Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00615 008845 10482375 na godz. na dobę w sumie
Oświetlenie. Warsztaty fotograficzne - książka
Oświetlenie. Warsztaty fotograficzne - książka
Autor: Liczba stron: 304
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2003-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> fotografia cyfrowa >> techniki fotografowania
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
>> Możesz kupić w zestawie:
Warsztaty fotograficzne. Ekspozycja. Kompozycja. Oświetlenie.

Warsztaty fotograficzne. Ekspozycja. Kompozycja. Oświetlenie. Zdjęcia makro. Fotografowanie dzieci.

 

Poznaj tajemnice światła i cienia, aby tworzyć wyjątkowe fotografie

 

Właściwie dobrane światło jest kluczem do zrobienia doskonałej fotografii. Możesz sprawić, żeby efekty 'malowania światłem' były naprawdę wyjątkowe. Jednak aby tak się stało, potrzebna jest rzetelna wiedza i znajomość konkretnych zagadnień, związanych z wpływem kątów padania, barw i kierunków światła na obraz, który chcesz sfotografować. Równie istotna jest umiejętność korzystania ze sprzętu oświetleniowego w fotografii studyjnej czy plenerowej, a także zaufanie do własnej intuicji i wyobraźni. Jak połączyć te wszystkie elementy, aby robić olśniewające zdjęcia, dowiesz się z tej właśnie książki.

Książka 'Oświetlenie. Warsztaty fotograficzne' to przewodnik po świecie światła i cienia, który nauczy Cię, jak sterować światłem, aby robić doskonałe zdjęcia. Korzystając z tego podręcznika, zrozumiesz, jak wykorzystywać sprzęt oświetleniowy oraz naturalne światło, by wydobyć nastrój obrazu. Dowiesz się, czym jest balans bieli i jak wpływa on na temperaturę barw, jak radzić sobie z głębią ostrości i zrobić wspaniałe zdjęcie w pochmurny dzień, a także dlaczego ruch należy podkreślać poprzez wydłużanie czasu naświetlania. Wspaniałe zdjęcia w tej książce z pewnością zainspirują Cię do własnych poszukiwań i eksperymentów.

Połącz perfekcyjną technikę z wyobraźnią -- niech Twoje zdjęcia zachwycają!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

O(cid:156)wietlenie. Warsztaty fotograficzne Autor: Chris Bucher T‡umaczenie: Piotr Cie(cid:156)lak ISBN: 978-83-246-2003-6 Tytu‡ orygina‡u: Lighting Photo Workshop Format: 180x235, stron: 304 Poznaj tajemnice (cid:156)wiat‡a i cienia, aby tworzy(cid:230) wyj„tkowe fotografie (cid:149) Jaki rodzaj (cid:156)wiat‡a dodaje ekspresji zdjŒciom w ruchu? (cid:149) W jaki spos(cid:243)b pracowa(cid:230) z naturalnym (cid:156)wiat‡em w plenerze? (cid:149) Jak oswoi(cid:230) cieæ i wydoby(cid:230) piŒkno nocy? W‡a(cid:156)ciwie dobrane (cid:156)wiat‡o jest kluczem do zrobienia doskona‡ej fotografii. Mo¿esz sprawi(cid:230), ¿eby efekty (cid:132)malowania (cid:156)wiat‡em(cid:148) by‡y naprawdŒ wyj„tkowe. Jednak aby tak siŒ sta‡o, potrzebna jest rzetelna wiedza i znajomo(cid:156)(cid:230) konkretnych zagadnieæ, zwi„zanych z wp‡ywem k„t(cid:243)w padania, barw i kierunk(cid:243)w (cid:156)wiat‡a na obraz, kt(cid:243)ry chcesz sfotografowa(cid:230). R(cid:243)wnie istotna jest umiejŒtno(cid:156)(cid:230) korzystania ze sprzŒtu o(cid:156)wietleniowego w fotografii studyjnej czy plenerowej, a tak¿e zaufanie do w‡asnej intuicji i wyobra(cid:159)ni. Jak po‡„czy(cid:230) te wszystkie elementy, aby robi(cid:230) ol(cid:156)niewaj„ce zdjŒcia, dowiesz siŒ z tej w‡a(cid:156)nie ksi„¿ki. Ksi„¿ka (cid:132)O(cid:156)wietlenie. Warsztaty fotograficzne(cid:148) to przewodnik po (cid:156)wiecie (cid:156)wiat‡a i cienia, kt(cid:243)ry nauczy CiŒ, jak sterowa(cid:230) (cid:156)wiat‡em, aby robi(cid:230) doskona‡e zdjŒcia. Korzystaj„c z tego podrŒcznika, zrozumiesz, jak wykorzystywa(cid:230) sprzŒt o(cid:156)wietleniowy oraz naturalne (cid:156)wiat‡o, by wydoby(cid:230) nastr(cid:243)j obrazu. Dowiesz siŒ, czym jest balans bieli i jak wp‡ywa on na temperaturŒ barw, jak radzi(cid:230) sobie z g‡Œbi„ ostro(cid:156)ci i zrobi(cid:230) wspania‡e zdjŒcie w pochmurny dzieæ, a tak¿e dlaczego ruch nale¿y podkre(cid:156)la(cid:230) poprzez wyd‡u¿anie czasu na(cid:156)wietlania. Wspania‡e zdjŒcia w tej ksi„¿ce z pewno(cid:156)ci„ zainspiruj„ CiŒ do w‡asnych poszukiwaæ i eksperyment(cid:243)w. (cid:149) Ustawianie poprawnej ekspozycji obrazu (cid:149) Konfigurowanie balansu bieli (cid:149) Rodzaje o(cid:156)wietlenia (cid:149) SprzŒt o(cid:156)wietleniowy w fotografii cyfrowej (cid:149) Fotografie plenerowe w naturalnym (cid:156)wietle (cid:149) O(cid:156)wietlenie podczas fotografowania wnŒtrz (cid:149) O(cid:156)wietlenie przy zdjŒciach grupowych i portretach (cid:149) ZdjŒcia w ruchu (cid:149) O(cid:156)wietlenie w fotografii krajobrazowej (cid:149) Fotografia podr(cid:243)¿nicza (cid:149) Martwa natura, makrofotografia i o(cid:156)wietlenie (cid:149) Fotografia nocna i zdjŒcia przy minimalnej ilo(cid:156)ci (cid:156)wiat‡a Po‡„cz perfekcyjn„ technikŒ z wyobra(cid:159)ni„ (cid:151) niech Twoje zdjŒcia zachwycaj„! Spis treści ROZdZiał 1 Najważniejsze informacje o świetle Trzy kroki do ustawienia poprawnej ekspozycji obrazu Parametr ISO Przysłona Migawka Ustawianie właściwej temperatury barw Kilka słów o skali Kelvina Zobaczyć kolor Świetlówki Konfigurowanie balansu bieli W j­aki sposób balans bieli wpływa na temperaturę barw? Co oznaczaj­ą piktogramy ustawień balansu bieli? W j­aki sposób zmiana balansu bieli wpływa na wygląd zdj­ęcia? Posługiwanie się lampą błyskową Zastosowanie automatycznego balansu bieli Zmiana balansu bieli przy użyciu komputera RAW czy JPEG? Budowanie nastroju przez umiejętne zastosowanie kontrastu Rozpiętość tonalna Praca z kontrastem Duży i mały kontrast Kilka słów o rodzajach oświetlenia Definiowanie różnych rodzaj­ów światła Ostre światło Łagodne światło Kolory światła 19 20 20 22 24 26 26 27 29 29 29 30 31 32 32 32 34 34 35 35 36 37 37 39 40 40  ROZdZiał 2 Kompaktowe aparaty cyfrowe Lustrzanki cyfrowe Megapiksele Sterowanie ekspozycj­ą zdj­ęcia Pomiar światła w aparacie Wbudowane lampy błyskowe Flesz w aparacie cyfrowym Zewnętrzne lampy błyskowe Oświetlenie i akcesoria studyjne Sprzęt oświetleniowy w fotografii cyfrowej 45 46 50 51 52 53 56 56 58 62 62 64 67 69 69 Lampy studyj­ne Akcesoria oświetleniowe Statywy Wężyki spustowe Osłony obiektywu ROZdZiał 3 Fotografie plenerowe w naturalnym świetle Obsługa światłomierza Kształty i cienie Kierunek padania światła Oświetlenie z przodu Oświetlenie boczne Oświetlenie z tyłu Zwalczanie odblasków Zachody i wschody słońca Złote godziny Obserwacj­a światła przed świtem i po zachodzie słońca Chmury i zachody słońca 10 73 74 75 81 81 83 85 87 88 90 92 93 Jak zrobić wspaniałe zdjęcie w pochmurny dzień? Nastroj­owe chmury Dramaturgia chmur Ciekawe fotografie nieba ROZdZiał 4 Oświetlenie podczas fotografowania wnętrz Ustawianie parametrów ekspozycji Jak dostrzec kontrast wewnątrz pomieszczeń? Okno jako źródło naturalnego światła Właściwości światła okiennego Światło bezpośrednie Światło rozproszone Wnętrza Łączenie oświetlenia zastanego i lampy błyskowej­ Łączenie oświetlenia zastanego ze sztucznym oświetleniem wnętrza Oświetlenie żarowe Ciepła kolorystyka oświetlenia żarowego Oświetlenie żarowe a balans bieli Łączenie oświetlenia żarowego i światła lampy błyskowej­ Oświetlenie jarzeniowe 97 97 100 102 109 110 113 115 115 116 118 120 122 124 127 127 127 130 131 11 ROZdZiał 5 Oświetlenie w zdjęciach grupowych i portretach Wspaniałe portrety w plenerze Jak znaleźć światło doskonałe? Jak radzić sobie z nie najlepszym oświetleniem? Światło wypełniaj­ące Doświetlanie portretów w plenerze przy użyciu lampy Pogodny dzień na zawołanie Zdjęcia niepozowane, dzieci i rola otoczenia Fotografie grupowe ROZdZiał 6 Sport, akcja, ruch i rozmycie Wszystko zależy od migawki Zatrzymać ruch Kolarstwo i biegi Młodzi sportowcy Paradoks dynamiki: spowolnić, by pokazać ruch Podkreślenie dynamiki przez wydłużenie czasu naświetlania Woda i zdjęcia przyrodnicze Odbicia Woda w ruchu 12 135 136 137 142 142 144 147 149 152 161 162 163 165 168 171 174 177 177 177 Śledzenie ruchomych obiektów Jak „zamrozić scenę” przy użyciu flesza? ROZdZiał 7 Oświetlenie w fotografii krajobrazowej Nazewnictwo związane z oświetleniem Pora dnia — klucz do sukcesu Przed świtem O brzasku Wcześnie rano Późny poranek Południe Popołudnie Zmierzch Po zachodzie słońca Fotografowanie krajobrazów w pochmurny dzień Poprawianie zdjęć przy użyciu filtrów Filtr polaryzacyj­ny Neutralny filtr gradientowy Fotografowanie we mgle 180 182 187 189 190 190 190 192 193 194 197 198 201 202 204 205 206 206 13 ROZdZiał 8 W świecie ciągłych zmian, czyli fotografia podróżnicza Podróże ze światłem: co warto ze sobą zabrać? Lampy błyskowe i kieszonkowe blendy Karty pamięci i archiwizowanie zdj­ęć w podróży Baterie i zasilacze Fotografowanie na ulicach miast Sceny niepozowane Przezorny zawsze przygotowany Opłaty za zdj­ęcia Jak pokazać atmosferę odwiedzanego miej­sca? Muzea, kościoły i inne ciekawe wnętrza Wpływ pogody na przygotowania do podróży Przygotuj się na skrajności ROZdZiał 9 Martwa natura, makrofotografie i oświetlenie Wspaniałe światło na wyciągnięcie ręki Podstawowe zasady kompozycji Oświetlenie w ujęciach z bliska i makrofotografii Jak radzić sobie z głębią ostrości? Oświetlenie makrofotografii Jak znaleźć interesuj­ące oświetlenie kwiatów? 14 211 212 213 216 217 220 220 221 224 225 227 229 232 239 240 242 247 248 250 252 Obsługa trybu makro Tryb makro w aparacie kompaktowym Fotografowanie przedmiotów ROZdZiał 10 Fotografia nocna i zdjęcia przy minimalnej ilości światła Statyw, Twój najlepszy przyjaciel Miejskie pejzaże Fotografowanie o zmierzchu Fotografowanie po zmroku Fotografowanie sylwetek obiektów o zachodzie słońca Zalety dodatkowych źródeł światła przy słabym oświetleniu Synchronizacj­a z drugą kurtyną przy słabym oświetleniu Doświetlanie zdj­ęć o długim czasie naświetlania przy użyciu flesza Fotografowanie dynamicznie zmieniających się świateł Zimne ognie, fajerwerki i nocne świętowanie Słowniczek Skorowidz 253 254 258 261 262 262 265 266 269 274 275 276 278 280 285 289 15 4 R O Z D Z A Ł I I I O Ś W E T L E N E P O D C Z A S F O T O G R A F O W A N A W N Ę T R Z I USTAWIANIE PARAMETRÓW EKSPOZYCJI JAK DOSTRZEC KONTRAST WEWNĄTRZ POMIESZCZEŃ? OKNO JAKO ŹRÓDŁO NATURALNEGO ŚWIATŁA OŚWIETLENIE ŻAROWE OŚWIETLENIE JARZENIOWE Po wejściu do normalnie oświetlonego pomieszczenia nasze oczy nie zauważają olbrzymiej zmiany w barwie i intensywności oświetlenia, która dla aparatu fotogra- ficznego jest wręcz oczywista. Najważniejsze różnice w oświetleniu na zewnątrz i wewnątrz pomieszczeń do- tyczą intensywności światła i jego kolorystyki, gdyż to wymusza zastosowanie zupełnie innych ustawień ba- lansu bieli. Informacje i wskazówki podane w tym roz- dziale powinny ułatwić Ci pracę ze światłem podczas fotografowania we wnętrzach różnych pomieszczeń. USTAWIANIE PARAMETRÓW EKSPOZYCJI Nawet w pochmurny dzień przejście z zewnątrz do wewnątrz pomieszczenia oznacza zazwyczaj natych- miastowy spadek natężenia światła o około 5 dzia- łek. Innymi słowy, jeśli w ów pochmurny dzień moż- na było wykonać zdjęcie przy ISO 100, 1/60 sekundy i przysłonie f/8, to tego samego dnia w pomieszczeniu trzeba będzie pogodzić się z parametrami rzędu ISO 400, 1/15 sekundy i f/4. W słoneczny dzień ta różnica jest jeszcze większa. Dlaczego wnętrza pomieszczeń oświetlone są tak sła- bo? Otóż głównym źródłem światła w plenerze jest oczywiście słońce, które emituje gigantyczne wręcz jego ilości. Nawet jeśli promienie słoneczne nie mogą bezpośrednio oświetlić fotografowanego obiektu ze względu na grubą warstwę chmur, same chmury stają się wówczas potężnym źródłem rozproszonego, mięk- kiego światła. Wewnątrz pomieszczeń niemal całe światło słoneczne jest zablokowane przez ściany i dach budynku. Jedynym źródłem naturalnego oświetlenia pozostają okna, lecz nawet spore tafle szkła o wymia- rach 1×1,8 metra stanowią drobną namiastkę tego, z czym mamy do czynienia na zewnątrz. Oczywiście, nie zawsze tak musi być — na poddaszach wyposażo- nych w świetliki, przez które wpadają promienie słoń- ca, zazwyczaj bywa nieco jaśniej. Z fotograficznego punktu widzenia żarówki nie zwięk- szają zbytnio natężenia światła we wnętrzu. W ciągu dnia ilość światła słonecznego wpadająca przez okno nadal jest znacznie większa niż moc oświetlenia sztucz- nego (może za wyjątkiem supersilnych reflektorów). Choć pozornie wydaje się, że po zapaleniu żarówki w pokoju robi się jasno, to z rzeczywiście intensywnym światłem mamy do czynienia jedynie w jej pobliżu. Niewielka intensywność światła sprawia, że fotografo- wanie we wnętrzach pomieszczeń jest nieco trudniej- sze niż w plenerze i zmusza fotografa do zastanowie- nia się, w jaki sposób najlepiej wykorzystać dostępne światło, a także jaki wpływ na wygląd kompozycji będą miały rodzaj i moc dostępnego oświetlenia. W zależności od tematu zdjęcia, a także warunków, w których zamierzasz fotografować, najskuteczniejsze rozwiązania ułatwiające pracę z ograniczoną ilością światła polegają na zastosowaniu statywu i zwiększe- niu czułości ISO. Na przykład podczas fotografowania martwej natury lub wnętrz pomieszczeń najlepszym sposobem na uzyskanie dobrego zdjęcia jest użycie statywu i wydłużenie czasu naświetlania. Wartości ISO lepiej nie zmieniać bez wyraźnej potrzeby, gdyż jej zwiększanie spowoduje spadek jakości obrazu. Na przykład wnętrze pokazane na zdjęciu 4-1 sfotogra- fowane zostało w sztucznym oświetleniu: jedynymi źródłami światła były żarówki rozmieszczone w róż- nych miejscach kuchni i na suficie. Balans bieli został ustawiony zgodnie z rodzajem oświetlenia. W wielu przypadkach użycie statywu jest kłopotliwe lub bezcelowe. Podczas fotografowania ludzi koniecz- ność ciągłego rozstawiania i regulowania statywu może wręcz utrudnić wykonanie zdjęcia, a niekie- dy — na przykład ze względu na bardzo ograniczoną ilość miejsca — staje się wyjątkowo kłopotliwe. Bywa, że statyw mógłby się przydać, lecz po prostu… został w domu. Nie ma problemu! Jedną z największych zalet fotografii cyfrowej jest możliwość zmiany czułości ISO aparatu na taką, która jest niezbędna do wykonania zdjęcia. Możliwość ta przydaje się na przykład podczas fotografowania wesel i korzystają z niej zarówno za- wodowi fotografowie, jak i weselni goście, przyjaciele i znajomi państwa młodych, którzy postanowili zrobić pamiątkowe zdjęcia. Możliwość dostosowania czułości ISO do zaistniałych warunków oświetleniowych jest po prostu nieoceniona. 110 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I Zdjęcie 4-2 przedstawia pannę młodą, która przegląda się w lustrze przed wyjściem z domu, by upewnić się, że wszystko wygląda jak należy. Oświetlenie tej sce- ny jest dość proste i łagodne. Kompozycja z odbiciem w lustrze i sylwetką panny młodej jednocześnie jest też nieco ciekawsza od zwykłych zdjęć ślubnych. Fo- tografując w pomieszczeniach, postaraj się poszukać światła padającego pod interesującym kątem. Ustaw się tak, by oświetlenie dzieliło fotografowaną kompo- zycję na wyraźne, plastyczne warstwy. 4-1 To poprawnie naświetlone zdjęcie zostało wykonane po ustawieniu odpowied- niego balansu bieli i wydłużeniu czasu naświetlania do 2 sekund. Pomiar natę- żenia światła przeprowadzony został w trybie matrycowym. Przysłona wynosiła f/8, czułość ISO 100. Fotografia cechuje się poprawną głębią ostrości i ciekawą kolorystyką. Obiektyw 17 – 35 mm f/2,8 4-2 To nietypowe zdjęcie ślubne powstało dzięki wykorzystaniu światła wpadające- go do pomieszczenia przez okno. Obiektyw użyty do jego wykonania (18 – 200 mm f/3,5 – 5,6) wyposażony był w system Vibration Reduction (redukcji drgań), który pomaga zachować ostrość zdjęcia przy dłuższym niż zwykle czasie na- świetlania. ISO 500, 1/25 sekundy, f/5 JAK SKAŁA Pojęcia Vibration Reduction, Image Stabilization, Optical Image Stabilizer czy Super Steady Shot to nazwy handlowe różnych technologii i systemów służących do minimalizowania drgań aparatu fotograficznego. Systemy te umożliwiają wykonywanie ostrych zdjęć „z ręki” przy stosunkowo długich czasach naświetlania; dłuż- szych niż w przypadku zwykłych aparatów i obiektywów. Rozważając zakup obiektywu bądź aparatu wyposa- żonego w tego typu system, zwróć uwagę na to, czy proces redukcji drgań w tym systemie następuje w sposób opto-mechaniczny, to jest poprzez odpowiednią korekcję położenia obiektywu lub matrycy aparatu. Niektórzy producenci aparatów chwalą się systemami „przeciwwstrząsowymi”, których działanie w rzeczywistości polega je- dynie na zwiększeniu czułości ISO. Takie rozwiązanie powoduje tylko spadek, a nie poprawę jakości obrazu! 111 W tym przypadku światło wpadające przez okno oświet- lało pannę młodą, lecz samo okno widoczne jest jedynie w lustrze. Ekwiwalent czułości ISO wynosi w tym przy- padku aż 500, co pozwoliło dość znacznie skrócić czas naświetlania i umożliwiło wykonanie zdjęcia „z ręki”. Niemniej rozmycie w niektórych miejscach — na przy- kład dłoni panny młodej — jest wyraźnie widoczne. Ze względu na niewielkie natężenie światła podczas fotografowania we wnętrzach trzeba pamiętać nie tyl- ko o zwiększeniu czułości ISO lub ustawieniu aparatu na statywie, lecz także o kompensacji ekspozycji, któ- ra — jeśli zostanie wykonana na podstawie wskazań aparatu — najczęściej będzie zbyt ciemna. Ponownie w grę wchodzą tutaj różnice w postrzeganiu otocze- nia przez nasz zmysł wzroku i układ optyczny aparatu. Nawet jeśli wnętrze pokoju wydaje się nam widne, to dzieje się tak jedynie dlatego, że nasze oczy przywykły do niewielkiego natężenia światła. Ścianki, narożni- ki i meble rzucają mniejsze i większe cienie, a światło wpadające przez okna i emitowane przez żarówki na- daje im bardzo różny charakter i odcień. Naturalne światło słoneczne, którym oświetlone są panna młoda i dziewczynka na zdjęciu 4-3, stanowi jedyne, dość sil- ne źródło światła w pomieszczeniu, w którym wykona- no tę fotografię. Światło to jest urocze, lecz jednocześ- nie bardzo trudne do sfotografowania ze względu na problemy związane z prawidłowym pomiarem jego na- tężenia w różnych miejscach kadru. W tym przypad- ku należało zmierzyć jasność sylwetki panny młodej, ustawiając aparat w taki sposób, by w kadrze nie było widać okna, a następnie ponownie wykadrować scenę, posługując się blokadą ustawień ekspozycji (AEL). Ta piękna, oświetlona z boku scena została sfotografowana przy czułości ISO 200, czasie naświetlania 1/125 sekundy i przysłonie f/4,2. Do wykona- nia zdjęcia użyto obiektywu Tamron 28 – 105 mm f/2,8 4-3 112 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I JAK DOSTRZEC KONTRAST WEWNĄTRZ POMIESZCZEŃ? Specyfika światła wewnątrz pomieszczeń sprawia, że niewielkie natężenie światła nie jest jedynym zmar- twieniem fotografa: poważne problemy sprawia też kontrast fotografowanych scen. Ze względu na to, że źródła światła dostępne we wnętrzach są z reguły sto- sunkowo niewielkie, natężenie emitowanego przez nie światła bardzo szybko spada wraz z odległością. O ile tuż obok lampy lub okna jest jeszcze dość jasno, to już w pewnej odległości od nich pomieszczenie staje się znacznie ciemniejsze. Jeśli głównym źródłem światła w pomieszczeniu jest okno, to zazwyczaj mamy do czynienia z bardzo mięk- kim, łagodnym światłem o stosunkowo chłodnym odcieniu (okna bywają z reguły ocienione). Naturalne światło wpadające przez okno znakomicie nadaje się do fotografowania ludzi, ciekawych miejsc i obiek- tów (patrz zdjęcie 4-4). Jeśli okno nie jest ocienione i promienie słońca trafiają bezpośrednio do wnętrza, to takie światło jest zazwyczaj ostre i kontrastowe. Ze względu na olbrzymią różnicę pomiędzy jasnością oświetlanych przez nie bezpośrednio miejsc a pozosta- łą częścią sceny trudno użyć go do wykonania zdjęcia. Światło wpadające z okna znajdującego się w głębi sceny, poza obrębem tego kadru, w interesujący sposób oświetliło rząd butelek, tworząc odblaski i odbicia od połyskującego szkła i medali. 1/40 sekundy, f/5,6, czułość ISO 200 4-4 113 Fotografowanie we wnętrzach to także nieustanna troska o kolorystykę obrazu, oświetlenie wnętrz bywa bowiem bardzo zróżnicowane. Zwykłe żarówki i ogień dają bardzo ciepłe, pomarańczowe światło. Często spo- tykane oświetlenie jarzeniowe ma z kolei raczej chłod- ny kolor. W wielu przypadkach oświetlenie pomiesz- czenia składa się z kilku źródeł światła o bardzo różnej charakterystyce. Przed przystąpieniem do fotografowa- nia postaraj się zorientować, jakie źródło światła domi- nuje w oświetleniu wnętrza. Jeśli kilka różnych źródeł ma zbliżoną moc, to priorytetowo potraktuj to, które bezpośrednio oświetla fotografowany obiekt. Na pod- stawie przeprowadzonych obserwacji postaraj się do- brać odpowiednie ustawienie balansu bieli. Słabe bądź bardzo niewielkie źródła światła wbrew pozorom umożliwiają uzyskanie zdjęć o stosunkowo dużym kontraście. Dzieje się tak dlatego, że tego typu źródła mogą oświetlić jedynie niewielki fragment sce- ny, podczas gdy reszta kadru pozostaje bardzo ciemna. Przykładem takiej kompozycji jest zdjęcie 4-5. Choć światło jest stosunkowo miękkie, to dzięki niemal całkowitemu zaciemnieniu całego kadru — oprócz sylwetki kobiety — zdjęcie wydaje się bardzo kontra- stowe. Posługując się słabymi źródłami światła, takimi jak niewielkie okna i lampki, można oświetlić temat zdjęcia w taki sposób, by wyraźnie odcinał się od po- zostałej części sceny. Zastosowanie dużej liczby niewielkich źródeł światła umożliwia uzyskanie zdjęcia o pozornie bardzo jas- nej tonacji. Zwielokrotnione i odbite od różnych za- kamarków pomieszczenia światło pochodzące z wie- lu źródeł pada na scenę pod bardzo różnymi kąta- mi, wypełniając ją. Zdjęcie 4-6 przedstawia wnętrze oświetlone niewielkimi, lecz stosunkowo jaskrawymi lampami. Ich liczba sprawia, że fotografia nie jest zbyt kontrastowa. Podczas fotografowania wnętrz i obiek- tów, które z różnych względów muszą być pokazane w bardzo jasnej tonacji, postaraj się użyć tak silnych lub tak wiele źródeł światła, by zapewnić kompozycji oczekiwaną jasność. Nie zapomnij też o poprawnym ustawieniu balansu bieli! Pomiar natężenia światła prze- prowadzony został w trybie punktowym na ubraniu kobie- ty. Parametry ekspozycji: 1/125 sekundy, f/2,8, czułość ISO 400. Zdjęcie wykonano obiektywem Nikon 80 – 200 mm f/2,8 4-5 114 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Na oświetlenie tego zdjęcia składa się wiele niewielkich źródeł światła, które w zupełności wystarczyły, by oświetlić nawet najdrobniejsze zakątki tego pomieszczenia. Ekspozycja trwała 2 sekundy. Przysłona f/8, ISO 100, balans bieli dla oświetlenia żarowego Ł 4 R O Z D Z A I 4-6 OKNO JAKO ŹRÓDŁO NATURALNEGO ŚWIATŁA Okno może być znakomitym źródłem światła. W za- leżności od warunków fotografowanie przy świetle okiennym może być bardzo trudne lub stosunkowo łatwe. To od rodzaju i właściwości światła słonecznego zależy, jaki charakter będzie miało wykonane zdjęcie. Jeśli jest jasne, silne i wpada bezpośrednio przez okno do pomieszczenia, to kontrast wnętrza może bardzo utrudnić (choć nie uniemożliwia) wykonanie zdjęcia. Z kolei ocienione okno daje znacznie łagodniejsze, bardziej rozproszone światło, znakomite do wykony- wania zdjęć portretowych i fotografii wnętrz, jednak jego niewielkie natężenie również jest kłopotliwe. WŁAŚCIWOŚCI ŚWIATŁA OKIENNEGO Dyskutując o świetle wpadającym przez okno, możemy wyróżnić jego dwa rodzaje: bezpośrednie i rozproszo- ne. Określenia te są właściwie tożsame z innymi czę- sto wymienianymi w tej książce pojęciami: światłem ostrym i miękkim. Przyjrzyj się światłu wpadającemu przez okno w domu lub w pracy. Jeśli masz możliwość obserwowania światła docierającego z okien wycho- dzących na wschód, popatrz, w jaki sposób zmienia się ono w ciągu całego dnia. Zauważ, że do około połu- dnia przez okno wpadać będą bezpośrednie promienie słońca, później zaś ustąpią one coraz łagodniejszemu, bardziej rozproszonemu strumieniowi światła. Obserwując i fotografując wnętrze pomieszczenia we własnym mieszkaniu, przyjrzyj się nieustannym zmia- nom w wyglądzie ścian, roślin, mebli i bibelotów znaj- dujących się w jego różnych miejscach. Po pewnym czasie wyrobisz w sobie umiejętność rozpoznawania właściwości światła na pierwszy rzut oka. Wystarczy Ci jedno spojrzenie, by wiedzieć, jaki rodzaj zdjęcia można wykonać przy świetle zastanym w odwiedza- nym właśnie miejscu. 115 ŚWIATŁO BEZPOŚREDNIE Ostre, jasne promienie słońca wpadające przez okno do zaciemnionego miejsca są bardzo wyrazistym źród- łem światła. Takie promienie malują rozmaite kształ- ty na podłodze i meblach (złociste plamy, w których lubią wygrzewać się koty). W takim przypadku mamy do czynienia ze światłem bezpośrednim, bardzo kon- trastowym, które sprawia, że fotografowana scena bę- dzie bardzo ciemna, za wyjątkiem miejsc, które znaj- dują się w bezpośrednim zasięgu tego światła. Para- metry ekspozycji na zdjęciu 4-7 dobrane zostały w taki sposób, by nadać odpowiednią jasność oświetlonym fragmentom twarzy, pozostałe są zaś bardzo ciemne. Gdybym zdecydował się ustawić ekspozycję w taki sposób, by to właśnie owe ciemne fragmenty pokaza- ne były ze wszystkimi szczegółami, to jaśniejsza część kompozycji zostałaby całkowicie prześwietlona (tak jak na zdjęciu 4-8). Podczas wykonywania zdjęcia 4-7 natężenie świat- ła zmierzone zostało w trybie punktowym na twarzy chłopca. Kontrast oświetlonych w ten sposób scen jest tak duży, że próba automatycznego ustawienia 4-7 Światło wpadające przez okno było ostre i padało bezpośrednio na fotografo- wanego chłopca. Jego natężenie zostało zmierzone po oświetlonej stronie twa- rzy, a otrzymane parametry ekspozycji skompensowano o –2/3 działki. 1/250 sekundy, f/5,6, ISO 100 116 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I HISTOGRAMY Histogram stanowi graficzne odzwierciedlenie proporcji pomiędzy ilością świateł, cieni i pół- cieni na zdjęciu. Wykresy tego typu stanowią nowoczesny odpowiednik tradycyjnego ręcznego światłomierza, a w możliwość ich wyświetlania wyposażony jest niemal każdy nowoczesny aparat cyfrowy. Histogram stanowi bardzo wiarygodne narzędzie do analizy charakterystyki tonalnej obrazu; znacznie bardziej godne zaufania niż wyświetlacz LCD aparatu. W odróżnieniu od kolorystyki i jasności zdjęcia na takim wyświetlaczu, które możemy interpretować w różny sposób, w zależności od panujących warunków oświetleniowych, kształt histogramu infor- muje nas o tonacji zdjęcia w precyzyjny, bezwzględny sposób. Jeśli zdjęcie jest niedoświetlone, to jego histogram będzie raptownie urywał się po lewej stronie wykresu; z tej strony będzie też skupiony jego największy „ciężar”. Histogram zdjęć prześwietlonych wygląda odwrotnie — większa jego część skupiona jest po prawej stronie i kończy się on pionowym, ostrym spadkiem. Kształt histogra- mu odzwierciedla zmiany dokonane w ustawieniach ekspozycji zdjęcia. Histogramu nie da się zmienić, można jed- nak wyciągnąć wnioski na podstawie jego przebiegu i odpowiednio skorygować parametry fotografowania. Bardzo interesujący poradnik (w języku angielskim) poświęcony interpretacji różnego rodzaju histogramów znaj- duje się na stronie http://www.luminous-landscape.com/, w dziale Tutorials. parametrów ekspozycji na podstawie pomiaru w try- bie matrycowym spowodowałaby niepożądane rozjaś- nienie ciemnych i prześwietlenie jasnych fragmentów fotografii. Po wykonaniu zdjęcia obejrzyj je na wy- świetlaczu LCD, przeanalizuj histogram i upewnij się, że ekspozycja, w szczególności obszarów oświetlonych słońcem, jest poprawna. Jeśli jasne fragmenty sceny są prześwietlone, to histogram zdjęcia będzie przesunięty w prawą stronę, a słupki tuż przy jego prawej krawędzi będą sięgały do samej góry wykresu. Właściwe para- metry ekspozycji są szczególnie istotne w przypadku portretów, gdyż subtelne detale skóry i twarzy bardzo łatwo ulegają prześwietleniu w tak ostrym świetle. Scena pokazana na zdjęciu 4-8 była szczególnie trud- na do sfotografowania ze względu na gigantyczną rozpiętość tonalną. W większości tego typu przypad- ków jedyne, co możemy zrobić, to zdecydować się na prześwietlenie świateł lub niedoświetlenie cieni, czyli innymi słowy — wybrać takie parametry ekspozycji, by pokazać detale w najjaśniejszych albo najciemniej- szych partiach obrazu. W przypadku zdjęcia 4-8 pomiar wielosegmentowy okazał się wystarczająco skuteczny, należało jednak skompensować jego wskazania o 1/2 działki ze względu na stosunkowo jasny, duży fragment podłogi po prawej stronie sceny. Prześwietlone kolumny i słoneczne pla- my na podłodze zostały całkowicie zignorowane. 4-8 To zdjęcie wykonane zostało obiektywem Nikon 12 – 24 mm f/4, przy czułości ISO 200. Czas naświetlania wynosił 1/8 sekundy, przysłona f/11. Natężenie świat- ła zmierzone zostało w trybie matrycowym, a otrzymane parametry ekspozycji skompensowano o +1/2 działki 117 Pomiar matrycowy powoduje uśrednienie jasności sceny, a zatem w zależności od kontrastu zdjęcia na- słonecznione fragmenty nadal zazwyczaj są zbyt jasne, a ocienione — wyjałowione z barw i szare. Jeśli zale- ży Ci na pokazaniu ciemniejszych fragmentów sceny, wobec czego decydujesz się na prześwietlenie zakresu świateł, upewnij się, że słoneczne fragmenty zdjęcia nie będą miały dużego wpływu na pomiar, w przeciw- nym bowiem razie spowodują one nadmierne przy- ciemnienie zdjęcia. Po wykonaniu zdjęcia upewnij się, że ciemniejsze miejsca zdjęcia są wystarczająco czytel- ne i szczegółowe. Ponownie nieocenione usługi może oddać tutaj podgląd wykonanego zdjęcia na wyświet- laczu LCD i analiza histogramu obrazu. ŚWIATŁO ROZPROSZONE Z rozproszonym światłem z okna mamy do czynienia wówczas, gdy okno znajduje się na ocienionej stro- nie budynku lub na zewnątrz jest pochmurno i szaro. Takie światło nie ma wyraźnie określonego kierunku, jest bardziej miękkie i łagodne, podobnie jak światło słoneczne w plenerze, gdy niebo zasnute jest ciężki- mi chmurami. Pod wieloma względami rozproszone światło padające z okna przypomina światło lampy studyjnej z softboksem. Takie oświetlenie znakomicie nadaje się do fotografowania wielu różnych tematów, ma jednak zasadniczą wadę w postaci dość nikłego natężenia. To z kolei przekłada się na konieczność zwiększania czułości ISO, zmniejszania głębi ostrości lub wydłużania czasu naświetlania — w przeciwnym razie zdjęcie nie zostanie poprawnie naświetlone. Podczas fotografowania „ciasno” wykadrowanych por- tretów w świetle okiennym pomiar natężenia światła należy przeprowadzić możliwie blisko fotografowanych postaci, by uzyskać odpowiednią ekspozycję ich twa- rzy. Źródłem światła na zdjęciu 4-9 nie było zwykłe okno, lecz wejście do niewielkiego, ale bardzo jasno pomalowanego i oświetlonego holu, który wręcz zalał sylwetki panny młodej i jej matki potokiem miękkie- go, rozproszonego światła. Silnie rozproszone światło wpadające przez okno ma za- zwyczaj bardzo subtelne, niebieskie zabarwienie. Dzie- je się tak dlatego, że z rozproszonym światłem mamy do czynienia głównie w pomieszczeniach po ocienio- nej stronie budynku. Słońce oświetla jego przeciwległą 118 ścianę, druga zaś jest spowita w znacznie chłodniejszym (pod względem barwy światła) cieniu. To dlatego pod- czas wykonywania zdjęć portretowych w opisywanych warunkach należy użyć balansu bieli odpowiedniego do fotografowania w cieniu lub w pochmurny dzień. Balans bieli należy skonfigurować w odpowiedni spo- sób nawet wówczas, gdy zamierzasz zrobić czarno-bia- łą fotografię. Zdjęcie 4-10 wykonane zostało w świetle dochodzącym z wysokiego, przestronnego okna. Świat- ło to było rozproszone niczym w przypadku najlepszych softboksów i na tyle intensywne, że rozświetliło nie tylko buzię dziewczynki, lecz także znajdującą się w tle szaroniebieską ścianę, której kolor wspaniale kontrastu- je z miedzianą barwą włosów dziecka. 4-9 Parametry ekspozycji — 1/30 sekundy, przysłona f/5,6 — stanowią pewne odstępstwo od ustawień sugerowanych przez aparat na podstawie pomiaru matrycowego. Nieznaczne prześwietlenie zdjęcia umożliwiło jednak poprawne odzwierciedlenie kolorytu skóry i spowodowało powstanie delikatnej, baśniowej poświaty. Obiektyw 18 – 200 mm f/3,5 – 5,6. Czułość ISO 500 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Po ustawieniu właściwego balansu bieli zdecydowałem się na wykonanie tego portretu przy użyciu obiektywu 80 – 200 mm f/2,8, przy czułości ISO 400. Parametry ekspozycji: 1/125 sekundy, przysłona f/2,8 Ł 4 R O Z D Z A I 4-10 W świetle okiennym znakomicie prezentują się nie tyl- ko portrety. Rośliny, zwierzęta i drobne przedmioty także świetnie nadają się do fotografowania w takim oświetleniu. Światło to łączy w sobie dwie ważne zalety: jest kierunkowe i kontrastowe, lecz jednocześnie na tyle miękkie i rozproszone, że z łatwością podkreśla kształt i teksturę obiektu. Niewielki obiekt, taki jak na przykład muszla ze zdjęcia 4-11, umieszczony tuż obok okna zo- stanie wręcz otulony łagodnym, jasnym światłem. Kolejną zaletą rozproszonego światła jest możliwość fotografowania z niewielką głębią ostrości, gdyż sto- sunkowo słabe oświetlenie ułatwia wykonywanie zdjęć z dużym otworem względnym przysłony. Mała głębia ostrości pozwala pokazać niewielki obiekt ostro i wyraźnie, podczas gdy tło kompozycji będzie zupeł- nie rozmyte (choć nadal na tyle czytelne, że można będzie domyślić się jego zawartości). Warto o tym pa- miętać, by wykorzystać potencjalne możliwości, jakie daje tego typu oświetlenie. 4-11 Fotografia ta wykonana została teleobiektywem 18 – 200 mm f/3,5 – 5,6, przy czułości ISO 400. Przysłona f/5,6 i czas naświetlania rzędu 1/180 sekundy umożli- wiły zarejestrowanie nawet najsubtelniejszych cieni i świateł w drobnych zaka- markach muszli 119 WNĘTRZA Fotografowanie wnętrz biurowych i mieszkań oświet- lonych wyłącznie naturalnym światłem jest dość trud- ne, gdyż źródła światła — czyli głównie okna — sta- nowią zazwyczaj nieodłączny element konstrukcyjny i dekoracyjny wnętrza. Otwory okienne na takim zdjęciu zamieniają się w białe, geometryczne plamy, a kontrast pomiędzy ich jasnością a jasnością wnętrza bardzo utrudnia ustawienie poprawnych parametrów ekspozycji. Ta sama scena widziana gołym okiem nie wygląda źle — wręcz przeciwnie, lecz światłomierz aparatu zaprogramowany jest w taki sposób, by dążyć do uśrednienia jasności pomiędzy przytłaczającą bielą okien a mrokiem pomieszczenia, co skutkuje zdecy- dowanie zbyt ciemną ekspozycją obrazu. Z problemem tym można poradzić sobie poprzez wykonanie zdjęcia w trybie ręcznym, zastosowanie kompensacji ekspo- zycji lub wykonanie pomiaru w oparciu o najważniej- sze, zazwyczaj dość ciemne fragmenty pomieszczenia (patrz zdjęcie 4-12). Wyeliminowanie okien z fotografowanej sceny uła- twia dobranie odpowiednich parametrów ekspozycji, gdyż kontrast pozostałej części wnętrza powinien być względnie niewielki. Takie rozwiązanie znakomicie sprawdza się podczas fotografowania detali wnętrz. Kompozycja pokazana na zdjęciu 4-13 oświetlona była z obydwu stron, gdyż jedno z niewidocznych na foto- grafii okien oświetlało szarą ścianę, wazon i niemal cały zakątek, w którym się on znajduje, zaś światło z drugiego, przeciwległego okna rozjaśniało mroki nie- bieskiej ściany na wprost patrzącego. Światło docierające z całego szeregu okien jest na tyle silnie rozproszone przez wsporniki i inne elementy konstrukcyjne ściany, że jasność sufitu i jego odbicia są niemal identyczne. 1/125 sekundy, f/3,2, ISO 400 4-12 120 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I 121 Światło docierające do tego zakątka z dwóch różnych okien, znajdujących się przed wazonem i za nim, ułatwiło zrównoważenie jasności wazonu i niebieskiej ściany, która stanowi jego tło. 1/3 sekundy, f/5,6, czułość ISO 100 4-13 ŁĄCZENIE OŚWIETLENIA ZASTANEGO I LAMPY BŁYSKOWEJ Ze względu na kontrast, jaki tworzy w pomieszczeniu światło docierające z okna, ocienione miejsca wnę- trza mogą wymagać doświetlenia przy użyciu lampy błyskowej. Takie połączenie pozwala wyrównać róż- nice w jasności pomieszczenia, a tym samym ułatwić dobranie odpowiednich parametrów ekspozycji. Po- prawne uzupełnienie naturalnego oświetlenia wnę- trza sztucznym światłem może wymagać zastosowania jednej bądź kilku lamp o zróżnicowanej sile. Podczas fotografowania wnętrz oświetlonych miesza- nymi źródłami światła należy przeanalizować ich po- łożenie i ustawić się w taki sposób, by nie fotografo- wać bezpośrednio otworów okiennych, skupić się na pokazaniu oświetlenia wnętrza i uniknąć uchwycenia w kadrze odblasków pochodzących zarówno ze sztucz- nych, jak i naturalnych źródeł światła. 122 Jeśli to tylko możliwe, spróbuj odbić lub rozproszyć światło lamp. Błysk emitowany przez flesz zamon- towany na korpusie aparatu jest bardzo intensyw- ny i zapewne spowoduje powstanie nieprzyjemnych, ostrych cieni. Ponadto zwykła lampa błyskowa nieźle radzi sobie z oświetleniem obiektów znajdujących się w niewielkiej odległości, lecz po przekroczeniu pewnej granicy jej skuteczność gwałtownie spada. Powsta- ła wskutek tego różnica w jasności fotografowane- go wnętrza utrudnia dobranie poprawnych ustawień ekspozycji: tylna część pomieszczenia pozostaje za- ciemniona, podczas gdy bezpośrednie otoczenie lam- py błyskowej jest bardzo jasne. Odbicie błysku flesza od ściany lub sufitu pozwala oświetlić znacznie więk- szą część pomieszczenia nieco słabszym, lecz znacznie bardziej równomiernym światłem. Zgodnie z tym, o czym przed chwilą wspomniałem, zwykły, wbudowany flesz aparatu fotograficznego daje bardzo ostre światło, powodujące powstanie nieprzy- jemnych, głębokich cieni za fotografowanym obiek- tem. Odbicie błysku od sufitu w wielu przypadkach pozwala bardzo skutecznie zniwelować ów problem lub nawet całkowicie go wyeliminować. Zdjęcie 4-14 wykonane zostało za pomocą flesza, któ- rego błysk odbity został od niewidocznej w kadrze ściany o neutralnym kolorze. Odbite w ten sposób światło zrównoważyło głębokie cienie, które powstały wskutek dość silnego światła padającego przez okno pokoju. Dość skuteczna okazała się też taka zmiana położenia aparatu, by przez okna widać było mniej nieba, a więcej drzew. Takie rozwiązanie zmniejsza ilość prześwietlonych fragmentów zdjęcia, a naturalna zieleń roślinności ładnie komponuje się z kolorystyką fotografowanego wnętrza. W niektórych przypadkach światło pojedynczej lam- py błyskowej (a w szczególności wbudowanego fle- sza aparatu) jest zbyt słabe, by doświetlić cały pokój. W takiej sytuacji niezbędne okażą się kolejne flesze lub lampy studyjne. Dodatkowe źródła światła przy- dają się przede wszystkim wówczas, gdy naturalne światło wpadające przez okno jest na tyle silne, że jego zrównoważenie wymaga sztucznego oświetlenia o większym natężeniu, bądź jeśli fotografowane wnę- trze jest zbyt duże, by można było oświetlić je poje- dynczą lampą. OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Światło docierające z okien spo- wodowało powstanie wyraź- nych, głębokich cieni na wprost aparatu. Cienie te udało się jed- nak w dużej mierze zniwelować przy użyciu flesza, którego błysk odbity został od sąsiedniej ścia- ny. Parametry ekspozycji: 1/20 sekundy, f/6,3, czułość ISO 100. Obiektyw Nikon 12 – 24 mm f/4 z lampą błyskowa SB800 Ł 4 R O Z D Z A I 4-14 123 Na zdjęciu 4-15 większą część oświetlenia wnętrza stanowi światło wpadające przez okna. Odległość po- między pierwszym planem i tłem wynosi około 6 metrów. Jedna lampa błyskowa nie wystarczyłaby, by oświetlić zarówno drewnianą zabudowę, jak i za- kątek z fortepianem. Trzeba było poszukać innego rozwiązania. Fotografia wykonana została przy uży- ciu dwóch lamp studyjnych: pierwsza, wyposażona w parasol, znajdowała się w pobliżu aparatu; druga zaś umieszczona została tuż obok fortepianu i skiero- wana niemal pionowo w górę, a jej błysk został odbity od sufitu. ŁĄCZENIE OŚWIETLENIA ZASTANEGO ZE SZTUCZNYM OŚWIETLENIEM WNĘTRZA Oświetlenie żarowe w połączeniu z naturalnym świat- łem wpadającym przez okno może okazać się intere- sujące, pod warunkiem że światło słoneczne będzie na tyle przytłumione, iż pozwoli „dojść do głosu” lam- pom. Gdy w pomieszczeniu jest na tyle ciemno, że sztuczne oświetlenie zacznie być widoczne, połączenie dwóch rodzajów świateł może przynieść zaskakująco ciekawe efekty. Zdarza się, że światło padające z okna staje się jedynie akcentem, detalem, jaśniejszą krawę- dzią wokół sylwetek i przedmiotów, podczas gdy głów- ną rolę odgrywają żarówki lub świece. 4-15 Obiektyw 12 – 24 mm f/4. Parametry ekspozycji: ISO 100, 1/15 sekundy, przysłona f/8. Oświetlenie stanowiło światło okienne i dwie lampy studyjne 124 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I ŻARÓWKI Cienkie, metalowe włókna, przez które przepływa prąd, rozgrzewają się do bardzo wysokiej tempera- tury, wskutek czego zaczynają emitować światło. Typowe żarówki, z jakimi mamy do czynienia na co dzień, zbudo- wane są z takich właśnie włókien, umieszczonych w szklanych bańkach, wewnątrz których panuje próżnia. Gdyby nie próżnia, metalowe włókno błyskawicznie uległoby utlenieniu lub — innymi słowy — spłonęłoby. Konstrukcja żarówek halogenowych jest bardzo podobna, różnią się one przede wszystkim tym, że ich bańki wypełnione są specjalnym gazem, a włókno żarnika wykonane jest najczęściej z wolframu. Istnieje wiele odmian żarówek różnią- cych się rozmiarem: od miniaturowych żarówek latarkowych aż do reflektorów i lamp studyjnych, lecz barwa więk- szości z nich jest dość podobna — stosunkowo ciepła, o temperaturze około 3200 kelwinów. Ze względu na rela- tywnie niewielkie różnice w temperaturze barwowej światła różnych rodzajów żarówek większość z nich (żarówki halogenowe, tradycyjne żarówki próżniowe, lampy kwarcowe itp.) pod względem fotograficznym traktuje się w podobny sposób. Ustawienia balansu bieli odpowiednie do fotografowania w tego typu oświetleniu mogą mieć jednak bardzo różne nazwy, co więcej, nawet aparaty jednego producenta mogą się różnić pod tym względem! W tej książce starałem się konsekwentnie stosować raz obrane nazewnictwo, aby uniknąć nieporozumień. Czuję się jednak w obowiązku napisać o różnicach w terminologii stosowanej przez różnych producentów, aby ułatwić Ci podjęcie właściwej decyzji podczas fotografowania, niezależnie od modelu i marki posiadanego aparatu. wskazówka Podświetlone krawędzie obiektów („aureola”) powstają wskutek silnego oświetlenia tylnego i w zależności od wzajemnego położenia fotografowanego obiek- tu i źródła światła mogą pojawić się one u góry lub (i) po bokach tego obiektu. Takie oświetlenie akcentuje kontury obiektów i po- zwala optycznie wyodrębnić je z tła kompozycji. Ustawienia ekspozycji podczas fotografowania obiek- tów z podświetlonymi krawędziami zazwyczaj nie odbiegają zbytnio od parametrów sugerowanych przez aparat — świetlista aureola stanowi jedynie pewien akcent i nie ma decydującego wpływu na ogólną jas- ność zdjęcia. Fotografując scenę oświetloną zarów- no światłem naturalnym, jak i sztucznym, postaraj się wyobrazić sobie, w jaki sposób będą wyglądały na zdjęciu kontrasty widziane gołym okiem. Wczuj się w rozgrywającą się przed Twoim wzrokiem grę świateł i spróbuj ocenić, które z nich ma większy wpływ na ekspozycję sceny. Reflektor ze zwykłą żarówką oświetlał czarne buty ze zdjęcia 4-16 tylko na tyle, by zaakcentować różnice w jasności i strukturze skóry. Złocista aureola po pra- wej stronie to efekt działania promieni słonecznych, wpadających przez okno znajdujące się z tyłu, po prawej stronie. Jeśli przyjrzysz się kolorystyce butów, z pewnością dostrzeżesz obydwa rodzaje odblasków światła — jasnobłękitny i bursztynowy — które po- wstały wskutek dwojakiego oświetlenia sceny. Ponie- waż światło o cieplejszym odcieniu jest zazwyczaj po- strzegane jako bardziej atrakcyjne, ustawienie balansu bieli pod kątem światła okiennego będzie rozsądniej- sze: na zdjęciu będzie ono białe, podczas gdy światło żarówki nada fotografii ciepły, pomarańczowy odcień. Spójrz teraz na znacznie bardziej obszerną scenę, w której światło wpadające przez okna daje poczucie głębi i podkreśla potęgę wnętrza. Na zdjęciu 4-17 to właśnie zwykłe żarówki rozpraszają mroki kościelnej sali, zaś światło wpadające przez okno tworzy jedynie pewien nastrój i — padając na zimną, kamienną po- sadzkę — rozprasza jej monotonię wesołymi, złoty- mi plamami. Gdyby nie ono, podłoga kościoła byłaby szara i smutna. Głównym źródłem światła są zwykłe żarówki, dające ciepłe, pomarańczowe światło, które jednak nie zdominowało całkowicie sceny — wpływ naturalnego oświetlenia jest bardzo wyraźny. Same otwory okienne są na tyle jaskrawe, że aby uniknąć zafałszowania pomiaru natężenia światła, należało naj- pierw powiększyć środkową część sceny, by znalazły się one poza kadrem, i dopiero wówczas ustalić parametry ekspozycji. Ponieważ w centrum naszego zainteresowa- nia jest nie widok za oknami, lecz wnętrze kościelnej nawy, to otwory okienne można z powodzeniem prze- świetlić bez większego uszczerbku dla kompozycji. 125 4-16 Parametry ekspozycji: 1/20 sekundy, f/3,3, czułość ISO 200. Balans bieli ustawiony został w sposób odpowiedni do fotografowania w słoneczny dzień, aby zacho- wać naturalny, ciepły odcień światła lampy, która oświetlała sfotografowane buty z przodu. Światło wpadające przez okno tworzy wyraźny, złocisty kontur po prawej stronie butów 4-17 Parametry ekspozycji: 1/30 sekundy, przysłona f/2,8. Balans bieli ustawiony zo- stał w sposób odpowiedni do fotografowania w słoneczny dzień, aby pokazać na zdjęciu ciepłą barwę sztucznego oświetlenia tego wnętrza. Obiektyw 17 – 35 mm f/2,8. Czułość ISO 800 126 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I OŚWIETLENIE ŻAROWE Tradycyjne żarówki stanowią najczęściej spotykane źródło światła w większości domostw. Dają one świat- ło o bardzo ciepłym odcieniu i mogą być używane jako główne oświetlenie fotografowanych scen, choć w bar- dzo ograniczonym zakresie ze względu na ich niewiel- ką moc. W niektórych przypadkach ustawienie balan- su bieli w sposób odpowiedni dla oświetlenia żarowego pozwala pokazać na zdjęciu naturalną kolorystykę sce- ny, kiedy indziej zaś — jeśli w grę wchodzi także świat- ło naturalne — wybranie trybu odpowiedniego dla fotografii dziennej pozwala ocieplić tonację zdjęcia. CIEPŁA KOLORYSTYKA OŚWIETLENIA ŻAROWEGO Gdy nabierzesz wprawy w ocenianiu wpływu różnych rodzajów światła na charakter sceny, będziesz mógł wyobrazić sobie wygląd zdjęcia, zanim jeszcze zoba- czysz je na wyświetlaczu LCD aparatu. Sceneria o cie- płej kolorystyce może być dodatkowo zaakcentowana przez ciepłe światło żarówek. W zależności od koncep- cji pokazania tej sceny na zdjęciu możesz ustawić ba- lans bieli odpowiedni dla fotografowania w tego typu oświetleniu lub inny — taki, który wydobędzie jeszcze cieplejsze tony z obrazu. Pierwszy wariant wiąże się z ryzykiem wprowadzenia do zdjęcia zbyt dużej do- mieszki koloru niebieskiego, drugi zaś z nadmiernym ociepleniem barw, prowadzącym do uzyskania mono- tonnego, pomarańczowego zdjęcia. Byłoby znakomicie, gdyby udało Ci się wykonać kilka różnych zdjęć tej samej sceny przy różnych ustawieniach balansu bieli i porównać je na ekranie komputera. Wy- świetlacz LCD aparatu fotograficznego nie zawsze mówi całą prawdę o kolorystyce zarejestrowanych fotografii. Bywa, że jest na tyle niedokładny, iż różnica pomiędzy dwoma różnymi ustawieniami balansu bieli jest na nim zupełnie niewidoczna. O tym, jak olbrzymi wpływ ma zmiana tych ustawień na kolorystykę zdjęcia, dowiadu- jemy się wówczas dopiero z ekranu komputera. Zdjęcie 4-18 przedstawia złocistopomarańczowe lilie sfotografowane na tle ściany o interesującej fakturze. Cała kompozycja ma ciepły, bursztynowy odcień. Choć jej kolorystyka jest stosunkowo monotonna, to różnice w jasności i kolorze poszczególnych obiektów są na tyle duże, że kontrast zdjęcia nie budzi większych zastrze- żeń, a kielichy kwiatów wyraźnie odcinają się od tła. Ustawienie balansu bieli w sposób odpowiedni do fo- tografowania w słoneczny dzień (choć w rzeczywistości mamy do czynienia z oświetleniem żarowym) sprawia, że zdjęcie nabiera jeszcze cieplejszego odcienia. Ciepły kolor światła żarówek pomaga zbudować nastrój zdjęcia. Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z wnętrzem studia, przytulnej kawiarenki, czy pomiesz- czeniem biurowym, ciepły odcień światła żarówek, w połączeniu z kontrastem, jaki można przy ich uży- ciu uzyskać, umożliwia uzyskanie efektu naśladującego dzieła dawnych portrecistów. Często oświetlali oni ma- lowane osoby lampą lub świecą, by pogłębić kontrast pomiędzy ocienioną i oświetloną stroną twarzy postaci. Długi czas naświetlania w połączeniu z niewielką głębią ostrości umożliwia pokazanie kształtów i form w za- mglonej, niewyraźnej manierze, naśladującej obrazy impresjonistów. Dodatkowo zdjęcie tego typu możesz zmodyfikować poprzez zmianę balansu bieli na taki, który pomoże jeszcze bardziej wzmocnić naturalną ko- lorystykę sceny. Nie bój się eksperymentować — każdy sposób na uzyskanie ciekawej kompozycji jest dobry! OŚWIETLENIE ŻAROWE A BALANS BIELI Użycie balansu bieli dla oświetlenia żarowego pozwala pokazać fotografowane wnętrze (jeśli jest ono oczywi- ście oświetlone zwykłymi żarówkami) w naturalnych kolorach. Nie powinieneś mieć najmniejszych proble- mów z domyśleniem się, jakiego rodzaju żarówek uży- to w pomieszczeniu, w którym zamierzasz wykonać zdjęcie. Zwykłe — mniejsze lub większe — szklane bańki z żarzącymi się wewnątrz drucikami nie pozo- stawiają żadnych wątpliwości co do swej natury, po- dobnie zresztą jak niewielkie żarówki halogenowe, które należą do tej samej grupy źródeł światła. O cie- płym odcieniu światła emitowanego przez tego typu żarówki wspominałem już w tej książce wielokrotnie, zazwyczaj w kontekście ustawiania nieco „nieodpo- wiedniego” balansu bieli, który miał za zadanie jeszcze silniej zaakcentować ich złociste światło. Nie opisywa- łem jednak zdjęć, które wykonane zostały w oświetle- niu żarowym przy użyciu „poprawnego” balansu bieli. Czy przy takim ustawieniu również można zrobić do- bre zdjęcie? Ależ oczywiście! 127 Ustawienie balansu bieli w spo- sób odpowiedni dla fotografo- wania w słoneczny dzień spra- wia, że to zdjęcie, oświetlone zwykłymi żarówkami, nabrało jeszcze cieplejszego odcienia. Obiektyw Nikon 18 – 200 mm f/3,5 – 5,6, ogniskowa 200 mm, 1/20 sekundy, przysłona f/4,6 4-18 128 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Ł 4 R O Z D Z A I Większość typowych pomieszczeń oświetlona jest zwykłymi żarówkami, więc za każdym razem, gdy za- mierzasz sfotografować jakieś wnętrze lub znajdujące się w nim obiekty, szansa na to, że będziesz pracował z oświetleniem żarowym, jest dość duża. W odróż- nieniu od wielu innych źródeł światła zwykłe żarów- ki nie sprawiają żadnych niespodzianek. Weźmy dla porównania zwykłą lampę błyskową lub studyjną: jej błysk powoduje powstanie cieni tam, gdzie wcześniej ich nie było, na powierzchni połyskliwych obiektów mogą pojawić się odblaski, a całe oświetlenie sceny ulega diametralnemu przeobrażeniu. Tymczasem przy oświetleniu zwykłymi żarówkami wystarczy ustawić fotografowany przedmiot na prostym tle, zadbać o to, by światło padało na niego w atrakcyjny sposób, a cie- nie nie przeszkadzały w odbiorze zdjęcia — pstryk — i mamy wspaniałą martwą naturę (zdjęcie 4-19). Zastosowanie ustawienia balansu bieli odpowiedniego dla oświetlenia żarowego stanowi odpowiednik wir- tualnego filtra w kolorze niebieskim. Zadaniem tego filtra jest zneutralizowanie pomarańczowego odcie- nia światła emitowanego przez żarówki, tak by białe obiekty oświetlone tym światłem były na zdjęciu rze- czywiście białe. Odwrotne niż w przypadku innych omawianych dotychczas ustawień, które powodowały dodatkowe ocieplenie kolorystyki zdjęcia, ustawie- nie odpowiednie dla oświetlenia żarowego powoduje ochłodzenie tonacji zdjęcia. Taki efekt w wielu przy- padkach nie tylko nie jest zły, lecz wręcz pożądany! Niewielkie natężenie światła, charakterystyczne dla zwykłych żarówek, wymusza zastosowanie statywu w celu wiernego odwzorowania detali sceny i uzyska- nia maksymalnej jakości obrazu. Muszla pokazana na zdjęciu 4-20 oświetlona była kilkoma lampami wypo- sażonymi w zwykłe żarówki. Większość z nich znajdo- wała się po lewej stronie kadru, ponad fotografowa- nym obiektem. Takie oświetlenie umożliwiło poka- zanie nawet bardzo detali tematu zdjęcia, a kontrast otrzymanego zdjęcia jest stosunkowo łagodny, o czym świadczą szczegóły widoczne w opalizującym wnętrzu muszli. Do wykonania tej fotografii użyto makro- obiektywu, który umieszczono bardzo blisko fotogra- fowanego obiektu. Sama muszla znajdowała się na wypolerowanym kawałku aluminium, umieszczonym w pobliżu niebieskiej ściany, która nadała mu głęboki, błękitny odcień, widoczny także w perłowym wnętrzu muszli. Błękit tła i ciepły, żółty kolor muszli znakomi- cie do siebie pasują, tworząc kompozycję interesującą zarówno pod względem kolorystyki, jak i kształtu. Ba- lans bieli ustawiony został w sposób odpowiedni dla oświetlenia żarowego, co pozwoliło pokazać sfotogra- fowaną scenę w jej naturalnych barwach. 4-19 To zdjęcie wykonane zostało w trybie preselekcji przysłony z włączoną funkcją kompensacji ekspozycji o wartości +1 działki. Ekspozycja trwała 4 sekundy przy przysłonie f/5,6. Obiektyw 28 – 70 mm f/2,8, balans bieli dla oświetlenia żarowego 129 Obiekt pokazany na tym zdjęciu oświetlony był wyłącznie zwykłymi żarówkami, a balans bieli użyty do wykonania zdjęcia ustawiony został w sposób odpowiedni dla takiego oświetlenia. Muszla sfotografowana została obiektywem Micro-Nikkor 105 mm f/2,8, przy czułości ISO 200. Czas naświetlania wynosił 1/5 sekundy, przysłona f/8, kompensacja ekspozycji o +1/2 działki wościach. Żele używane do przystosowywania tempe- ratury barwowej lampy do oświetlenia żarowego noszą nazwę CTO (od ang. Correct To Orange) i są dostęp- ne w kilku wariantach, różniących się skutecznością działania. Każdy z nich oznaczony jest liczbą określa- jącą intensywność zmiany koloru; począwszy od naj- silniejszego filtra 3/4 przez 1/2, 1/4 aż do 1/8, mającego najmniejszy wpływ na temperaturę barwy błysku. Analogiczne działanie mają żele w kolorze niebieskim, którymi przesłania się lampy wyposażone w zwykłe żarówki, by nadać im temperaturę barwową zbliżoną do barwy światła słonecznego lub lampy studyjnej. Są one oznaczane skrótem CTB (od ang. Correct To Blue) i — podobnie jak filtry CTO — są dostępne w kilku różnych wariantach, oznaczanych wartościa- mi ułamkowymi. Jeśli posługujesz się wbudowaną lampą błyskową apa- ratu, to możesz przesłonić jej palnik niewielkim, od- powiednio przyciętym paskiem żelu CTO. W przy- padku lamp studyjnych stosuje się zazwyczaj duże arkusze filtrów, którymi przesłania się bezpośrednio lampę studyjną lub umieszcza się je wewnątrz soft- boksu bądź parasola. Odpowiednio dobrany filtr może dopasować temperaturę barwową lampy studyjnej do barwy światła zwykłych żarówek. Po umieszczeniu filtra przed źródłem światła balans bieli w aparacie ustawia się w sposób odpowiedni do fotografowania w świetle żarowym, co — dzięki temu, że lampy stu- dyjne z filtrami powinny dawać światło podobne do światła zwykłych żarówek — pozwoli Ci uzyskać neu- tralną kolorystykę fotografii. Filtry nie zawsze muszą być używane do neutralizowania barw: pasek żelu ocieplającego kolorystykę flesza nadaje jego błyskom ładniejszy, bardziej atrakcyjny odcień, który doskona- le sprawdził się na zdjęciu 4-21. W niektórych przypadkach błysk lampy może pozo- stać niefiltrowany, gdyż sztuczne oświetlenie wnętrza jest na tyle intensywne, że kolorystyka zdjęcia tak czy owak będzie wystarczająco ciepła. W takich przypad- kach można też ułatwić sobie uzyskanie odpowiednie- go odcienia zdjęcia poprzez zmianę ustawienia balan- su bieli na takie, które zapewni dodatkowe ocieplenie obrazu (np. „pochmurno”). Dobór kolorystyki zdjęć jest zazwyczaj kwestią gustu, lecz większość fotogra- fów decyduje się na subtelne ocieplenie fotografii. 4-20 ŁĄCZENIE OŚWIETLENIA ŻAROWEGO I ŚWIATŁA LAMPY BŁYSKOWEJ Podobnie jak to miało miejsce w przypadku wnętrz oświetlonych naturalnym światłem słonecznym wpa- dającym przez okno i żarówkami jednocześnie, róż- nica pomiędzy temperaturą barwową światła żarówki i lampy błyskowej jest dość duża. Jedyny sposób na to, by dopasować barwę światła flesza do kolorystyki zastanego oświetlenia, polega na zastosowaniu ko- lorowych filtrów, które zmienią temperaturę błysku lampy. Najczęściej stosuje się w tym celu filtry żelowe, które można kupić w niektórych sklepach fotograficz- nych. Dostępne są filtry żelowe o różnej skuteczności i w różnej postaci — niekiedy są one przystosowane do określonych typów lamp, innym razem zaś sprze- dawane w formie arkusza, z którego należy wyciąć pasujący kawałek. Ze względu na (dalekie od dosko- nałości) właściwości optyczne filtrów żelowych nie zakłada się na obiektyw, lecz przesłania nimi palnik lampy błyskowej, a częstokroć po prostu przykleja do obudowy lampy zwykłą taśmą klejącą. Niektóre lam- py błyskowe sprzedawane są z kompletem specjalnie przystosowanych filtrów żelowych o typowych właści- 130 OŚWIETLENIE / Oświetlenie podc zas fotografowania wnętrz Pomarańczowy żel założony na flesz aparatu umożliwił dosto- sowanie temperatury barwowej błysku lampy do naturalnej bar- wy zastanego światła, nadając temu wnętrzu ciepłą, atrakcyj- ną kolorystykę, zachęcającą do odwiedzenia tego miłego pubu. 1/6 sekundy, przysłona f/6,7, czułość ISO 100 Ł 4 R O Z D Z A I 4-21 OŚWIETLENIE JARZENIOWE Dla aparatu fotograficznego światło jarzeniowe ma zielonkawy odcień. Kolorem dopełniającym dla zieleni jest purpurowy fiolet, zwany niekiedy magentą. Usta- wiając balans bieli na odpowiedni do fotografowania w świetle jarzeniowym, używamy więc swego rodza- ju „fioletowego filtra”, który umożliwia zniwelowanie nadmiernej domieszki zieleni w kolorystyce rejestro- wanego zdjęcia. W większości przypadków ustawienie automatycznego bądź „jarzeniowego” balansu bieli pozwala nadać foto- grafowanemu wnętrzu neutralną kolorystykę. Balans bieli odpowiedni do fotografowania w świetle jarze- niowym znakomicie sprawdza się przede wszystkim wówczas, gdy obiekt oświetlony jest wyłącznie takim światłem, tak jak na zdjęciu 4-22. Takie ustawienie balansu bieli warto zastosować także podczas wykony- wania zdjęć w zakładach produkcyjnych lub biurach, które są najczęściej oświetlone różnego rodzaju świet- lówkami. Trzeba jedynie pamiętać o tym, by fotogra- fowane wnętrze było oświetlone wyłącznie jarzeniów- kami — silna domieszka światła z innych źródeł może mieć katastrofalne skutki. Ponadto niektóre świetlówki mają celowo zmodyfiko- waną temperaturę barwową — w zależności od po- trzeb jest ona zwiększana lub zmniejszana. Niektóre emitują światło ze znacznie mniejszą domieszką kolo- ru zielonego, dzięki czemu jest ono bardzo podobne do światła słonecznego. W razie wątpliwości włącz automatyczny balans bieli, który powinien poradzić sobie z nietypową temperaturą barwową oświetlenia. Gdy kolorystyka zdjęcia jest szczególnie istotna, reje- struj fotografie w trybie RAW, który zwiększa możli- wości regulacji balansu bieli przy użyciu komputera. Niektóre wnętrza oświetlone są kilkoma różnymi rodzajami źródeł światła o bardzo zróżnicowanych odcieniach. Z takimi sytuacjami najczęściej mamy do czynienia w pomieszczeniach zakładowych i fa- brykach, w których stosowane są niekiedy nietypowe lampy rtęciowe, sodowe, różne rodzaje świetlówek itp. Wszystkie wymienione lampy mają różne temperatury barw, które mogą utrudnić wybór poprawnego balan- su bieli. W takim przypadku należy zdać się na auto- matykę aparatu. Samochód na zdjęciu 4-23 oświet- lony był reflektorami w bardzo różnych kolorach, tak intensywnych, że nie pozostawiały żadnych złudzeń co do swej temperatury barwowej. Próba wymuszenia któregoś z predefiniowanych ustawień balansu bieli nie miała w tym przypadku żadnego sensu, a ustawie- nie automatyczne spisało się bez zarzutu. 131 Podobnie jak to ma miejsce w przypadku łączenia światła lampy błyskowej i oświetlenia żarowego, pod- czas fotografowania z lampą błyskową w pomieszcze- niu oświetlonym jarzeniówkami można pokusić się o zastosowanie odpowiedniego filtra żelowego. Istnieje wiele różnych filtrów żelowych o rozmaitych właści- wościach, lecz do korekcji temperatury barwowej lam- py w oświetleniu jarzeniowym stosuje się zazwyczaj typowy filtr zielony. Użycie tego filtra wraz z odpo- wiednim ustawieniem balansu bieli pozwala odzwier- ciedlić na fotografii naturalną kolorystykę fotogra- fowanego wnętrza (tak jak na zdjęciu 4-24). W razie potrzeby można zastosować jeden z wielu innych fil- trów żelowych, używanych do korekcji źródeł światła o nietypowych temperaturach barwowych („ciepłej” i „chłodnej” bieli, a także specjalnych filtrów do świet- lówek kompaktowych). Stosy stalowych pierścieni oświetlone były zwykłymi ja- rzeniówkami, których podłużny kształt odbija się w wypole- rowanej powierzchni metalu. Obiektyw 80 – 200 mm f/2,8. ISO 400, ¼ sekundy, przysłona f/5. Wartość kompensacji ekspo- zycji ustawiona na + 2⁄3 działki w celu rozjaśnienia zdjęcia 4-22 4-23 W przypadku tej fotografii ważne jest nie tylko poprawne odwzorowanie barw samochodu, lecz także neutralny kolor tła, od którego barwy te powinny wyraź- nie się odcinać. Samochód oświetlony był reflektorami o bardzo różnych właści- wościach, lecz funkcja automatycznego ustawiania balansu bieli poradziła sobie z nimi znakomicie. 2 sekundy, f/13, ISO 200 4-24 Palnik lampy błyskowej aparatu został przysłonięty paskiem zielonego filtra żelowego. Ekspozycja trwała 1 sekundę przy przysłonie f/5,6 i czułości ISO 200. Obiektyw Nikon 12 – 24 mm f/4, lampa błyskowa Nikon SB800 132 Zadanie na koniec rozdziału Nastrojowe zdjęcie w świetle padającym z okna Zrób zdjęcie komuś lub czemuś, używając jedynie światła padającego z okna. Pamiętaj o trudnościach z pomiarem natężenia światła w tego typu sytuacji i wykorzystaj wskazówki i informacje podane w tym rozdziale. Fotografowany obiekt nie powinien być prześwietlony, choć może to wiązać się z wyraźnym zaciemnieniem pozostałej części kadru. Zauważ, że rozproszone światło bardzo miękko rysuje kształty obiektów i postaci. Pamiętaj też o odpowiednim ustawieniu balansu bieli, gdyż światło wpadające przez okno często nadaje fotografowanym obiektom chłodny, niebieski lub zielonkawy odcień. Uwielbiam portrety wykonane w naturalnym świetle, przy oknie, i staram się robić je, gdy tylko mam oka- zję. Pokazane niżej zdjęcie zostało wykonane już po zakończeniu oficjalnej sesji zdjęciowej w studio. Mo- delka podeszła na
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Oświetlenie. Warsztaty fotograficzne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: