Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00379 005565 12419600 na godz. na dobę w sumie
Orzecznictwo w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wybrane przykłady  - ebook/pdf
Orzecznictwo w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wybrane przykłady - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 48
Wydawca: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7537-134-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja zawiera odpowiednie wskazówki, dotyczące usytuowania planowanej inwestycji, jak również związane z tym aspekty prawne.

W publikacji znajdziesz odpowiedzi naszereg pytań m.in.:

I wiele innych przykładów z orzecznictwa w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 1 (Black plate) Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp. z o.o. Œwiat profesjonalnej wiedzy al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00 faks: 22 829 27 00, 829 27 27 VERLAG DASHÖFER www.dashofer.pl Fachow a (cid:9) Ksi¹¿ka Orzecznictwo w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wybrane przyk³ady Warszawa 2011 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 2 (Black plate) ORZECZNICTWO Opracowa³: dr Micha³ Kuliñski Copyright © 2011 ISBN 978-83-7537-134-5 Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, faks: 22 829 27 00, 829 27 27 www.dashofer.pl Opracowanie edytorskie: Anna £ukasik Sk³ad: NOVA Monika Stru¿kiewicz Wszelkie prawa zastrze¿one, prawo do tytu³u i licencji jest w³asnoœci¹ Dashöfer Holding Ltd. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie ca³oœci lub fragmentów niniejszej publikacji, równie¿ na noœnikach magnetycznych i elektro- nicznych, bez zgody Wydawcy jest zabronione. Ze wzglêdu na sta³e zmiany w polskim prawie oraz niejednolite interpretacje przepisów Wydawnictwo nie po- nosi odpowiedzialnoœci za zamieszczone informacje. orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 3 (Black plate) ORZECZNICTWO Spis treœci (cid:122) Brak gwarancji niezmiennoœci otoczenia ....................................... 5 (cid:122) Linia zabudowy .............................................................................. 6 (cid:122) Linia zabudowy .............................................................................. 8 (cid:122) £ad przestrzenny ........................................................................... 9 (cid:122) Lokalizowanie wielkopowierzchniowych obiektów handlowych ....18 (cid:122) Decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzj¹ uznaniow¹ ..... 14 (cid:122) Pojêcie dzia³ki s¹siedniej ............................................................ 15 (cid:122) Lokalizacja inwestycji celu publicznego mo¿e przekszta³ciæ ³ad przestrzenny ................................................................................ 15 (cid:122) Kiedy mo¿na odmówiæ wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ........................................................................ 21 (cid:122) Prawo w³asnoœci nie ma prymatu przy planowaniu przestrzennym ............................................................................. 22 (cid:122) Jeden plan miejscowy dla jednej nieruchomoœci .........................23 (cid:122) Obliczanie powierzchni obiektu handlowego wielkopowierzchniowego ............................................................. 24 (cid:122) Kontynuacja „funkcji’’ w planowaniu przestrzennym ................... 26 (cid:122) S¹siad jako strona w postêpowaniu o ustalenie warunków zabudowy .................................................................................... 28 (cid:122) Przeznaczenie terenu na podstawie ewidencji gruntów i budynków .................................................................................. 29 (cid:122) Obowi¹zek organów uzasadnienia rozstrzygniêcia ..................... 30 (cid:122) Plan przestrzenny jako kryterium dopuszczalnoœci u¿ytkowania wieczystego w prawo w³asnoœci ................................................. 31 (cid:122) Prawo do wy³¹cznego korzystania z nieruchomoœci ................... 32 (cid:122) Plan miejscowy bez zakazów adresowanych do indywidualnych podmiotów ................................................................................... 33 (cid:122) Nadu¿ycie uprawnieñ gminy w ustalaniu planu miejscowego .... 34 (cid:122) Przes³anki zgodnoœci z prawem planu miejscowego .................. 35 (cid:122) Ograniczenia w pozwoleniu na budowê a nie w decyzji o warunkach zabudowy .............................................................. 36 (cid:122) Interes prawny przy zagospodarowaniu terenu ........................... 37 (cid:122) Tryb pracy nad planem miejscowym ........................................... 38 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 3 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 4 (Black plate) ORZECZNICTWO (cid:122) Ochrona interesu prawnego w³aœcicieli nieruchomoœci przy tworzeniu planu .................................................................... 39 (cid:122) Spo³eczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu .......................... 41 (cid:122) Ustalenia studium wi¹¿¹ce dla organów gminy ...........................43 (cid:122) Plan musi byæ zgodny ze studium ............................................... 44 (cid:122) Nieuwzglêdnienie uwag zg³oszonych do studium ....................... 45 (cid:122) Studium nie mo¿e stanowiæ podstawy odmowy zgody na inwestycjê ................................................................................46 (cid:122) Studium wi¹¿¹ce tylko przy sporz¹dzaniu planu miejscowego.... 47 (cid:122) Uchwalenie planu miejscowego nie jest obowi¹zkowe ............... 48 4 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 5 (Black plate) ORZECZNICTWO Wybrane przyklady z orzecznictwa w plano- waniu i zagospodarowaniu przestrzennym Brak gwarancji niezmiennoœci otoczenia Wyrok z dnia 17 grudnia 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Gdañsku, sygn. akt II SA/Gd 554/09 ¯aden w³aœciciel nieruchomoœci planuj¹c jej wyko- rzystanie, okreœlon¹ zabudowê, inwestycjê, rodzaj dzia³alnoœci gospodarczej nie ma zagwarantowane- go przepisami prawa okreœlonego status quo, czy te¿ pewnej gwarancji niezmiennoœci otoczenia. Podkreœliæ nale¿y, ¿e ustalenia planistyczne w ¿a- den sposób nie odnosz¹ siê do sfery uprawnieñ skar- ¿¹cego, gdy¿ z ustaleñ planu wynika zakaz lokaliza- cji na terenach nim objêtych takich urz¹dzeñ elek- troenergetycznych, których negatywne oddzia³ywa- nie wykracza³oby poza przyjête granice. Zatem za- skar¿ona uchwa³a dopuszcza lokalizacjê elektrowni wiatrowych, ale wy³¹cznie takich, których oddzia- ³ywanie zamknie siê w granicach opracowania. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 5 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 6 (Black plate) ORZECZNICTWO Linia zabudowy Wyrok z dnia 4 grudnia 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Krakowie, sygn. akt II SA/ Kr 1101/09 Zasad¹ jest wyznaczenia linii nowej zabudowy jako przed³u¿enie linii istniej¹cej zabudowy na dzia³kach s¹siednich, tj. le¿¹cych w najbli¿szym s¹siedztwie zamierzonej inwestycji. Wyk³adnia jêzykowa sfor- mu³owania zwrotu „przed³u¿eniem’’ prowadzi bo- wiem wprost do wniosku, ¿e chodzi o kontynuacjê istniej¹cej linii zabudowy na dzia³kach s¹siednich. Logicznym jest, ¿e kontynuowanie czegoœ, to ro- bienie tego dalej − bez przerwy. Zatem jako dzia³ki s¹siednie nale¿y uznaæ dzia³ki zabudowane po³o¿o- ne najbli¿ej nieruchomoœci, wobec której maj¹ byæ ustalone warunki zabudowy. Je¿eli istnieje mo¿li- woœæ ustalenia linii zabudowy na dzia³ce, której do- tyczy zamierzenie inwestycyjne, to zbêdne jest po- szukiwanie innego sposobu wyznaczenia tej linii. Zaburzenie ³adu architektonicznego mo¿e nast¹piæ nie tylko na skutek wzniesienia budynku znacznie wy¿szego ni¿ budynki zlokalizowane w s¹siedz- twie tej inwestycji, ale te¿ wzniesienie budynku zna- cz¹co ni¿szego od budynków ju¿ usytuowanych. Nie stoi w sprzecznoœci z przepisami, okreœlenie te- go parametru w wielkoœci od minimalnej do maksy- malnej, gdy¿ takie rozwi¹zanie u³atwiaj¹ce dostoso- wanie projektu budowlanego do decyzji o warun- kach zabudowy, zapewnia tak¿e zachowanie ³adu architektonicznego, pod warunkiem odpowiednie- go okreœlenia tych wielkoœci. 6 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 7 (Black plate) ORZECZNICTWO Zasad¹ jest tak¿e, wyznaczenie nowej linii zabudo- wy jako kontynuacjê linii zabudowy tego budynku, który znajduje siê w wiêkszej odleg³oœci od pasa dro- gowego, w sytuacji kiedy linia zabudowy na s¹sied- nich dzia³kach przebiega tworz¹c uskok (§ 4 pkt 3 rozporz¹dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wyma- gañ dotycz¹cych nowej zabudowy i zagospodarowa- nia terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588). Ustawodawca dopuszcza wpra- wdzie mo¿liwoœæ wyznaczenia linii zabudowy w sposób odmienny od zasad, o których mowa wy¿ej, je¿eli wynika to z analizy architektoniczno-urbani- stycznej, ale zdaniem s¹du ogranicza j¹ do przypad- ków, kiedy obiektywnie nie mo¿na wyznaczyæ linii nowej zabudowy w sposób okreœlony w § 4 pkt 1 do 3 rozporz¹dzenia. Dopuszczalne jest tak¿e wy- znaczenie linii zabudowy dla zamierzenia inwesty- cyjnego, w sposób odmienny od zasad wyra¿onych w § 4 pkt 1 do 3, ale odst¹pienie od tych zasad, w sytuacji kiedy istnieje mo¿liwoœæ wyznaczenia linii zabudowy jako przed³u¿enie linii istniej¹cej zabu- dowy na dzia³kach s¹siednich lub w sytuacji, kiedy linia ta tworzy uskok − jako kontynuacjê linii zabu- dowy tego budynku, który znajduje siê w wiêkszej odleg³oœci od pasa drogowego, musi byæ podykto- wana uzasadnion¹ koniecznoœci¹ lub korzyœci¹ i wynikaæ w sposób logiczny z analizy architektoni- czno-urbanistycznej. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 7 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 8 (Black plate) ORZECZNICTWO Linia zabudowy Wyrok z dnia 29 listopada 2007 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1597/06 Przepis § 4 ust. 1 rozporz¹dzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagañ do- tycz¹cych nowej zabudowy i zagospodarowania te- renu w przypadku braku miejscowego planu zago- spodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) sanowi zasadê, od której wyj¹tkowo tylko mo¿na stosowaæ sposób wyznaczania linii zabudo- wy wskazany w § 4 ust. 4 rozporz¹dzenia. Je¿eli istnieje mo¿liwoœæ ustalenia linii zabudowy na dzia³- kê, której dotyczy zamierzenie inwestycyjne, to zbê- dne jest poszukiwanie innego sposobu wyznaczenia tej linii. 8 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 9 (Black plate) ORZECZNICTWO £ad przestrzenny Wyrok z dnia 27 paŸdziernika 2009 r. Wojewódz- ki S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 972/09 Pojêcie ³adu przestrzennego (jakkolwiek niedookre- œlone, nieostre) stanowi samoistn¹ podstawê do re- konstrukcji norm prawnych i ma charakter bezpo- œrednio obowi¹zuj¹cy organy w procesie kszta³to- wania i prowadzenia polityki przestrzennej. Pojêcie ³adu przestrzennego, obok pozosta³ych zasad kszta³- towania polityki przestrzennej, posiada nie tylko zna- czenie faktyczne, ale równie¿ znaczenie prawne. Przy wyznaczaniu granic obszaru analizowanego ponad minimalne rozmiary, organ orzekaj¹cy wi- nien wykazaæ, ¿e wielkoœæ tego obszaru s³u¿y usta- wowemu wymogowi zachowania ³adu przestrzen- nego w ramach daj¹cej siê wyodrêbniæ zwartej jed- nostki terenowej urbanistyczno-architektonicznej na danym obszarze, nie zaœ jedynie poszukiwaniu takich funkcji, cech i parametrów zabudowy, aby uzasadniæ formaln¹ dopuszczalnoœæ lokalizacji za- budowy o cechach i parametrach wnioskowanych przez inwestora. Jak wynika z powy¿szego, decyduj¹cym czynnikiem dopuszczalnoœci ustalenia warunków zabudowy jest zachowanie kontynuacji, parametrów, cech i wskaŸników kszta³towania zabudowy oraz zago- spodarowania terenu wystêpuj¹cych na dzia³kach s¹- siednich wobec dzia³ki objêtej wnioskiem w spra- wie ustalenia warunków zabudowy. Za dzia³kê s¹- siedni¹ przyjmuje siê nieruchomoœæ lub jej czêœæ www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 9 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 10 (Black plate) ORZECZNICTWO po³o¿on¹ w okolicy stanowi¹cej pewn¹ urbanisty- czn¹ ca³oœæ, któr¹ nale¿y okreœliæ dla ka¿dego przy- padku oddzielnie. W tym celu wyznacza siê tzw. „obszar analizowany’’, którego minimaln¹ wielkoœæ i sposób wytyczenia okreœlono w § 3 rozporz¹dze- nia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagañ dotycz¹cych nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przy- padku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Dla oceny spe³nienia warunków okreœlonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ orzekaj¹cy zobowi¹zany jest dokonaæ analizy funkcji oraz cech zabudowy i za- gospodarowania terenu ujêtego w obszar analizo- wany, która to analiza winna byæ udokumentowana w formie tekstowej i graficznej, stanowi¹cej za³¹cz- nik do decyzji o warunkach zabudowy (§ 3 i § 9 ww. rozporz¹dzenia). 10 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 11 (Black plate) ORZECZNICTWO Lokalizowanie wielkopowierzchniowych obiek- tów handlowych Wyrok z dnia 30 wrzeœnia 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 171/09 Wprowadzenie zakazu lokowania wielkopowierz- chniowych obiektów handlowych mo¿e byæ uzasad- nione, gdy jest to konieczne w demokratycznym pañstwie dla jego bezpieczeñstwa lub porz¹dku publicznego b¹dŸ dla ochrony œrodowiska, zdrowia i moralnoœci publicznej albo wolnoœci i praw in- nych osób, jednak¿e zakaz ten nie mo¿e odnosiæ siê do ca³ego obszaru gminy. Koniecznoœæ wprowadzenia przedmiotowego zaka- zu nie mog³a byæ uzasadniona potrzeb¹ zachowania ³adu przestrzennego w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.z.p. Wolnoœæ dzia³alnoœci gospodarczej − jak wskaza³ Trybuna³ Konstytucyjny w powo³anym wy¿ej wyroku − nale¿y do konstytucyjnych praw i wolnoœci jednostki, któr¹ nale¿y wywieœæ z art. 22 Konstytucji. Przepis ten stanowi podstawê kon- struowania prawa podmiotowego, przys³uguj¹cego ka¿demu, kto podejmuje dzia³alnoœæ gospodarcz¹. Zdaniem Trybuna³u „wolnoœæ dzia³alnoœci gospo- darczej nie ma co prawda charakteru absolutnego i podlega ró¿nym ograniczeniom. Ograniczenia te, ze wzglêdu na charakter dzia³alnoœci gospodarczej i jej bliski zwi¹zek z interesami innych osób oraz in- teresem publicznym, mog¹ byæ wiêksze ni¿ w od- niesieniu do praw lub wolnoœci o charakterze oso- bistym b¹dŸ politycznym. W interesie pañstwa le¿y bowiem tworzenie ram prawnych obrotu gospodar- www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 11 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 12 (Black plate) ORZECZNICTWO czego, pozwalaj¹cych zminimalizowaæ niekorzyst- ne skutki mechanizmów wolnorynkowych, o ile skutki te ujawniaj¹ siê w sferze nieobojêtnej dla pañstwa ze wzglêdu na ochronê powszechnie uzna- wanych wartoœci. Mimo powy¿szego ustawodawca nie mo¿e wolnoœci dzia³alnoœci gospodarczej regla- mentowaæ w sposób dowolny, a art. 22 Konstytucji stawia w tym wzglêdzie dwa warunki: w p³aszczy- Ÿnie formalnej wymaga, by ograniczenie by³o wpro- wadzone w drodze ustawy, w p³aszczyŸnie mate- rialnej zaœ − by uzasadnione by³o „wa¿nym intere- sem publicznym’’. Ów „wa¿ny interes publiczny’’ − choæ jest kategori¹ ocenn¹ − nie mo¿e byæ inter- pretowany rozszerzaj¹co, ani prowadziæ do ograni- czenia innego odrêbnego prawa, a konstytucyjnie dopuszczalne ograniczenie musi byæ na tyle mery- torycznie uzasadnione, by w konflikcie z zasad¹ swobodnej dzia³alnoœci gospodarczej rachunek aks- jologiczny przewa¿y³ na jego korzyœæ’’ (por. OTK- -A 2008/6/104). Zgodnie z wynikaj¹c¹ z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasad¹ proporcjonalnoœci ograniczenia wolnoœci i praw obywatelskich s¹ dopuszczalne tylko wtedy, gdy s¹ konieczne w demokratycznym pañstwie dla jego bezpieczeñstwa lub porz¹dku publicznego, b¹dŸ dla ochrony œrodowiska, zdrowia i moralnoœci publicznej albo wolnoœci i praw innych osób. Kie- ruj¹c siê t¹ zasad¹ konstytucyjn¹ oraz przywo³a- nym wy¿ej stanowiskiem Trybuna³u − S¹d uzna³, ¿e wprowadzenie zakazu lokowania wielkopowierz- chniowych obiektów handlowych mo¿e byæ uza- sadnione przywo³anymi wzglêdami, jednak¿e zakaz ten nie mo¿e odnosiæ siê do ca³ego obszaru gminy. 12 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 13 (Black plate) ORZECZNICTWO Nie mo¿na tak¿e uznaæ, czego domaga³ siê skar¿¹- cy, ¿e wprowadzenie w planie miejscowym w sto- sunku do okreœlonych terenów zakazu realizacji wielkopowierzchniowych obiektów handlowych na- rusza art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji. Rada gminy uchwalaj¹c plan miejscowy jest bowiem uprawnio- na do wprowadzenia ograniczeñ w korzystaniu przez w³aœcicieli z gruntów po³o¿onych na obszarze objê- tym planem z przys³uguj¹cych im praw. Powy¿sze dotyczy tym bardziej u¿ytkowników wieczystych tych gruntów. Tego rodzaju ograniczenie prawa w³a- snoœci nieruchomoœci wprowadza art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, czy aktualnie obowi¹zuj¹cy art. 6 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z tymi jednobrzmi¹cymi przepisami ustalenia miejscowe- go planu zagospodarowania przestrzennego kszta³- tuj¹, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywa- nia prawa w³asnoœci nieruchomoœci. Konstytucja nie zak³ada prymatu prawa w³asnoœci w stosunku do innych praw podmiotowych chronionych jej prze- pisami, a zatem skoro ustawodawca przyzna³ gmi- nie prawo ingerencji w sposób wykonywania w³as- noœci (a tak¿e w prawo u¿ytkowania wieczystego) w drodze uchwalania aktów prawa miejscowego, to nie ulega w¹tpliwoœci, ¿e jej organ stanowi¹cy by³ uprawniony do wprowadzenia zakazów opartych na przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o zagospo- darowaniu przestrzennym. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 13 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 14 (Black plate) ORZECZNICTWO Decyzja o warunkach zabudowy nie jest de- cyzj¹ uznaniow¹ Wyrok z dnia 28 maja 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 751/08 Decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest decyzj¹ uznaniow¹, co oznacza, ¿e organ w³aœciwy do wydania takiej decyzji zobowi¹zany jest wydaæ pozytywn¹ decyzjê, jeœli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadoœæ wszystkim wymogom wynikaj¹cym z konkretnych przepisów prawa, a ma obowi¹zek odmówiæ ustalenia warunków zabudo- wy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spe³nia chocia¿by jednej ustawowej przes³anki wynikaj¹cej ze skonkretyzowanej normy prawnej. Niedopuszczalne jest przyjêcie, ¿e organ ma prawo do oceny projektowanej inwestycji z normami ogól- nymi, np. chroni¹cymi ³ad przestrzenny czy walory architektoniczne i krajobrazowe (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p.) i ocena ta mog³aby stanowiæ podstawê do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Organ, wydaj¹c decyzjê odmown¹, powinien swoje roz- strzygniêcie oprzeæ na wyraŸnej sprzecznoœci z prze- pisem nak³adaj¹cym expressis verbis jakieœ ograni- czenie. 14 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 15 (Black plate) ORZECZNICTWO Pojêcie dzia³ki s¹siedniej Wyrok z dnia 17 kwietnia 2007 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 646/06 Ratio legis art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) „jest ochrona ³adu przestrzennego’’. Ma on na celu powstrzymanie za- budowy niedaj¹cej siê pogodziæ z zabudow¹ ju¿ ist- niej¹c¹ na terenach, gdzie nie ma planu zagospo- darowania przestrzennego. Nie powinno to jednak doprowadziæ do nadmiernego jej ograniczenia. Za szerokim rozumieniem pojêcia dzia³ki s¹siedniej przemawia zarówno ochrona prawa w³asnoœci, jak i deklarowana w art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy zasada wolnoœci zagospodarowania terenu. Pojêcie „dzia³- ki s¹siedniej’’ winno byæ interpretowane funkcjo- nalnie. Jeœli dzia³ka, na której jest planowana inwestycja, nie ma wspólnej granicy z ¿adn¹ dzia³k¹ zabudo- wan¹, niemniej jednak znajduje siê w doœæ bliskiej (pod wzglêdem urbanistycznym) odleg³oœci od ta- kiej zabudowy, nie ma przeciwwskazañ do wydania decyzji o warunkach zabudowy. W zwi¹zku z tym, ¿e przywo³ana ustawa pos³uguje siê sformu³owaniami nie zawsze jasnymi, to w ra- zie w¹tpliwoœci nale¿y je interpretowaæ na korzyœæ obywatela, tj. na korzyœæ jego uprawnieñ w³aœci- cielskich. Do pogodzenia z przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 przywo³anej ustawy jest przyjêcie pogl¹du, ¿e co www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 15 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 16 (Black plate) ORZECZNICTWO do zasady stan surowy zamkniêty mo¿na uznaæ za spe³niaj¹cy wymóg zabudowy przestrzeni, które tworzy harmonijn¹ ca³oœæ oraz uwzglêdnia w przy- porz¹dkowanych relacjach wszelkie uwarunkowa- nia i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-spo- ³eczne, œrodowiskowe, kulturowe oraz kompozy- cyjno-estetyczne. Powstaj¹ca w s¹siedztwie zabu- dowanej ju¿ dzia³ki nowa zabudowa powinna od- powiadaæ charakterystyce urbanistycznej (konty- nuacja funkcji, parametrów, cech i wskaŸników kszta³towania zabudowy oraz zagospodarowania te- renu, linii zabudowy i intensywnoœci wykorzysta- nia terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej, obiektów budowlanych) zabudo- wy ju¿ istniej¹cej. Okreœlenie powy¿szej charakte- rystyki jest obowi¹zkiem organu prowadz¹cego po- stêpowanie w sprawie warunków zabudowy, a tak- ¿e jest jednym z elementów rozstrzygniêcia znaj- duj¹cego siê w treœci decyzji. By zatem ustaliæ wa- runki zabudowy, konieczne jest istnienie, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, przynajmniej jednej s¹- siedniej dzia³ki, dostêpnej z tej samej drogi publicz- nej. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyj- muje siê, i¿ przez pojêcie dzia³ki s¹siedniej nie mo¿- na rozumieæ wy³¹cznie dzia³ki granicz¹cej, ale na- le¿y odnieœæ to pojêcie do nieruchomoœci, terenów po³o¿onych w okolicy, tworz¹cej pewn¹ urbanisty- czn¹ ca³oœæ. Interpretacja pojêcia „dzia³ki s¹siedniej’’jako dzia³- ki granicz¹cej mia³aby zbyt restryktywny charakter, poniewa¿ sama ustawa o planowaniu i zagospoda- rowaniu przestrzennym z 2003 r. nie wskazuje, i¿ 16 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 17 (Black plate) ORZECZNICTWO dzia³k¹ s¹siedni¹ jest tylko dzia³ka bezpoœrednio s¹siaduj¹ca (granicz¹ca) z terenem inwestycji. Jak trafnie wskazano w doktrynie, warunek s¹siedztwa nale¿y uto¿samiaæ z tzw. s¹siedztwem urbanistycz- nym, niemaj¹cym wiele wspólnego ze wspóln¹ gra- nic¹. Jeœli dzia³ka, na której planowana jest inwe- stycja, nie ma wspólnej granicy z ¿adn¹ dzia³k¹ zabudowan¹, niemniej jednak znajduje siê w doœæ bliskiej (pod wzglêdem urbanistycznym) odleg³oœci od takiej zabudowy, nie ma przeciwwskazañ do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nale¿y te¿ podkreœliæ, ¿e tzw. s¹siedztwo urbanistyczne przedstawiaæ siê bêdzie ró¿norodnie na terenach zwartej zabudowy miejskiej, na terenach wiejskich czy terenach rozproszonej zabudowy letniskowej. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 17 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 18 (Black plate) ORZECZNICTWO Lokalizacja inwestycji celu publicznego mo¿e przekszta³ciæ ³ad przestrzenny Wyrok z dnia 16 stycznia 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1117/08 Przyjêcie, i¿ podstaw¹ odmowy ustalenia lokaliza- cji mo¿e byæ niezgodnoœæ z normami niedookreœlo- nymi − takimi jak przepisy art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz art. 2 pkt 1 u.p.z.p., jest sprzeczne z charakterem de- cyzji, pozostawiaj¹c nadmierny luz decyzyjny orga- nom administracji publicznej. Oparcie decyzji ne- gatywnej na klauzuli generalnej, jak¹ jest ³ad prze- strzenny, jego kszta³towanie i ochrona, czyni³oby z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu pu- blicznego orzeczenie o charakterze zbli¿onym do uznaniowego. W nauce prawa administracyjnego podkreœla siê, ¿e decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu pub- licznego ma charakter rozstrzygniêcia zwi¹zanego, co oznacza, ¿e w wypadku zgodnoœci inwestycji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodaro- waniu przestrzennym oraz przepisami odrêbnymi nie mo¿na odmówiæ ustalenia jej lokalizacji. Racjê maj¹ organy administracji publicznej wska- zuj¹c, i¿ decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publi- cznego stanowi substytut planu miejscowego i jest instytucj¹ zbli¿on¹ do decyzji, ustalaj¹cej warunki zabudowy. W tym jednak przypadku, oprócz podo- bieñstw sprowadzaj¹cych siê do podobnej funkcji obu rodzajów rozstrzygniêæ w toku procesu inwe- stycyjnego, istotniejsze s¹ ró¿nice w zakresie prze- 18 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 19 (Black plate) ORZECZNICTWO s³anek wydania decyzji w obu tych trybach, a wy- nikaj¹ce ze specyfiki zamierzeñ inwestycyjnych. Trzeba podkreœliæ, ¿e decyzja o warunkach zabudo- wy, oprócz ogólnego wymogu zgodnoœci z przepi- sami odrêbnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5) musi spe³niaæ szereg innych przes³anek, w tym warunek kontynu- acji zabudowy (art. 61 ust. 1 pkt 1), w czym zreszt¹ nale¿y upatrywaæ rozwiniêcia i uszczegó³owienia zasady ochrony ³adu przestrzennego. W odniesie- niu do decyzji, ustalaj¹cej lokalizacjê celu publicz- nego, ustawodawca wymogu takiego nie przewi- dzia³. Wystarczy zreszt¹ dokonaæ analizy art. 6 usta- wy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieru- chomoœciami, zawieraj¹cego katalog inwestycji ce- lu publicznego, aby dojœæ do wniosku, ¿e zastrze- ¿enie takie by³oby ca³kowicie chybione. Charakter wiêkszoœci z tych inwestycji − dla przyk³adu dróg i linii kolejowych − wyklucza nie tylko zastosowa- nie zasady kontynuacji zabudowy i zagospodaro- wania, ale wrêcz przes¹dza, ¿e realizacja ka¿dego takiego zamierzenia musi doprowadziæ do narusze- nia i przekszta³cenia istniej¹cego na danym obsza- rze ³adu przestrzennego. Skoro ustawodawca nie przewidzia³ − jak ma to miejsce w odniesieniu do warunków zabudowy i wy- nika w tym zakresie z przepisów wykonawczych, aby dopuszczalne parametry obiektów inwestycji celu publicznego odpowiada³y œrednim wartoœciom, wystêpuj¹cym na danym terenie, najwyraŸniej do- puœci³, aby obiekty o charakterze celu publicznego odbiega³y od tych wartoœci. Skoro tak, to warunek kontynuacji i dostosowania charakteru zabudowy nie zosta³ w ustawie zastrze¿ony, co czyni niedo- www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 19 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 20 (Black plate) ORZECZNICTWO puszczalnymi próby wprowadzenia go za pomoc¹ rozszerzaj¹cej interpretacji klauzul generalnych, ta- kich jak ³ad przestrzenny. 20 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 21 (Black plate) ORZECZNICTWO Kiedy mo¿na odmówiæ wydania decyzji o lo- kalizacji inwestycji celu publicznego Wyrok z dnia z dnia 13 czerwca 2006 r. Woje- wódzki S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 441/06 Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu pu- blicznego nie jest decyzj¹ uznaniow¹ organu, lecz jej ustalenia s¹ zale¿ne od regulacji prawnych do- tycz¹cych projektowanego zamierzenia inwestycyj- nego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma byæ zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie okreœlon¹ formê oceny dopuszczalnoœci lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w œwietle powszech- nie obowi¹zuj¹cego prawa. Organ ustalaj¹cy loka- lizacjê projektowanej inwestycji, aby odmówiæ jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazaæ niezgodnoœæ wnioskowanej lokali- zacji z przepisami prawa. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 21 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 22 (Black plate) ORZECZNICTWO Prawo w³asnoœci nie ma prymatu przy plano- waniu przestrzennym Wyrok z dnia 4 wrzeœnia 2008 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 135/08 Przepis art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospo- darowaniu przestrzennym wymienia szereg przes³a- nek, które winny byæ wziête pod rozwagê w plano- waniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uszere- gowuj¹c je w dziewiêciu równorzêdnych punktach. Nie mo¿na wiêc prawu w³asnoœci w tej sytuacji na- dawaæ cechy zdecydowanego prymatu nad innymi wartoœciami wymienionymi przez ustawodawcê. 22 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 23 (Black plate) ORZECZNICTWO Jeden plan miejscowy dla jednej nierucho- moœci Wyrok z dnia 7 maja 2008 r. Naczelny S¹d Ad- ministracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 281/08 Sytuacja, i¿ konkretne nieruchomoœci, a tak¿e na- le¿¹ce do nich budynki zosta³y podzielone granica- mi planów miejscowych, skutkiem czego obowi¹- zuj¹ wzglêdem nich dwa ró¿ne sposoby dopusz- czalnego kszta³towania terenu, jest rozwi¹zaniem sprzecznym z wymaganiami ³adu przestrzennego, które narusza przepis art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niezgodnoœæ granic terenu objêtego planem z usta- leniami studium stanowi naruszenie art. 9 ust. 4 ustawy z 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 23 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 24 (Black plate) ORZECZNICTWO Obliczanie powierzchni obiektu handlowego wielkopowierzchniowego Wyrok z dnia 13 grudnia 2007 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1699/06 W przypadku rozbudowy istniej¹cego obiektu han- dlowego wielkopowierzchniowego przyj¹æ nale¿y do analizy ³¹czn¹ powierzchniê sprzeda¿y ca³ego obiektu po planowanej rozbudowie. Skoro powierz- chnia sprzeda¿y to czêœæ ogólnodostêpna obiektu handlowego, zatem brak jest przes³anek do wy³¹- czenia z niej ju¿ tej czêœci istniej¹cej w przypadku analizowania rozbudowywanego obiektu handlowe- go, skoro bêdzie on stanowi³ po realizacji jedn¹ funkcjonaln¹ ca³oœæ. Fakt zbudowania handlowego obiektu wielkopo- wierzchniowego pod rz¹dami innego (nieobowi¹- zuj¹cego) prawa miejscowego w sytuacji rozpatry- wania sprawy w momencie braku miejscowego pla- nu zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia organów od stosowania aktualnie obowi¹zuj¹cego prawa w zakresie planowania i zagospodarowania terenu. Wymóg okreœlenia w studium jak i planie zagospodarowania terenów pod budowê obiektów handlowych powy¿ej 2000 m2 stanowi warunek ustawowy lokalizowania takich w³aœnie obiektów, st¹d te¿ treœæ taka jako obligatoryjna w odniesieniu do obiektów wielkopowierzchniowych musi zostaæ w nich zamieszczona. Skoro, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p., uwz- glêdnia siê potrzeby interesu publicznego, to chro- 24 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 25 (Black plate) ORZECZNICTWO niony prawem interes publiczny wymaga lokalizo- wania obiektów wielkopowierzchniowych w pla- nach zagospodarowania przestrzennego. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 25 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 26 (Black plate) ORZECZNICTWO Kontynuacja „funkcji’’ w planowaniu prze- strzennym Wyrok z dnia 16 paŸdziernika 2007 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1401/06 Dokonuj¹c wyk³adni przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., nale¿y wzi¹æ pod uwagê cel i sens ustawy maj¹cej s³u¿yæ zapewnieniu ³adu i porz¹dku prze- strzennego oraz innym dobrom i wartoœciom wska- zanym w jej art. 1, a nie − ograniczaniu inicjatywy obywateli w zakresie podejmowania inwestycji budowlanych czy uniformizacji zabudowy i zago- spodarowania przestrzennego. Rozumienie pojêcia kontynuacji funkcji nie mo¿e byæ zawê¿aj¹ce i ogra- niczaj¹ce siê tylko do mo¿liwoœci powstania w da- nym miejscu obiektów to¿samych z ju¿ istniej¹cy- mi. Co istotne wszak¿e, planowana inwestycja nie mo¿e godziæ w zastany stan rzeczy. Ocena oddzia³ywania inwestycji na œrodowisko win- na byæ przeprowadzona wszechstronnie i wyczer- puj¹co. Ocena inwestycji musi opieraæ siê na dowo- dach i ustaleniach faktycznych. ¯eby dokonaæ obiek- tywnej oceny oddzia³ywania inwestycji na œrodo- wisko, a przede wszystkim jej uci¹¿liwoœci dla naj- bli¿szych zabudowañ mieszkalnych, nale¿y dok³ad- nie ustaliæ dane zwi¹zane z emisj¹ ha³asu, spalin i powietrza do œrodowiska. Dane podawane na etapie postêpowania dotycz¹ce- go ustalenia warunków zabudowy stanowi¹ jedynie przewidywania inwestora, a precyzyjne informacje przed³o¿one byæ mog¹ dopiero na etapie postêpo- 26 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 27 (Black plate) ORZECZNICTWO wania w przedmiocie pozwolenia na budowê. Nie zwalnia to jednak inwestora od podania szacunko- wych danych liczbowych oraz dokonania starannej oceny wp³ywu inwestycji na œrodowisko. W mieœcie na prawach powiatu, w granicach kom- petencji przyznanych na podstawie art. 60 i art. 53 ust. 4 pkt 10 u. p.z.p. w zwi¹zku z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorz¹dzie powiatowym, ca³e postêpo- wanie niezbêdne do rozstrzygniêcia sprawy bêdzie uprawniony prowadziæ jeden organ, to jest prezy- dent miasta bêd¹cy jednoczeœnie starost¹. Ustalenia poczynione na gruncie przepisów z zakresu ochro- ny œrodowiska, nie przybieraj¹c formy postanowie- nia, bêd¹ stanowi³y czêœæ podstawy faktycznej orze- czenia koñcz¹cego postêpowanie. Bêd¹ zatem spe³- niaæ tak¹ sam¹ funkcjê, jak postanowienie wydane w postêpowaniu uzgodnieniowym, przeprowadzo- nym w trybie art. 106 k.p.a. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 27 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 28 (Black plate) ORZECZNICTWO S¹siad jako strona w postêpowaniu o usta- lenie warunków zabudowy Wyrok z dnia 30 czerwca 2010 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w £odzi, sygn. akt II SA/ £d 61/10 W toku postêpowania o ustalenie warunków za- budowy nieprzyznanie posiadaczowi samoistnemu nieruchomoœci s¹siedniej przymiotu strony prowa- dzi do pozbawienia ochrony prawnej podmiotu, którego interes prawny jest interesem zbli¿onym, a nawet to¿samym z interesem w³aœciciela nieru- chomoœci. 28 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 29 (Black plate) ORZECZNICTWO Przeznaczenie terenu na podstawie ewidencji gruntów i budynków Wyrok z dnia 16 wrzeœnia 2010 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 461/10 W sytuacji braku miejscowego planu zagospoda- rowania przestrzennego i decyzji o warunkach za- budowy, w celu ustalenia czy teren, na którym po- ³o¿ona jest konkretna nieruchomoœæ, jest terenem budowlanym lub przeznaczonym pod zabudowê nale¿y odwo³aæ siê do zapisów zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 29 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 30 (Black plate) ORZECZNICTWO Obowi¹zek organów uzasadnienia rozstrzyg- niêcia Wyrok z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 183/09 Proces planistyczny w nieunikniony sposób pro- wadzi do powstawania konfliktów interesów i nie jest mo¿liwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników tego procesu w równym stopniu. W przypadku wyst¹pienia takich konflik- tów zadaniem organów bior¹cych udzia³ w proce- durze planistycznej jest przy tym wyartyku³owanie przyjêtych preferencji. 30 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 31 (Black plate) ORZECZNICTWO Plan przestrzenny jako kryterium dopusz- czalnoœci u¿ytkowania wieczystego w prawo w³asnoœci Wyrok z dnia 27 listopada 2008 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt I OSK 1814/07 Wynikaj¹ce z miejscowego planu zagospodarowa- nia przestrzennego przeznaczenie terenu jest miaro- dajne dla oceny mo¿liwoœci przekszta³cenia u¿yt- kowania wieczystego w prawo w³asnoœci. Nieruchomoœci zabudowane na cele mieszkaniowe to nieruchomoœci, na których znajduj¹ siê budynki (budynek) mieszkalne. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 31 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 32 (Black plate) ORZECZNICTWO Prawo do wy³¹cznego korzystania z nierucho- moœci Wyrok z dnia 19 marca 2008 r. Naczelny S¹d Ad- ministracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1651/07 Winno siê rozwa¿yæ czy zapis okreœlaj¹cy podsta- wowe przeznaczenie terenu, które mo¿e byæ zreali- zowane jedynie na rzecz okreœlonego podmiotu mieœci siê w zakresie tzw. w³adztwa planistycznego gminy w sytuacji gdy podmiotowi temu nie przy- s³uguje ¿adne prawo rzeczowe do tej nierucho- moœci. Prawo swobodnego korzystania z nieruchomoœci − to miêdzy innymi prawo korzystania z niej z wy³¹- czeniem innych osób. Umo¿liwienie przez gminê korzystania z nieruchomoœci przez inne podmioty (niezale¿nie od woli w³aœciciela − u¿ytkownika wie- czystego) jest mo¿liwe tylko w przypadku prze- znaczenia nieruchomoœci na cel publiczny w rozu- mieniu przepisów o gospodarce nieruchomoœciami. 32 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 33 (Black plate) ORZECZNICTWO Plan miejscowy bez zakazów adresowanych do indywidualnych podmiotów Wyrok z dnia 27 czerwca 2006 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 459/06 Rada gminy, stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), nie jest organem kompetentnym do tego, aby w akcie prawnym (w prawie miejscowym), to jest w miej- scowym planie zagospodarowania przestrzennego, zawieraæ zakaz adresowany do konkretnego pod- miotu w kwestii dokonywania okreœlonych czynno- œci i stosowania wskazanej technologii produkcji. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 33 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 34 (Black plate) ORZECZNICTWO Nadu¿ycie uprawnieñ gminy w ustalaniu pla- nu miejscowego Wyrok z dnia 16 lipca 2009 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/ Wa 539/09 Uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia te- renu i sposobu jego zagospodarowania nie mo¿e byæ nadu¿ywane i niezale¿nie od legalnoœci jest oceniane pod k¹tem ewentualnego nadu¿ywania uprawnieñ. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu bêd¹ zatem nie tylko te, które naruszaj¹ przepisy prawa, ale tak¿e te, które bêd¹ wynikiem nadu¿ycia przys³uguj¹cych gminie uprawnieñ. To zaœ ozna- cza, ¿e ka¿da ingerencja w sposób wykonywania prawa w³asnoœci musi mieœciæ siê w granicach wy- znaczonych interesem publicznym. Przepis art. 6 pkt 1 u.g.n. mianem dróg publicznych okreœla wydzielenie gruntów pod drogi publiczne oraz budowê i utrzymanie takich dróg, a wiêc wy³¹- cznie klasyfikowanych jako drogi publiczne wed- ³ug przepisów ustawy o drogach publicznych. 34 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 35 (Black plate) ORZECZNICTWO Przes³anki zgodnoœci z prawem planu miejs- cowego Wyrok z dnia 11 wrzeœnia 2008 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 215/08 Art. 28 ust. 1 ustanowi³ dwie podstawowe przes³an- ki zgodnoœci z przepisami prawa uchwa³y o miej- scowym planie zagospodarowania przestrzennego: − po pierwsze, przes³ankê materialnoprawn¹, a mia- nowicie uwzglêdnienie zasad sporz¹dzania planu miejscowego, − po drugie, przes³ankê formalno- prawn¹, a mianowicie zachowanie procedury spo- rz¹dzenia planu i w³aœciwoœci organu. Dokonuj¹c wyk³adni przes³anki materialnoprawnej: zasad spo- rz¹dzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy zwi¹zana jest przepisa- mi prawa, w tym prawa europejskiego, zasadami konstytucyjnymi i przepisami ustaw materialnopra- wnych. Tylko w tych granicach mo¿na wyznaczyæ w³adztwo planistyczne przys³uguj¹ce gminie. Dla- tego te¿ art. 6 ust. 1 nie mo¿na stosowaæ, jako daj¹- cy podstawê do pe³nego w³adztwa planistycznego. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 35 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 36 (Black plate) ORZECZNICTWO Ograniczenia w pozwoleniu na budowê a nie w decyzji o warunkach zabudowy Wyrok z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny we Wroc³awiu, sygn. akt II SA/Wr 728/07 Kwestie wp³ywu usytuowania zamierzonej inwe- stycji na powstanie, w œwietle prawa budowlanego, uci¹¿liwoœci lub niedogodnoœci dla nieruchomoœci s¹siedniej, bêd¹ badane w toku postêpowania w sprawie pozwolenia na budowê i nie mog¹ pod- legaæ ocenie w postêpowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ochrona interesów osób trzecich w postêpowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowa- nia terenu mo¿e nastêpowaæ tylko w takim zakre- sie, w jakim nie jest objêta zakresem regulacji pra- wa budowlanego. 36 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 37 (Black plate) ORZECZNICTWO Interes prawny przy zagospodarowaniu te- renu Wyrok z dnia 11 kwietnia 2008 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1749/07 Osoba, która domaga siê ochrony swojego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów nale¿¹- cych do innych osób lub jednostek organizacyjnych powinna w pierwszej kolejnoœci wykazaæ istnienie po swojej stronie konkretnego interesu prawnego, który ma podlegaæ tej ochronie. Z ogólnej konstytucyjnej zasady wolnoœci dzia³al- noœci gospodarczej nie mo¿na wywodziæ interesu prawnego podmiotu, który dopiero zamierza podj¹æ dzia³alnoœæ gospodarcz¹ na terenie objêtym planem, gdy¿ taki interes mia³by charakter bardzo ogólny i potencjalny. Wprowadzenie w uchwale rady gminy w przed- miocie miejscowego planu zagospodarowania prze- strzennego okreœlonych zasad zagospodarowania konkretnych nieruchomoœci na terenie objêtym pla- nem mo¿e poœrednio wp³ywaæ na sposób prowa- dzenia dzia³alnoœci gospodarczej przez w³aœciciela lub inn¹ osobê uprawnion¹ do danej nieruchomo- œci. Skoro ograniczenia wprowadzone zapisami pla- nu miejscowego w zakresie wykorzystania nieru- chomoœci na dany cel maj¹ umocowanie w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to stanowi¹ te¿ ograniczenia ustawowe w swobo- dzie prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej w ro- zumieniu art. 22 Konstytucji RP. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 37 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 38 (Black plate) ORZECZNICTWO Tryb pracy nad planem miejscowym Wyrok z dnia 17 czerwca 2004 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt OSK 215/04 Tryb postêpowania w sprawie projektowania i uch- walenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest okreœlony przepisami Ko- deksu postêpowania administracyjnego, lecz usta- w¹ normuj¹c¹ materiê nale¿¹c¹ do planowania i za- gospodarowania przestrzennego. Nie mamy tu wiêc do czynienia z za³atwieniem sprawy administracyj- nej po przeprowadzeniu postêpowania administra- cyjnego w rozumieniu Kodeksu postêpowania ad- ministracyjnego. Skoro art. 33 p.p.s.a. stanowi, i¿ osoba, która bra³a udzia³ w postêpowaniu administracyjnym, maj¹ca interes prawny w sprawie, jest uczestnikiem postê- powania przed s¹dem na prawach strony, to nie mo¿- na uznaæ za uczestnika postêpowania podmiotu, który wprawdzie uczestniczy³ w postêpowaniu do- tycz¹cym uchwalenia miejscowego planu zagospo- darowania przestrzennego, jednak¿e do postêpo- wania tego nie maj¹ zastosowania przepisy k.p.a. 38 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 39 (Black plate) ORZECZNICTWO Ochrona interesu prawnego w³aœcicieli nie- ruchomoœci przy tworzeniu planu Wyrok z dnia 7 wrzeœnia 2006 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny we Wroc³awiu, sygn. akt II SA/ Wr 604/05 Gwarancjê ochrony praw osób, których interesy mog¹ zostaæ naruszone przez uchwalenie miejsco- wego planu zagospodarowania przestrzennego, sta- nowi nie tylko ustawowo okreœlony tryb postêpo- wania. Gwarancj¹ tak¹ jest przede wszystkim rze- czywista, a nie pozorna mo¿liwoœæ wp³ywania na rozwi¹zania przyjête w uchwalonym planie. Nie- mo¿noœæ wprowadzenia jakichkolwiek zmian do projektu (a œciœlej zasad na jakich oparto siê two- rz¹c plan zagospodarowania przedmiotowych tere- nów) sprawia, ¿e gwarantowany ustawowo tryb rozwi¹zywania konfliktów miêdzy interesami oby- wateli i wspólnoty samorz¹dowej nie spe³ni³ swej roli. Tworzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ujawnia wielokrotnie istnienie sprzecznych interesów ró¿nych podmiotów, jak i ko- lizje interesów miêdzy poszczególnymi cz³onkami wspólnoty samorz¹dowej a sam¹ wspólnot¹ i w pro- cesie stanowienia tego planu gmina musi te kon- flikty rozstrzygaæ przyjmuj¹c optymalne rozwi¹za- nie mieszcz¹ce siê w granicach obowi¹zuj¹cych przepisów. Naruszenie zapisami planu zagospodarowania prze- strzennego prawa w³asnoœci nie polega na tym, ¿e uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 39 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 40 (Black plate) ORZECZNICTWO „dokonuje zaboru czegokolwiek z nieruchomoœci w³aœciciela’’, lecz na tym, ¿e sprzecznie z przepi- sami prawa powszechnie obowi¹zuj¹cego „wp³ywa na ukszta³towanie sposobu wykonywania prawa w³asnoœci’’. Naruszenie interesu prawnego nie po- lega wiêc na odjêciu jakiejœ dotychczasowej war- toœci prawnej (uprawnienia, mo¿liwoœci prawnej), ale równie¿ na spowodowaniu, ¿e w przysz³oœci ja- kaœ wartoœæ prawna (uprawnienie, mo¿liwoœæ pra- wna) nie bêdzie mog³a byæ realizowana. Rzecz¹ organu planistycznego jest tak¿e wyt³umaczenie zainteresowanemu powodów takiego naruszenia. 40 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 41 (Black plate) ORZECZNICTWO Spo³eczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu Wyrok z dnia 6 stycznia 2005 r. S¹d Najwy¿szy, sygn. akt III CK 129/04 Zgodnie z art. 143 k.c., spo³eczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, ale sposób, w jaki w³aœciciel faktycznie i potencjalnie, zgodnie z prze- pisami prawa i planem zagospodarowania prze- strzennego, mo¿e zgodnie ze swoj¹ wol¹ z gruntu korzystaæ. Wymieniony przepis traktuje zatem o spo³eczno-gospodarczym przeznaczeniu gruntu w rozumieniu abstrakcyjnym, co oznacza, ¿e odwo- ³anie siê do spo³eczno-gospodarczego przeznacze- nia nieruchomoœci nale¿y rozumieæ jako wskazanie na uprawnienie w³aœciciela do nieskrêpowanego korzystania z tej nieruchomoœci w zakresie − a wiêc tak¿e na wysokoœæ i g³êbokoœæ − z regu³y dostêp- nym (potencjalnie mo¿liwym do wykorzystania) w³aœcicielowi, w granicach zakreœlonych przez prawo. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala dopuszczalne sposoby i warunki zagospoda- rowania nieruchomoœci, nie przes¹dza natomiast, ¿e ¿aden ze sposobów zagospodarowania danej nie- ruchomoœci nie mo¿e kolidowaæ z innym przewi- dzianym planem sposobem jej zagospodarowania (¿e wszystkie przewidziane w planie sposoby zago- spodarowania mog¹ wspó³istnieæ), a w konsekwen- cji − nie przes¹dza, ¿e skoro dany sposób zagospo- darowania nieruchomoœci przewidziany jest pla- nem, to nie mo¿e stanowiæ on naruszenia prawa w³asnoœci. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 41 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 42 (Black plate) ORZECZNICTWO Uregulowanie zawarte w art. 320 k.p.c., dopusz- czalne do zastosowania w sprawach o ochronê w³a- snoœci, nie wy³¹cza a limine stosowania art. 5 k.c., daj¹cego pozwanemu silniejsz¹ ochronê. 42 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:12 Page 43 (Black plate) ORZECZNICTWO Ustalenia studium wi¹¿¹ce dla organów gmi- ny Wyrok z dnia 17 wrzeœnia 2010 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 733/10 Ustalenia studium s¹ wi¹¿¹ce dla organów gminy przy sporz¹dzaniu planów miejscowych, przy czym zgodnoœæ planu ze studium nie mo¿e byæ rozumia- na ogólnie i nie mo¿e oznaczaæ wy³¹cznie spójnoœci rozwi¹zañ ze studium. Plan winien byæ nie tylko spójny, ale i zgodny z ustaleniami studium. Ozna- cza to, ¿e zapisy planu nie mog¹ doprowadziæ do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewi- dzianego w studium lub te¿ tego zagospodarowania wykluczyæ. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 43 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:13 Page 44 (Black plate) ORZECZNICTWO Plan musi byæ zgodny ze studium Wyrok z dnia 30 paŸdziernika 2008 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1294/07 Postanowienia studium uwarunkowañ i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy maj¹ dla organów wykonawczych gminy charakter wi¹¿¹cy jedynie przy sporz¹dzaniu projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a dla or- ganów stanowi¹cych gminy − przy ich uchwalaniu. Ustawodawca nie przewidzia³ natomiast sankcji w przypadku, gdy organ administracji wydaje decy- zjê o ustaleniu warunków zabudowy, a nastêpnie o pozwoleniu na budowê, które to decyzje nie po- zostaj¹ w zgodzie z ustaleniami studium. 44 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:13 Page 45 (Black plate) ORZECZNICTWO Nieuwzglêdnienie uwag zg³oszonych do stu- dium Wyrok z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki S¹d Administracyjny w Gdañsku, sygn. akt II SA/ Gd 4/08 Uchwalenie studium stanowi¹ce etap poprzedza- j¹cy sporz¹dzenie projektu planu miejscowego, na- le¿y do zakresu tzw. w³adztwa planistycznego gmi- ny, a fakt nieuwzglêdnienia uwag i wniosków zg³a- szanych do tego aktu nie musi oznaczaæ naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zg³aszaj¹cych w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 45 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:13 Page 46 (Black plate) ORZECZNICTWO Studium nie mo¿e stanowiæ podstawy odmo- wy zgody na inwestycjê Wyrok z dnia 3 kwietnia 2008 r. Naczelny S¹d Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1888/07 Studium uwarunkowañ i kierunków zagospodaro- wania przestrzennego nie ma charakteru aktu prawa powszechnie obowi¹zuj¹cego. Nie mo¿e stanowiæ materialnoprawnej podstawy odmowy dopuszcze- nia przedsiêwziêæ inwestycyjnych. 46 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:13 Page 47 (Black plate) ORZECZNICTWO Studium wi¹¿¹ce tylko przy sporz¹dzaniu planu miejscowego Wyrok z dnia 3 sierpnia 2007 r. Naczelny S¹d Ad- ministracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 614/07 Postanowienia studium s¹ kierowane do organów gminy i wi¹¿¹ je przy sporz¹dzaniu planów miejs- cowych, nie s¹ natomiast adresowane, ani te¿ bez- poœrednio nie kszta³tuj¹ sytuacji prawnej podmio- tów spoza systemu administracji publicznej. Przy tak ustawowo okreœlonym charakterze studium trud- no mówiæ w tym przypadku o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnieniu skar¿¹cej w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. Studium jako akt pla- nowania, wi¹¿¹cy organy gminy w tym zakresie, mo¿e zatem jedynie poœrednio wp³ywaæ na prawa i obowi¹zki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej, przez co jednak nie docho- dzi do bezpoœredniego naruszenia indywidualnych interesów prawnych lub uprawnieñ tych podmio- tów. www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer 47 orzecznictwo.qxd 2011-05-27 11:13 Page 48 (Black plate) ORZECZNICTWO Uchwalenie planu miejscowego nie jest obo- wi¹zkowe Postanowienie z dnia 8 czerwca 2010 r. Woje- wódzki S¹d Administracyjny w Gdañsku, sygn. akt II SAB/Gd 17/10 Skoro uchwalenie miejscowego planu zagospoda- rowania przestrzennego nie jest obowi¹zkowe, to nie ma równie¿ podstaw do zastosowania art. 101a ustawy o samorz¹dzie gminnym, który stanowi, ¿e przepisy art. 101 stosuje siê odpowiednio, gdy or- gan gminy nie wykonuje czynnoœci nakazanych pra- wem albo przez podejmowane czynnoœci prawne lub faktycznie narusza prawa osób trzecich. Niedo- puszczalna jest skarga na bezczynnoœæ rady gminy w przedmiocie podjêcia uchwa³y o przyst¹pieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy − zgodnie z prze- pisami art. 14 ust. 1 i 7 ustawy o planowaniu i zago- spodarowaniu przestrzennym − sporz¹dzanie takie- go planu (jego zmiany) nie jest obowi¹zkowe. 48 www.dashofer.pl Copyright © Verlag Dashöfer
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Orzecznictwo w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wybrane przykłady
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: