Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00469 007588 15718257 na godz. na dobę w sumie
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej - ebook/pdf
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 535
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-3490-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Opracowanie obejmuje zagadnienia odpowiedzialności odszkodowawczej, wynikającej z faktu wyrządzenia szkody niezgodnymi z prawem działaniami lub zaniechaniami, związanymi z wykonywaniem władzy publicznej, przypisanej określonym podmiotom stosunków cywilnoprawnych (Skarbowi Państwa, jednostkom samorządu terytorialnego lub innym osobom prawnym, wykonującym tę władzę z mocy prawa). Temat został opracowany kompleksowo – Autor wyszedł poza ramy tradycyjnych źródeł prawa cywilnego i poddał analizie wszelkie przepisy, odnoszące się do tej problematyki.
Publikacja zawiera rozbudowane uwagi historyczne, prześledzono wprowadzenie i rozwój instytucji w polskim prawie. Szczególną uwagę zwrócono na kolejne nowelizacje w obrębie tego reżimu, uwarunkowania i przyczyny ich wprowadzania.
Kolejne części opracowania są poświęcone:
•    deliktom legislacyjnym,
•    deliktom orzeczniczym,
•    odpowiedzialności za szkody wyrządzone zgodnym z prawem wykonywaniem władzy publicznej
– zagadnienia te odpowiadają treści art. 417 i n. KC.
Omówiono również pozakodeksowe przypadki tej odpowiedzialności.

Autor poruszył również kwestię odpowiedzialności za naruszenie prawa unijnego, a także omówił rozstrzyganie sporów w zakresie omawianej odpowiedzialności. W opracowaniu pomieszczono uwagi prawnoporównawcze.
Omawiając poszczególne zagadnienia, Autor odwoływał się bardzo szeroko do orzecznictwa SN, jak również do poglądów doktryny. Nie mogło zabraknąć szczegółowych uwag de lege ferenda. Opracowanie stanowi całościowe i wyczerpujące omówienie prezentowanej problematyki.
Pozycja skierowana jest w sposób szczególny do organów administracji państwowej, sądów oraz radców prawnych, a także wszystkich poszkodowanych wykonywaniem władzy publicznej oraz ich pełnomocników

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Instytucje Prawa Prywatnego Zbigniew Banaszczyk Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej C . H . BECK Instytucje Prawa Prywatnego Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej Polecamy nasze publikacje z tego zakresu: M. Kaliński SZKODA NA MIENIU I JEJ NAPRAWIENIE Instytucje Prawa Prywatnego E. Gniewek (red.) KODEKS CYWILNY, wyd. 4 Komentarze Kodeksowe A. Olejniczak (red.) PRAWO ZOBOWIĄZAŃ – CZĘŚĆ OGÓLNA. TOM 6 System Prawa Prywatnego W. Katner (red.) PRAWO ZOBOWIĄZAŃ – UMOWY NIENAZWANE. TOM 9 System Prawa Prywatnego Z. Radwański (red.) PRAWO CYWILNE – CZĘŚĆ OGÓLNA. TOM 2, wyd. 2 System Prawa Prywatnego K. Pietrzykowski (red.) KODEKS CYWILNY. TOM I–II, wyd. 5 Duże Komentarze Becka www.sklep.beck.pl Instytucje Prawa Prywatnego Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej Zbigniew Banaszczyk Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2012 Z. Banaszczyk, Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej, Warszawa 2012 Propozycja cytowania: Redakcja: Ewa Sadowska Wydawca: Dagna Kordyasz © Wydawnictwo C.H. Beck 2012 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Marta Świerk Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-3489-9 ISBN e-book 978-83-255-3490-5 Spis treści Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII Wykaz skrótów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .XXIII Wykaz literatury .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ...XXXI Rozdział I. O odpowiedzialności odszkodowawczej w ogólności . . . . . . . . §.1 ..Odpowiedzialność.cywilnoprawna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.2 ..Odpowiedzialność.odszkodowawcza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II .. Rodzaje.(reżimy).odpowiedzialności.odszkodowawczej. . . . . . . . . III .. Zasady.odpowiedzialności.odszkodowawczej. . . . . . . . . . . . . . . . . . IV .. Zakres.kompensacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . V .. Kryterium.sprawstwa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI .. Przesłanki.odpowiedzialności.odszkodowawczej. . . . . . . . . . . . . . 1 .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .. Szkoda.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .. Zdarzenie,.z.którym.ustawa.łączy.obowiązek.. odszkodowawczy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .. Związek.przyczynowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział II. Uwagi historyczne dotyczące odpowiedzialności za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej. . . . . . . . . . . . §.1 ..Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.2 ..Uwagi.dotyczące.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.. 1 1 10 10 14 21 27 28 29 29 30 37 40 47 47 56 56 58 61 65 68 71 72 77 V . . . . . . . . przez.funkcjonariuszy.państwowych.(i.samorządowych).w.KC. . . . I .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II .. Odpowiedzialność.na.podstawie.d ..art ..417.KC. . . . . . . . . . . . . . . III .. Odpowiedzialność.na.podstawie.art ..418.KC. . . . . . . . . . . . . . . . . IV .. Odpowiedzialność.na.podstawie.art ..419.KC. . . . . . . . . . . . . . . . . V .. Odpowiedzialność.na.podstawie.art ..4201.KC. . . . . . . . . . . . . . . . VI .. Odpowiedzialność.na.podstawie.art ..4202.KC. . . . . . . . . . . . . . . . §.3 ..Uwagi.dotyczące.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.. przez.funkcjonariuszy.państwowych.i.samorządowych.. po.wejściu.w.życie.Konstytucji.RP. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.4 ..Uwagi.dotyczące.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.. przez.funkcjonariuszy.państwowych.i.samorządowych.. w.związku.z.wyrokiem.TK.z.4 .12 .2001.r ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis treści . . . . . . . . . . . . . Rozdział III. Uwagi ogólne dotyczące zmiany kształtu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.1 ..Tło,.generalne.założenia.i.kierunki.dokonywanych.zmian.. w.regulacji.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.. wykonywaniem.funkcji.władczych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.2 ..Zagadnienia.międzyczasowe.związane.z.nowelizacją.przepisów. dotyczących.odpowiedzialności.odszkodowawczej.władzy.. publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.3 ..Odpowiedzialność.majątkowa.funkcjonariuszy.wobec.podmiotów. władzy.publicznej,.które.wykonały.ciążący.na.nich.obowiązek. naprawienia.szkody.(wzmianka). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział IV. Ogólna formuła odpowiedzialności za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej w aktualnie obowiązującym stanie prawnym (art. 417 KC). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.1 ..Przesłanki.odpowiedzialności.odszkodowawczej.według.. 79 79 86 93 99 art ..417.KC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 I .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 II .. Szkoda. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 III .. Niezgodne.z.prawem.działanie.lub.zaniechanie.przy.. wykonywaniu.władzy.publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 1 .. Pojęcie.wykonywania.władzy.publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 2 .. Pojęcie.niezgodnego.z.prawem.działania.lub.zaniechania. . . . 115 IV .. Adekwatny.związek.przyczynowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 §.2 ..Podmiotowy.zakres.odpowiedzialności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 I .. Zagadnienia.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 II .. Treść.i.znaczenie.przepisu.art ..417.§.2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 §.3 ..Podmioty.uprawnione.do.występowania.z.roszczeniem.. o.naprawienie.szkody.przeciwko.władzy.publicznej.. (legitymacja.czynna). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 §.4 ..Zasada.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.niezgodnym. z.prawem.działaniem.lub.zaniechaniem.przy.wykonywaniu.. władzy.publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 §.5 ..Wzajemna.relacja.przepisów.art ..417.i.4171.KC. . . . . . . . . . . . . . . . . 150 I .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 II .. Wzajemna.relacja.między.art ..417.a.art ..4171.KC (analiza.treści.przepisów). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Rozdział V. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone deliktami legislacyjnymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 . §.1 ..Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 §.2 ..Odpowiedzialność.za.wydanie.niezgodnego.z.prawem.aktu. . normatywnego.(art ..4171.§.1.KC) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 §.3 .. Odpowiedzialność.za.zaniechanie.legislacyjne (art ..4171.§.4.KC). . . . 179 . VI Spis treści Rozdział VI. Odpowiedzialność władzy publicznej za szkody wyrządzone deliktami orzeczniczymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 . §.1 ..Odpowiedzialność.za.szkodę.wyrządzoną.niezgodnym.z.prawem. prawomocnym.orzeczeniem.lub.ostateczną.decyzją.. (art ..4171.§.2.KC). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 I .. Zagadnienia.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 II .. Stwierdzenie.niezgodności.z.prawem.prawomocnego.. orzeczenia.wydanego.w.postępowaniu.cywilnym. . . . . . . . . . . . . 209 III .. Stwierdzenie.niezgodności.z.prawem.prawomocnego.. orzeczenia.sądowoadministracyjnego.lub.ostatecznej.. decyzji.administracyjnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 1 .. Stwierdzenie.niezgodności.z.prawem.prawomocnego.. orzeczenia.sądowoadministracyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 2 .. Stwierdzenie.niezgodności.z.prawem.ostatecznej.decyzji. administracyjnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 IV .. Zagadnienie.odpowiedzialności.za.niezgodne.z.prawem.. nieostateczne.decyzje.administracyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 V .. Wnioski.dotyczące.niezgodności.z.prawem.prawomocnych.. orzeczeń.sądowych,.prawomocnych.orzeczeń. sądowoadministracyjnych.i.ostatecznych.decyzji.. administracyjnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 §.2 ..Odpowiedzialność.za.szkodę.wyrządzoną.niewydaniem.. . . . . . . . . . orzeczenia.lub.decyzji.(art ..4171.§.3.KC) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 I .. Zagadnienia.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 II .. Odpowiedzialność.za.szkodę.wyrządzoną.niewydaniem.. orzeczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 III .. Odpowiedzialność.za.szkodę.wyrządzoną.niewydaniem.. ostatecznej.decyzji.administracyjnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 1 .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 2 .. Zażalenie.na.niezałatwienie.sprawy.w.terminie.lub.na.. przewlekłe.prowadzenie.postępowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 3 .. Skarga.na.bezczynność.lub.przewlekłe.prowadzenie.. postępowania.przez.organy.administracji.publicznej. . . . . . . . 267 Rozdział VII. Szczególne, uregulowane poza Kodeksem cywilnym, przypadki odpowiedzialności za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 §.1 ..Uwagi.ogólne.dotyczące.treści.i.znaczenia.art ..421.KC. . . . . . . . . . . 271 . . §.2 ..Odpowiedzialność.za.szkody.wyrządzone.przez.komornika.. niezgodnym.z.prawem.działaniem.lub.zaniechaniem.przy.. wykonywaniu.czynności.egzekucyjnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 . §.3 ..Odpowiedzialność.Skarbu.Państwa.za.szkody.wyrządzone.. niesłusznym.skazaniem.i.wykonaniem.kary,.niesłusznym. zastosowaniem..środka.zabezpieczającego,.a.także.niewątpliwie. niesłusznym.tymczasowym.aresztowaniem.lub.zatrzymaniem.. (art ..552.i.n ..KPK). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 VII Spis treści §.4 ..Odpowiedzialność.Skarbu.Państwa.na.podstawie.ustawy.. z.23 .2 .1991.r ..o.uznaniu.za.nieważne.orzeczeń.wydanych.wobec.. osób.represjonowanych.za.działalność.na.rzecz.niepodległego.. bytu.Państwa.Polskiego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 §.5 ..Odpowiedzialność.Skarbu.Państwa.za.szkody.wyrządzone.. osobom.trzecim.przez.funkcjonariuszy.państwowych.przy. wykonywaniu.obowiązków.służbowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 §.6 ..Odpowiedzialność.Skarbu.Państwa.za.szkody.poniesione.. przez.przedsiębiorcę.na.skutek.przeprowadzenia.czynności.. kontrolnych.z.naruszeniem.prawa.w.zakresie.kontroli.. działalności.gospodarczej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 §.7 ..Odpowiedzialność.władzy.publicznej.za.szkody.wyrządzone. niewykonaniem.wyroku.sądu.administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . 284 . . . . . . . . . Rozdział VIII. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone legalnym wykonywaniem władzy publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 §.1 ..Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 . . §.2 ..Odpowiedzialność.za.szkody.wyrządzone.zgodnym.z.prawem. wykonywaniem.władzy.publicznej.w.KC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 I .. Oparta.na.zasadzie.słuszności.odpowiedzialność.za.szkody. wyrządzone.zgodnym.z.prawem.wykonywaniem.władzy.. publicznej.(art ..4172.KC). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 II .. Inne.przewidziane.w.KC.przypadki.odpowiedzialności.. za.szkody.wyrządzone.zgodnym.z.prawem.wykonywaniem.. władzy.publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 §.3 ..Pozakodeksowe.przypadki.odpowiedzialności.za.szkody.. wyrządzone.zgodnym.z.prawem.wykonywaniem.władzy.. publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 §.4 ..Odpowiedzialność.Skarbu.Państwa.za.szkody.wyrządzone.. wskutek.niemożności.zwrotu.rzeczy.objętych.przepadkiem.. w.razie.uchylenia.orzeczenia.o.przepadku.lub.darowania.tej.kary.. (art ..192.KKW) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 §.5 ..Odpowiedzialność.Skarbu.Państwa.za.straty.majątkowe.. poniesione.wskutek.ograniczenia.wolności.i.praw.człowieka.. i.obywatela.w.czasie.stanu.nadzwyczajnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 Rozdział IX. Odpowiedzialność władzy publicznej za naruszenie prawa unijnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 . §.1 ..Odpowiedzialność.państwa.członkowskiego.(polskich.. podmiotów.prawa).za.naruszenie.prawa.unijnego. . . . . . . . . . . . . . . 312 . §.2 ..Odpowiedzialność.Unii.Europejskiej.i.jej.pracowników. (funkcjonariuszy).za.naruszenie.prawa.unijnego. . . . . . . . . . . . . . . . 356 Rozdział X. Szczegółowe zagadnienia materialnoprawne i procesowe związane z rozstrzyganiem sporów dotyczących odpowiedzialności za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej. . . . . . . . . . . . 369 . §.1 ..Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369 VIII Spis treści . . . . . . . . . . . . . . §.2 ..Sposoby.naprawienia.szkody. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 §.3 ..Ustalenie.wysokości.odszkodowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 I .. Zakres.szkód.podlegających.naprawieniu.–.zasada.pełnego. odszkodowania.i.wyjątki.od.niej.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 II .. Czynniki.wpływające.na.ustalenie.odszkodowania.. . . . . . . . . . . 381 1 .. Przyczynienie.się.poszkodowanego.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 2 . Compensatio lucri cum damno . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 §.4 ..Ciężar.dowodu.przesłanek.odpowiedzialności.odszkodowawczej.. władzy.publicznej.oraz.specyficzne.sposoby.jego.realizacji. . . . . . . 386 I .. Fakty.notoryjne.–.domniemania.faktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 II .. Dowód.prima facie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 III .. Opinia.biegłego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 IV .. Szacowanie.wysokości.szkody. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 §.5 ..Przedawnienie.roszczeń.odszkodowawczych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 §.6 ..Zagadnienia.procesowej.reprezentacji.Skarbu.Państwa.. w.postępowaniu.sądowym.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 I .. Uwagi.ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 II .. Zastępstwo.procesowe.Prokuratorii.Generalnej.. . . . . . . . . . . . . . 412 III .. Szczegółowe.zasady.reprezentacji.Skarbu.Państwa. . . . . . . . . . . . 413 1 .. Reprezentacja.Skarbu.Państwa.w.postępowaniach.. o.naprawienie.szkody.wyrządzonej.niezgodnym.z.prawem. wydaniem.(niewydaniem).aktu.normatywnego . . . . . . . . . . . . 413 2 .. Reprezentacja.Skarbu.Państwa.w.postępowaniach.. o.naprawienie.szkody.wyrządzone.deliktami.. orzeczniczymi.(orzeczeniem.sądowym.lub.ostateczną.. decyzją).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420 Rozdział XI. Zagadnienia prawnoporównawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423 . §.1 ..Odpowiedzialność.władzy.publicznej.we.Francji.. . . . . . . . . . . . . . . 423 §.2 ..Odpowiedzialność.władzy.publicznej.w.Niemczech.. . . . . . . . . . . . . 435 . . §.3 ..Odpowiedzialność.władzy.publicznej.w.Wielkiej.Brytanii. . . . . . . . 449 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 IX Contents Introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII Abbreviations. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .XXIII Bibliography. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .XXXI Chapter I. Liability for damages in general . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.1 ..Civil.liability.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.2 ..Liability.for.damages.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I .. General.remarks.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II .. Kinds.(regimes).of.liability.for.damages.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III .. Principles.of.liability.for.damages.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IV .. Scope.of.compensation.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . V .. The.perpetration.criterion. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI .. Prerequisites.of.liability.for.damages. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .. General.remarks. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .. Damage.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .. Event.to.which.the.law.links.liability . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .. Causation.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Chapter II. Historical remarks on liability for damages inflicted in exercise of public authority . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.1 ..General.remarks.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.2 ..Remarks.on.liability.for.damages.inflicted.by.state.and.local.. government.officials.in.the.Polish.Civil.Code.. . . . . . . . . . . . . . . . . . I .. General.remarks.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II .. Liability.based.on.former.article.417.of.the.Polish.Civil.. Code.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III .. Liability.based.on.article.418.of.the.Polish.Civil.Code.. . . . . . . . . IV .. Liability.based.on.article.419.of.the.Polish.Civil.Code.. . . . . . . . . V .. Liability.based.on.article.4201.of.the.Polish.Civil.Code. . . . . . . . . VI .. Liability.based.on.article.4202.of.the.Polish.Civil.Code.. . . . . . . . . . . . . . . . §.3 ..Remarks.on.liability.for.damages.inflicted.by.state.and.local.. government.officials.under.the.Constitution.of.the.Republic.. of.Poland.in.force. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . §.4 ..Remarks.on.liability.for.damages.inflicted.by.state.and.local.. government.officials.with.regard.to.the.Constitutional.Tribunal’s. judgment.of.4.December.2001.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1 10 10 14 21 27 28 29 29 30 37 40 47 47 56 56 58 61 65 68 71 72 77 XI Contents Chapter III. General remarks on changes in civil liability for damages inflicted in exercise of public authority.. . . . . . . . . . . . . . . . . §.1 ..Background,.general.ideas.and.trends.of.changes.in.civil.law. . . . . . . . §.2 ..Interim.legislation.issues.related.to.the.amendments.. of.provisions.concerning.liability.of.public.authorities . . . . . . . . . . . . §.3 ..Material.liability.of.officials.against.public.authorities.which.. fulfilled.their.obligation.to.redress.the.damage.(reference). . . . . . . . Chapter IV. General formula of liability for damages inflicted by unlawful action and/or omission in exercise of public authority under the law in force (article 417 of the Polish Civil Code).. . . . . . . . . . . . §.1 ..Prerequisites.of.liability.for.damages.under.article.417.. 79 79 86 93 99 . . . . . . . . . . . . 99 of.the.Polish.Civil.Code.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I .. General.remarks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 II .. Damage. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 III .. Unlawful.action.and/or.omission.in.exercise.of.public.. authority. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 1 .. The.notion.of.exercise.of.public.authority. . . . . . . . . . . . . . . . . 105 2 .. The.notion.of.unlawful.action.and/or.omission.. . . . . . . . . . . . 115 IV .. Adequate.causation. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 §.2 ..Subjective.scope.of.liability. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 I .. General.issues.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 II .. Content.and.meaning.of.article.417.§.2.of.the.Polish.Civil.. Code. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 §.3 ..Subjects.entitled.to.demand.remedy.against.public.authority.. (passive.legitimation).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 §.4 ..Principle.of.liability.for.damages.inflicted.by.unlawful.action.. and/or.omission.in.exercise.of.public.authority . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 §.5 ..Relationship.between.article.417.and.article.4171.of.the.Polish. Civil.Code.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 I .. General.remarks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 II .. Relationship.between.article.417.and.article.4171.of.the.Polish. Civil.Code.(content.analysis).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Chapter V. Tort liability for damages inflicted by legislative acts . . . . . . 155 §.1 ..General.remarks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 . §.2 ..Liability.for.the.issue.of.legislative.act.(art ..4171.§.1.of.the.Polish. . Civil.Code). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 . §.3 ..Liability.for.the.failure.to.issue.a.legislative.act.(art ..4171.§.4. of.the.Polish.Civil.Code).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Chapter VI. Tort liability of public authority for damages inflicted by court decision or final decision.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 . §.1 ..Liability.for.damages.inflicted.by.unlawful.non-revisable.court.. decision.or.other.final.decision.(article.4171.§.2.of.the.Polish. Civil.Code). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 I .. General.remarks.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 . XII Contents II .. Declaration.of.non-compliance.concerning.non-revisable.. court.decision.in.civil.proceedings. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 III .. Declaration.of.non-compliance.concerning.administrative.. court.decision.and/or.administrative.decision. . . . . . . . . . . . . . . . 236 1 .. Declaration.of.non-compliance.concerning.administrative.. court.decision. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 2 .. Declaration.of.non-compliance.concerning.final.. administrative.decision . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 IV .. Problem.of.liability.for.unlawful.non-final.administrative.. decision . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 V .. Unlawful.non-revisable.court.decision,.non-revisable.. administrative.court.decision.and.final.administrative.. decision.–.conclusions. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 §.2 ..Liability.for.damages.inflicted.by.the.failure.to.issue.a.court.. decision.or.other.decision.(article.4171.§.3.of.the.Polish.Civil. Code).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 I .. General.remarks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 II .. Liability.for.damage.inflicted.by.the.failure.to.issue.a.court.. decision . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 III .. Liability.for.damage.inflicted.by.the.failure.to.issue.a.final. administrative.decision. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 1 .. General.remarks. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 2 .. Complaint.for.failure.to.examine.a.case.without.undue.. delay.and/or.prolixity.in.proceedings . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 3 .. Action.for.failure.to.act.and/or.prolixity.in.proceedings.. conducted.by.public.administration.authority. . . . . . . . . . . . . . 267 . . . . . . . . . . . . Chapter VII. Specific issues of liability for damages inflicted by unlawful action and/or omission in exercise of public authority regulated beyond the Polish Civil Code . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 . §.1 ..General.remarks.on.content.and.meaning.of.article.421.. of.the.Polish.Civil.Code. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 §.2 ..The.State.Treasury.liability.for.damages.inflicted.by.unlawful.. bailiff’s.action.and/or.omission.in.exercise.of.its.actions. . . . . . . . . . 273 §.3 ..The.State.Treasury.liability.for.damages.inflicted.. by.unjustifiable.sentencing.and.enforcement.of.a.sentence,.. unjustifiable.imposition.of.a.preventive.measure,.as.well.. as.manifestly.unjustifiable.preliminary.detention.and/or.arrest.. (article.552.and.further.provisions.of.the.Polish.Criminal.. Procedure.Code).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 §.4 ..The.State.Treasury.liability.under.the.Act.of.23.February.1991.. on.the.Acknowledgement.as.Null.and.Void.Decisions.Delivered.. on.Persons.Repressed.for.Activities.for.the.Benefit.. of.the.Independent.Polish.State. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 §.5 ..The.State.Treasury.liability.for.third.parties’.damages.inflicted.. by.state.officials.in.exercise.of.official.duties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 XIII Contents §.6 ..The.State.Treasury.liability.for.entrepreneur’s.damages.inflicted.. by.unlawful.controlling.actions.under.the.law.on.economic.. activity.controlling.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 §.7 ..Liability.of.public.authority.for.damages.inflicted.. by.non-enforcement.of.administrative.court.decision . . . . . . . . . . . . 284 Chapter VIII. Liability for damages inflicted by lawful exercise of public authority.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 §.1 ..General.remarks.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 . . §.2 ..Liability.for.damages.inflicted.by.lawful.exercise.of.public.. authority.under.the.Polish.Civil.Code. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 I .. Liability.for.damages.inflicted.by.lawful.exercise.of.public.. authority.based.on.the.equitable.principle.(article.4172. of.the.Polish.Civil.Code). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 II .. Other.examples.of.liability.for.damages.inflicted.by.lawful.. exercise.of.public.authority.under.the.Polish.Civil.Code. . . . . . . . 291 §.3 ..Issues.of.liability.for.damages.inflicted.by.lawful.exercise.. of.public.authority.regulated.beyond.the.Polish.Civil.Code. . . . . . . . 292 §.4 ..The.State.Treasury.liability.for.damages.inflicted.by.the.failure.. to.restitute.objects.whose.forfeiture.has.been.decided.in.case.of. forfeiture.decision.reversal.and/or.absolution.of.such.punishment.. (art ..192.of.the.Polish.Penal.Execution.Code). . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 §.5 ..The.State.Treasury.liability.for.material.losses.caused.. by.limitations.on.rights.and.freedoms.of.man.and.citizen.during.. a.period.of.introduction.of.extraordinary.measures. . . . . . . . . . . . . . 308 . . . . . . . . . . . . . . . . Chapter IX. Liability of public authority for infringement of European Union law.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 . §.1 .. The.Member.State.(Polish.legal.entities).liability.for.infringement.. of.EU.law. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 §.2 ..Liability.of.the.European.Union.and.its.workers.(officials).for. infringement.of.EU.law. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356 Chapter X. Specific issues of material and procedural law regarding settlement of disputes concerning liability for damages inflicted in exercise of public authority.. . . . . . . . . . . . . 369 §.1 ..General.remarks.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369 §.2 ..Damage.repair.methods. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 §.3 ..Compensation.size.assessment. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 I .. Scope.of.damage.to.be.repaired.–.full.compensation.principle.. and.its.modifications. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 II .. Factors.influencing.compensation.size.assessment . . . . . . . . . . . . 381 1 .. Claimant’s.contribution.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 2 .. Compensatio lucri cum damno . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 §.4 ..Burden.of.proof.of.prerequisites.in.public.authority.liability.. for.damages.and.specific.methods.of.its.application.. . . . . . . . . . . . . 386 I .. Notorious.facts.–.presumption.of.facts. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 II .. Prima facie.evidence. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 XIV Contents . . . . . . . III .. Expert’s.opinion.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 IV .. Weighing.of.damage.size . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 §.5 ..Limitation.of.actions.for.damages. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 §.6 ..Representation.of.the.State.Treasury.in.court.proceedings. . . . . . . . 404 I .. General.remarks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 II .. Legal.representation.by.the.State.Treasury.Solicitors’.Office.. . . . . 412 III .. Specific.rules.of.the.State.Treasury.representation . . . . . . . . . . . . 413 1 .. The.State.Treasury.representation.in.proceedings.. concerning.repair.of.damage.inflicted.by.unlawful.issue.. (failure.to.issue).a.legislative.act.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 413 2 .. The.State.Treasury.representation.in.proceedings.. concerning.repair.of.damage.inflicted.by.judicial.tort.. (court.decision.or.other.final.decision).. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420 Chapter XI. Comparative law issues.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423 . §.1 ..Liability.of.public.authority.in.France.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423 §.2 ..Liability.of.public.authority.in.German.law. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 . . §.3 ..Liability.of.public.authority.in.Great.Britain. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449 Conclusion. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 Index . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 XV Wstęp 1 ..Zakres.niniejszego.opracowania.obejmuje.zagadnienia.odpowiedzialności. odszkodowawczej.wynikającej.z.faktu.wyrządzenia.szkody.niezgodnymi.z.pra- wem. działaniami. lub. zaniechaniami. związanymi. z. wykonywaniem. władzy. pu- blicznej,. przypisanej. przez. przepisy. prawa. określonym. podmiotom. stosunków. cywilnoprawnych.(Skarbowi.Państwa,.jednostkom.samorządu.terytorialnego.lub. innym.osobom.prawnym,.wykonującym.tę.władzę.z.mocy.prawa.–.art ..417.§.1. KC) . 2 ..W.świetle.powyższego.założenia.normatywne.ramy.prezentowanej.wypo- wiedzi.nie.są.ograniczone.jedynie.do.przepisów.KC.i.ustaw.szczególnych,.zali- czanych.tradycyjnie.do.źródeł.prawa.cywilnego,.ale.wykraczają.poza.te.unormo- wania,.obejmując.analizą.wszelkie.przepisy.regulujące.omawianą.problematykę,. bez.względu.na.ich.formalne.umiejscowienie.w.systemie.prawa ..Kryterium.wy- różniającym.będzie.w.tym.przypadku.uznanie.stosowanej.normy.za.normę.prawa. cywilnego,.a.więc.taką.wypowiedź.normatywną,.która.reguluje.stosunki.cywil- noprawne.w.sferze.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.aktami.władzy.pu- blicznej .. 3 .. Przedmiotem. opracowania. będzie. analiza. odpowiedzialności. za. szkody. wyrządzone. wykonywaniem. imperium w. świetle. obowiązujących. przepisów. polskiego.prawa.cywilnego,.której.konstrukcyjnego.początku.należy.upatrywać. w.art ..77.ust ..1.Konstytucji.RP.z.2 .4 .1997.r ..i.wyrażonej.nim.zasady,.iż.„każdy. ma. prawo. do. wynagrodzenia. szkody,. jaka. została. mu. wyrządzona. przez. nie- zgodne. z. prawem. działanie. organu. władzy. publicznej” ..Wskazane. rozwiązanie. konstytucyjne.„wymusiło”.stosowne.zmiany.przepisów.KC.wprowadzone.ZmKC. z.2004.r ..Takie.ujęcie.nie.oznacza.wcale,.że.poza.zakresem.opracowania.znajdą. się.zagadnienia.o.charakterze.historycznym.i.prawnoporównawczym ..O.ile.uwagi. o.charakterze.historycznym.mają.–.w.przekonaniu.autora.–.istotne.znaczenie.dla. wykładni.obowiązujących.obecnie.przepisów,.o.tyle.uwagi.prawnoporównawcze. będą.głównie.stanowić.podstawę.oceny.jakości.i.znaczenia.przyjętych.w.prawie. polskim. rozwiązań,. co. uzasadnia. ich. umieszczenie. w. porządku. prezentowanej. wypowiedzi.po.analizie.prawa.polskiego . 4 ..Wyrażona. w. art .. 77. ust .. 1. Konstytucji. RP. zasada. odpowiedzialności. or- ganów.władzy.publicznej.za.szkodę.wyrządzoną.niezgodnym.z.prawem.jej.wy- konywaniem.zapewnia.realizację.wielu.praw.i.wolności.obywateli,.m .in ..takich. jak.życie,.zdrowie,.wolność.czy.też.własność ..Przybiera.ona.postać.konstytucyj- nego.prawa.do.naprawienia.szkody.wyrządzonej.wadliwym.działaniem.władzy. publicznej1,.stanowiącego.punkt.wyjścia.do.wszelkich.rozważań.dotyczących.cy- wilnoprawnych.aspektów.odpowiedzialności.za.szkodę.wyrządzoną.wykonywa- 1.Por ..np ..wyr ..TK.z.23 .9 .2003.r .,.K.20/02,.OTK-A.2003,.Nr.7,.poz ..76 .. XVII Wstęp niem.władzy.publicznej ..Dzieje.się.tak.chociażby.dlatego,.że.owo.prawo.konsty- tucyjne,.z.uwagi.na.jego.fundamentalne.znaczenie,.uzyskuje.swą.konkretyzację. w.przepisach.ustaw.należących.do.różnych.dziedzin.prawa,.w.tym.także.w.prze- pisach.formalnie.zaliczanych.do.prawa.cywilnego ..Dopiero.w.obszarze.regulacji. cywilnoprawnej.przybiera.ono.postać.prawa.podmiotowego.w.podanym.powy- żej.znaczeniu ..W.takim.ujęciu.prace.badawcze.odnoszące.się.do.cywilnopraw- nych.aspektów.odpowiedzialności.za.szkody.wyrządzone.wykonywaniem.władzy. publicznej,. polegające. na. analizie. stosunków. cywilnoprawnych. wynikających. z.norm.prawa.cywilnego,.muszą.być.rozpatrywane.z.uwzględnieniem.perspek- tywy.konstytucyjnej . 5 ..Cywilnoprawny.przedmiot.opracowania.wyjaśnia.także.konieczność.zwró- cenia.uwagi.na.fakt,.że.wykonywanie.władzy.publicznej.jest.przejawem.realiza- cji.norm.prawa.publicznego,.regulującego.stosunki.prawne.między.państwem.lub. innymi.podmiotami.wykonującymi.tę.władzę.a.obywatelami.i.tworzonymi.przez. nich.różnorodnymi.jednostkami.organizacyjnymi ..Ukształtowane.jest.ono.w.taki. sposób,.że.adresaci.tych.norm.podporządkowani.są.„zwierzchności”.państwa.lub. samorządu ..Prawo.publiczne.posługuje.się.zatem.metodą.regulacji,.która.w.za- sadniczy.sposób.odbiega.od.regulacji.cywilnoprawnej.opartej.na.zasadzie.rów- norzędności. podmiotów .. Powyższe. prowadzi. do. konieczności. zdefiniowania. podstawowych.pojęć.należących.do.innej.dziedziny.prawa.niż.ta,.która.jest.przed- miotem. prezentowanej. analizy .. Owa. odmienność. metody. regulacji. publiczno- prawnej.usprawiedliwia.posłużenie.się.w.niniejszym.opracowaniu.podstawowymi. definicjami. pojęć. „władza. publiczna”. i. „wykonywanie. władzy. publicznej”,. za- czerpniętymi.z.literatury.prawa.konstytucyjnego ..Tak.więc.przez.pojęcie.„władza. publiczna”.będę.w.niniejszej.pracy.rozumiał.nie.tylko.wszystkie.władze.w.sen- sie.konstytucyjnym,.a.więc.ustawodawcze,.wykonawcze.i.sądownicze,.ale.także. wszelkie.instytucje.wykonujące.funkcje.władcze.realizowane.w.wyniku.ich.po- wierzenia.lub.przekazania.przez.organy.władzy.zarówno.państwowej,.jak.i.samo- rządowej2 .. Natomiast. odnosząc. się. do. procesu. „wykonywania. władzy. publicz- nej”,.w.zakresie.objętym.normą.art ..77.ust ..1.Konstytucji.RP,.będę.miał.na.myśli. takie. działanie. lub. zaniechanie. władzy. publicznej. (organu. władzy. publicznej),. które.na.podstawie.przyznanych.jej.kompetencji.władczo.kształtuje.pozycję.jed- nostki.w.obszarze.praw.i.wolności.obywatelskich3 . 6 ..Jednocześnie.już.na.obecnym,.wstępnym.etapie.prezentacji.warte.podkre- ślenia.jest.także.to,.że.podmioty.wykonujące.władzę.publiczną.uczestniczą.w.ob- rocie.cywilnoprawnym,.w.którym.zajmują.pozycję.równorzędną.z.innymi.uczest- nikami ..Daje.to.możliwość.posłużenia.się.metodą.cywilnoprawną.w.celu.ustalenia. obowiązku.naprawienia.szkód.wyrządzonych.przy.realizacji.ich.uprawnień.wład- czych.z.przepisów.prawa.publicznego ..Konstatacja.ta.jest.istotna.dlatego,.że.w.hi- storycznym.rozwoju.prawa.posłużenie.się.metodą.prywatnoprawną.dla.naprawie- nia.szkód.wyrządzonych.przy.wykonywaniu.imperium.ma.dopiero.około.200.lat. i.może.być.ocenione.jako.jeden.z.przejawów.demokratyzacji.prawa,.nie.zawsze. 2. Por .. np .. M. Haczkowska,. Odpowiedzialność. odszkodowawcza. państwa. według. Konstytucji.RP,.Warszawa.2007,.s ..118.i.n .,.oraz.B. Banaszak,.Konstytucja.Rzeczypospolitej. Polskiej ..Komentarz,.Warszawa.2009,.s ..391 . 3.Tak.np ..wyr ..SN.z.5 .9 .2008.r .,.I.CSK.41/08,.OSNC.2009,.Nr.4,.poz ..89 . XVIII Wstęp stosowanego.przez.państwa.uznawane.tradycyjnie.za.organizacje.o.takim.charak- terze.(vide:.Francja) .. 7 ..Stosowanie.cywilnoprawnej.metody.wyrównywania.uszczerbków.wyrzą- dzonych. wykonywaniem. władzy. publicznej. wynika. nierozerwalnie. z. takiego. ukształtowania.prawa,.które.jest.źródłem.stosunków.cywilnoprawnych ..Spory.zeń. wynikające.–.jako.sprawy.cywilne.–.są.rozpoznawane.przez.sądy.powszechne .. Wykonywanie.przez.sąd.funkcji.orzeczniczej.w.sporze.między.państwem.a.oby- watelem.nie.jest.niczym.nowym,.bowiem.jawi.się.jako.zjawisko.o.wielowiekowej. tradycji.w.sferze.rozstrzygania.sporów.w.stosunkach.prawnych,.w.których.pań- stwo.realizuje.przynależne.mu.kompetencje.dominialne ..Kompetencja.dominialna. państwa.(samorządu).wynika.jednak.zawsze.ze.stosunku.cywilnoprawnego.i.ro- dzi.odpowiedzialność.o.takim.samym.charakterze .. W. przypadku. odpowiedzialności. za. szkody. wyrządzone. wykonywaniem. władzy.publicznej.sytuacja.przedstawia.się.odmiennie ..Stosunek.prawa.publicz- nego,. charakteryzujący. się. nadrzędnością. państwa,. rodzi. –. wobec. treści. okreś- lonej.normy.prawnej.prawa.prywatnego.–.relację.opartą.na.zasadzie.równorzęd- ności.stron,.którą.sąd.cywilny.powinien.ustalić.i.nadać.jej.określoną.treść.dopiero. w.procesie.orzekania ..Powyższe.zjawisko.uzasadnia.potrzebę.stworzenia.nowych. lub.dostosowania.istniejących.już.instrumentów.procesowych.do.realizacji.zada- nia.polegającego.na.zabezpieczeniu.zasady.niezawisłości.sędziowskiej.przez.za- pobieżenie. „pokusie”. orzekania. w. sposób. zabezpieczający. tzw .. cel. czy. interes. publiczny ..Wskazując,.iż.zagadnieniom.tym.poświęcony.zostanie.fragment.doty- czący.aspektów.związanych.z.postępowaniem.w.sprawach.o.naprawienie.szkody. wyrządzonej.wykonywaniem.władzy.publicznej,.w.tym.miejscu.należy.zasygna- lizować.fakt,.że.takiemu.kierunkowi.rozwoju.prawa.w.jego.praktycznym.(orzecz- niczym).zastosowaniu.służy.niewątpliwie.realizowana.silnie.w.znowelizowanych. przepisach.KPC.zasada.kontradyktoryjności4 .. 8 ..Temat.niniejszej.pracy.został.celowo.zakreślony.w.taki.sposób,.aby.prezen- towała.ona.całość.regulacji.prawnej.dotyczącej.odpowiedzialności.za.szkody.wy- rządzone.przez.władzę.publiczną.i.obejmowała.zarówno.przypadki.zgodnego,.jak. i.niezgodnego.z.prawem.jej.wykonywania ..Warto.jednak.podkreślić,.że.podział.na. przypadki.legalnego.i.nielegalnego.realizowania.funkcji.władczych.ma.charakter. względny ..Już.bowiem.powierzchowna.obserwacja.możliwych.w.praktyce.sytu- acji.połączona.z.analizą.–.przewidzianych.przede.wszystkim.w.art ..4171.§.2.i.3. KC.–.mechanizmów.prawnej.ochrony.poszkodowanych,.wskazuje.na.to,.iż.ocena. wykonywania.imperium może.być.płynna ..Odsyłając.w.tym.miejscu.do.szczegó- łowych.rozważań.zawartych.w.dalszych.fragmentach.pracy,.należy.wskazać,.że. pewne.przypadki.wykonywania.władzy.publicznej.oceniane.generalnie.jako.le- galne.–.chociażby.wobec.objęcia.ich.domniemaniem.zgodności.z.prawem.(wy- dawanie.orzeczeń.sądowych.i.aktów.normatywnych).–.mogą.być,.na.skutek.dzia- łań.podjętych.przez.poszkodowanych.lub.w.ich.interesie,.uznane.ostatecznie.za. niezgodne.z.prawem ..Znajduje.to.swoje.konstytucyjne.umocowanie.i.ma.miejsce. wówczas,.gdy.dozwolony.ustawowo.przejaw.działania.władzy.publicznej.zosta- 4.Chodzi.tu.o.te.zmiany.przepisów.KPC,.które.zostały.dokonane.jeszcze.przed.uchwa- leniem.ustawy.nowelizującej.KPC.z.16 .9 .2011.r ..(Dz .U ..Nr.233,.poz ..1381),.która.wejdzie. w.życie.3 .5 .2012.r . XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: