 – 144,1 mld zł1. Powyższe dane pokazują, jak wielki jest rynek zamówień publicznych. To praktycznie większość zakupów dokonywanych zarówno z budżetu państwa, jak i z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zważywszy na fakt, że wydatkowane kwoty są środkami publicznymi, konieczne było stworzenie regulacji prawnych określających zasady ra‐ cjonalnego gospodarowania nimi. Takimi regulacjami są przepisy usta‐ wy – Prawo zamówień publicznych2. Celem tych przepisów jest, w szcze‐ gólności, przeciwdziałanie zjawiskom korupcyjnym, uznaniowości w przyznawaniu kontraktów i dowolności w dysponowaniu pieniędzmi publicznymi3. Zamówienia publiczne mają bowiem za zadanie z jednej strony zapewnienie efektywnego gospodarowania środkami publicznymi, z drugiej zaś – wprowadzenie zasady uczciwej konkurencji, równego trak‐ towania wykonawców, powszechności i jawności postępowania. 1 Sprawozdanie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o funkcjonowaniu systemu zamówień publicz‐ 2 Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. nych w 2014 roku, www. uzp. gov. pl. poz. 907 z późn. zm.). 3 Wyrok SN Izba Cywilna z dnia 13 stycznia 2004 r., V CK 97/03, OSNC 2005, nr 2, poz. 34. 13 Wstęp Ustawa – Prawo zamówień publicznych została uchwalona w dniu 29 stycznia 2004 r., a jej założeniem było kompleksowe uregulowanie za‐ gadnień związanych z udzielaniem zamówień publicznych. Niemniej jed‐ nak należy zauważyć, że ustawa ta doczekała się licznych nowelizacji, w tym kilku gruntownych: w roku 2008 oraz dwóch w roku 2009. Wielok‐ rotne zmiany przepisów spowodowały, że stały się one nieprecyzyjne, co może prowadzić do naruszania zasad wydatkowania środków publicz‐ nych. Obowiązek zawierania umów, których przedmiotem są usługi, dosta‐ wy lub roboty budowlane, na zasadach określonych w przepisach o za‐ mówieniach publicznych, nakłada na jednostki sektora finansów publicz‐ nych ustawa o finansach publicznych4, a niezastosowanie się do tych prze‐ pisów może skutkować poważnymi konsekwencjami. Ustawodawca bo‐ wiem wśród nieprawidłowości skutkujących naruszeniem dyscypliny finansów publicznych określił także źródła odpowiedzialności z tytułu naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych. Katalog czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów pub‐ licznych w obszarze zamówień publicznych został określony w art. 17 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicz‐ nych5. Jest to katalog zamknięty, niemniej jednak samo naruszenie może nastąpić w wyniku różnych zachowań, niezgodnych z zakazami albo na‐ kazami, wynikającymi z przepisów dotyczących gospodarki finansowej. Podobnie jak prawo zamówień publicznych, również ustawa n.d.f.p., w tym jej art. 17 określający znamiona skutkujące naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w zakresie dotyczącym ustawy p.z.p., były wielo‐ krotnie nowelizowane. Każda z tych zmian w sposób coraz bardziej szcze‐ gółowy określa katalog czynów zabronionych. Niemniej jednak w dalszym ciągu przepisy te budzą wiele kontrowersji i niejasności. Systematyka deliktów finansowych w zakresie zamówień publicznych obejmuje: – nieprawidłowości odnoszące się do etapu przygotowania i prowadze‐ nia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, – nieprawidłowości w procedurze udzielania zamówień publicznych, – niezgodne z ustawą p.z.p. unieważnienie postępowania, 4 Art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.). 5 Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 168 z późn. zm.). 14 Wstęp – niezapewnienie o bezstronności i obiektywizmie osób wykonujących czynności w postępowaniu, – sprzeczne z prawem zawarcie umowy bądź też zmianę umowy w spra‐ wie udzielenia zamówienia publicznego. Z powyższego wynika, że naruszenia te mogą wystąpić na etapie przy‐ gotowania, prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicz‐ nego, w momencie zawarcia umowy, a także po zawarciu umowy w spra‐ wie udzielenia zamówienia publicznego. Ponieważ zamówienia publiczne obejmują wydatkowanie pieniędzy publicznych, rodzi się pytanie o prawidłowość tego procesu. Dlatego też celem pracy jest zweryfikowanie, czy znamiona naruszenia dyscypliny fi‐ nansów publicznych kwalifikowane w art. 17 ustawy n.d.f.p. zapewniają przestrzeganie przepisów o zamówieniach publicznych, oraz wskazanie, jakie powinny być kierunki zmian, by móc wykorzystać ustawę o naru‐ szeniu dyscypliny finansów publicznych jako skuteczne narzędzie do wal‐ ki z korupcją, zapewniające efektywne wydatkowanie środków publicz‐ nych w obszarze zamówień publicznych. Wybór problematyki badawczej nie nastąpił przypadkowo. Jednym z głównych powodów wyboru tematu był stan piśmiennictwa w zakresie analizy deliktów skutkujących naruszeniem dyscypliny finansów pub‐ licznych w obszarze zamówień publicznych. W literaturze poświęcono wiele miejsca zarówno zagadnieniom dotyczącym naruszenia dyscypliny finansów publicznych, jak i analizie przepisów z zakresu zamówień pub‐ licznych, niemniej jednak przeważają w niej komentarze do ustaw. Brak jest natomiast opracowania monograficznego obejmującego kompleksowo całość zagadnienia. Zasadne jest więc podjęcie się łącznego zbadania i opi‐ sania kwestii zakresu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finan‐ sów publicznych w obszarze zamówień publicznych. Praca została oparta na analizie norm prawa krajowego oraz wielu aktów prawa UE. Szczególne znaczenie miały przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.), obowiązującej uprzednio ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 z późn. zm.), ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowie‐ dzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 168), a także dyrektyw i rozporządzeń UE dotyczących udzielania zamówień publicznych. 15 Wstęp Publikacja zawiera kompleksowe opracowanie deliktów, których na‐ ruszenie skutkuje odpowiedzialnością dyscypliny finansów publicznych. Powyższe znamiona zostały zbadane w płaszczyźnie normatywnej przy szeroko wykorzystanym dorobku orzeczniczym GKO, jak również Ze‐ społu Arbitrów oraz KIO. Oprócz tego poważne znaczenie w badaniach miało orzecznictwo sądów powszechnych, gdyż stanowi ono stały punkt odniesienia w sferze stosowania prawa, jego wykładni, kształtując prak‐ tykę orzeczniczą. Wspomniane orzecznictwo przedstawiono w kontekście poglądów doktryny. Piśmiennictwo dotyczące stosowanych rozwiązań w ramach udzielania zamówień publicznych oraz w zakresie dyscypliny finansów publicznych było podstawą określania ich wzajemnych relacji. Dla przedstawienia pełnego stanowiska na temat roli przepisów sank‐ cjonujących naruszenie ustawy – Prawo zamówień publicznych niezbędne było również sięgnięcie do materiałów źródłowych – projektów aktów prawnych, uzasadnień do projektowanych zmian ustaw, czy też opinii or‐ ganów właściwych w sprawach zamówień publicznych. Rozprawa odnosi się do długoletniego okresu funkcjonowania zarów‐ no przepisów o zamówieniach publicznych, jak i dotyczących odpowie‐ dzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Rozdział I ukazuje rys historyczny i genezę ustawy – Prawo zamówień publicznych. Przedstawiono w nim historię polskiego systemu zamówień publicznych, której początki sięgają okresu przedwojennego, kiedy to po raz pierwszy dostrzeżono potrzebę uregulowania procedury dotyczącej zawierania umów przez podmioty publiczne. Omówiono i zaprezento‐ wano także zakres przedmiotowy i podmiotowy stosowania ustawy p.z.p. wraz ze szczegółową analizą takich pojęć jak dostawy, usługi i roboty bu‐ dowlane. Te wstępne informacje są bowiem niezbędne dla dalszego wy‐ wodu. Rozdział II poświęcony został ustawie o odpowiedzialności za naru‐ szenie dyscypliny finansów publicznych. Przedstawiono w nim pojęcie dyscypliny finansów publicznych. Szczegółowo omówiono podmioty od‐ powiedzialne oraz katalog czynów skutkujących naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w obszarze zamówień publicznych. Aby możliwe było pociągnięcie obwinionego do odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, oprócz stwierdzenia, iż zarzucany czyn spełnia przesłanki naruszenia dyscypliny finansów publicznych, koniecz‐ ne jest także ustalenie, czy możliwe będzie orzeczenie o odpowiedzialno‐ 16 Wstęp ści. W związku z powyższym w rozdziale tym przeanalizowane zostały podstawowe zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finan‐ sów publicznych. Kolejne rozdziały to studium dotyczące naruszeń przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych skutkujących odpowiedzialnością za naru‐ szenie dyscypliny finansów publicznych. W rozdziale III przeanalizowano delikty popełniane w trakcie przygo‐ towywania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, czyli opisanie przedmiotu zamówienia publicznego w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję lub też opisanie sposobu dokonania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w sposób niezwiązany z przedmiotem zamówienia lub nie‐ proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Do nieprawidłowości po‐ wstających w trakcie przygotowywania postępowania zaliczyć także moż‐ na niewłaściwe określenie kryteriów oceny ofert lub ustalenie wartości zamówienia publicznego. Ponadto odpowiedzialność z tego tytułu może być ponoszona za niedopełnienie obowiązków informacyjnych. Rozdział IV określa delikty skutkujące odpowiedzialnością z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych mogące powstać w trakcie udzielenia zamówienia i zawarcia umowy w sprawie zamówienia pub‐ licznego. Do najczęstszych przypadków tych nieprawidłowości dochodzi poprzez udzielenie zamówienia wykonawcy z pominięciem trybów wska‐ zanych w ustawie p.z.p. lub też udzielenie zamówienia w trybie niekon‐ kurencyjnym, mimo iż nie zaistniały przesłanki umożliwiające zawarcie takiej umowy. W rozdziale V zostały przeanalizowane inne przypadki odpowiedzial‐ ności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, takie jak: unieważ‐ nienie postępowania z naruszeniem przepisów określających przesłanki upoważniające do unieważnienia tego postępowania, niezapewnienie o bezstronności i obiektywizmie osób wykonujących czynności w postę‐ powaniu oraz zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego z na‐ ruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych. Ostatnia część pracy przedstawia syntezę wniosków płynących z po‐ szczególnych rozdziałów. Niniejsza praca stanowi zmodyfikowaną i skróconą wersję rozprawy doktorskiej przygotowanej pod kierunkiem prof. dra hab. Stanisława Hoca na Uczelni Łazarskiego, któremu serdecznie dziękuję. 17 Wstęp Recenzentami rozprawy doktorskiej byli dr hab. Mariola Lemmonier, prof. Uniwersytetu Warmińsko‐Mazurskiego, oraz dr hab. Przemysław Szustakiewicz, prof. Uczelni Łazarskiego, których uwagi również przy‐ czyniły się do dalszego kształtu monografii. 18 Geneza i zakres udzielania zamówień publicznych Rozdział I 1. Historia polskiego prawa o zamówieniach publicznych Pierwowzorem wielu rozwiązań zawartych zarówno w obowiązującej ustawie – Prawo zamówień publicznych, jak i we wcześniejszej ustawie o zamówieniach publicznych6 były przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1933 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz insty‐ tucyj prawa publicznego7. Jednak historia zamówień publicznych w Polsce rozpoczęła się wraz z odzyskaniem niepodległości, gdy Polska w 1918 r. rozpoczęła proces scalenia ziem trzech zaborów w jeden organizm pań‐ stwowy. Niezwykle ważne było właściwe zaopatrzenie w dobra konieczne do prawidłowego funkcjonowania gospodarki, dlatego też dekretem z dnia 7 grudnia 1918 r.8 utworzono specjalny urząd zajmujący się zamó‐ wieniami publicznymi. Urząd ten działał przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu, a celem jego było dokonywanie zakupów towarów i usług w imieniu całego rządu. Miał on realizować politykę rządową zmierzającą do łagodzenia skutków kryzysu gospodarczego wywołanego wojną i roz‐ padem dotychczasowych organizmów państwowych oraz służyć jako na‐ rzędzie do realizacji polityki gospodarczej państwa9. 6 Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 z późn. zm.). 7 Ustawa z dnia 15 lutego 1933 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego (Dz. U. Nr 19, poz. 127 z późn. zm.). 8 Dekret z dnia 7 grudnia 1918 r. w przedmiocie utworzenia Urzędu Rozdzielczego w celu centralizacji zamówień rządowych (Dz. U. Nr 19, poz. 55). 9 Zob. P. Szustakiewicz (w:) M. Chmaj (red.), Zamówienia publiczne. Podręcznik, Warszawa 2010, s. 18. 19 Rozdział I. Geneza i zakres udzielania zamówień publicznych Jednak w tym czasie na terenie Polski, w poszczególnych jej dzielnicach, obowiązywały różne regulacje dotyczące zamówień publicznych uchwa‐ lone przez administracje byłych państw zaborczych. I tak: – w byłym zaborze rosyjskim obowiązywała rosyjska ustawa o dosta‐ wach i robotach rządowych z 1900 r., – w byłym zaborze austriackim obowiązywało rozporządzenie Pełnego Ministerstwa Austriackiego z 1909 r. dotyczące oddawania przedsię‐ biorstwom dostaw i robót państwowych, – w byłym zaborze pruskim obowiązywały ogólne przepisy o udzielaniu zamówień na dostawy i roboty, wydane wspólnie przez pruskich mi‐ nistrów robót publicznych oraz handlu i przemysłu i ogłoszone w 1906 r.10 Taki stan faktyczny nie sprzyjał prowadzeniu jednolitej polityki go‐ spodarczej Państwa, a co się z tym wiąże – nie pozwalał realizować celów stawianych przez władze w danym momencie. Ważnym wydarzeniem było więc uchwalenie ustawy z dnia 15 lutego 1933 r. o dostawach i robo‐ tach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicz‐ nego11. Ustawa ta była jednak niepełnym aktem prawnym. Określała je‐ dynie ogólne ramy prawne zachowań podmiotów udzielających zamó‐ wień publicznych, natomiast Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, miała ustalić sposoby i warunki udzielania zamówień na dostawy i roboty. Zawirowania polityczne, ciągłe zmiany gabinetowe, brak porozumień jednostek rządowych, jak i jednostek samorządu przemysłowo‐handlo‐ wego, co do zasadniczych kwestii12, przyczyniły się do tego, że Rada Mi‐ nistrów rozporządzenie wykonawcze do niej przyjęła dopiero 29 stycznia 1937 r.13 Uszczegółowiło ono zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy z dnia 15 lutego 1933 r. oraz określiło procedurę udzielania samego za‐ mówienia. Rozporządzenie Rady Ministrów z 1937 r. swoim zakresem obejmo‐ wało dostawy i roboty realizowane na rzecz: Skarbu Państwa, samorządu 10 Zob. A. Panasiuk, Wpływ zmian koncepcji administracji publicznej na zakres i rolę wykorzystywa‐ nych instrumentów zamówień publicznych (w:) A. Borowicz, M. Królikowska‐Olczak, J. Sadowy, W. Starzyńska (red.), Ekonomiczne i prawne zagadnienia zamówień publicznych. Polska na tle Unii Euro‐ pejskiej, Warszawa 2010, s. 144. 11 Dz. U. Nr 19, poz. 127 z późn. zm. 12 T. Kołodziej, Przepisy o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego, Poznań 1937, s. 4. 13 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1937 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego (Dz. U. Nr 13, poz. 92 z późn. zm.). 20 1. Historia polskiego prawa o zamówieniach publicznych terytorialnego, instytucji prawa publicznego, zakładów i przedsiębiorstw państwowych oraz na rzecz zakładów i funduszów przez Państwo zarzą‐ dzanych. Nie dotyczyło natomiast monopoli państwowych i tych pań‐ stwowych przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych i górniczych, które zostały wydzielone z ogólnej administracji państwowej i uznane za przedsiębiorstwa, posiadające samoistną osobowość prawną14. Przepisy rozporządzenia poświęcały wiele uwagi zagadnieniom doty‐ czącym ochrony producentów krajowych, ustalając dla nich pierwszeń‐ stwo w uzyskaniu zamówienia, oraz ustalały w tym zakresie wytyczne zmierzające do pełnego wykorzystania wyrobów krajowych. Zamówienia na dostawy i roboty musiały być udzielane w szczególności podmiotom krajowym, mającym siedzibę na terenie kraju, a firmy zagraniczne mogły uzyskać zamówienie jedynie w przypadku braku odpowiednich podmio‐ tów krajowych. Również opis przedmiotu zamówienia należało tak skon‐ struować, aby dostawy lub roboty mogły być wykonane przy użyciu wy‐ robów pochodzenia krajowego, a w przypadku ich niewystarczającej iloś‐ ci, zamawiający zmuszony był użyć tych surowców i wyrobów w takim stopniu, aby produkcja ich została całkowicie wykorzystana15. Ustawo‐ dawca przewidział, iż udzielenie zamówienia na dostawę lub robotę na‐ stępować będzie w drodze pisemnego przetargu ofertowego ograniczo‐ nego lub nieograniczonego, w drodze publicznego przetargu ustnego, z wolnej ręki albo przez zakup bezpośredni za zwykłym rachunkiem, na‐ tomiast przeprowadzenie przetargów oraz przyjmowanie dostaw i robót powinno odbywać się za pośrednictwem komisji do tego wyznaczonych. Przewidziana została również instytucja wadium. Rodzaje przedmiotów przyjmowanych jako wadia podawane były do wiadomości poszczegól‐ nych władz, urzędów i zarządów w drodze okólników ówczesnego Mi‐ nistra Skarbu, ogłaszanych w Monitorze Polskim16. Rozporządzenie Rady Ministrów z 1937 r. przewidywało m.in. zasadę pisemności prowadzonego postępowania. W celu jej zachowania, w ciągu trzech dni, licząc od dnia powzięcia decyzji o przyjęciu oferty, władza, 14 Podmioty te zostały wydzielone z ogólnej administracji państwowej na podstawie rozpo‐ rządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1927 r. o wydzielaniu z administracji pań‐ stwowej przedsiębiorstw państwowych, przemysłowych, handlowych i górniczych oraz ich ko‐ mercjalizacji (Dz. U. Nr 25, poz. 195 z późn. zm.). 15 Zob. A. Panasiuk, Prawno‐ekonomiczne aspekty systemu zamówień publicznych wpływające na ograniczenie swobody kontraktowania, Bydgoszcz–Warszawa 2005, s. 18. 16 § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1937 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego. 21 Rozdział I. Geneza i zakres udzielania zamówień publicznych urząd lub zarząd, który ogłosił przetarg, zobowiązany był zawiadomić pisemnie oferenta o wyborze jego oferty, wzywając go równocześnie do stawienia się w oznaczonym czasie i miejscu do spisania i podpisania umowy. Władza, urząd lub zarząd, który ogłosił przetarg, zawiadamiał również oferentów, którzy nie utrzymali się przy przetargu, o odrzuceniu ich ofert i wyborze oferty najkorzystniejszej, jednocześnie zwracając zło‐ żone wraz z ofertą wadia. Integralną częścią umowy były załączone do niej warunki ogólne i szczególne dla danego rodzaju dostaw i robót oraz warunki techniczne ich wykonania. Samą umowę traktowano jako klauzulę główną, w której mogły być wprowadzone pewne zmiany w odniesieniu do warunków ogólnych i szczególnych przyjętych przez dany resort, co musiało zostać zaznaczone w samej klauzuli i w załączonych warunkach ogólnych i spe‐ cjalnych17. Podsumowując: ustawa z dnia 15 lutego 1933 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego była pierwszym aktem prawnym dotyczącym systemu zamówień pub‐ licznych stworzonym w Polsce po odzyskaniu niepodległości. Zarówno sama ustawa, jak i rozporządzenie Rady Ministrów wydane na podstawie tej ustawy oceniane są pozytywnie18. Ustawa miała dobre założenia, nie zdążyła się jednak sprawdzić, ponieważ pierwsze i, jak się okazało, jedyne wydane rozporządzenie wykonawcze do niej przyjęto w 1937 r. Warte podkreślenia jest, że gdy po roku 1989 zaczęto szukać rozwiązań, dzięki którym można by było na nowo stworzyć system zamówień publicznych, zwrócono się do regulacji przedwojennych. Na skutek zmian, jakie nastąpiły po II wojnie światowej, przepisy usta‐ wy z dnia 15 lutego 1933 r. zostały zastąpione następującymi aktami praw‐ nymi: – ustawą o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych z dnia 18 listopada 1948 r.19, a następnie 17 Z. Kadłubiński, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1937 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego, Katowice 1937, s. 39. 18 Por. P. Świątecki, Ustawa o zamówieniach publicznych po nowelizacjach. Praktyczny komentarz, Zielona Góra 2002, s. 11–12. 19 Ustawa z dnia 18 listopada 1948 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samo‐ rządu oraz niektórych kategorii osób prawnych (Dz. U. Nr 63, poz. 494). 22 1. Historia polskiego prawa o zamówieniach publicznych – ustawą o dostawach, robotach i usługach na rzecz jednostek państwo‐ wych z dnia 28 grudnia 1957 r.20 Regulacja prawna przyjęta w 1948 r. ograniczała dostęp do zamówień publicznych sektorom prywatnym. Podmiotami uprzywilejowanymi były centrale spółdzielczo‐państwowe oraz przedsiębiorstwa państwowe pod zarządem państwowym, przedsiębiorstwa państwowo‐spółdzielcze, sa‐ morządowe oraz pozostające pod zarządem związków samorządu tery‐ torialnego, a dopiero w przypadku jeżeli podmioty gospodarki uspołecz‐ nionej nie podjęłyby się wykonania zamówienia, można było udzielać za‐ mówienia podmiotom spoza sektora gospodarki uspołecznionej21. Zamó‐ wienia publiczne były więc dostępne wyłącznie wtedy, gdy jednostki gospodarki uspołecznionej nie mogły ich zrealizować. Państwo prowa‐ dziło politykę, w której własność prywatna nie była traktowana jako rów‐ noprawna, a sektor prywatny miał w gospodarce narodowej charakter marginalny. Z kolei ustawa z 1957 r. rozszerzyła zakres przedmiotowy stosowania regulacji dotyczących udzielania zamówień publicznych również na usłu‐ gi oraz wskazała dwie grupy podmiotów realizujących zamówienie: – urzędy, zakłady, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe oraz spółki, w których Państwo, instytucje lub przedsiębiorstwa państwowe posia‐ dają udział wynoszący co najmniej 50 kapitału zakładowego, – jednostki gospodarki nieuspołecznionej. Pierwszeństwo przy realizacji zamówienia miały podmioty wymienio‐ ne w grupie pierwszej. Jedynie w przypadku, gdy łączna wartość zamó‐ wienia nie przekraczała wskazanych wartości progowych, zamówienie mogło zostać udzielone zarówno jednostkom wymienionym w grupie pierwszej, jak i rzemieślnikom, przedsiębiorstwom prywatnym lub innym osobom niebędącym jednostkami gospodarki uspołecznionej22. Ustawa ta wprowadziła także odpowiedzialność prawną z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia, wskazując, iż każda umowa na piśmie powinna zawierać postanowienia dotyczące określenia przedmiotu i terminu wykonania świadczenia oraz jego ceny, jak również określać 20 Ustawa z dnia 28 grudnia 1957 r. o dostawach, robotach i usługach na rzecz jednostek pań‐ stwowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 3, poz. 7). 21 Zob. art. 5 i 6 ustawy z dnia 18 listopada 1948 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych. 22 Art. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1957 r. o dostawach, robotach i usługach na rzecz jednostek państwowych. 23 Rozdział I. Geneza i zakres udzielania zamówień publicznych sankcje na wypadek niewykonania lub nieterminowego wykonania świad‐ czenia. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, nie‐ zależnie od odszkodowania umownego, zamawiający mógł domagać się odszkodowania uzupełniającego do wysokości rzeczywiście poniesionej szkody23. Prace prowadzone od roku 1991 zostały zwieńczone uchwaleniem ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych24. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. W poszukiwaniu najlepszych rozwiązań sięgnięto do przedwojennych regulacji prawnych oraz uregu‐ lowań Unii Europejskiej, które gwarantowały zasadę transparentności po‐ stępowania oraz równego dostępu do zamówień publicznych. Podstawą rozwiązań prawnych tworzącego się systemu zamówień publicznych w Polsce były następujące dyrektywy25: – dyrektywa Rady 93/37/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca ko‐ ordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty bu‐ dowlane, – dyrektywa Rady 93/36/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca ko‐ ordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na dostawy, – dyrektywa Rady 92/50/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. dotycząca ko‐ ordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi, – dyrektywa Rady 93/38/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. koordynująca procedury udzielania zamówień publicznych przez podmioty działa‐ jące w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i teleko‐ munikacji, – dyrektywa 98/4/WE z dnia 16 lutego 1998 r. zmieniająca dyrektywę 93/38/EWG, – dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie ko‐ ordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane, – dyrektywa Rady 92/13/EEC z dnia 25 lutego 1992 r. dotycząca koordy‐ nacji ustaw, aktów normatywnych niższego rzędu oraz przepisów ad‐ ministracyjnych dotyczących zastosowania reguł Wspólnoty w zakre‐ 23 Art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1957 r. o dostawach, robotach i usługach na rzecz jednostek państwowych. 24 Dz. U. Nr 76, poz. 344. 25 A. Panasiuk, Prawno‐ekonomiczne..., s. 32. 24 1. Historia polskiego prawa o zamówieniach publicznych sie procedur zawierania kontraktów w sektorach gospodarki wodnej, energetycznej, transportu i telekomunikacji. Przepisy ustawy o zamówieniach publicznych z 1994 r. nie były jednak wystarczające dla stworzenia sprawnego systemu zamówień publicznych w Polsce, stąd też wielokrotne jej nowelizacje. W latach 1999–2001 takich nowelizacji było dziesięć. Częstotliwość zmian wynikała m.in. z dyna‐ micznego rozwoju zamówień, okazało się bowiem, że ustawodawca nie przewidział szeregu zdarzeń, mających miejsce w toku postępowania, przez co ustawa zamiast regulować najistotniejsze kwestie i wskazywać zamawiającemu sposób postępowania w określonych sytuacjach, unie‐ możliwiała podejmowanie racjonalnych decyzji. Ponadto luki i niejedno‐ znaczność przepisów pozwalały na podejmowanie przez nieuczciwych urzędników działań zmierzających do „ustawiania postępowań”. Nowe‐ lizacje miały na celu przede wszystkim zapobieganie zjawiskom patolo‐ gicznym w zamówieniach publicznych, ograniczały swobodę zamawiają‐ cych, zwiększając jawność oraz ochronę prawną wykonawców. Jednak na skutek wprowadzonych zmian zwiększył się stopień formalizmu postę‐ powań, co bardzo często skutkowało małą efektywnością zamówień i ni‐ weczyło oczekiwane efekty gospodarcze wiązane z ustawą. Nowelizacje spowodowały, że stosowanie ustawy było utrudnione. Brak przejrzystości, spójności i precyzji przepisów doprowadziły do różnej interpretacji tego samego stanu faktycznego, uniemożliwiając prawidłowe rozwinięcie praktyki i wykształtowanie się jednolitej linii orzecznictwa. Ponadto nie‐ jednoznaczność przepisów sprzyjała powstawaniu niekorzystnych zja‐ wisk, m.in. świadomemu łamaniu zasad wydatkowania środków publicz‐ nych26, dlatego też coraz wyraźniej sygnalizowano potrzebę opracowania nowej ustawy. Pierwszą próbę uchwalenia kolejnej ustawy o zamówieniach publicz‐ nych podjęto w 2001 r., lecz na skutek niemożności osiągnięcia kompro‐ misu wśród posłów, co do wielu kwestii o podstawowym znaczeniu, pro‐ jekt ustawy został ostatecznie wycofany z Sejmu i prace nad nim odłożono. Część rozwiązań wypracowanych w tym czasie stała się podstawą opra‐ cowania nowej propozycji całościowej regulacji problematyki zamówień publicznych, do której to przez Radę Ministrów zobowiązany został Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. W dniu 13 maja 2003 r. Rada Ministrów przyjęła „Notatkę w sprawie podstawowych założeń projektu ustawy – 26 Szerzej: zob. P. Szustakiewicz, Zasady prawa zamówień publicznych, Warszawa 2007, s. 70–89. 25 Rozdział I. Geneza i zakres udzielania zamówień publicznych Prawo zamówień publicznych” wskazującą na następujące cele uchwale‐ nia ustawy: – zapewnienie spójnej, kompleksowej regulacji, dotyczącej zamówień publicznych, uwzględniającej zróżnicowanie mechanizmów udziela‐ nia zamówień zależnie od ich wartości, – pełne dostosowanie polskiego prawa o zamówieniach publicznych do wymogów Unii Europejskiej, – rozszerzenie i umocnienie istniejących w systemie prawa mechani‐ zmów ograniczających zjawiska korupcyjne, – likwidacja zbędnych obciążeń biurokratycznych i wprowadzenie roz‐ wiązań ułatwiających przedsiębiorcom dostęp do rynku zamówień. Celem nowej ustawy było całościowe uregulowanie problematyki za‐ mówień publicznych w jednym akcie prawnym, w związku z czym do treści ustawy została przeniesiona materia dotychczas unormowana w na‐ stępujących aktach wykonawczych: – rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie prowadzenia postępowań o zamówienia publiczne na zasadach szcze‐ gólnych (Dz. U. Nr 55, poz. 475), – rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie zabezpieczenia należytego wykonania umo‐ wy o zamówienie publiczne (Dz. U. Nr 115, poz. 1002), – rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 października 2002 r. w spra‐ wie konkursu na twórcze prace projektowe (Dz. U. Nr 188, poz. 1574), – oraz częściowo: w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie regulaminu postę‐ powania przy rozpatrywaniu odwołań w sprawach o udzielanie za‐ mówień publicznych (Dz. U. Nr 85, poz. 772). W wyniku intensywnych prac legislacyjnych w dniu 29 stycznia 2004 r. Sejm uchwalił ustawę – Prawo zamówień publicznych27. Pomimo że zało‐ żeniem ustawy było kompleksowe uregulowanie zagadnień związanych z udzielaniem zamówień publicznych, ustawodawca nie zrealizował w pełni tego celu. Wprawdzie ustawie nadano rangę „prawa”, co miało podkreślić znaczenie regulacji dla całego systemu zamówień oraz wska‐ zywać, iż będzie ona postawą wszelkich postępowań związanych z wy‐ datkowaniem środków publicznych, jednakże problematyka zamówień wskazana została w wielu innych regulacjach szczegółowych. Przykładem 27 Dz. U. Nr 19, poz. 177. 26 1. Historia polskiego prawa o zamówieniach publicznych takiego działania są regulacje określone w art. 5, 9 i 10 ustawy o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia28, czy też art. 17 ust. 4 ustawy o przy‐ gotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 201229. Podobnie jak wcześniejsza ustawa o zamówieniach publicznych, rów‐ nież ustawa – Prawo zamówień publicznych od wejścia w życie była wielokrotnie nowelizowana. Oprócz zmian pojedynczych przepisów, związanych głównie ze zmianami w innych dziedzinach prawa, była ona kilkakrotnie znacząco modyfikowana w wielu obszarach. Poniżej przed‐ stawiono najważniejsze z nowelizacji, wraz ze zwięzłym opisem najistot‐ niejszych zmian: 1. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscy‐ pliny finansów publicznych30. Poza rozwiązaniami wynikającymi z norm prawa wspólnotowego nowelizacja wprowadziła w życie sze‐ reg przepisów, których celem było ułatwienie zamawiającym sprawne i terminowe udzielanie zamówień, przy jednoczesnym zapewnieniu prawidłowości prowadzonych postępowań. Zrezygnowano m.in. z obowiązku przekazywania ogłoszeń (o zamówieniu, o udzieleniu za‐ mówienia, o konkursie) Prezesowi UZP po opublikowaniu ich w Dzien‐ niku Urzędowym Unii Europejskiej. Wprowadzono natomiast obo‐ wiązek publikacji sprostowania ogłoszenia, jeżeli zawierało ono błędy polegające na niezgodności ogłoszenia opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z treścią ogłoszenia przekazanego do publikacji. Nowelizacja wprowadziła nowy tryb udzielania zamówień – dialog konkurencyjny, mający umożliwić udzielanie złożonych i skompliko‐ wanych zamówień, w szczególności związanych z projektami infras‐ trukturalnymi, technologiami teleinformatycznymi lub projektami obejmującymi złożone procesy finansowania. Wprowadzono także no‐ wą definicję aukcji elektronicznej, rozumianej inaczej niż dotychczas, dlatego też określona w ustawie aukcja elektroniczna została nazwana licytacją elektroniczną. 28 Ustawa z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia (Dz. U. 29 Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133 z późn. zm.). Nr 23, poz. 136 z późn. zm.). 30 Dz. U. Nr 79, poz. 551. 27
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w obszarze zamówień publicznych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: