Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00514 010175 10707823 na godz. na dobę w sumie
Oferty zajęć edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym - ebook/pdf
Oferty zajęć edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 156
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7859-436-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejsza książka jest skierowana do tych nauczycieli, którzy chcą i mają odwagę zmieniać tradycyjny program nauczania, przyczyniając się tym samym do reformowania metodyki pracy z dzieckiem tak, by edukacja była zarówno dla nich, jak i dla dziecka znakomitą i efektywną przygodą edukacyjną. Traktujemy więc dziecko jako aktywnego badacza otaczającej je rzeczywistości, o bogatym doświadczeniu pozaszkolnym i rozległej wiedzy osobistej. Wierzymy w kompetencje dzieci, doceniamy ich zdolności, zainteresowania i indywidualne sposoby interpretowania otaczającej rzeczywistości.

Zaproponowane projekty zajęć budowane są na przekonaniu, że dziecko dysponuje bogatym zestawem schematów interpretacyjnych, sposobów opisywania i wyjaśniania świata oraz działania w nim. Zakładamy, że jedynie poprzez odwołanie się do wiedzy osobistej dziecka, zachęcanie do wyrażania własnych opinii, formułowania hipotez, poszukiwania ich falsyfikacji i weryfikacji, jesteśmy w stanie doprowadzić je do nowych, twórczych sposobów myślenia. Przyjmujemy także, iż warunkiem niezbędnym do uzyskania efektów edukacyjnych jest elastyczna, innowacyjna postawa nauczyciela, postawa respektująca prawo dziecka do popełniania błędów, ideę aktywizacji dziecka, szacunku dla jego potrzeb, samodzielności i niezależności. (fragment książki)

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Mirosława Nyczaj-Drąg Anetta Soroka-Fedorczuk Beata Skwarek Oferty zajęć edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym © Copyright by Mirosława Nyczaj-Drąg Anetta Soroka-Fedorczuk Beata Skwarek Grafika na okładce: shutterstock Projekt okładki: e-bookowo Redakcja: Ewa Popiłka Skład: Katarzyna Krzan Recenzenci: dr hab. Jolanta Karbowniczek prof. nadzw. dr hab. Jan Grzesiak ISBN e-book 978-83-7859-436-9 ISBN druk 978-83-7859-437-6 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2014 Anetta Soroka-Fedorczuk, Mirosława Nyczaj-Drąg O potrzebie i zasadach projektowania ofert edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym Wielu współczesnych badaczy zajmujących się problema- tyką jakości wczesnej edukacji dziecka podkreśla rażące nie- przystosowanie szkoły do młodszych uczniów, przestarzałą metodykę, brak aktywności badawczej na zajęciach, incy- dentalność współpracy grupowej, dyscyplinę ciszy i znieru- chomienia rodem z pedagogiki tradycyjnej. Mamy więc do czynienia ze szkołą, która zamiast integrować, zgodnie ze swoimi założeniami, dezintegruje wiedzę i poczucie tożsa- mości dzieci, obniża ich kompetencje społeczne, wywołując brak poczucia sprawstwa oraz postawy rywalizacyjne i lęko- we. Tego typu obraz możemy wyczytać z badań m.in.: Doroty Klus-Stańskiej, Marzanny. Nowickiej, Edyty Gruszczyk- Kol- czyńskiej, Małgorzaty Żytko, Małgorzaty Falkiewicz-Szult, Małgorzaty Sławińskiej, Agnieszki Nowak-Łojewskiej, Mi- rosławy Nyczaj-Drąg. Warto do tego dodać, iż efektem ta- kiego stanu rzeczy są zatrważająco niskie wyniki nauczania w klasach początkowych osiągane przez polskie dzieci w ba- daniach międzynarodowych. Jeśli pojawiają się wyraźnie lep- sze rezultaty, to w zakresach, których szkoła nie realizowała, a które wynikają z wcześniejszych doświadczeń rodzinnych oraz rozmaitych form wsparcia edukacyjnego organizowa- nych przez rodziców, np. pozaszkolne zajęcia dodatkowe, ko- repetycje. W tym kontekście oczywiste staje się stwierdzenie, że polscy uczniowie coraz częściej uczą się nie w szkole, ale poza nią, dzięki zasobom finansowym, kulturowym i spo- 4 łecznym rodziców1. Dzieci z rodzin ubogich najczęściej skazane są na wy- kluczenie kulturowe. Dlatego tak ważne jest podejmowanie działań służących zreformowaniu polskiej szkoły. O ile na poziomie przedszkola polskie dzieci mają jeszcze jakąkolwiek szansę rozwoju intelektualnego i społeczno-emocjonalnego, o tyle wsparcie tego rodzaju przez szkołę jest dyskusyjne. Niniejszej książka jest skierowana do tych nauczycieli, którzy chcą i mają odwagę zmieniać tradycyjny program na- uczania, przyczyniając się tym samym do reformowania me- todyki pracy z dzieckiem tak, by edukacja była zarówno dla nich, jak i dla dziecka znakomitą i efektywną przygodą edu- kacyjną. Traktujemy więc dziecko jako aktywnego badacza otaczającej je rzeczywistości, o bogatym doświadczeniu po- zaszkolnym i rozległej wiedzy osobistej. Wierzymy w kom- petencje dzieci, doceniamy ich zdolności, zainteresowania i indywidualne sposoby interpretowania otaczającej rzeczy- wistości. Zaproponowane projekty zajęć budowane są na przeko- naniu, że dziecko dysponuje bogatym zestawem schematów interpretacyjnych, sposobów opisywania i wyjaśniania świa- ta oraz działania w nim. Zakładamy, że jedynie poprzez od- wołanie się do wiedzy osobistej dziecka, zachęcanie do wyra- żania własnych opinii, formułowania hipotez, poszukiwania ich falsyfikacji i weryfikacji, jesteśmy w stanie doprowadzić je do nowych, twórczych sposobów myślenia. Przyjmujemy także, iż warunkiem niezbędnym do uzyskania efektów edu- kacyjnych jest elastyczna, innowacyjna postawa nauczyciela, postawa respektująca prawo dziecka do popełniania błędów, ideę aktywizacji dziecka, szacunku dla jego potrzeb, samo- dzielności i niezależności. 1 Por. M. Nyczaj-Drąg (2014), Kapitał społeczno-kulturowy i ekonomiczny rodz- iny z klasy średniej a kapitał edukacyjny dziecka w teorii Pierre’a Bourdieu, W: M. Magda-Adamowicz, I. Kopaczyńska (red.), Pedagogika wczesnoszkolna wobec zmieniających się kontekstów społecznych, t. 1. Toruń, s. 112-113. 5 Prezentowane w niniejszej książce projekty są także od- powiedzią na wyraźnie odczuwany niedosyt tego typu opra- cowań. Doświadczenia płynące z pracy ze studentami oraz analiza jakości ich praktyk w przedszkolach i klasach 1-3 szkoły podstawowej pokazują, że korzystają oni najczęściej w sposób sztywny, bezrefleksyjny z rozwiązań metodycznych (gotowych poradników, przewodników, scenariuszy) zapro- ponowanych przez opiekunów praktyk. Nie wymaga się od nich przy tym jakiegokolwiek wysiłku twórczego, innowacyj- ności i gotowości do zmiany. Proponowany materiał traktu- jemy jako punkt wyjścia do twórczych przekształceń, do two- rzenia własnych, nowych rozwiązań edukacyjnych, do prze- łamywania tradycyjnego schematu myślenia i niepewności. Współczesne dziecko i zmieniający się świat stawiają nowe wymagania zarówno przed nauczycielem, jak i przed instytu- cjami edukacyjnymi (przedszkolem, szkołą). Koniecznością w tej sytuacji jest wypracowanie nowych metod pracy opar- tym na nowym, elastycznym w swej wymowie programie na- uczania, bo przecież program nauczania ma być dla dziecka, wspierać je w rozwoju, uwzględniać jego indywidualność, nie zaś odwrotnie. Dlatego efektywne korzystanie z zapropono- wanych ofert zajęć spełni swoje funkcje wtedy i tylko wtedy, kiedy za punkt wyjścia do ich stosowania przyjmie się dziec- ko, jego potrzeby, możliwości i zainteresowania. Prezentowane w pracy projekty nie są podstawą do bez- krytycznego kopiowania, ale przeciwnie, zachęcamy do tego, by je modyfikować, traktować jako fundament, urozmaicać je własnymi pomysłami. Zajmując się problematyką projektowania ofert dla dzieci, nie można pominąć wyjaśnienia pojęcia oferta. W literaturze przedmiotu oferta definiowana jest jako „pomysł, propozy- cja, zadanie wielowariantowe (indywidualne, zespołowe) do wykonania”2. Autorem propozycji oferty może być nauczyciel, 2 D. Waloszek (2002), Propozycje ofert edukacyjnych dla dzieci. Nieza- leżnie od wieku. Zależnie od ich potrzeb. W: Dziecko w przedszkolu, z. 1, red. D. Waloszek, s. 61, („Zeszyt Przedmiotowo-Metodyczny Grono”, nr 6 dziecko lub rodzic. Według Danuty Waloszek, autorki koncepcji wychowania człowieka najmłodszego, oferty3 to propozycje zadań prowo- kujące dzieci do aktywności, które powinny być tak skonstru- owane, by: 1. Nie przeszkadzały dziecku rozwijać się w jego własnym tempie, zgodnie z własnymi potrzebami. 2. Dowartościowywały dziecko w jego zmaganiach z trudnościami, nowościami, niejasnościami, motywowały do poszukiwań, do stawiania pytań. 3. Umożliwiały porozumienie się dziecka z otoczeniem (w przedszkolu, w domu). 4. Prowokowały do wnikania w głąb zjawisk, stawiania pytań o granice własnych preferencji, mocy, oczekiwań, dą- żeń. 5. Treściowo „dotykały” osoby dziecka, budowały w nim poczucie podmiotowości wyrażające się w stopniowym do- skonaleniu całościowego „widzenia” rzeczy, zjawisk, świata. Powinny być wielostronne (ze względu na aktywność, treść, konstrukcję) i wielozakresowe (ze względu na struktury po- znawcze). Każda z propozycji tak skonstruowanych przez nauczyciela daje szerokie możliwości rozpoznawania i po- znawania dzieci. Oferty w postaci zadań służą wielostron- nemu zdiagnozowaniu dzieci, stosunku rodziców do nich, a także nauczyciela, dają nauczycielowi, dziecku i rodzicom informacje o tym8: − jakie jest ono w początkowym okresie opieki edukacyj- nej, jaką strategię pracy przyjąć, − jakie są możliwe osiągnięcia po zakończeniu edukacji przedszkolnej. kim jestem? Oferty informują nauczyciela o: − mocy, wydolności dzieci, z kręgu odpowiedzi na pytanie: − preferencjach, skłonnościach, zdolnościach, oczekiwa- 11). 3 Tamże, s. 61. 7 niach z zakresu odpowiedzi na pytanie: jaki jestem? − odpowiedzialności, zakresie skuteczności, sprawstwie, stosowaniu się do reguł, zasad organizacyjnych, etycznych, porozumiewaniu się, z zakresu odpowiedzi na pytanie: gdzie jestem? Poprzez wykonanie oferty dziecko informuje nauczyciela, rodziców o tym: 1. Kim jest? Człowiekiem, jakiej narodowości, indywidu- alnością, istotą społeczną, dzieckiem swoich rodziców, ma podstawowe narzędzia poznawania świata, przeżywa, ma ro- zum, potrafi celowo działać, potrafi reagować, może podej- mować decyzje, żyje tu i teraz, zna przodków itp. 2. Jakim jest? Jedynym, niepowtarzalnym, oryginalnym, zdolnym, obowiązkowym, komunikatywnym, odpowie- dzialnym, ostrożnym, sprawnym, niespokojnym, aktyw- nym, otwartym, uczuciowym, pewnym, niesprawiedliwym, pracowitym, wrażliwym, niedojrzałym, ciekawym, doświad- czającym itp. 3. Gdzie jest? W swojej rodzinie, we wspólnocie, wśród życz- liwych mu osób, wśród rzeczy, wśród piękna, w bezpiecz- nym miejscu, wśród wymagań, i obowiązków, w społecz- ności kulturowej, w etyczności, w obszarze szans (może wy- bierać), w systemie norm, pełni role, zajmuje uwagę innych. Dziecko rozpoznaje siebie przez to, jak wykonuje zadania, które lubi, które uważa za łatwe, a które za trudne. Każda ofer- ta daje dziecku możliwość samooceny, porównań siebie na tle innych dzieci, na tle wykonywanych zadań4. Na podstawie proponowanych zadań nauczyciel buduje sobie ogólny obraz moż liwości, szans dziecka. Po ich wyko- naniu można na podstawie treści, sposobów wyko nania po- grupować je według podobnej mocy, preferencji i odpowie- dzialności za wykona nie. Grupowanie dzieci nie może mieć charakteru etykietowania. Ma ono cel orientacyjny, dotyczą- cy rodzaju, zakresu potrzeb, zaciekawień, osiągniętych przez 4 D. Waloszek (1998), Nauczyciel i dziecko. Organizacja warunków edukacji przedszkolnej. Zielona Góra, s. 64. 8 dzieci spraw ności, umiejętności5. Treść ofert powinna dotyczyć wszystkiego, co wynika z bycia w grupie, a więc regulatorów zachowań własnych, in- nych ludzi, a przede wszystkim: − nadawanie komunikatów o sobie (mówienie), − próby nadawania komunikatów o rzeczach, zjawiskach i innych ludziach (mówienie), − odbiór komunikatów nadawanych przez innych ludzi (dzieci, dorosłych) przez zjawiska, przedmioty, słuchanie, − odbiór komunikatów o sobie nadawanych przez innych (słuchanie)6. Warunek: nie ma ofert lepszych, gorszych, łatwych itp. Są oferty: wykonalne i niewykonalne, możliwe i niemożliwe, możliwe i wykonalne, możliwe, ale na razie niewykonalne. Oferty formułowane przez dzieci dotyczą tego, co dzieci lubią, co im się podoba i co potrafią. Oferty nauczyciela po- winny bazować na tym, co dzieci lubią, chcą, ale muszą doty- czyć zakresu prognozowanych zmian7. Wiele propozycji ofert opiera się na elementach metody projektów. Jest to metoda, która należy do grupy metod akty- wizujących, czyli ukierunkowanych na podmiot, którym jest dziecko, rozwijanie jego umiejętności, wiedzy i kompetencji poprzez własne doświadczenia, badania, poszukiwania. Me- tody aktywizujące, w tym metoda projektów, zmierzają do optymalnego generowania wielostronnej i różnorodnej ak- tywności dzieci, wywołującej ich aktywne uczestnictwo, to zespół różnych zabiegów metodycznych nauczyciela, wspie- ranych odpowiednimi środkami, kształtującymi kreatyw- ność, samodzielność i odwagę w tworzeniu oryginalnych pomysłów i rozwiązań8. W procesie wychowawczo-dydak- 5 Tamże. 6 Tamże, s. 59. 7 A. Soroka-Fedorczuk (2004), Ofertowy styl pracy nauczyciela z dziećmi w przedsz- kolu okazją do poznawania ich rozwoju. W: M. Nyczaj-Drąg (red.), Poznawanie i pomoc dziecku z trudnościami edukacyjnymi. Zielona Góra, s. 12. 8 U. Ordon (2008), Hasło: Metody aktywizujące. W: A. Marzec, E. Sadowska, E. Piwowarska (red.), Nowe oblicza pedagogiki. Przedstawiciele, pojęcia, literatura. 9 tycznym aktywność podmiotu uczącego się przewyższa ak- tywność podmiotu nauczającego9. Metoda projektu powstała na początku XX wieku w Sta- nach Zjednoczonych. Za jej twórcę uważa się Johna A. Ste- vensona, profesora pedagogiki w Instytucie Carnegiego w Pittsburgu. Klasyczną definicję oraz charakterystykę me- tody projektu sformułował William H. Kilpatrick10. Zdaniem tego autora „projekt to odważne, planowe działanie wykony- wane w środowisku społecznym”11. Chociaż w Polsce zainteresowanie metodą projektu da- tuje się około 1930 rok, to jednak, jak wynika z relacji stu- dentów z praktyk pedagogicznych w przedszkolach, klasach 1-3 szkoły podstawowej, nadal bywa ona niedoceniana przez polskich nauczycieli. Stosowana jest ona w procesie wy- chowawczo-dydaktycznym raczej incydentalnie, jakby dla uatrakcyjnienia zajęć, lekcji. A przecież w niektórych krajach cały program nauczania, zwłaszcza w klasach młodszych, jest podzielony na konkretne projekty, a nie przedmioty. Projekt jest terminowym zadaniem wymagającym podej- mowania różnorodnych aktywności, realizowanym samo- dzielnie przez dzieci zgodnie z przygotowanym wcześniej planem. Powstaje on na skutek inspiracji najmłodszych, a więc wiąże się bezpośrednio z ich doświadczeniami, zainte- resowaniami, rozwija twórcze myślenie, samodzielność, uczy zbierania danych. Punktem wyjścia jest tutaj sytuacja pro- blemowa. Ważne jest, aby projekt miał charakter interdyscy- plinarny, czyli integrujący wiadomości z różnych obszarów edukacyjnych12. Częstochowa, s. 104. 9 J. Krzyżewska (2000), Aktywizujące metody i techniki edukacji wczesnoszkolnej. Suwałki, s. 15. 10 K. Chałas (2000), Metoda projektów i jej egzemplifikacja w praktyce. W poszuki- waniu strategii edukacyjnych zreformowanej szkoły. Warszawa, s. 13. 11 W.H. Kilpatrick (1918), The projekt metod. „Teacher’s College Record” Vol. 19, nr 4, s. 58. 12 J. Karbowniczek (2011), Założenia metodyczne pracy pedagogicznej w przedsz- kolu. W: J. Karbowniczek, M. Kwaśniewska, B. Surma (red.), Podstawy pedagogiki przedszkolnej z metodyką. Kraków, s. 241. 10 Spis treści Anetta Soroka-Fedorczuk, Mirosława Nyczaj-Drąg O potrzebie i zasadach projektowania ofert edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym 3 Projekty zajęć dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat Projekty zajęć dla dzieci w wieku od 5 do 6 lat Projekt 1. Wszystkie barwy tęczy Projekt 2. Wiosenny ogródek Projekt 8. Święta tuż, tuż! Projekt 9: Z muzyką za pan brat Projekt 10. Muzyka jest wszędzie Projekt 3. Wyprawa po skarb Projekt 4. Kto mieszka w wigwamie? Projekt 5. Jesienne skarby Projekt 6. W kuchni u Minimków Projekt 7. Baśniowi bohaterowie Projekty zajęć dla dzieci w wieku 6 lat Część I 17 Projekty ofert edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym 18 18 25 31 31 35 41 55 59 63 63 68 73 Część II 77 Projekty ofert edukacyjnych dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym 78 78 85 92 99 99 103 108 108 113 119 126 130 Projekt 6. Polska i jej sąsiedzi Projekt 7. Przygody Artura w Krainie Minimków Projekt 8. W królestwie pszczół Projekt 9. Wakacyjna podróż dookoła świata Projekt 10. Kup mi to mamo… Projekt 1. Witaminki, witaminki Projekt 2. Podróż do Krainy Czystolandii Projekt 3. W karnawale to są bale Projekt 4. Obawy Grzesia Projekt 5. Bociany wracają Projekty zajęć dla dzieci w klasie III Projekty zajęć dla dzieci w klasie II Projekty zajęć dla dzieci w klasie I Beata Skwarek Współpraca nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji 134 wczesnoszkolnej z rodziną a rozwój dziecka 150 154 Bibliografia Informacja o autorach 156
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Oferty zajęć edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: