Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00313 006975 15376951 na godz. na dobę w sumie
Opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów węglowych - ebook/pdf
Opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów węglowych - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 438
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-5141-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> podatkowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Prezentowany komentarz jest jedyną na rynku tak kompleksową publikacją, która omawia przepisy dotyczące akcyzy od wyrobów węglowych.

W książce przedstawiono najważniejsze zagadnienia problemowe związane m.in. z ewidencjonowaniem węgla, ubytkami i stratami w czasie magazynowania i transportu oraz zasadami wystawiania dokumentów dostawy, co pozwala należycie wywiązać się z obowiązków podatkowych, a w przypadku sporu z organami podatkowymi stanowi istotny argument wspomagający obronę stanowiska podatnika.

Komentarz zawiera rzetelną analizę prawną przepisów, koncentrującą się na kwestiach, które mogą wystąpić w praktyce, a także wyczerpujące omówienie interpretacji wydawanych przez organy podatkowe oraz wyroków sądów administracyjnych w sprawach budzących kontrowersje. W książce zostały również zaprezentowane pisma Ministerstwa Finansów wyjaśniające najważniejsze aspekty funkcjonowania akcyzy od wyrobów węglowych.

Adresaci:
Publikacja przeznaczona jest dla doradców podatkowych, właścicieli i pracowników działów podatkowych firm zajmujących się obrotem wyrobami węglowymi lub zużywających wyroby węglowe oraz pracowników organów podatkowych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

OPODATKOWANIE PODATKIEM AKCYZOWYM WYROBÓW WĘGLOWYCH KOMENTARZ redakcja naukowa Wojciech Krok Patryk Karczewski, Rafał Kowalik Wojciech Krok, Szymon Parulski Konrad Staniec Warszawa 2012 Stan prawny na 10 lipca 2012 r. Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Anna Łubińska-Bujak Łamanie JustLuk Łukasz Drzewiecki, Justyna Szumieł, Krystyna Szych © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 ISBN: 978-83-264-3802-8 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wstęp Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym Dział I Przepisy ogólne Art. 2. Art. 6. [Definicje ustawowe] [Odesłanie do ordynacji podatkowej] Dział II Opodatkowanie akcyzą wyrobów akcyzowych Art. 9a. Art. 10. Art. 12. Art. 13. Art. 14. [Przedmiot opodatkowania] [Obowiązek podatkowy; dzień powstania] [Dzień powstania obowiązku określony przez organ kontroli skarbowej] [Podatnik akcyzy] [Właściwe organy podatkowe, naczelnik urzędu celnego, dyrektor izby celnej] [Zgłoszenie rejestracyjne] Art. 16. Art. 21a. [Składanie deklaracji podatkowych] Art. 26. Art. 27. Art. 29. [Wzory deklaracji podatkowych] [Import, obowiązki podatnika] [Akcyza z tytułu importu obliczana według przepisów prawa celnego] 7 11 13 31 33 33 68 70 70 150 158 159 165 171 182 189 191 197 5 Spis treści Art. 30. Art. 31. [Zwolnienie od akcyzy ubytków wyrobów akcyzowych] [Zwolnienia wobec instytucji UE i organizacji międzynarodowych] Art. 31a. [Katalog zwolnień] Art. 31a. [Zwolnienia od akcyzy dla podmiotów zużywających] Art. 31a. [Warunki zwolnienia od akcyzy (zwolnienie systemowe)] Art. 38. [Upoważnienie do wydawania rozporządzeń] Dział III Organizacja obrotu wyrobami akcyzowymi Art. 47. Art. 82. Art. 85. [Magazynowanie wyrobów węglowych] [Zwrot akcyzy] [Normy dopuszczalnych ubytków] Dział IV Wyroby akcyzowe – przepisy szczegółowe. Podstawa opodatkowania i stawki akcyzy Art. 86. Art. 88. Art. 89. [Katalog wyrobów energetycznych] [Podstawa opodatkowania] [Stawki akcyzy na wyroby energetyczne] Załącznik nr 1 Kontrola celna wyrobów węglowych Załącznik nr 2 Zwrot nadpłaty podatku akcyzowego Załącznik nr 3 Uzasadnienia projektów nowelizacji przepisów dotyczących akcyzy na wyroby węglowe Wykaz najważniejszych aktów prawnych Unii Europejskiej w zakresie podatku akcyzowego od wyrobów węglowych Wykaz orzecznictwa Bibliografia 6 198 212 214 218 299 347 350 350 354 365 372 372 374 377 385 385 393 393 400 400 427 429 437 Wykaz skrótów WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne dyrektywa alkoholowa dyrektywa energetyczna EKPC k.c. k.k.s. Konstytucja RP nowa dyrektywa horyzontalna – dyrektywa Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz. Urz. WE L 316 z 31.10.1992, s. 21; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 206, z późn. zm.) – dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. WE L 283 z 31.10.2003, s. 51; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 405, z późn. zm.) – europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawo- wych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) – ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 z późn. zm.) – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w spra- wie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchy- lająca dyrektywę 92/12/EWG (Dz. Urz. UE L 9 z 14.01.2009, s. 12, z późn. zm.) 7 Wykaz skrótów o.p. pr. energ. r.d.d. r.m.n.u. rozporządzenie 2658/87 r.z.p.a. z 2004 r. r.z.p.a. z 2009 r. stara dyrektywa horyzontalna TFUE u.p.a. u.p.a. z 2004 r. 8 Nr 29, poz. 257 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcy- zowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środ- ków skażających alkohol etylowy (Dz. U. Nr 160, poz. 1075 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych (Dz. U. Nr 32, poz. 242 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w spra- wie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, s. 382, z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 72, poz. 500 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 32, poz. 228 z późn. zm.) – dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w spra- wie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podat- kiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kon- trolowania (Dz. Urz. WE L 76 z 23.03.1992, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 179, z późn. zm.) – wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Eu- ropejskiej (Dz. Urz. UE C 115 z 09.05.2008, s. 47) – ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. u.s.c. ustawa deregulacyjna ustawa o VAT WKC Dz. U. Dz. Urz. M.P. ONSA ONSAiWSA OTK OTK-A Rec. Zb. Orz. ADT CN e -AD EMAS Wykaz skrótów – ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) – ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 paździer- nika 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 4, s. 307, z późn. zm.) Czasopisma i oficjalne publikatory – Dziennik Ustaw – Dziennik Urzędowy – Monitor Polski – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i woje- wódzkich sądów administracyjnych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A – zbiór orzeczeń sądów wspólnotowych – zbiór orzeczeń sądów wspólnotowych (po dniu 1 maja 2004 r.) Inne – administracyjny dokument towarzyszący (ang. administrative accompanying document – AAD) – Scalona Nomenklatura Taryfowa (ang. Combined Nomenclature) – administracyjny dokument towarzyszący w formie elektronicznej – system ekozarządzania i audytu (ang. Eco-Management and Audit Scheme) 9 – Europejski Trybunał Praw Człowieka – Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie: TSUE – Try- bunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) – mała elektrownia wodna – europejska klasyfikacja działalności gospodarczej (ang. Sta- tistical Classification of Economic Activities in the European Community) – Naczelny Sąd Administracyjny – Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług – Trybunał Konstytucyjny – uproszczony dokument towarzyszący (ang. simplified admini- strative accompanying document – SAAD) – wojewódzki sąd administracyjny Wykaz skrótów ETPC ETS MEW NACE NSA PKWiU TK UDT WSA 10 Wstęp WSTĘP Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym w zakresie opodat- kowania wyrobów węglowych, której dotyczy niniejszy komentarz, stanowi wydarzenie bez precedensu na gruncie polskiej polityki po- datkowej. Obowiązek objęcia opodatkowaniem akcyzą węgla i kok- su wynika z przepisów dyrektywy energetycznej i jest związane z wy- gaśnięciem okresów przejściowych wynegocjowanych przez Polskę w momencie akcesji do Unii Europejskiej. Akcyza na węgiel nie była więc pomysłem polskiego ustawodawcy. Jednak korzystając z dozwo- lonego przez prawo wspólnotowe marginesu swobody, polski ustawo- dawca zdecydował się skorzystać ze wszystkich zwolnień od akcyzy, na których wprowadzenie pozwala prawo wspólnotowe. Oznacza to, że obecnie bardzo niewiele węgla jest zużywane w Polsce do celów opodatkowanych akcyzą. Taką decyzję ustawodawcy należy niewątpliwie ocenić pozytywnie. Niestety szeroki zakres zwolnień od akcyzy został obwarowany bardzo restrykcyjnym systemem warunków formalnych, które podatnicy muszą spełnić, aby uzyskać takie zwolnienie. Mimo iż – co należy podkreślić – ustawodawca zrezygnował z wielu obowiązków, które ciążą na podmio- tach obracających wyrobami zwolnionymi od akcyzy w innych branżach, nadal widoczna jest w tym zakresie bardzo duża dysproporcja i można zaryzykować stwierdzenie, że większość sytuacji, w których podatnicy będą musieli uiszczać akcyzę od wyrobów węglowych, będzie niestety związana z naruszeniami warunków formalnych, którymi ustawodawca obwarował zwolnienia od akcyzy. 11 Wstęp Negatywnie należy ocenić również proces wprowadzania regulacji dotyczących akcyzy na węgiel, z uwagi przede wszystkim na wyjątkowo późne terminy publikacji ustawy, przede wszystkim aktów podstawo- wych. W rezultacie wejście w życie akcyzy na wyroby węglowe wiązało się ze sporym zamieszaniem i utrudnieniami w bieżących dostawach. System zwolnień od akcyzy dla wyrobów węglowych z uwagi na bar- dzo restrykcyjny charakter będzie z pewnością przedmiotem wielu spo- rów. Niniejszy komentarz oddawany jest do druku w sierpniu 2012 r., a więc nie jest jeszcze znane orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. Jednak omawiając poszczególne przepisy, staraliśmy się w jak największym zakresie uwzględniać orzecznictwo i praktykę funk- cjonującą w innych branżach objętych akcyzą. Mamy nadzieję, że ni- niejsza publikacja pozwoli na rozwiązanie chociaż części problemów stojących przed podmiotami i organami stosującymi przepisy dotyczące opodatkowania wyrobów węglowych. 12 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe ŹRÓDŁA PRAWA. PRAWO UNIJNE W ZAKRESIE AKCYZY NA WYROBY WĘGLOWE 1. Uwagi ogólne Efektywny system opodatkowania akcyzą wyrobów węglowych za- czął obowiązywać w Polsce z dniem 2 stycznia 2012 r. Właśnie tego dnia weszły w życie najważniejsze przepisy nowelizujące ustawę z dnia 6 grud- nia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 z późn. zm., dalej: u.p.a.) zawarte w ustawie z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378, dalej: ustawa deregulacyjna) oraz w rozpo- rządzeniach wykonawczych. Ze względu na niejasność przepisów oraz ich ogólny charakter do ustalenia treści norm w nich zawartych konieczne jest jednak prześle- dzenie zarówno krajowych regulacji obowiązujących do dnia 1 stycznia 2012 r., prawa unijnego, jak i orzecznictwa sądowego oraz stanowiska organów podatkowych. 2. Wspólnotowe regulacje dotyczące akcyzy na wyroby węglowe Na szczeblu wspólnotowym reguły opodatkowania węgla i koksu określa dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych doty- czących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. WE L 283 z 31.10.2003, s. 51; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 405, z późn. zm., dalej: dyrektywa energe- 13 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe tyczna). Dyrektywa ta określa zasady opodatkowania akcyzą wszystkich wyrobów energetycznych. Harmonizacja podatku akcyzowego na tere- nie Unii Europejskiej ma jednak tylko charakter ramowy, tj. dyrektywa energetyczna ustala zakres wyrobów opodatkowanych akcyzą, minimal- ne stawki podatku akcyzowego, niektóre zwolnienia od podatku oraz – w ogólnym zarysie – mechanizm jego pobierania, pozostawiając istot- ny margines swobody państwom członkowskim. Zgodnie z art. 2 dyrektywy energetycznej energia elektryczna, wę- giel kamienny, węgiel brunatny, koks oraz gaz ziemny stanowią „wyroby energetyczne” podlegające tej dyrektywie. W załączniku I do dyrektywy energetycznej, w tabeli C, zostały określone minimalne poziomy opodatkowania dla poszczególnych wy- robów zużywanych do celów opałowych. Należy podkreślić, że dyrekty- wa różnicuje minimalną stawkę akcyzy dla zużycia wyrobów w celach gospodarczych oraz w celach niegospodarczych. W przypadku węgla i koksu minimalne stawki określone w dyrekty- wie – w przeliczeniu na gigadżul wartości kalorycznej – wynoszą odpo- wiednio 0,15 euro dla zastosowań gospodarczych i 0,30 euro dla zasto- sowań niegospodarczych. W takiej samej wysokości określone są stawki akcyzy, jeżeli chodzi o gaz ziemny. Dyrektywa energetyczna wskazuje katalog zastosowań wyrobów energetycznych, które właśnie ze względu na przeznaczenie podlegają wyłączeniu z opodatkowania. Są to m.in.: 1) produkty energetyczne wykorzystywane do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania; 2) wyroby energetyczne wykorzystywane do redukcji chemicznej oraz w procesach elektrolitycznych i metalurgicznych; 3) wyroby energetyczne zużywane do procesów mineralogicznych – z tym że „procesy mineralogiczne” oznaczają procesy sklasyfiko- wane w nomenklaturze NACE pod kodem DI 26 „produkcja pro- duktów z pozostałych surowców niemetalicznych” w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3037/90 z dnia 9 października 1990 r. w sprawie statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej (Dz. Urz. WE L 293 z 24.10.1990, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 4, s. 177, z późn. zm.). 14 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe W art. 14 dyrektywy energetycznej zawarto wiele zwolnień obliga- toryjnych, tj. takich, które państwa członkowskie mają obowiązek wpro- wadzić. Jednym z nich jest zwolnienie od akcyzy dla wyrobów węglowych zużywanych do produkcji energii elektrycznej. Natomiast art. 15 dyrektywy energetycznej wskazuje na zwolnienia fakultatywne, czyli takie, o których mogą zdecydować państwa członkow- skie UE według swojego uznania. We wspomnianym przepisie znalazły się istotne zwolnienia mogące mieć zastosowanie w przypadku wyrobów węglowych. Należą do nich zwolnienia wobec: 1) produktów energetycznych i energii elektrycznej wykorzystywanych do łącznego wytwarzania ciepła i mocy; 2) produktów energetycznych i energii elektrycznej wykorzystywanych do przewozów towarów i pasażerów koleją, metrem, tramwajem, trolejbusem; 3) energii elektrycznej, gazu ziemnego, węgla i paliw stałych wyko- rzystywanych przez gospodarstwa domowe lub organizacje uzna- ne przez dane państwo członkowskie za organizacje użyteczności publicznej. W przypadku takich organizacji użyteczności publicznej państwa członkowskie mogą ograniczyć zwolnienie od podatku lub obniżkę do działalności niegospodarczych; jeśli występują mieszane zastosowania, opodatkowanie stosuje się proporcjonalnie do każde- go rodzaju zastosowania; natomiast gdy zastosowanie jest nieznacz- ne, wówczas może zostać potraktowane jako nieistniejące. Ponadto państwa członkowskie UE mogą stosować poziom opodat- kowania obniżany do zera do produktów energetycznych i energii elek- trycznej wykorzystywanej w pracach rolniczych, ogrodniczych, w hodow- li ryb oraz w leśnictwie. Artykuł 17 dyrektywy energetycznej umożliwia również wprowadzenie zwolnienia dla tzw. zakładów energochłonnych oraz „w przypadku gdy wprowadzone zostały w życie systemy zezwoleń handlowych lub równoważne uzgodnienia, o ile prowadzą one do osią- gania celów dotyczących ochrony środowiska lub do podwyższenia efek- tywności energetycznej”. Oprócz powyższych zwolnień Rada Unii Europejskiej, na wniosek Komisji, ma uprawnienia do wprowadzenia dalszych zwolnień lub obni- żek. W tym wypadku decydują wyłącznie względy polityczne. 15 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Z analizy struktury opodatkowania wyrobów węglowych w poszcze- gólnych państwach członkowskich Unii Europejskiej wynika, że stawki opodatkowania węgla i koksu są, co do zasady, zróżnicowane w zależ- ności od rodzaju podmiotu zużywającego dany surowiec (użytek na cele związane z działalnością przedsiębiorstw albo użytek niegospodarczy). Warto również prześledzić, w jaki sposób kształtowane są regulacje dotyczące węgla i koksu w innych krajach członkowskich. Jak już zostało wskazane, zasadniczo minimalny dopuszczalny poziom opodatkowania akcyzą węgla, koksu i gazu wykorzystywanego do celów opałowych przy- jęty we Wspólnocie na podstawie dyrektywy energetycznej kształtuje się na poziomie 0,15 euro/GJ w odniesieniu do przemysłu oraz 0,3 euro/GJ dla zużycia pozaprzemysłowego. Wynika stąd, że co do zasady stawka akcyzy na węgiel zużywany do celów przemysłowych stanowi równowar- tość połowy stawki podstawowej, dotyczącej surowca wykorzystywane- go do celów innych niż przemysłowe. Podobny schemat opodatkowania wyrobów przyjęty został w wielu państwach UE. Przykładowo w Irlandii opodatkowanie węgla kształtuje się na po- ziomie odpowiednio 0,15/0,30 euro, we Włoszech – ok. 0,16/0,32 euro, na Litwie 0,15/0,30 euro, w Rumunii 0,15/0,30 euro (zużycie przez użyt- kowników domowych oraz organizacje charytatywne nie podlega w Ru- munii opodatkowaniu). Wiele państw UE tworzy również rozwiązania wspierające przed- siębiorstwa energochłonne w celu podniesienia konkurencyjności swo- jego przemysłu. W szczególny sposób wspierane są przedsiębiorstwa ob- jęte systemem handlu emisjami. Rozwiązania w tym zakresie występują m.in. w Szwecji. Państwo to wprowadziło obniżoną stawkę m.in. na węgiel wykorzystywany w instalacjach objętych europejskim systemem handlu emisjami. Podobne rozwiązania wprowadziła również Irlandia, gdzie gaz i węgiel zużywany w instalacjach objętych europejskim systemem handlu emisjami jest zwolniony od akcyzy, a także Wielka Brytania. Inną formą wsparcia dla branż energochłonnych jest wprowadza- ny przez niektóre państwa system zwrotu podatku. Na przykład Austria przyznaje prawo do zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie na- bytej energii elektrycznej i wyrobów energetycznych, przekraczającego określony procent obrotu przedsiębiorstwa. Podobny system stosuje rów- 16 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe nież Dania, gdzie przedsiębiorstwa objęte europejskim systemem han- dlu emisjami mają prawo do zwrotu tzw. podatku węglowego zawartego w cenie nabywanych wyrobów energetycznych. Jeszcze innym rozwiązaniem stosowanym w praktyce jest uzależ- nienie stawek akcyzy od wielkości konsumpcji energii. Rozwiązanie ta- kie przyjęły Holandia oraz Luksemburg, które stosują degresywną staw- kę akcyzy, zmniejszającą się w zależności od wielkości zużycia energii przez odbiorcę. Wreszcie rozwiązaniem zastosowanym przez Niemcy jest wprowa- dzenie obniżonej stawki akcyzy (ok. 40 stawki podstawowej) dla wszyst- kich przedsiębiorstw produkcyjnych. 3. System opodatkowania akcyzą w UE Jak wskazano powyżej, podatek akcyzowy staje się wymagalny w mo- mencie dopuszczenia danego wyrobu do konsumpcji. Zgodnie z art. 21 ust. 5 dyrektywy energetycznej w przypadku węgla i koksu momentem dopuszczenia węgla do konsumpcji i powstania obowiązku podatkowe- go w podatku akcyzowym jest moment dostawy wyrobu do ostateczne- go odbiorcy przez spółki, które uzyskują w tym celu rejestrację zgodnie z wymogami państwa członkowskiego. Ponieważ w praktyce produkcja i obrót węglem nie podlegają specjal- nym zezwoleniom wynikającym z innych gałęzi prawa (tak jak jest chociaż- by w przypadku energii elektrycznej i prawa energetycznego), przepisy akcy- zowe innych państw przewidują wymóg uzyskania specjalnego pozwolenia, wyłącznie dla celów akcyzy. Uprawnieni do uzyskania pozwolenia są przed- siębiorcy wydobywający węgiel lub prowadzący obrót węglem czy też kok- sem. Podmioty posiadające powyższe pozwolenia mają prawo sprzedawać oraz nabywać węgiel i koks bez konieczności uiszczania podatku akcyzowego. Podatek akcyzowy staje się wymagalny, dopiero jeżeli podmiot po- siadający pozwolenie zużywa węgiel – wtedy jest on podatnikiem i na- licza akcyzę od zużytej ilości – lub jeżeli podmiot posiadający pozwole- nie sprzeda węgiel podmiotowi, który takiego pozwolenia nie posiada. W tym drugim przypadku możliwe są dwa rozwiązania, jeżeli cho- dzi o osobę podatnika. W pierwszym modelu podatnikiem staje się ten 17 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe podmiot, który dostarcza węgiel podmiotowi nieposiadającemu stosow- nego pozwolenia. Drugim możliwym rozwiązaniem, zastosowanym np. przez Irlan- dię, jest określenie, że w każdym przypadku podatnikiem akcyzy na wę- giel jest ostateczny odbiorca, czyli podmiot zużywający węgiel, który również musi zarejestrować się w odpowiednim urzędzie podatkowym (w przypadku Polski byłby to odpowiedni urząd celny) i dokonać samo- naliczenia akcyzy. 4. Regulacje dotyczące akcyzy na wyroby węglowe przed dniem 2 stycznia 2012 r. W związku z tym, że dyrektywa energetyczna wprowadziła opodat- kowanie akcyzą węgla, koksu oraz gazu ziemnego przeznaczonych do ce- lów opałowych, w art. 86 u.p.a. uznano te towary za wyroby energetyczne, natomiast w art. 89 u.p.a. ustalono dla tych wyrobów stawki akcyzy na poziomie wyższym niż minimalne stawki określone w przepisach wspól- notowych. Jednakże przepisy wspólnotowe wskazały okresy przejściowe przyznane Polsce na mocy dyrektywy Rady 2004/74/WE z dnia 29 kwiet- nia 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2003/96/WE w zakresie możliwości stosowania przez określone państwa członkowskie czasowych zwolnień lub obniżek poziomu opodatkowania na produkty energetyczne i energię elektryczną (Dz. Urz. UE L 157 z 30.04.2004, s. 87; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 2, s. 16). Dlatego też węgiel i koks przeznaczone do celów opałowych do dnia 1 stycznia 2012 r. objęte były na podstawie art. 163 ust. 1 u.p.a. zwolnie- niem z opodatkowania. Należy jednak pamiętać, iż do tego dnia zwolnienie od akcyzy miało charakter bezwarunkowy, tzn. nie było uzależnione od stosowania jedno- litego systemu zwolnień od akcyzy ani jakichkolwiek innych warunków. Od upływu wspomnianego okresu przejściowego węgiel i koks podlegają efektywnemu opodatkowaniu, jeżeli są przeznaczone do celów opałowych. Przed dniem 2 stycznia 2012 r. przepisy ustawy o podatku akcyzo- wym nie zawierały specjalnego mechanizmu naliczania i pobierania ak- cyzy na węgiel i koks. Opodatkowanie akcyzą wyrobów węglowych było 18 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe określone na zasadach ogólnych, wynikających z art. 8 u.p.a. Teoretycz- nie akcyzą opodatkowane były więc w stosunku do wyrobów węglowych: 1) ich produkcja, 2) import oraz 3) nabycie wyrobów z innych państw UE. W praktyce oznacza to, iż gdyby nie uregulowano szczegółów sy- stemu opodatkowania węgla, podatnikiem byłby podmiot wydobywający węgiel, importujący te wyroby lub nabywający je z innych państw UE. Podmioty na kolejnych etapach obrotu nie płaciłyby już akcyzy, byłaby ona natomiast zawarta w cenie nabywanych wyrobów. Sytuacja taka po- wodowałaby, że stosowanie jakichkolwiek zwolnień od akcyzy byłoby znacznie utrudnione, a w praktyce nawet niemożliwe. 5. Wprowadzenie efektywnego opodatkowania akcyzą wyrobów węglowych. Ocena konstytucyjności przepisów Szczegółowy system efektywnego opodatkowania wyrobów węglo- wych został wprowadzony w formie zmiany ustawy o podatku akcyzo- wym, która weszła w życie, w zasadniczej części, dnia 2 stycznia 2012 r. Nowelizacja ta była jedną z części tzw. ustawy deregulacyjnej – czyli ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców. Niestety już sam sposób wprowadzenia nowych regulacji dotyczą- cych węgla i koksu może rodzić problemy z ich niekonstytucyjnością co najmniej na kilku płaszczyznach. Na wstępie należy zaznaczyć, iż praktyka orzecznicza Trybunału Konstytucyjnego w sprawach podatkowych jest bardzo rozbudowana, a rola, jaką odegrał Trybunał w kształtowaniu norm prawa podatkowe- go, nieoceniona. Podstawową działalnością Trybunału Konstytucyjnego jest kontrola spójności systemu prawnego w państwie, a przez to kształtowanie ładu i bezpieczeństwa prawnego adresatów normy prawnej. Bardzo często w sprawach podatkowych Trybunał korzysta z zasady demokratycznego państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: Konstytucja RP). Sposoby rozumienia wspomnianej za- 19 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe sady bywają bardzo różne. Trybunał Konstytucyjny wywiódł z zasady demo- kratycznego państwa prawnego wiele dodatkowych warunków dla popraw- nie tworzonego i uchwalanego prawa. Należą do nich m.in. zasada zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przezeń prawa, której ele- mentami są: zasada ochrony praw nabytych; zasada pewności prawa, na którą składają się zasady jawności, stabilności oraz jasności prawa; zasada ustawowego trybu stanowienia ustaw; zasada jednolitości porządku praw- nego; zasada prawa do rzetelnej procedury; zasada pacta sunt servanda. W przypadku przepisów wprowadzających akcyzę na węgiel kwestie, które mogą wpływać na badanie ich pod kątem niekonstytucyjności, to: 1) tryb ich uchwalenia, 2) niedochowanie właściwego vacatio legis, 3) nieokreśloność przepisów. 6. Tryb uchwalania nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym Największe wątpliwości dotyczące nowego systemu akcyzy na wę- giel i koks budzi tryb wprowadzania samej nowelizacji ustawy o podat- ku akcyzowym. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dokonał odpowiedniej nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym w zakresie opodatkowania akcyzą wę- gla i koksu w sposób dość szczególny. Zmiany te zostały wprowadzone w formie poprawki do ustawy regulującej całkiem inną materię, tj. usta- wy o redukcji niektórych obowiązków dla obywateli i przedsiębiorców, która została uchwalona przez Sejm RP w dniu 16 września 2011 r. Sama ustawa deregulacyjna została opracowana przez Ministerstwo Gospodarki jako kontynuacja wcześniejszych inicjatyw mających na celu ułatwienie wykonywania działalności gospodarczej oraz tworzenie przy- jaznego otoczenia prawnego dla obrotu gospodarczego. Podstawowym jej celem były likwidacja bądź ograniczenie niektórych kosztownych i uciąż- liwych obowiązków nałożonych na przedsiębiorców i obywateli, a nie tworzenie dodatkowych obciążeń (dla podatników). W trakcie drugiego czytania projektu ustawy deregulacyjnej w dro- dze poprawki wprowadzono do niego przepisy regulujące opodatkowa- nie wyrobów węglowych. 20 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Taki sposób rozpoczęcia prac nad nowelizacją ustawy o podatku akcyzowym i jej uchwalenia może być uznany za wątpliwy z kilku za- sadniczych powodów. Jednym z nieodłącznych elementów zasady demokratycznego pań- stwa prawa jest ta, iż normy prawne obowiązujące na terenie Rzeczy- pospolitej Polskiej muszą być stanowione w trybach określonych w kon- stytucji. Natomiast zgodnie z zasadą legalizmu organy państwa mogą podejmować działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa, a to przepisy określają kompetencje poszczególnych organów oraz tryby usta- wodawcze. Obydwie ze wspomnianych powyżej zasad wpływają na to, iż „wszel- kie naruszenie kompetencji czy uchybienia proceduralne w stanowieniu ustaw, w stosunku do nadrzędnych norm rangi konstytucyjnej regulują- cych tryb ustawodawczy, muszą być oceniane tak samo, jak niezgodność treści stanowionych przepisów z normami rangi konstytucyjnej” (orze- czenie TK z dnia 9 stycznia 1996 r., K 18/95, OTK 1996, nr 1, poz. 1). Co więcej, Trybunał Konstytucyjny wskazywał niejednokrotnie, iż „ogólnym założeniem demokratycznego państwa prawnego jest zasa- da legalizmu, zgodnie z którą na organy władzy publicznej został nało- żony obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Jednym z aspektów zasady legalizmu jest zakaz naruszeń prawa proceduralne- go przez organ w toku procesu prawotwórczego” (zob. m.in. wyroki TK: z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, OTK-A 2002, nr 3, poz. 34, Dz. U. Nr 78, poz. 716; z dnia 23 marca 2006 r., K 4/06, OTK-A 2006, nr 3, poz. 32, Dz. U. Nr 51, poz. 377). Z drugiej strony, oceniając tryb, w jakim opracowano i przegłoso- wano daną ustawę w parlamencie, należy wskazać, iż przepisy Konstytu- cji RP nie regulują w sposób całościowy postępowania ustawodawczego. Zgodnie z zasadą autonomii Sejmu istotną rolę odgrywa również jego regulamin, Konstytucja RP formułuje tylko pewne zasady ogólne i prze- sądza rozwiązania w kwestiach uznanych za szczególnie istotne. Oczy- wiście „zasada autonomii prac parlamentarnych nie może być rozumia- na jako przyzwolenie dla Sejmu, by pomijał normy konstytucyjne”, tzn. takie, „które wyznaczają ramy tych prac. Każdy organ władzy publicz- nej, w tym także Sejm, jest poddany obowiązkowi działania na podsta- 21 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe wie i w granicach prawa” (wyrok TK z dnia 23 lutego 1999 r., K 25/98, OTK 1999, nr 2, poz. 23, M.P. Nr 20, poz. 295). Niektóre elementy procedury ustawodawczej należy uznać za nie- zmienne i nienaruszalne. Jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny w wy- roku z dnia 23 marca 2006 r., K 4/06, „do tych zasad należy zaliczyć za- sadę trzech czytań, sformułowaną w art. 119 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten wyznacza konstytucyjny model wewnątrzsejmowego postępowania, ale nie reguluje wszystkich jego elementów. Konstytucyjnym nakazem jest, by każdy projekt ustawy był uchwalany przez Sejm po przeprowa- dzeniu trzech czytań, i niedopuszczalne byłoby regulaminowe zmniej- szenie ich liczby”. Regulacje konstytucyjne dotyczące szczegółów proceduralnych po- szczególnych trybów ustawodawczych zostały w Konstytucji RP ukształto- wane bardzo szczegółowo. Znalazła się wśród nich zasada trzech czytań, zawarta w art. 119 ust. 1 Konstytucji RP („Sejm rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach”). Co zasada ta oznacza w praktyce, Trybunał wyjaś- niał już wielokrotnie (m.in. wyrok TK z dnia 23 lutego 1999 r., K 25/98): „Wymóg rozpatrywania projektów ustaw przez Sejm w trzech czytaniach oznacza konstytucyjny nakaz, by podstawowe treści, które znajdą się osta- tecznie w ustawie przebyły pełną drogę procedury sejmowej, tak by nie zabrakło czasu i możliwości na przemyślenie przyjmowanych rozwiązań i zajęcie wobec nich stanowiska. Nakazowi temu sprzeciwia się takie sto- sowanie procedury poprawek, które pozwala na wprowadzenie do pro- jektu nowych, istotnych treści na ostatnich etapach procedury sejmowej. Dotyczyć to może zwłaszcza poprawek zgłoszonych dopiero w drugim czytaniu i niebędących przedtem przedmiotem rozważań w komisjach”. Mając na uwadze powyższe, można sformułować zarzuty natury konstytucyjnej dotyczące trybu uchwalania nowelizacji ustawy o podat- ku akcyzowym. Po pierwsze, jak już wskazaliśmy, materia ustawy została dołączona do innego projektu ustawy (ustawy deregulacyjnej), tj. wykroczyła poza materię pierwotnej ustawy deregulacyjnej. Po drugie, przepisy zmieniające ustawę o podatku akcyzowym Sejm zaczął rozpatrywać dopiero od drugiego czytania, co oznacza, iż nie prze- szły pełnej drogi legislacyjnej. 22 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Po trzecie, wskazuje się również, iż materia dotycząca akcyzy na węgiel nie została „właściwie” przygotowana przez powołaną w tym celu Komisję Finansów Publicznych, ale przez Komisję Nadzwyczajną „Przy- jazne Państwo”. Co istotne, powyższe nieprawidłowości były już wytykane przez sa- mych twórców ustawy. Przykładowo w sprawozdaniu z posiedzenia ko- misji „Przyjazne Państwo” z dnia 19 sierpnia 2011 r. jeden z legislatorów wskazywał, iż: „poprawki te mogą być narażone na zarzut przekroczenia zakresu dopuszczalnych poprawek zgłaszanych w drugim czytaniu, po- nieważ te kwestie nie były objęte projektem rządowym rozpatrywanym przez komisję”. W podobnym tonie wprowadzenie poprawek do projektu ustawy de- regulacyjnej komentowało Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu: „Uza- sadnione wątpliwości co do trybu wprowadzania zmian do ustawy budzi znowelizowanie na etapie drugiego czytania w Sejmie przepisów ustawy o podatku akcyzowym w zakresie nowych rozwiązań związanych z opo- datkowaniem akcyzą wyrobów węglowych. W tym zakresie nowe istotne treści ustawowe nie przeszły pełnej procedury trzech czytań i wykroczy- ły poza materię projektu ustawy przekazanej przez rząd do Sejmu. Nie mogły też więc być objęte pełnym rozmysłem legislacyjnym i obowiązko- wymi konsultacjami społecznymi. […] Przedmiotowe zmiany dokonane na etapie drugiego czytania w Sejmie (przede wszystkim ich zakres) nie mieszczą się w wyznaczonym przez konstytucję zakresie dopuszczalnej poprawki (dopuszczalnych poprawek), a tym samym nie zostały uchwa- lone w zgodzie z formalnymi konstytucyjnymi warunkami procesu usta- wodawczego. Nie można zapominać bowiem, iż zakres poprawki Sejmu nie jest nieograniczony. Wyznacza go z jednej strony definicja (zakres) pojęcia «poprawka» z drugiej zaś instytucje: inicjatywy ustawodawczej oraz trzech czytań”. Jak widać, zarówno legislatorzy współpracujący z Sejmem, jak i ci współpracujący z Senatem sugerowali wykreślenie powyższych poprawek z ustawy. Jednak decydowały względy pragmatyczne. Ministerstwo Finan- sów ponownie na ostatnią chwilę musiało wypracować koncepcję poboru i zasad stosowania zwolnień od podatku, który zgodnie z zobowiązania- mi wynikającymi z prawa UE wchodził w życie już dnia 2 stycznia 2012 r. 23 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Oczywiście taką sytuację trudno usprawiedliwiać, biorąc pod uwa- gę, że o upływie okresów przejściowych ustawodawca wiedział już od wejścia do UE, należy jednak uznać, że obiektywnie ustawa przyczyniła się do polepszenia sytuacji podatników. 7. Naruszenie przepisów dotyczących vacatio legis Drugim z zarzutów, jakie można postawić przepisom wprowadza- jącym akcyzę na węgiel, jest naruszenie zasady właściwego vacatio legis. Zarzut ten dotyczy rozporządzeń wykonawczych do nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym. W powszechnym rozumieniu vacatio legis jest okresem między ogłoszeniem aktu normatywnego a jego wejściem w życie. Vacatio le- gis powinno być odpowiednie oraz powinna mu towarzyszyć jasna konstrukcja przepisów przejściowych. Zgodnie z wyrokiem TK z dnia 12 czerwca 2002 r., P 13/01, OTK-A 2002, nr 4, poz. 42, Dz. U. Nr 84, poz. 764, wymogi powyższe wynikają z ogólnej zasady ochrony zaufa- nia obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady przyzwoitej legislacji. Jeśli chodzi o regulacje ustawowe, to minimalny standard vacatio legis wskazuje ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów norma- tywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.). Zgodnie z jej brzmieniem zasadniczym okresem vacatio legis jest 14 dni. Przewidziano jednak wiele wyjątków od tej zasady – przykładowo w uzasadnionych przypadkach akty norma- tywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż 14 dni, pod wa- runkiem jednak że ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. W takim wypadku dniem wej- ścia w życie może być dzień ogłoszenia aktu w dzienniku urzędowym. Warto jednak zaznaczyć, iż każdorazowo muszą istnieć dostatecz- nie przekonujące argumenty uzasadniające odstąpienie od zasady co najmniej 14-dniowego vacatio legis. W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie pod- kreślał wagę oraz istotę vacatio legis dla prawidłowości stanowienia prawa. 24 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Po pierwsze, instytucja vacatio legis jest bardzo istotnym elementem koncepcji państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP i znajduje swe oparcie na zasadzie zaufania obywateli do państwa (wyrok TK z dnia 20 stycznia 2010 r., Kp 6/09, OTK-A 2010, nr 1, poz. 3, M.P. Nr 4, poz. 46). Równocześnie zasada odpowiedniego vacatio legis jest jedną z dy- rektyw prawidłowej legislacji, której stosowanie jest obowiązkiem prawo- dawcy (zob. wyroki TK: z dnia 15 lutego 2005 r., K 48/04, OTK-A 2005, nr 2, poz. 15, Dz. U. Nr 30, poz. 262; z dnia 29 października 2009 r., K 32/08, OTK-A 2009, nr 9, poz. 139, Dz. U. Nr 187, poz. 1456). Zagadnieniem problemowym okazuje się jednak istota vacatio legis, tj. jak należy oceniać jego „odpowiedniość”. Między innymi w wyroku z dnia 20 stycznia 2010 r., Kp 6/09, Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż: „«odpowiedniość» vacatio legis rozpatrywać należy w związku z możli- wością pokierowania przez adresatów norm prawnych – po ogłoszeniu nowych przepisów – swoimi sprawami w sposób uwzględniający treść nowej regulacji. Wymóg zachowania vacatio legis należy bowiem odno- sić nie tylko do ochrony adresata normy prawnej przed pogorszeniem jego sytuacji, lecz także do możliwości zapoznania się z nowym prawem i możliwości adaptacyjnych […]”. Tym samym Trybunał wskazuje, iż akty prawne powinny być wpro- wadzane z zachowaniem na tyle odległych terminów wejścia w życie, by można było uznać, iż wszyscy ich adresaci mogli się przygotować do re- alizacji postanowień tych aktów. Zgodnie z wyrokiem TK z dnia 3 paź- dziernika 2001 r., K 27/01, OTK 2001, nr 7, poz. 209, M.P. Nr 45, poz. 739, „[…] jeżeli nie zachodzą sytuacje nadzwyczajne to okres «spoczywania» aktu normatywnego powinien być dostatecznie długi w wypadku regulo- wania nowych materii prawnych, a w szczególności w wypadku wprowa- dzania różnorodnych nakazów i zakazów połączonych z odpowiedzial- nością karną. Jeżeli jednak 14-dniowy termin wejścia w życie ustawy […] nie jest terminem optymalnym, ale dopuszczalnym w danej sytuacji, to dopuszczalne jest podpisanie i skierowanie do publikacji ustawy re- gulującej bardzo ważną problematykę społeczną, mającą znaczenie dla ochrony porządku prawnego oraz podstawowych praw”. Często wskazuje się, iż przy ocenie właściwej długości vacatio legis jedną z najważniejszych reguł jest obowiązek „niezaskakiwania” obywa- 25 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe teli: „Z zawartej w art. 2 Konstytucji zasady państwa prawnego wynika konieczność stosowania odpowiedniego terminu wejścia w życie ustawy, tak by jej adresaci mogli w należyty sposób przygotować się do jej wy- mogów i nie byli zaskakiwani przez nowe uregulowania prawne. Vaca- tio legis służy też i samemu ustawodawcy, który ma możliwość elimina- cji ewentualnych błędów w ustawie czy sprzeczności w systemie prawa” (wyrok TK z dnia 18 lutego 2004 r., K 12/03, OTK-A 2004, nr 2, poz. 8, Dz. U. Nr 34, poz. 304). Trybunał ustalił również, ile konkretnie powinno wynosić vacatio legis w odniesieniu do tak specyficznego rodzaju regulacji, jaką jest akt prawa podatkowego. W przypadku wspomnianych regulacji, np. doty- czących podatku dochodowego, publikacja ustawy powinna nastąpić nie wcześniej niż na miesiąc przed końcem danego roku podatkowego. Jak już wspominaliśmy, w przypadku regulacji dotyczących akcyzy na wyroby węglowe można uznać, iż nowelizacja ustawy o podatku ak- cyzowym została wprowadzona z dostatecznym wyprzedzeniem. Prob- lemem pozostają jednak rozporządzenia wykonawcze do niej. Kluczowe dla podatników przepisy dotyczące warunków zwolnie- nia wyrobów węglowych od akcyzy ukazały się z zaledwie kilkudniowym vacatio legis. Przykładowo: 1) rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2011 r. zmie- niające rozporządzenie w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środ- ków skażających alkohol etylowy (Dz. U. Nr 292, poz. 1717) – zo- stało ogłoszone dnia 30 grudnia 2011 r., czyli na 3 dni przed jego wejściem w życie; 2) rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2011 r. zmie- niające rozporządzenie w sprawie maksymalnych norm dopuszczal- nych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych (Dz. U. Nr 286, poz. 1679) – zostało ogłoszone dnia 29 grudnia 2011 r., czyli na 4 dni przed jego wejściem w życie. Oceniając taki sposób wprowadzenia rozporządzeń, nie sposób nie uznać, iż zostały one wprowadzone w sprzeczności również z zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa. Szczególnie, 26 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe jak podkreśla Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 maja 2003 r., K 39/01, OTK-A 2003, nr 5, poz. 40, Dz. U. Nr 101, poz. 942, w sytuacji, w której „wprowadza się nowe uregulowania, zwłaszcza bardziej restryk- cyjne dla zainteresowanych”. Należy stanowczo podkreślić, iż taki sposób stanowienia i ogłasza- nia prawa jest w sprzeczności nie tylko z abstrakcyjnymi zasadami pra- wa, lecz także ze zdroworozsądkowym jego zastosowaniem. Jak słusz- nie zauważa Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 r., U 10/01, OTK-A 2003, nr 3, poz. 23, Dz. U. Nr 61, poz. 555, wymóg za- chowania odpowiedniego vacatio legis należy bowiem odnosić nie do ochrony adresata normy prawnej przed pogorszeniem jego sytuacji, ale do możliwości zapoznania się przezeń z nowym przepisem oraz możli- wości adaptacji do nowej regulacji prawnej. W przypadku przepisów akcyzowych często nie tylko wymagają one od podatnika wykonywania nieskomplikowanych obowiązków o charak- terze ewidencyjnym. Podatnicy akcyzy na wyroby węglowe to często pod- mioty gospodarcze o charakterze przemysłowym, tj. przedsiębiorstwa zużywające węgiel i obracające nim w dużym wolumenie (liczonym w ty- siącach ton rocznie). Przepisy dotyczące akcyzy na węgiel kształtują poli- tykę wspomnianych spółek i wymagają czasami całkowitej zmiany proce- dur stosowanych wobec transportowanego lub zużywanego węgla i koksu. W sytuacji, w której wyroby węglowe zużywane przez dużych „prze- mysłowych” odbiorców są co do zasady zwolnione od podatku akcyzo- wego, ale warunki uzyskania zwolnienia wymagają od tych podmiotów spełnienia wielu warunków niemal na każdym etapie szeroko rozumia- nego procesu produkcji i transportu, musiały mieć one wystarczający czas na dostosowanie się do nowych obowiązków. Przykładowo w przypadku podmiotu zużywającego węgiel, który okazjonalnie dokonuje jego odsprzedaży w celu uzyskania zwolnienia, jeszcze przed dniem 2 stycznia 2012 r. musiał on ustalić wiele kwestii, bez których nie mógłby nabywać węgla w zwolnieniu, w tym m.in.: 1) ustalić podmiot wystawiający dokument dostawy; 2) ustalić podstawę zwolnienia od podatku; 3) ustalić treść danych wpisywanych na dokumencie dostawy (kto jest podmiotem wydającym, a kto odbierającym węgiel); 27 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe 4) udzielić właściwych pełnomocnictw (zarówno osobom wydającym w jego imieniu dokumenty dostawy, jak i dokonującym potwierdze- nia odbioru wyrobów węglowych na dokumencie dostawy); 5) ustalić sposób dołączenia dokumentów dostawy do transportu wy- robów węglowych, odpowiedzialność za ich utratę lub zniszczenie (dokonać stosownych zmian w umowach z przewoźnikami węgla); 6) ustalić sposób odbioru węgla na terenie swojego zakładu produkcyj- nego (np. zainstalować wagi, które umożliwiałyby kontrolne prze- ważanie węgla); 7) ustalić sposób ewidencjonowania zużywanych wyrobów węglowych wymagany przez ustawę (wybrać formę ewidencjonowania – pisemną lub elektroniczną, poinformować organy celne o wybranej formie); 8) wskazać i przygotować pracowników odpowiedzialnych za prowa- dzenie ewidencji; 9) wskazać sposób ustalania ubytków wyrobów węglowych; 10) ustalić sposób zwrotu dokumentu dostawy; 11) wybrać metodę ustalania zużycia węgla (decyzja o ewentualnym za- instalowaniu wag „na zużyciu” węgla, wprowadzeniu innej metody ustalania zużycia np. na podstawie ilości uzyskanej energii cieplnej bądź elektrycznej). Tym samym większości powyższych czynności podatnicy, którzy mieli zamiar skorzystać ze zwolnienia od akcyzy na wyroby węglowe, musieli dokonać w ciągu ostatnich 3–4 dni 2011 r. Żeby ocenić ewentualną niezgodność z Konstytucją RP regulacji wprowadzających efektywne opodatkowanie akcyzą wyrobów węglo- wych, należy rozważyć, jaki powinien być minimalny okres vacatio legis. Biorąc pod uwagę, iż stosownie do zasady zaufania obywatela do pań- stwa i stanowionego przez nie prawa prawodawca ma nie tylko umożliwić adresatowi zapoznanie się z nowymi regulacjami, lecz także pozwolić mu dostosować się do zmieniającego się stanu prawnego: „na odpowiedniość vacatio legis składa się stopień ingerencji prawodawcy w dotychczasową sy- tuację prawną adresata oraz wzgląd na umożliwienie adresatom zapozna- nia się z treścią regulacji” (orzeczenia TK: z dnia 1 czerwca 1993 r., P 2/92, OTK 1993, nr 2, poz. 20; z dnia 30 listopada 1993 r., K 18/92, OTK 1993, nr 2, poz. 41; z dnia 29 października 2009 r., K 32/08). 28 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe Wydaje się, iż okres dostosowawczy w przypadku przepisów o akcy- zie na węgiel powinien być liczony raczej w miesiącach niż w tygodniach, a na pewno nie w dniach, jak to miało miejsce pod koniec grudnia 2011 r. Zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem Trybunału dotyczącym podat- ku dochodowego niezbędne vacatio legis ustaw, które muszą mieć pod- mioty gospodarcze i obywatele w sprawach podatkowych, powinno wy- nosić co najmniej 30 dni. Potwierdzają to przykładowo wyroki TK: z dnia 20 grudnia 1999 r., K 4/99, OTK 1999, nr 7, poz. 165, Dz. U. Nr 106, poz. 1215; z dnia 29 paź- dziernika 2009 r., K 32/08: „Ocena, czy w danym wypadku vacatio legis jest odpowiednia, zależy od całokształtu okoliczności, w szczególności od przedmiotu i treści nowo uchwalonych norm oraz od wyniku analizy, jak bardzo różnią się one od dotychczasowych regulacji. Ograniczenie tego okresu jest dopuszczalne jedynie jako środek nadzwyczajny, któ- ry ma postać wyjątku uzasadnionego ważnym interesem publicznym”. 8. Podsumowanie W świetle powyższych rozważań pojawia się pytanie, czy możliwe jest stwierdzenie niekonstytucyjności ustawy deregulacyjnej lub rozpo- rządzeń wykonawczych. Zgodnie z treścią wyroku TK z dnia 19 września 2008 r., K 5/07, OTK-A 2008, nr 7, poz. 124, Dz. U. Nr 173, poz. 1080: „Ewentualne stwier- dzenie niekonstytucyjności procedury legislacyjnej, która doprowadziła do ustanowienia kwestionowanych przepisów, powoduje ich wyeliminowa- nie z obrotu prawnego i czyni kontrolę merytoryczną bezprzedmiotową”. W praktyce orzeczniczej Trybunał, nawet stwierdzając, iż dany prze- pis jest „niezgodny z wzorcem kontroli”, odracza utratę jego mocy obo- wiązującej, tak by prawodawca mógł w międzyczasie uchwalić go w po- prawny sposób. Wydaje się, że stwierdzenie niekonstytucyjności ustawy deregulacyj- nej nie jest możliwe z uwagi na to, że dla podatników takie rozwiązanie okazałoby się bardzo szkodliwe. Jak już wskazywaliśmy, w ustawie o podatku akcyzowym przed jej nowelizacją istniał już ogólny mechanizm opodatkowania podatkiem 29 Źródła prawa. Prawo unijne w zakresie akcyzy na wyroby węglowe akcyzowym wyrobów węglowych, równocześnie koks i węgiel korzystały jednak z czasowego bezwarunkowego zwolnienia od podatku. Autorzy nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym zdawali sobie sprawę, że to ostatni moment na wprowadzenie zwolnień z opodatko- wania dla tych wyrobów (przed upływem okresu przejściowego, któ- ry umożliwiał zwolnienie). Gdyby zmiany nie zostały wprowadzone, od dnia 2 stycznia 2012 r. wszelki obrót wyrobami węglowymi byłby opo- datkowany. Tak więc pomijając kłopoty, jakie miały podmioty z dostosowaniem się do nowych regulacji należy stwierdzić, że bezdyskusyjne jest to, iż ist- nienie przepisów jest zdecydowanie korzystniejsze niż ich brak. Zwłasz- cza że ustawodawca wprowadził do ustawy o podatku akcyzowym wszyst- kie zwolnienia przewidziane w prawie unijnym, co rzadko się zdarza. Kwestionowanie więc teraz konstytucyjności przyjętych rozwiązań, a właściwie trybu ich wprowadzenia, należy ocenić nie inaczej niż jako działanie wręcz szkodliwe dla państwa i obywateli. Uznanie tych przepi- sów za niezgodne z Konstytucją RP wprowadziłoby chaos w gospodarce i duże utrudnienia dla przedsiębiorców. Z tego punktu widzenia, jak się wydaje, nawet rozpatrując ewentualny zarzut o niezgodności ustawy de- regulacyjnej z Konstytucją RP, Trybunał Konstytucyjny musiałby wziąć pod uwagę zasadę państwa prawnego i ochrony praw nabytych przez podmioty korzystające ze zwolnień od akcyzy. Niezależnie od powyższego, naszym zdaniem, tryb wprowadzania przepisów nie powinien pozostać bez wpływu na orzecznictwo sądowe np. przy ewentualnych sporach pomiędzy organami a podatnikami. W sy- tuacji, w której w pierwszym miesiącu obowiązywania rozporządzeń wyko- nawczych do ustawy podatnicy dopiero „dostosowywali się” do obowiązków z nich wynikających, nie powinni oni ponosić negatywnych konsekwencji pewnych niedociągnięć lub braków związanych z wypełnieniem formal- nych warunków zwolnienia zawartych we wspomnianych aktach. 30 Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym1 (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626; zm.: Dz. U. z 2011 r. Nr 120, poz. 690, Nr 171, poz. 1016, Nr 205, poz. 1208, Nr 232, poz. 1378, Nr 291, poz. 1707) (wyciąg) 1 Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw: 1) dyrektywy Rady 83/183/EWG z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie zwolnień od podatku stoso- wanych do przywozu na stałe z Państw Członkowskich majątku prywatnego osób fizycznych (Dz. Urz. WE L 105 z 23.04.1983, s. 64, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 117, z późn. zm.); 2) dyrektywy Rady 83/182/EWG z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie zwolnień podatkowych we Wspólnocie, dotyczących niektórych środków transportu czasowo wwożonych do jednego Pań- stwa Członkowskiego z innego Państwa Członkowskiego (Dz. Urz. WE L 105 z 23.04.1983, s. 59, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 112, z późn. zm.); 3) dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczą- cych wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolo- wania (Dz. Urz. WE L 76 z 23.03.1992, s. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjal- ne, rozdz. 9, t. 1, s. 179, z późn. zm.); 4) dyrektywy Rady 92/79/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia podatków od papierosów (Dz. Urz. WE L 316 z 31.10.1992, s. 8, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 13, s. 202, z późn. zm.); 5) dyrektywy Rady 92/80/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia podatków od wyrobów tytoniowych innych niż papierosy (Dz. Urz. WE L 316 z 31.10.1992, s. 10, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 13, s. 204, z późn. zm.); 9) dyrektywy Rady 95/60/WE z dnia 27 listopada 1995 r. w sprawie banderolowania olejów napę- dowych i nafty (Dz. Urz. WE L 291 z 06.12.1995, s. 46; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 289); 10) dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspól- notowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i ener- gii elektrycznej (Dz. Urz. UE L 283 z 31.10.2003, s. 51, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wyda- nie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 405, z późn. zm.); 6) dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz. Urz. WE L 316 z 31.10.1992, s. 21, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 206); 7) dyrektywy Rady 92/84/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podat- ku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych (Dz. Urz. WE L 316 z 31.10.1992, s. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 213); 8) dyrektywy Rady 95/59/WE z dnia 27 listopada 1995 r. w sprawie podatków innych niż podatki obrotowe, wpływających na spożycie wyrobów tytoniowych (Dz. Urz. WE L 291 z 06.12.1995, s. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 283, z późn. zm.); 11) dyrektywy Rady 2004/74/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2003/96/WE w zakresie możliwości stosowania przez określone Państwa Członkowskie czasowych zwolnień lub obniżek poziomu opodatkowania na produkty energetyczne i energię elektryczną (Dz. Urz. UE L 157 z 30.04.2004, s. 87; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 2, s. 16); 12) dyrektywy Rady 2006/79/WE z dnia 5 października 2006 r. w sprawie zwolnienia od podatku przy przywozie z państw trzecich małych partii towarów o charakterze niehandlowym (Dz. Urz. UE L 286 z 17.10.2006, s. 15); 13) dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przy- wożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz. Urz. UE L 346 z 29.12.2007, s. 6). Definicje ustawowe Art. 2 DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE Art. 2. [Definicje ustawowe] 1. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) wyroby akcyzowe – wyroby energetyczne, energię elektryczną, napo- je alkoholowe oraz wyroby tytoniowe, określone w załączniku nr 1 do ustawy; 1a) wyroby węglowe – wyroby energetyczne, określone w poz. 19–21 za- łącznika nr 1 do ustawy; 2) terytorium kraju – terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) terytorium państwa członkowskiego – terytorium państwa, do któ- rego zgodnie z art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej mają zastoso- wanie te Traktaty, z wyłączeniem terytorium kraju, z tym że: a) nie uznaje się za terytorium państwa członkowskiego: – Wysp Kanaryjskich, z zastrzeżeniem ust. 2, – zamorskich departamentów Republiki Francuskiej, z zastrze- żeniem ust. 3, – Wysp Alandzkich, – Wysp Normandzkich, – terytoriów objętych zakresem art. 355 ust. 3 Traktatu o funk- cjonowaniu Unii Europejskiej, – wyspy Helgoland, 33 Art. 2 Dział I. Przepisy ogólne – obszaru Buesingen, – Ceuty, – Melilli, – Livigno, – Campione d’Italia, – włoskich wód jeziora Lugano, b) przemieszczanie wyrobów akcyzowych: – mające początek w Księstwie Monako lub z przeznaczeniem dla Księstwa Monako uznaje się za przemieszczanie mające początek w Republice Francuskiej lub z przeznaczeniem dla Republiki Francuskiej, – mające początek w Jungholz i Mittelberg (Kleines Walsertal) lub z przeznaczeniem dla Jungholz i Mittelberg (Kleines Wal- sertal) uznaje się za przemieszczanie mające początek w Re- publice Federalnej Niemiec lub z przeznaczeniem dla Repub- liki Federalnej Niemiec, – mające początek na wyspie Man lub z przeznaczeniem dla wyspy Man uznaje się za przemieszczanie mające początek w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Pół- nocnej lub z przeznaczeniem dla Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, – mające początek w San Marino lub z przeznaczeniem dla San Marino uznaje się za przemieszczanie mające początek w Re- publice Włoskiej lub z przeznaczeniem dla Republiki Włoskiej, – mające początek w suwerennych strefach Zjednoczonego Kró- lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Akrotiri i Dheke- lia lub z przeznaczeniem dla suwerennych stref Zjednoczone- go Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Akrotiri i Dhekelia uznaje się za przemieszczanie mające początek w Republice Cypryjskiej lub z przeznaczeniem dla Republiki Cypryjskiej; 4) terytorium Unii Europejskiej – terytorium kraju oraz terytoria 5) terytorium państwa trzeciego – terytorium inne niż terytorium Unii państw członkowskich; Europejskiej; 34 Definicje ustawowe Art. 2 6) eksport – wywóz wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej potwierdzony przez urząd celny, który nadzoruje faktyczne wyprowadzenie tych wyrobów lub samochodów poza terytorium Unii Europejskiej; a) samochodów osobowych z terytorium państwa trzeciego na te- 7) import – przywóz: rytorium kraju, b) wyrobów akcyzowych z terytorium państwa trzeciego na teryto- rium kraju: – jeżeli wyroby te z chwilą ich wprowadzenia na terytorium kra- ju nie zostają objęte zawieszającą procedurą celną, – jeżeli wyroby te zostały zwolnione z zawieszającej procedu- ry celnej lub procedura ta została zakończona i powstał dług celny; 8) dostawa wewnątrzwspólnotowa – przemieszczanie wyrobów akcyzo- wych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego; 9) nabycie wewnątrzwspólnotowe – przemieszczenie wyrobów akcyzo- wych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkow- skiego na terytorium kraju; 10) skład podatkowy – miejsce, w którym określone wyroby akcyzowe są: produkowane, magazynowane, przeładowywane lub do którego wyroby te są wprowadzane, lub z którego są wyprowadzane – z za- stosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy; w przypadku składu podatkowego znajdującego się na terytorium kraju miejsce to jest określone w zezwoleniu wydanym przez właściwego naczel- nika urzędu celnego; 11) podmiot prowadzący skład podatkowy – podmiot, któremu wydano zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego; 12) procedura zawieszenia poboru akcyzy – procedurę stosowaną pod- czas produkcji, magazynowania, przeładowywania i przemieszcza- nia wyrobów akcyzowych, w trakcie której, gdy są spełnione warun- ki określone w przepisach niniejszej ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, z obowiązku podatkowego nie powstaje zobowiązanie podatkowe; 35 Art. 2 Dział I. Przepisy ogólne 13) zarejestrowany odbiorca – podmiot, któremu wydano zezwolenie na nabywanie wewnątrzwspólnotowe albo na jednorazowe nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych wysłanych z zastosowa- niem procedury zawieszenia poboru akcyzy, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zwane dalej odpowiednio „zezwoleniem na nabywanie wyrobów akcyzowych jako zarejestrowany odbiorca” albo „zezwoleniem na jednorazowe nabycie wyrobów akcyzowych jako zarejestrowany odbiorca”; 14) (uchylony); 14a) zarejestrowany wysyłający – podmiot, któremu wydano zezwole- nie na wysyłanie importowanych wyrobów akcyzowych z miejsca importu z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej; 15) e-AD – elektroniczny administracyjny dokument, na podstawie któ- rego przemieszcza się wyroby akcyzowe z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy; 15a) dokument zastępujący e-AD – dokument, na podstawie którego przemieszcza się wyroby akcyzowe z zastosowaniem procedury za- wieszenia poboru akcyzy, gdy System jest niedostępny, zawierający takie same dane jak e-AD; 16) uproszczony dokument towarzyszący – dokument, na którego pod- stawie przemieszcza się, w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej lub nabycia wewnątrzwspólnotowego, wyroby akcyzowe z zapłaconą akcyzą oraz alkohol etylowy całkowicie skażony środkami dopusz- czonymi do skażania alkoholu etylowego na podstawie rozporządze- nia Komisji (WE) nr 3199/93 z dnia 22 listopada 1993 r. w sprawie wzajemnego uznawania procedur całkowitego skażenia alkoholu etylowego do celów zwolnienia z podatku akcyzowego (Dz. Urz. WE L 288 z 23.11.1993, s. 12, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 249, z późn. zm.); 17) znaki akcyzy – znaki, określone przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, służące do oznaczania wyrobów akcyzowych podlegających obowiązkowi oznaczania, obejmujące: a) podatkowe znaki akcyzy, które są potwierdzeniem wpłaty kwoty stanowiącej wartość podatkowych znaków akcyzy, 36 Definicje ustawowe Art. 2 b) legalizacyjne znaki akcyzy, które są potwierdzeniem prawa pod- miotu obowiązanego do oznaczania wyrobów akcyzowych zna- kami akcyzy, do przeznaczenia tych wyrobów do sprzedaży; 18) faktura – fakturę w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług; 19) nabywca końcowy – podmiot nabywający energię elektryczną, nie- posiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.), z wyłączeniem: a) spółki prowadzącej giełdę towarową w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 48, poz. 284, Nr 81, poz. 530 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 94, poz. 551 i Nr 106, poz. 622) nabywającej energię elektryczną z tytułu pełnienia funkcji opisanej w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towa- rowych, b) towarowych domów maklerskich i domów maklerskich w rozu- mieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towaro- wych nabywających energię elektryczną z tytułu pełnienia funk- cji opisanej w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych lub nabywających energię elektryczną na rachunek dającego zlecenie na rynku regulowanym w rozu-
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów węglowych
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: