Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00234 007663 13856328 na godz. na dobę w sumie
Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej. Wydanie 1 - ebook/pdf
Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej. Wydanie 1 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 294
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0488-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

O atrakcyjności spółki partnerskiej wśród osób wykonujących wolne zawody decydują zasady odpowiedzialności za zobowiązania tej spółki odróżniające ją od pozostałych spółek osobowych. Mianowicie – wyłączenie odpowiedzialności osobistej partnera za zobowiązania wynikające z błędu w sztuce innego wspólnika.

Monografia obejmuje zagadnienia związane z tą odpowiedzialnością, a z uwagi na nakaz odpowiedniego stosowania przepisów o spółce jawnej do spółki partnerskiej – także ogólne zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółek osobowych. W szczególności omówiono konstrukcję odpowiedzialności spółki i partnerów oraz jej cechy, wyłączenia osobistej odpowiedzialności partnera za zobowiązania wynikające z wykonywania w spółce wolnego zawodu przez innego wspólnika bądź z działania lub zaniechania osób zatrudnionych przez spółkę, problematykę umownej modyfikacji zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej, dochodzenie roszczeń od spółki partnerskiej i partnerów, odpowiedzialność za zobowiązania w przypadku: zawarcia umowy spółki partnerskiej z przedsiębiorcą jednoosobowym, nabycia przedsiębiorstwa przez spółkę partnerską, przeniesienia przez partnera ogółu praw i obowiązków w spółce, a także odpowiedzialność członków zarządu spółki partnerskiej za jej zobowiązania, odpowiedzialność w przypadku pozostania w spółce jednego partnera oraz w przypadku utraty przez partnera prawa do wykonywania wolnego zawodu. Kwestie te przedstawiono na tle prawnoporównawczym. Autor sięga do dorobku judykatury i polskiej doktryny wzbogaconego uwagami zaczerpniętymi z piśmiennictwa niemieckiego i amerykańskiego.

Publikacja zainteresuje prawników, zwłaszcza zajmujących się obsługą prawną spółek, oraz przedstawicieli wszystkich grup zawodowych, którzy mogą być partnerami w spółce partnerskiej.

Dr Wiktor P. Matysiak – sędzia, adiunkt w Katedrze Prawa Gospodarczego i Handlowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 ROZDZIAŁ I. Spółka partnerska w prawie porównawczym . . . . . . 17 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 2. Spółka partnerska w prawie amerykańskim . . . . . . . . . . . . . . . 17 2.1. Geneza spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 2.2. Źródła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 2.3. Definicja i status prawny spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . 24 2.3.1. Definicja spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 25 2.3.2. Status prawny spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Powstanie i ustanie spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . 27 2.5. Prawa i obowiązki partnerów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 2.6. Reprezentacja spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 2.7. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . 31 2.7.1. Odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed utworzeniem spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . 37 2.7.2. Odpowiedzialność za zobowiązania w razie naruszenia obowiązków rejestrowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 2.7.3. Odpowiedzialność za zobowiązania partnera przystępującego do spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 2.7.4. Odpowiedzialność za zobowiązania partnera ustępującego 3. Spółka partnerska w prawie niemieckim ze spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 3.1. Geneza spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 3.2. Źródła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 3.3. Definicja i status prawny spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . 43 3.3.1. Definicja spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 44 3.3.2. Status prawny spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Powstanie i ustanie spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . 46 3.5. Prawa i obowiązki partnerów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 3.6. Reprezentacja spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 5 Spis treści 3.7. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . 50 3.7.1. Odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed zarejestrowaniem spółki . . . . . . . . . . . . . . . . 55 3.7.2. Odpowiedzialność za zobowiązania partnera przystępującego do spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 3.7.3. Odpowiedzialność za zobowiązania w razie ustąpienia partnera ze spółki oraz jej likwidacji . . . . . . . . . . . . . 57 58 ROZDZIAŁ II. Spółka partnerska w prawie polskim . . . . . . . . . . . 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 2. Geneza spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 3. Źródła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 4. Pojęcie i status prawny spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . 60 4.1. Pojęcie spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 63 4.2. Podmiotowość prawna spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . 4.3. Status prawny spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 5. Majątek spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 70 6. Wkłady do spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 74 75 6.1. Pojęcie wkładu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2. Wkład pieniężny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.3. Wkład niepieniężny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.4. Świadczenie usług profesjonalnych przez partnerów jako przedmiot wkładu niepieniężnego do spółki partnerskiej . . . . . 77 7. Powstanie spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 7.1. Forma umowy spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 7.2. Treść umowy spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 7.3. Wpis spółki partnerskiej do rejestru . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 8. Prawa i obowiązki partnerów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 9. Prowadzenie spraw i reprezentacja spółki partnerskiej . . . . . . . . . 89 9.1. Prowadzenie spraw spółki partnerskiej przez partnerów . . . . . 89 9.2. Reprezentacja spółki partnerskiej przez partnerów . . . . . . . . 91 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 9.3. Zarząd w spółce partnerskiej 9.3.1. Charakter prawny zarządu spółki partnerskiej . . . . . . . 94 9.3.2. Skład zarządu spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . 95 9.3.3. Zasady prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji przez zarząd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 9.3.4. Uprawnienia partnerów niebędących członkami zarządu w zakresie prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji . . 97 10. Zmiana umowy i składu osobowego spółki partnerskiej . . . . . . . . 98 10.1. Zmiana umowy spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . 98 10.2. Zmiana składu osobowego spółki partnerskiej . . . . . . . . . . 100 100 10.2.1. Przystąpienie partnera do spółki partnerskiej . . . . . . 6 www.lexisnexis.pl 10.2.2. Przeniesienie ogółu praw i obowiązków w spółce partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 10.2.3. Wstąpienie spadkobiercy partnera do spółki 11. Rozwiązanie i likwidacja spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 . . . . . . . . . . . . . . 108 partnerskiej ROZDZIAŁ III. Zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 1. Konstrukcja odpowiedzialności za zobowiązania spółki 1.3.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3.2. Charakter odpowiedzialności partnerów . . . . . . . . . . . partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 1.1. Pojęcie i źródło zobowiązań spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 1.2. Odpowiedzialność spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 1.3. Odpowiedzialność partnerów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 114 114 . . . . . . . 114 1.3.2.1. Osobisty charakter odpowiedzialności 1.3.2.2. Solidarny charakter odpowiedzialności . . . . . . . 115 1.3.2.3. Subsydiarny charakter odpowiedzialności . . . . . 118 1.3.2.4. Akcesoryjny charakter odpowiedzialności . . . . . 123 1.3.2.5. Odpowiedzialność za dług cudzy . . . . . . . . . . 124 1.3.2.6. Zakres odpowiedzialności partnera . . . . . . . . . 126 2. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki pozostające w związku z wykonywaniem przez partnera wolnego zawodu . . . . . . . . . . . 128 2.1. Źródła zobowiązań spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 2.2. Związek zobowiązania z wykonywaniem wolnego zawodu . . . . 131 2.3. Podmioty ponoszące odpowiedzialność za zobowiązania spółki pozostające w związku z wykonywaniem wolnego zawodu przez partnera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 3. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe w wyniku zachowania osób zatrudnionych przez spółkę i znajdujących się pod kierownictwem partnera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 3.1. Źródła zobowiązań spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 3.2. Pojęcie zatrudnienia przez spółkę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 3.3. Pojęcie kierownictwa partnera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 3.4. Związek kierownictwa ze świadczeniem usług zawodowych . . . 137 3.5. Przypadki szczególne odpowiedzialności za zobowiązania . . . . 137 3.6. Podmioty odpowiedzialne za zobowiązania spółki powstałe w wyniku zachowania osób zatrudnionych przez spółkę i znajdujących się pod kierownictwem partnera . . . . . . . . . . 138 4. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki niezwiązane z wykonywaniem wolnego zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 5. Roszczenia regresowe pomiędzy współodpowiedzialnymi . . . . . . . 139 7 Spis treści 5.1. Roszczenia regresowe w przypadku zobowiązań spółki niezwiązanych z wykonywaniem wolnego zawodu . . . . . . . . . 5.2. Roszczenia regresowe w przypadku zobowiązań spółki 139 związanych z wykonywaniem wolnego zawodu . . . . . . . . . . 141 ROZDZIAŁ IV. Umowna modyfikacja zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . 144 144 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Umowna modyfikacja zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . . . . 2.1. Istota umownej modyfikacji zasad odpowiedzialności partnera 144 za zobowiązania spółki partnerskiej na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 2.2. Warunki formalne zamieszczenia w treści umowy spółki postanowienia modyfikującego reguły odpowiedzialności partnera na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . . . . . . . 148 2.3. Tryb i skutki zmiany umowy spółki prowadzącej do wyłączenia nieograniczonej odpowiedzialności partnera za jej zobowiązania na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 2.4. Zakres przedmiotowy odpowiedzialności partnera za zobowią- zania spółki partnerskiej na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . 161 2.5. Zakres podmiotowy odpowiedzialności partnera za zobowiązania spółki partnerskiej na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . 164 2.6. Roszczenia regresowe w spółce partnerskiej w przypadku rozszerzenia odpowiedzialności partnera na podstawie art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 180 2.7. Ocena regulacji zawartej w treści art. 95 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . 3. Szczególne przypadki umownej modyfikacji zasad odpowiedzialności partnera za zobowiązania spółki partnerskiej 3.1. Umowne rozszerzenie zakresu odpowiedzialności partnera . . . . . . . . . . . . . . 182 za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 3.2. Umowne ograniczenie zakresu odpowiedzialności partnera za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 ROZDZIAŁ V. Dochodzenie roszczeń od spółki partnerskiej 1. Tryb dochodzenia roszczeń od spółki partnerskiej i partnerów i partnerów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 . . . . 193 193 194 196 1.1. Powództwo przeciwko spółce i partnerom . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Powództwo przeciwko spółce partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Powództwo przeciwko partnerom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Ustalenie partnera ponoszącego odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 3. Treść odpowiedzialności partnera 8 Spis treściwww.lexisnexis.pl 4. Zarzuty przysługujące spółce i partnerom . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Zakres czasowy odpowiedzialności za zobowiązania spółki 215 partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 6. Możliwość powołania się przez wierzyciela na konstrukcję naruszenia prawa podmiotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 ROZDZIAŁ VI. Szczególne przypadki odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed zarejestrowa- 222 222 niem spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 3. Odpowiedzialność za zobowiązania partnera przystępującego do spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 4. Odpowiedzialność za zobowiązania w przypadku zawarcia umowy spółki partnerskiej z przedsiębiorcą jednoosobowym wnoszącym do spółki przedsiębiorstwo i odpowiedzialność za zobowiązania w przypadku nabycia przedsiębiorstwa przez spółkę partnerską . . . 233 5. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej w przypadku przeniesienia przez partnera ogółu praw i obowiązków w spółce . . . 245 6. Odpowiedzialność członków zarządu spółki partnerskiej za jej zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 7. Odpowiedzialność za zobowiązania w przypadku wystąpienia bądź wyłączenia partnera ze spółki partnerskiej . . . . . . . . . . . . . 8. Odpowiedzialność za zobowiązania w przypadku pozostania w spółce jednego partnera oraz w przypadku utraty przez partnera prawa do wykonywania wolnego zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.1. Odpowiedzialność jedynego wspólnika spółki partnerskiej 267 271 za jej zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 8.2. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej w przypadku utraty przez partnera prawa do wykonywania wolnego zawodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej w przypadku jej likwidacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275 279 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz orzecznictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 285 9 Spis treści Źródła prawa AktG BGB GmbhG HGB k.c. k.h. k.p. k.p.c. k.r.o. k.s.h. Wykaz skrótów – Aktiengesetz (RGBl. I  S.  107 ze  zm.) – niemiecka ustawa o spółkach akcyjnych z 30 stycznia 1937 r. – Bürgerliches Gesetzbuch (wersja oryginalna RGBl. S.  195; w wersji opublikowanej 2 stycznia 2002 r. – BGBl. I 2002, S.  42 ze  zm.) – kodeks cywilny niemiecki z  18  sierp nia 1896 r. – Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter Ha- ftung (RGBl. S 477 ze zm.) – niemiecka ustawa o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością z 20 kwiet nia 1892 r. – Handelsgesetzbuch (RGBl. I S. 219 ze zm.) – niemiecki ko- deks hand lowy z 10 maja 1897 r. – ustawa z 23 kwiet nia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z  27  czerw ca 1934 r. – Kodeks hand lowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) – ustawa z  26  czerw ca 1974  r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z  17  lis topada 1964  r. – Kodeks postępowania cy- wilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 101) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) – ustawa z 15 wrześ nia 2000 r. – Kodeks spó łek hand lowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z  2  kwiet nia 1997  r. ord.pod. PartGG p.u.n. RUPA (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) – ustawa z 29 sierp nia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – Partnerschaftsgesellschaftsgesetz (BGBl. I S. 1744 ze zm.) – niemiecka ustawa o  spółce partnerskiej osób wykonują- cych wolny zawód z 25 lipca 1994 r. – ustawa z  28  lutego 2003  r. – Prawo upadłościowe i  na- prawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) – Revised Uniform Partnership Act z 1997 r. 11 Wykaz skrótów u.KRS u.s.d.g. – ustawa z 20 sierp nia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądo- wym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1203 ze zm.) – ustawa z  2  lipca 2004  r. o  swobodzie działalności gospo- darczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) – Uniform Partnership Act z 1914 r. – Krajowy Rejestr Sądowy – Naczelny Sąd Administracyjny – Sąd Apelacyjny – Sąd Najwyższy UPA Organy KRS NSA SA SN Czasopisma Acta UL. Folia Iuridica – „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” BGBl. Biul.SN GSP ŁBN MoP MPH OSA OSAB OSNC OSNCP – „Bundesgesetzblatt” – „Biuletyn Informacyjny Sądu Najwyższego” – „Gdańskie Studia Prawnicze” – „Łódzki Biuletyn Notarialny” – „Monitor Prawniczy” – „Monitor Prawa Handlowego” – Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego – Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; Zbiór Urzędowy – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Prawa Egzekucyjnego” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Prawo Spółek” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „Reichsgesetzblatt” – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” – „Studia Prawa Prywatnego” – „Studia Cywilistyczne” – „Zeitschrift für Unternehmens- und Gesellschaftsrecht” – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – Section OSNP OSP OSPiKA OTK ZU PiP PPE PPH Pr.Spółek PS PUG RGBl. RPEiS SPP St.Cyw. ZGR Inne GbR Sec. 12 www.lexisnexis.pl Wstęp Spółka partnerska jest jednym z dwóch nowych typów spó łek osobowych wprowadzonych do polskiego porządku prawnego przez Kodeks spó łek hand lowych. Ponaddziesięcioletni okres obowiązywania tego aktu praw- nego pokazał, że spółka partnerska nie spotkała się ze znaczącym zainte- resowaniem ze strony uczestników obrotu gospodarczego. Budzi to zdzi- wienie, ponieważ stanowi ona atrakcyjną formę prawną wykonywania wolnego zawodu. Jedną z  przyczyn tego stanu rzeczy jest niewątp liwie niewielka wiedza wśród potencjalnych partnerów na temat korzyści, jakie może im zapewnić świadczenie usług profesjonalnych w  ramach spółki partnerskiej. Jednym z  celów pracy jest zmiana istniejącego stanu rzeczy. Należy podkreś lić, że jej temat dotyczy zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej. Stanowią one jej cechę charakterystyczną, odróżniają- cą ją od pozostałych spó łek osobowych. Wyłączenie odpowiedzialności osobistej partnera za zobowiązania wynikające z błędu w sztuce leżącego po stronie innego wspólnika stanowi czynnik decydujący o atrakcyjności spółki partnerskiej dla osób uprawnionych do wykonywania wolnego za- wodu. Z  uwagi na przyjęty przez ustawodawcę sposób regulacji spółki partnerskiej – nakaz odpowiedniego stosowania przepisów o spółce jawnej – mają do niej zastosowanie ogólne zasady odpowiedzialności za zobowią- zania spó łek osobowych. Niniejsza monografia dotyczy zatem problematy- ki istotnej nie tylko z punktu widzenia konstrukcji spółki partnerskiej, ale także mającej znaczenie z punktu widzenia ogólnych reguł odpowiedzial- ności za zobowiązania spó łek osobowych. Powyższe argumenty uzasadniają przyjętą konstrukcję opracowania. Skła- da się ono z  sześciu rozdziałów. W  pierwszym z  nich omówiono spółkę partnerską w prawie porównawczym. Jest to niezbędne do przedstawienia zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej w  prawie 13 Wstęp polskim. W  rozdziale  tym przedstawiono genezę, definicję i  charakter prawny spółki partnerskiej w prawie amerykańskim. Przedstawiono rów- nież zagadnienia związane z  powstaniem i  ustaniem spółki, prawami i  obowiązkami partnerów oraz zasadami odpowiedzialności partnerów w toku tworzenia spółki, jej funkcjonowania, przystąpienia nowego part- nera do spółki i w razie ustąpienia partnera ze spółki. Następnie w podob- ny sposób omówiono spółkę partnerską i  odpowiedzialność partnerów w prawie niemieckim. W  rozdziale  drugim przedstawiona została regulacja spółki partnerskiej w prawie polskim z wyłączeniem zasad odpowiedzialności za jej zobowią- zania. Wybór zagadnień w nim omówionych oraz ich zakres jest determi- nowany przez ograniczone ramy opracowania i  jego temat. Z  tego też względu w rozdziale tym przedstawiono wyłącznie zagadnienia niezbędne z punktu widzenia charakterystyki zasad odpowiedzialności za zobowią- zania spółki partnerskiej. Rozdział trzeci zawiera analizę zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej. Przedstawiono w nim konstrukcję odpowiedzialności spółki i partnerów oraz jej cechy. Zamieszczone zostały także rozważania dotyczące wyłączenia osobistej odpowiedzialności partnera za zobowiąza- nia wynikające z  wykonywania w  spółce wolnego zawodu przez innego wspólnika bądź mające swoje źródło w działaniu lub zaniechaniu osób za- trudnionych przez spółkę, które podlegają kierownictwu innego partnera. W czwartym rozdziale przedstawiona została problematyka umownej mo- dyfikacji zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej, okreś lonej przez art. 95 § 2 k.s.h. Omówiono w nim również inne przy- padki umownej zmiany zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Rozdział piąty poświęcony został problematyce dochodzenia roszczeń od spółki partnerskiej i  partnerów. Przedstawiono w  nim zagadnienia doty- czące sposobu ich dochodzenia, treści odpowiedzialności partnera oraz sposobu ustalenia partnera ponoszącego odpowiedzialność za zobowiąza- nia spółki. Szósty rozdział  dotyczy szczególnych przypadków odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej. Omówiono w nim między innymi pro- blematykę odpowiedzialności za zobowiązania w  przypadku zawarcia umowy spółki partnerskiej z  przedsiębiorcą jednoosobowym wnoszącym do spółki przedsiębiorstwo i  odpowiedzialność za zobowiązania w  przy- 14 www.lexisnexis.pl Wstęp padku nabycia przedsiębiorstwa przez spółkę partnerską, odpowiedzial- ność za zobowiązania spółki partnerskiej w przypadku przeniesienia przez partnera ogółu praw i obowiązków w spółce, odpowiedzialność członków zarządu spółki partnerskiej za jej zobowiązania i odpowiedzialność za zo- bowiązania w  przypadku pozostania w  spółce jednego partnera oraz w  przypadku utraty przez partnera prawa do wykonywania wolnego za- wodu. Analizując zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki partnerskiej, napotyka się na istotną trudność w postaci braku dotyczącego tej kwestii orzecznictwa sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego. Z  tego też względu uzasadnione jest sięgnięcie – w uzasadnionych przypadkach – do dorobku judykatury powstałego w odniesieniu do pozostałych typów spó- łek. Niezbędne jest skorzystanie z dorobku polskiej doktryny wzbogacone- go uwagami zaczerpniętymi z  piś miennictwa niemieckiego i  amerykań- skiego. Niniejsza monografia stanowi zmodyfikowaną wersję rozprawy doktor- skiej, którą obroniłem w lipcu 2013 r. W tym miejscu chciałbym w sposób szczególny podziękować Panu Profesorowi Wojciechowi J. Katnerowi, pro- motorowi pracy, za podjęcie się trudu sprawowania opieki naukowej nade mną i  za wszelką pomoc okazaną mi przy pisaniu rozprawy doktorskiej, jak również za liczne gesty wyrozumiałości i życzliwości oraz nieocenione wsparcie w ramach mojej aktywności naukowej i zawodowej. Chciałbym również bardzo gorąco podziękować recenzentom, Pani Profe- sor Urszuli Promińskiej oraz Panu Profesorowi Józefowi Frąckowiakowi, za trud sporządzenia recenzji oraz cenne uwagi krytyczne, które pozwoli- ły nadać tej monografii lepszy kształt. Pragnę również podziękować pracownikom Katedry Prawa Gospodarcze- go i Handlowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego za wartościowe uwagi merytoryczne, wszelką okazaną pomoc i  liczne gesty życzliwości. W  szczególności bardzo gorąco dziękuję Pani Doktor Annie Rzetelskiej, Panu Profesorowi Aleksandrowi Kappesowi oraz Panu Doktorowi Jakubowi Janecie. Wiktor P. Matysiak Łódź, luty 2014 r. 15 Rozdział I Spółka partnerska w prawie porównawczym 1. Wprowadzenie Spółka partnerska występuje w wielu porządkach prawnych1. Wprowadza- ją one zróżnicowane rozwiązania w odniesieniu do jej konstrukcji. Szczegó- łowa ich prezentacja wykracza zdecydowanie poza ramy niniejszego opra- cowania. Należy jednak podkreś lić, iż są one w  mniejszym lub większym stopniu wzorowane na regulacjach spółki partnerskiej przyjętych w Niem- czech i  Stanach Zjednoczonych. Celowe jest zatem przedstawienie kon- strukcji spółki przyjętych w tych krajach. Jest to niezbędne do analizy pro- blematyki spółki partnerskiej w  prawie polskim, w  szczególności reguł rządzących odpowiedzialnością za jej zobowiązania. Regulacja spółki part- nerskiej przyjęta przez polskiego ustawodawcę jest bowiem inspirowana rozwiązaniami przyjętymi w prawie niemieckim i amerykańskim. 2. Spółka partnerska w prawie amerykańskim 2.1. Geneza spółki Na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku przedstawiciele amerykańskiej doktryny i praktyki prawniczej dostrzegli potrzebę utworzenia konstrukcji spółki umożliwiającej wykonywanie zawodu adwokata przy jednoczes- nym wyłączeniu osobistej odpowiedzialności wspólników za zobowiąza- 1 Według stanu na 1  stycznia 2014  r. spółka partnerska występowała w  ustawodaw- stwie między innymi: Chin, Grecji, Indii, Japonii, Kanady, Kazachstanu, Niemiec, Polski, Rumunii, Singapuru, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii wraz z Wyspą Jersey. 17 Rozdział I. Spółka partnerska w prawie porównawczym nia wynikłe z błędu w sztuce pozostałych wspólników2. Była ona konse- kwencją występującego wówczas w  Stanach Zjednoczonych kryzysu na rynku energii elektrycznej i nieruchomości3. Jego efektem była fala upa- dłości banków świadczących usługi na tych rynkach, szczególnie widocz- na w stanie Teksas4. Instytucje rządowe, na które spadł ekonomiczny cię- żar upadłości w  sektorze finansowym, podjęły zdecydowane działania zmierzające do odzyskania utraconych środków. Zainicjowały one liczne postępowania sądowe przeciwko osobom zarządzającym bankami do- tkniętymi upadłością, które jednakże doprowadziły do odzyskania jedynie niewielkich kwot5. W tej sytuacji władze zdecydowały się wystąpić na dro- gę sądową przeciwko podmiotom świadczącym usługi prawne i księgowe na rzecz tych banków6. Wszczęte procesy niosły ze sobą poważne niebez- 2 Szerzej na temat genezy spółki partnerskiej w prawie amerykańskim zob. A.R. Brom- berg, L.E. Ribstein, Bromberg and Ribstein on Limited Liability Partnerships, The Revised Uniform Partnership Act, and The Uniform Limited Partnership Act (2001), New York 2007, s.  2; H.R. Cheeseman, Contemporary Business and E-Commerce Law, New Jersey 2003, s.  284; S.S. Fortney, Seeking Shelter in the Minefield of Unintended Consequences – The Traps of Limited Liability Law Firms, „Washington and Lee Law Review” 1997, Vol. 54, Issue 2, s. 717, http://scholarlycommons.law.wlu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1626 context=wlulr (dostęp: 20.01.2014 r.); L.E. Ribstein, The Evolving Partnership, „Univer- sity of Illinois College of Law – Law and Economics Working Papers” 2006, Paper 68, s.  7, http://law.bepress.com/cgi/viewcontent.cgi?article=1067 context=uiuclwps (do- stęp: 20.01.2014 r.); M. Asłanowicz, Spółka partnerska, Warszawa 2004, s.  14; tenże, w: System prawa prywatnego. Prawo spó łek osobowych, t. 16, red. A. Szajkowski, Warszawa 2008, s. 840; L. Januś, Spółka partnerska, Kraków 2000, s. 23; A. Klank, Spółka partnerska w polskim kodeksie spó łek hand lowych i prawie amerykańskim, Pr.Spółek 2001, nr 1, s. 24; E.J. Krześniak, Spółka partnerska w systemie prawa niemieckiego i prawa amerykańskiego, Kraków 2003, s. 149; U. Promińska, Spółka partnerska, Warszawa 2013, s. 18–25. 3 A.R.  Bromberg, L.E.  Ribstein, Bromberg…, s.  3; E.J.  Krześniak, Spółka partnerska w systemie…, s. 150–151. 4 W stanie Teksas odnotowano ponad 1/3 upadłości, które dotknęły instytucje sektora bankowego w  Stanach Zjednoczonych w  latach 80. i  90. XX  w. – za: E.J.  Krześniak, Spółka partnerska w systemie…, s. 150. 5 Tamże, s. 150–151. 6 Jak wskazuje E.J.  Krześniak, u  podstaw procesów sądowych przeciwko podmiotom świadczącym usługi prawne i księgowe legły dwie okoliczności. Po pierwsze, przedsta- wiciele tych profesji mieli istotny wpływ na działalność niektórych instytucji sektora bankowego i niejednokrotnie można było im przypisać odpowiedzialność deliktową za szkody wynikłe z  ich upadłości. Po drugie, adwokaci i  księgowi najczęściej świadczyli usługi w  ramach spó łek, które posiadały umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cy- wilnej z wysoką sumą gwarancyjną, ich wspólnicy zaś dysponowali dużymi majątkami osobistymi, co stanowiło dodatkową gwarancję zaspokojenia wierzycieli (tamże, s. 150). 18 www.lexisnexis.pl 2. Spółka partnerska w prawie amerykańskim pieczeństwo dla przedstawicieli wskazanych profesji7. Większość z  nich wykonywała bowiem zawód w formie general partnership, z czym wiązała się – stosownie do § 15 Uniform Partnership Act z 1914 r.8 – solidarna, oso- bista i  nieograniczona odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki9. Co oczywiste, instytucje rządowe skorzystały w pełni z surowych reguł odpowiedzialności i występowały z powództwami przeciwko wszyst- kim wspólnikom – także tym, którzy nie tylko nie świadczyli usług na 7 Niebezpieczeństwo to zwiększała publicznie demonstrowana przez przedstawicieli administracji rządowej niechęć do adwokatów i księgowych, którzy świadczyli usługi na rzecz podmiotów dotkniętych upadłością, i gotowość do sięgnięcia do ich majątków osobistych w celu zaspokojenia roszczeń. Skalę niechęci najlepiej ilustruje fakt, iż po- zwy kierowane przeciwko tym osobom często zawierały cytat wypowiedzi sędziego sądu federalnego Stanleya Sporkina, który w toku jednego z postępowań zadał pytanie o  rolę prawników i  księgowych w  nieudanych transakcjach banków. Pytanie: „Gdzie byli ci profesjonaliści?” przeszło do historii amerykańskiej myśli prawniczej (S.S. Fortney, Seeking Shelter…, s. 717). 8 Dalej jako: UPA, tekst dostępny na stronie internetowej http://users.wfu.edu/palmitar/ ICBCorporations-Companion/Conexus/UniformActs/upa1914.pdf (dostęp: 20.01.2014 r.). 9 W systemie prawnym common law nie ma możliwości przeprowadzenia – charakte- rystycznego dla systemu kontynentalnego – podziału spó łek na osobowe i kapitałowe. Jednakże z uwagi na pewne podobieństwa do modelowej spółki osobowej (spółki jaw- nej) general partnership (używane jest także okreś lenie partnership) jest okreś lana w piś miennictwie polskim mianem spółki osobowej, czy wręcz spółki jawnej – tak też będzie ona oznaczana w toku dalszych rozważań. Spółka ta stanowi podstawową, naj- mniej sformalizowaną konstrukcję spółki na płaszczyźnie prawa amerykańskiego (oraz w innych porządkach prawnych kręgu common law). Okreś la się ją jako dobro- wolne zrzeszenie dwóch lub więcej osób, które prowadzą wspólne przedsięwzięcie w  celu osiąg nięcia zysku. Kwestią budzącą wątp liwości w  doktrynie jest możliwość przypisania jej podmiotowości prawnej, jednakże przyjmuje się, iż może ona posiadać włas ny majątek (odrębny od majątków osobistych wspólników), wspólnicy zaś repre- zentują w  obrocie nie siebie, lecz spółkę. Za jej zobowiązania odpowiadają w  sposób nieograniczony i  solidarny sami wspólnicy, którzy mają prawo do równego udziału w zyskach i stratach spółki. W piś miennictwie zwraca się uwagę, iż spółkę tę tworzą indywidualne podmioty, jej byt zaś jest uzależniony od istnienia i woli tych podmiotów – konsekwencją tego jest m.in. rozwiązanie spółki wskutek śmierci lub ustąpienia jed- nego ze wspólników czy też niemożność zmiany składu osobowego spółki bez zgody wszystkich wspólników. Szerzej na temat konstrukcji general partnership zob. Black’s Law Dictionary, red. B.A. Garner, St. Paul, Minnesota 2009, s. 1230; L.E. Ribstein, Uni- corporated Business Entities, Newark, New Jersey 2004, s. 67 i n.; tenże, The Evolving…, s. 3–7; A. Całus, Przewodnik po źródłach i podstawowych instytucjach prawa prywatne- go (hand lowego) w systemach prawnych Europy Kontynentalnej, Wielkiej Brytanii i USA, Warszawa 1992; K. Dąbek, Spółki osobowe w prawie anglosaskim, „Rejent” 1997, nr 3, s. 48–62; E.J. Krześniak, Spółka partnerska w systemie…, s. 146–147. 19
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: