Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00337 007716 11223391 na godz. na dobę w sumie
Opłaty reprograficzne - ebook/pdf
Opłaty reprograficzne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-7526-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> własności intelektualnej
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Monografia podejmuje zagadnienia dotychczas nieopisane w jednym zbiorczym opracowaniu, lecz jedynie wzmiankowane w doktrynie i orzecznictwie. Zawiera kompleksową analizę problemów związanych z opłatami reprograficznymi, uregulowanymi w art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Odnosi się także szczegółowo do rozporządzenia w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów.

Przedstawiona w książce ocena aktualnego stanu prawnego wskazuje na błędy w regulacji, które powodują trudności w realizacji ustawowych obowiązków dotyczących poboru i repartycji opłat. Wiele kwestii budzących wątpliwości w praktyce zostało przez autorkę rozstrzygniętych w sposób stanowczy, a zawarte w publikacji krytyczne poglądy o obecnych rozwiązaniach prawnych mogą mieć znaczenie dla przyszłej nowelizacji przepisów.

Adresaci:
Opracowanie przeznaczone jest dla pracowników organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz pracowników podmiotów prowadzących produkcję i import urządzeń i czystych nośników służących do powielania utworów. Zainteresuje także radców prawnych, adwokatów, sędziów, pracowników Biura Legislacyjnego Sejmu oraz pracowników naukowych zajmujących się prawem autorskim.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

OPŁATY REPROGRAFICZNE ARTYKUŁ 20 USTAWY O PRAWIE AUTORSKIM I PRAWACH POKREWNYCH Dorota Sokołowska Warszawa 2014 Stan prawny powołanych w publikacji regulacji prawnych na 1 sierpnia 2014 r. Recenzent Prof. dr hab. Jacek Sobczak Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Agnieszka Bąk Łamanie Wolters Kluwer Układ typografi czny Marta Baranowska Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl P(cid:202)(cid:189)(cid:221)(cid:187)(cid:131) I(cid:254)(cid:144)(cid:131) K(cid:221)(cid:174)(cid:141)(cid:257)(cid:187)(cid:174) © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2014 ISBN 978-83-264-3366-5 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Mojemu mężowi Krzysztofowi Spis treści Wykaz skrótów / 13 Przedmowa / 17 Rozdział I Zagadnienia wprowadzające / 21 Opłaty reprograficzne / 21 Godziwa rekompensata / 24 Pojęcia podstawowe / 21 1.1. 1.2. Ratio legis opłat reprograficznych / 26 Źródła prawa / 31 Stanowisko orzecznictwa / 32 4.1. 1. 2. 3. 4. 5. 1. 2. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej / 32 Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego / 34 Judykaty Sądu Najwyższego i sądów powszechnych w Polsce / 36 4.2. 4.3. Poglądy doktryny / 38 Rozdział II Uregulowanie opłat reprograficznych w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych / 39 Ewolucja regulacji / 39 Charakter prawny opłat pobieranych na podstawie art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych / 47 2.1. 2.2. Wprowadzenie / 47 Opłaty z art. 20 pr. aut. w kontekście pojęcia wynagrodzenia autorskiego na tle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych / 49 7 Spis treści 2.2.1. 2.2.2. Opłaty z art. 20 pr. aut. jako wynagrodzenie autorskie na tle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych / 49 Opłaty z art. 20 pr. aut. jako wynagrodzenie sui generis na tle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych / 51 Opłata z art. 20 pr. aut. jako świadczenie o charakterze cywilnoprawnym / 55 Opłata z art. 20 pr. aut. jako rodzaj opłaty podatkowej bądź daniny publicznej / 57 Wnioski / 62 2.5. Pojęcie importera w rozumieniu art. 20 pr. aut. / 63 3.1. 3.2. Wprowadzenie / 63 Definicja importera na potrzeby poboru opłat w trybie art. 20 pr. aut. / 63 Relacja definicji importera do innych ustaw cywilnych i podatkowych / 65 Import w rozumieniu art. 20 pr. aut. w świetle pojęcia wewnątrzwspólnotowej wymiany towarów / 70 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 r. / 73 Wnioski / 77 3.5. 3.6. Podstawa obliczania opłat z art. 20 pr. aut. / 77 4.1. Ustawa o dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług / 78 Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach / 80 Wnioski / 81 4.2. 4.3. Przeznaczenie urządzeń i czystych nośników na użytek służbowy i prywatny a pobór opłat z art. 20 pr. aut. / 82 5.1. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2011 r. / 82 Kwestia „stosowania w sposób nieróżnicujący” opłaty licencyjnej za kopię na użytek prywatny / 84 Kwestia opłat odnoszących się do urządzeń reprograficznych sprzedawanych podmiotom, którym nie przysługuje prawo do korzystania z nich w zakresie własnego użytku osobistego / 85 Udostępnienie osobom fizycznym sprzętu lub urządzeń jako użytkownikom prywatnym / 86 5.4.1. Wyrok w sprawie Padawan / 86 2.3. 2.4. 3.3. 3.4. 3. 4. 5. 5.2. 5.3. 5.4. 8 Spis treści 6. 7. 8. Wyrok w sprawie Amazon / 88 5.4.2. Perspektywy dotyczące dalszej wykładni / 93 Wnioski / 95 5.5. 5.6. Pobieranie opłaty reprograficznej od urządzeń wielofunkcyjnych / 96 6.1. Wniosek o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w sprawie VG Wort / 96 Wyrok w sprawie VG Wort / 104 Wnioski / 107 6.2. 6.3. Przedawnienie roszczeń z art. 20 pr. aut. / 108 7.1. Zakwalifikowanie organizacji zbiorowego zarządzania jako przedsiębiorcy / 108 Okres przedawnienia na tle art. 118 k.c. / 112 Roszczenie z art. 20 pr. aut. a świadczenie okresowe / 115 Wnioski / 116 7.2. 7.3. 7.4. Realizacja przez organizacje zbiorowego zarządzania inkasujące opłaty z art. 20 pr. aut. roszczenia informacyjnego w trybie art. 105 ust. 2 pr. aut. / 117 8.1. Zakres kompetencji organizacji zbiorowego zarządzania w świetle art. 20 i art. 105 ust. 2 pr. aut. / 117 8.1.1. 8.1.2. 8.1.3. Wprowadzenie / 117 Kwestia zakresu żądanej informacji / 118 Kompetencja organizacji zbiorowego zarządzania wynikająca z art. 105 ust. 2 pr. aut. / 118 Relacja art. 105 ust. 2 pr. aut. do innych roszczeń o charakterze informacyjnym / 119 Kwestia naruszenia tajemnicy handlowej lub tajemnicy przedsiębiorstwa producenta lub importera / 122 Artykuł 105 ust. 2 pr. aut. w świetle ograniczania swobody działalności gospodarczej / 123 Zakres domagania się przez organizację zbiorowego zarządzania w trybie art. 105 ust. 2 pr. aut. udzielenia informacji i udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych opłat / 124 8.1.4. 8.1.5. 8.1.6. 8.1.7. 8.2. Odmowa poddania się czynnościom kontrolnym wykonywanym w trybie art. 105 ust. 2 pr. aut. przez biegłego rewidenta / 127 9 Spis treści 9. Skutki prawne odmowy / 130 Wnioski / 131 8.3. 8.4. Wpływ wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Padawan na regulację z art. 20 pr. aut. / 133 9.1. 9.2. Wprowadzenie / 133 Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2011 r. / 134 Stanowisko doktryny / 136 Wyrok w sprawie Padawan w świetle doktryny acte éclairé / 137 Wnioski / 139 9.3. 9.4. 9.5. Rozdział III Uregulowanie opłat reprograficznych w Rozporządzeniu Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów / 140 1. 2. Ewolucja regulacji / 140 Relacja między zakresem rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. a brzmieniem art. 20 ust. 5 pr. aut. / 143 2.1. 2.2. 2.3. Określenie w rozporządzeniu organizacji zbiorowego zarządzania uprawnionych do podziału opłat / 143 Odwołanie się w rozporządzeniu do wyników badań uwzględniających korzystanie z urządzeń i nośników / 146 Odwołanie się w rozporządzeniu do pojęcia utrwalania / 148 Wnioski / 149 2.4. Praktyczne stosowanie przepisów rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. – KOPIPOL / 150 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. Pobieranie opłat od części składowych urządzenia, które służą do utrwalania utworów / 161 4.1. Wprowadzenie / 150 Szczegółowe zasady repartycji opłat / 152 Określenie struktury kopiowania / 155 Prawo do uczestnictwa w opłatach reprograficznych / 157 Wnioski / 160 Pojęcie części składowej / 161 3. 4. 10 Spis treści 5. 4.2. Funkcje urządzeń określonych w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 pr. aut. / 164 Wnioski / 166 4.3. Szczegółowa wykładnia rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 166 5.1. Zasadnicza wytyczna zawarta w rozporządzeniu z dnia 2 czerwca 2003 r. / 166 Pojęcie uwzględnienia wyników badań obejmujących korzystanie z utworów, artystycznych wykonań, fonogramów i wideogramów, odzwierciedlających strukturę i rozmiar utrwalania utworów / 167 Porozumienie zawierane przez organizacje zbiorowego zarządzania / 168 Wyniki badań obejmujących korzystanie z utworów, artystycznych wykonań oraz fonogramów i wideogramów, odzwierciedlających strukturę i rozmiar ich utrwalania do własnego użytku osobistego / 169 Udostępnianie wyników badań na tle § 7 ust. 5 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 172 Pojęcie braku porozumienia organizacji w ujęciu § 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 173 Zastrzeżenie dotyczące wysokości kwoty przypadającej na organizację reprezentującą podmioty uprawnione w ujęciu § 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 175 Kwestia wydzielenia kwot udokumentowanego roszczenia w trybie określonym w § 7 ust. 4 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 176 Terminy przekazywania opłat / 180 Wnioski / 181 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 5.7. 5.8. 5.9. 5.10. Rozdział IV Wnioski de lege ferenda / 183 1. Wnioski de lege ferenda dotyczące ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych / 183 1.1. 1.2. Rekomendacja w zakresie zmiany ustawy / 183 Rekomendacje w zakresie zachowania status quo z ustawy / 184 11 Spis treści 2. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. Wnioski de lege ferenda dotyczące rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 184 2.1. Zasady tworzenia przepisów upoważniających i aktów wykonawczych / 185 Stanowisko doktryny i orzecznictwa w kwestii relacji rozporządzenia wykonawczego do ustawy / 186 Rozporządzenie wykonawcze do ustawy a implementacja prawodawstwa europejskiego / 189 Rekomendacje co do zachowania dotychczasowego stanu z rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 190 Rekomendacje co do zmiany rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2003 r. / 191 2.5.1. 2.5.2. 2.5.3. 2.5.4. 2.5.5. Prawidłowość przytoczenia delegacji ustawowej w treści rozporządzenia / 191 Załączniki nr 1, 2 i 3 do rozporządzenia – pojęcie kategorii / 193 Załączniki nr 1, 2 i 3 do rozporządzenia – kwestia zdolności urządzenia i nośnika do zwielokrotniania utworów i przeznaczenie do wykonywania innych funkcji niż zwielokrotnianie utworów / 195 Problematyka odniesienia się w rozporządzeniu z dnia 2 czerwca 2003 r. do wniosków wypływających z wyroku w sprawie Padawan / 196 Pobieranie opłat od części składowych urządzenia, które służą do realizacji funkcji objętych rozporządzeniem z dnia 2 czerwca 2003 r. / 197 Wnioski / 198 Zakończenie / 201 Wykaz aktów normatywnych / 209 Wykaz orzecznictwa / 215 Wykaz innych materiałów / 219 Literatura / 227 dyrektywa 2001/29/WE k.c. Konstytucja RP konwencja berneńska k.p.c. pr. aut. rozporządzenie z dnia 5 grudnia 1995 r. Wykaz skrótów Akty normatywne dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europej- skiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autor- skich i pokrewnych w społeczeństwie informa- cyjnym (Dz. Urz. WE L 167 z 22.06.2001, s. 10) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) Akt paryski Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych, sporządzony w Paryżu w dniu 24 lipca 1971 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 82, poz. 474) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autor- skim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 5 grudnia 1995 r. w sprawie wysokości, szczegółowych zasad pobierania i odprowadza- nia opłat od czystych nośników i urządzeń służących do utrwalania utworów dla własnego 13 Wykaz skrótów rozporządzenie z dnia 2 czerwca 2003 r. rozporządzenie z dnia 27 czerwca 2003 r. TFUE TWE ustawa o VAT użytku osobistego oraz wskazania organizacji zbiorowego zarządzania właściwych do ich pobierania (Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 5) rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia katego- rii urządzeń i nośników służących do utrwala- nia utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez produ- centów i importerów (Dz. U. Nr 105, poz. 991 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 27 czerwca 2003 r. w sprawie opłat uiszczanych przez posiadaczy urządzeń reprograficznych (Dz. U. Nr 132, poz. 1232) Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s. 47) Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 321E z 29.12.2006, s. 37) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) Czasopisma Dz. U. Dz. Urz. UE Dz. Urz. UOKiK Dz. Urz. WE M.P. M. Praw. Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej Dziennik Urzędowy Urzędu Ochrony Konku- rencji i Konsumentów Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich (w przypadku aktów publikowanych przed 1 lutego 2003 r.) Monitor Polski Monitor Prawniczy 14 NP OSNC OTK-A PiP PIPWI UJ PIWI UJ PPH PUG ZNUJ PWiOWI Wykaz skrótów Nowe Prawo Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A Państwo i Prawo Prace Instytutu Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego Prace Instytutu Własności Intelektualnej Uni- wersytetu Jagiellońskiego Przegląd Prawa Handlowego Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskie- go. Prace z Wynalazczości i Ochrony Własno- ści Intelektualnej Wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrok w sprawie Amazon wyrok w sprawie Padawan wyrok w sprawie Stichting de Thuiskopie wyrok w sprawie VG Wort wyrok TSUE z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie C-521/11, Amazon.com International Sales Inc. i in. v. Austro-Mechana Gesellschaft zur Wahrnehmung mechanisch-musikalischer Urheberrechte GmbH, http:// curia. europa. eu, nr CELEX 62011CJ0521 wyrok TSUE z dnia 21 października 2010 r. w sprawie C-467/08, Padawan SL v. Sociedad General de Autores y Editores de España (SGAE) (Dz. Urz. UE C 346 z 18.12.2010, s. 5) wyrok TSUE z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-462/09, Stichting de Thuiskopie v. Opus Supplies Deutschland i in. (Dz. Urz. UE C 232 z 06.08.2011, s. 7) wyrok TSUE z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawach połączonych od C-457/11 do C-460/11, Verwertungsgesellschaft Wort (VG Wort) v. Kyocera (dawniej Kyocera Mita 15 Deutschland GmbH), Epson Deutschland GmbH, Xerox GmbH (C-457/11), Canon Deutschland GmbH (C-458/11) oraz Fujitsu Technology Solutions GmbH (C-459/11), Hewlett-Packard GmbH (C-460/11) v. Verwer- tungsgesellschaft Wort (VG Wort) (Dz. Urz. UE C 225 z 03.08.2013, s. 9), http:// curia. europa. eu, nr CELEX 62011CJ0457 Inne Journal Citation Reports Naczelny Sąd Administracyjny Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy Sąd Okręgowy Trybunał Konstytucyjny Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (poprzednio Europejski Trybunał Sprawiedli- wości) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów World Intellectual Property Organization (Światowa Organizacja Własności Intelektual- nej) Wojewódzki Sąd Administracyjny Wykaz skrótów JCR NSA SA SN SO TK TSUE, Trybunał Sprawiedliwości UOKiK WIPO WSA 16 Przedmowa Przedmiotem niniejszego opracowania są opłaty reprograficzne objęte regulacją art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrew- nych1. Praca została podzielona na cztery rozdziały, z których pierwszy stanowi wprowadzenie do tematyki opłat, z przedstawieniem podsta- wowych pojęć, obejmując również przegląd źródeł wiedzy na ten temat. Rozdział II został poświęcony uregulowaniu opłat w art. 20 pr. aut., natomiast rozdział III obejmuje omówienie oraz krytyczne spojrzenie na rozporządzenie wykonawcze do wspomnianego przepisu, tj. rozpo- rządzenie z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów. Z uwagi na zakres zastrzeżeń sformułowanych wobec formuły i treści aktu wykonawczego w rozdziale IV zostały zaprezento- wane wnioski de lege ferenda odnoszące się właśnie do tego aktu prawnego. W dniu 24 października 2013 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przedstawiło raport z realizacji ustawy o prawie autorskim, w którym dokonano między innymi oceny realizacji art. 20 pr. aut. W raporcie podkreśla się, że w ostatnim czasie system tych opłat „stał się przedmiotem ożywionych dyskusji”. W szczególności powołano się na niezadowolenie organizacji zbiorowego zarządzania z niskiego inka- sa, które w sferze audio-wideo znacznie spadło po nowelizacji dokonanej z dniem 1 stycznia 2009 r. i obecnie nie przekracza 7 mln zł rocznie2. 1 Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.). 2 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, raport Realizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Warszawa, październik 2013 r., http:// www. prawoautorskie. gov. pl/ media/ Realizacja_ ustawy_ o_ prawie_ autorskim_ 2013. pdf, s. 78. 17 Przedmowa W związku z powyższym w 2014 r. zapewne zostanie przeprowadzona nowelizacja rozporządzenia wykonawczego do art. 20 pr. aut. W rozważaniach na temat opłat reprograficznych pominięto regu- lacje zagraniczne, ponieważ ich omówienie wymagałoby odrębnego i obszernego opracowania. Warto zatem odnotować istotne uwagi po- równawcze, czynione obecnie przez J. Błeszyńską-Wysocką, która prezentuje analogiczne regulacje w 19 państwach europejskich3. W ocenie praktyki europejskiej pomocne może być też szczegółowe opracowanie prof. M. Kretschmera, który w 2011 r. opublikował analizę obejmującą 30 państw4, a ponadto raport przygotowany w 2007 r. przez EconLaw Strategic Consulting dla GESAC5. Aktualność zachowuje również obszerne sprawozdanie Komisji Europejskiej Fair compensation for acts of private copying z 2008 r.6 Niewątpliwie cenne źródło teoretycznych i praktycznych informacji na temat opłat reprograficznych stanowić będzie publikacja, która ukaże się w 2014 r. jako rezultat zorganizowanej przez prof. Jana Błe- szyńskiego i dr Joannę Błeszyńską-Wysocką ogólnopolskiej konferencji naukowej „Opłaty na podstawie art. 20 ustawy o prawie autorskim 3 Autorka ta przytacza regulacje obowiązujące w następujących państwach: Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Holandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy. J. Błeszyńska-Wy- socka, Pojęcie importera w świetle art. 20 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach po- krewnych, PUG 2013, nr 9, s. X–XI. 4 M. Kretschmer, Private Copying and Fair Compensation: An empirical study of copyright levies in Europe, Intellectual Property Office 2011, http:// www. ip- watch. org/ weblog/ wp- content/ uploads/ 2012/ 03/ wipo_ ip_ econ_ ge_ 1_ 12_ ref_ kretschmer. pdf. Autor analizuje legislację i praktykę następujących państw: Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy. Zob. też M. Kretschmer, Private Copying and Fair Compensation: An empirical study of copyright levies in Europe, Intellectual Property Office 2012, http:// www. wipo. int/ edocs/ mdocs/ mdocs/ en/ wipo_ ip_ econ_ ge_ 1_ 12/ wipo_ ip_ econ_ ge_ 1_ 12_ refslides. pdf. 5 Economic analysis of private copy remuneration, EconLaw Strategic Consulting, dla Groupement Européen des Sociétés d Auteurs et Compositeurs (GESAC), Madryt, 26 września 2007 r., http:// www. researchgate. net/ profile/ Juan_ Santalo/ publication/ 228261099_ Economic_ Analysis_ of_ Private_ Copy_Remunera tion/ file/60b7d51d421b65 84f6. pdf 6 Sprawozdanie Komisji Europejskiej Fair compensation for acts of private copying z dnia 14 lutego 2008 r., http:// ec. europa. eu/ internal_ market/ copyright/ docs/ levy_ reform/ background_ en. pdf. Analizie poddano następujące państwa: Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Polska, Słowacja, Szwecja, Węgry, Włochy. 18 Przedmowa i prawach pokrewnych”, która odbyła się w dniu 4 października 2013 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego7. Niniejsza monografia obrazuje stan przepisów prawa na dzień 1 sierpnia 2014 r. 7 Zob.: http:// konferencje. wpia. uw. edu. pl/ konf. php? id= 291, http:// prawoautorskie. info/ wiadomosci/ 104/ art- 20- praut- aktualne- zagadnienia- prawne- konferencja- na- wpia- uw. 19 Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Pojęcia podstawowe 1.1. Opłaty reprograficzne Instytucja opłat reprograficznych wywodzona jest z art. 5 ust. 2 lit. b dyrektywy 2001/29/WE8, w którym wprowadzono tzw. wyjątek dotyczący kopii prywatnych. W myśl tej dyrektywy państwa członkow- skie mogą przewidzieć wyjątki lub ograniczenia w zakresie prawa do zwielokrotniania określonego w art. 2, między innymi w odniesieniu do zwielokrotniania na dowolnych nośnikach przez osobę fizyczną do prywatnego użytku i do celów ani bezpośrednio, ani pośrednio handlo- wych, pod warunkiem, że podmioty praw autorskich otrzymają godziwą rekompensatę uwzględniającą zastosowanie lub niezastosowanie środ- ków technologicznych, określonych w art. 6 dyrektywy, w odniesieniu do danych utworów lub przedmiotów objętych ochroną. Powyższe postanowienie dyrektywy stało się przyczynkiem do sformułowania pojęcia opłaty licencyjnej za kopię na użytek prywatny. W orzecznictwie TSUE podkreśla się, że osobą, która wyrządziła szkodę podmiotowi wyłącznie uprawnionemu do zwielokrotniania utworu, jest osoba, która sporządziła na swój użytek prywatny kopię chronionego utworu bez zwrócenia się o uprzednią zgodę do wspomnia- nego podmiotu. Z tego względu co do zasady na tej osobie ciąży obo- wiązek naprawienia szkody związanej ze zwielokrotnianiem, poprzez sfinansowanie rekompensaty, która zostanie uiszczona na rzecz tego 8 Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeń- stwie informacyjnym (Dz. Urz. WE L 167 z 22.06.2001, s. 10). 21 Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające podmiotu9. Trybunał dostrzega jednak, że mogą istnieć praktyczne trudności dotyczące zidentyfikowania użytkowników prywatnych oraz zobowiązania ich do wynagrodzenia podmiotom praw autorskich wy- rządzanej im szkody. Z tego względu państwom członkowskim wolno ustanawiać dla celów finansowania godziwej rekompensaty „opłatę li- cencyjną za kopię na użytek prywatny”, obciążającą nie zainteresowane strony prywatne, ale podmioty, które dysponują sprzętem, urządzeniami i nośnikami zwielokrotniania cyfrowego i które z tego tytułu prawnie lub faktycznie udostępniają ten sprzęt osobom prywatnym lub świadczą tym sprzętem, urządzeniami i nośnikami usługi zwielokrotniania. W ramach takiego systemu to na wspomnianych podmiotach ciąży obowiązek uiszczenia opłaty za kopię na użytek prywatny10. Trybunał sprecyzował ponadto, że gdy system ten umożliwia podmiotom zobo- wiązanym do zapłaty wliczenie kwoty opłaty licencyjnej za kopię na użytek prywatny do ceny udostępnienia tego sprzętu, urządzeń i nośni- ków zwielokrotniania lub do ceny wyświadczonej usługi zwielokrotnia- nia, ciężar opłaty licencyjnej ponoszą ostatecznie użytkownicy prywatni płacący tę cenę. Taki system jest zgodny z „właściwą równowagą”, którą należy ustanowić pomiędzy interesami podmiotów praw autor- skich a interesami użytkowników przedmiotów objętych ochroną11. Z powyższych stwierdzeń TSUE wynika, że w pojęciu opłaty licen- cyjnej na użytek prywatny zawierają się faktycznie dwa rodzaje opłat, a mianowicie: 9 Wyrok TSUE z dnia 21 października 2010 r. w sprawie C-467/08, Padawan SL v. Sociedad General de Autores y Editores de España (SGAE) (Dz. Urz. UE C 346 z 18.10.2010, s. 5), pkt 45; wyrok TSUE z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-462/09, Stichting de Thuiskopie v. Opus Supplies Deutschland i in. (Dz. Urz. UE C 232 z 06.08.2011, s. 7), pkt 26; wyrok TSUE z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawach połączonych C-457/11 do C-460/11, Verwertungsgesellschaft Wort (VG Wort) v. Kyocera (dawniej Kyocera Mita Deutschland GmbH), Epson Deutschland GmbH, Xerox GmbH (C-457/11), Canon Deutschland GmbH (C-458/11) oraz Fujitsu Technology Solutions GmbH (C-459/11), Hewlett-Packard GmbH (C-460/11) v. Verwertungsgesellschaft Wort (VG Wort) (Dz. Urz. UE C 225 z 03.08.2013, s. 9), pkt 75; wyrok TSUE z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie Amazon.com International Sales Inc. i in. v. Austro-Mechana Gesellschaft zur Wahrneh- mung mechanisch-musikalischer Urheberrechte GmbH w sprawie C-521/11, http:// curia. europa. eu, nr CELEX 62011CJ0521, pkt 23. 10 Wyrok w sprawie Padawan, pkt 46; wyrok w sprawie Stichting de Thuiskopie, pkt 27; wyrok w sprawie VG Wort, pkt 76; wyrok w sprawie Amazon, pkt 24. 11 Wyrok w sprawie Stichting de Thuiskopie, pkt 28; wyrok w sprawie Amazon, pkt 25. 22 1. Pojęcia podstawowe – opłaty pobierane od podmiotów, które dysponują sprzętem, urzą- dzeniami i nośnikami zwielokrotniania cyfrowego i które z tego tytułu prawnie lub faktycznie udostępniają ten sprzęt osobom prywatnym, – opłaty pobierane od podmiotów, które świadczą tym sprzętem, urządzeniami i nośnikami usługi zwielokrotniania. Należy wobec tego podkreślić, że w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 r. opłaty powyższe regulowane są odręb- nie. Artykuł 20 pr. aut. reguluje obowiązek opłat wnoszonych przez producentów i importerów magnetofonów, magnetowidów i innych podobnych urządzeń, urządzeń reprograficznych oraz czystych nośni- ków służących do utrwalania w ramach własnego użytku osobistego utworów lub przedmiotów praw pokrewnych przy użyciu wymienio- nych urządzeń12. Z kolei w art. 201 pr. aut. unormowano uiszczanie opłat przez posiadaczy urządzeń reprograficznych, którzy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie zwielokrotniania utworów dla własnego użytku osobistego osób zlecających takie zwielokrotnienie13. Ponieważ według doktryny i orzecznictwa obydwa rodzaje opłat stano- wią rekompensatę (kompensatę) dla twórców i wydawców z tytułu masowego zwielokrotniania utworów w zakresie dozwolonego prawem użytku osobistego, uzasadnione jest stosowanie dla nich łącznego określenia „opłaty rekompensacyjne”. Z kolei z uwagi na podmioty, które na podstawie art. 20 pr. aut. zostały zobowiązane do rekompensowania szkody uprawnionym z ty- tułu nieuzyskanej opłaty licencyjnej za kopie na użytek prywatny, możliwe jest określanie tych opłat mianem „opłat reprograficznych”14. Określenie to jest stosowane w doktrynie, orzecznictwie, jak i w działal- ności izb i urzędów skarbowych15 oraz organizacji zbiorowego zarzą- 12 Na mocy art. 20 ust. 5 pr. aut. zostało wydane Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów (Dz. U. Nr 105, poz. 991 z późn. zm.). 13 Na mocy art. 201 ust. 2 pr. aut. zostało wydane Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 27 czerwca 2003 r. w sprawie opłat uiszczanych przez posiadaczy urządzeń repro- graficznych (Dz. U. Nr 132, poz. 1232). 14 Zob. np. M. Czajkowska-Dąbrowska, Opłaty reprograficzne – osobliwości kon- strukcji, dylematy praktyki (w:) Studia i analizy Sądu Najwyższego, t. 6, red. K. Ślebzak, Warszawa 2012. 15 Zob. np. interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2013 r., IPPP1/443-462/13-2/ISZ, w zakresie prawa odliczenia podatku naliczonego 23 Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające dzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi16. W praktyce sto- suje się ponadto inne określenia, np. „opłata prawnoautorska”17, jak i nazewnictwo wywodzące się z języka angielskiego, tj. levies18 bądź co- pyright levies19. Należy też zauważyć, że Ministerstwo Kultury i Dzie- dzictwa Narodowego posługuje się obecnie terminem „opłata reprogra- ficzna” dla określenia opłat uregulowanych w art. 201 pr. aut., podczas gdy opłaty objęte art. 20 pr. aut. określa mianem „opłaty od czystych nośników”20. 1.2. Godziwa rekompensata Pojęcie godziwej rekompensaty (fair compensation), zastosowane w art. 5 ust. 2 lit. b dyrektywy 2001/29/WE, zostało doprecyzowane w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia prejudycjalnego złożonego przez sąd hiszpański w związku ze sporem, w którym hiszpańska orga- nizacja zbiorowego zarządzania (Sociedad General de Autores y Editores de España – SGAE) pozwała spółkę Padawan SL o zapłatę ryczałtowego świadczenia kompensacyjnego za sporządzanie kopii na użytek prywat- ny, w związku ze sprzedanymi przez nią nośnikami danych. Sąd zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wskazanie kry- teriów, które należy brać pod uwagę w celu ustalenia wysokości systemu z faktur dokumentujących opłatę reprograficzną, http:// www. podatki. biz/ interpretacje/ 0258363. txt. 16 Zob. Repartycja indywidualna – 2012 r., Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych KOPIPOL w Kielcach, http:// www. kopipol. pl/ ? p= 1410. 17 Zob. notatkę z posiedzenia senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu z dnia 21 maja 2013 r., posiedzenie nr 47, „Opłata prawnoautorska – opłaty konsumentów na rzecz organizacji reprezentujących twórców a faktyczne korzyści twórców”, http:// www.senat.gov.pl/ prace/ komisje- senackie/ posiedzenia, 3, 1, komisja- kultury- i- srodkow- przekazu. html. 18 M. Czajkowska-Dąbrowska, Opłaty reprograficzne..., s. 153. 19 Zob. np. K. Klafkowska-Waśniowska, Krajowe systemy opłat w związku ze zwie- lokrotnianiem dla użytku prywatnego a harmonizacja unijnego prawa autorskiego – glosa do wyroku TS z 16.06.2011 r. w sprawie C-462/09 Stichting de Thuiskopie v. Opus Supplies Deutschland, Mijndert van der Lee, Hananja van der Lee, Europejski Przegląd Sądowy 2012, nr 5, s. 48. 20 Zob. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, raport Realizacja ustawy o prawie autorskim..., s. 77. 24
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Opłaty reprograficzne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: