Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00169 007635 18431262 na godz. na dobę w sumie
Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej - ebook/pdf
Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 153
Wydawca: Difin Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7930-343-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> politologia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikację można nazwać prze­wodnikiem po tematyce otwartych źródeł informacji. Zawiera przegląd pewnej grupy informacji, ale formy i metody pracy z informacją w dużej mierze charakteryzują się uniwersalizmem, co sprawia, że można je stosować również na innych polach aktywności czło­wieka. Treść książki jest ściśle związana ze zmianami społecznymi, które pozwalają mówić dziś o społeczeństwie informacyjnym. Ostatnia dekada to dynamiczne zmiany społeczne, technologiczne i mentalne. Wciąż zwiększają się możliwości przetwarzania informacji, zwiększa się także ich dostępność i powstają coraz bardziej nowoczesne narzędzia wspomagające pozyskiwanie, selekcję, gromadzenie, przetwarzanie i dystrybucję informacji.



Prof. dr hab. Jadwiga Stawnicka:

Książka Krzysztofa Liedela i Tomasza Serafina „Otwarte źródła informacji w działalności wywia­dowczej” wnosi istotny wkład w ciągle jeszcze otwartą sferę badań nad wywiadem jawnoźródło­wym. Stanowi znaczący fragment opisu danej problematyki i może być podstawą do dalszych, bardziej szczegółowych i wielopłaszczyznowych obserwacji, zarówno o charakterze typologicznym tego zjawiska, jak i jego ujęciu konfrontatywnym. Jest to praca o nieprzeciętnie dużej wartości naukowej.


Dr hab. Bernard Wiśniewski, prof. nadzw. Wyższej Szkoły Administracji w Bielsku-Białej:


Analiza recenzowanego opracowania skłania do stwierdzenia, że stanowi ono udaną próbę prezentacji wiedzy o wykorzystaniu źródeł informacji w działalności wywiadowczej. (...) Autorzy podjęli się trudu opracowania problemów złożonych i niezbyt często poruszanych „białego wy­wiadu”, z którym związane jest gromadzenie, analizowanie i ocenianie informacji pochodzących z powszechnie dostępnych źródeł. (...) Wyrażam przekonanie, że książka będzie wartościowym opracowaniem dla tych wszystkich, którzy zajmują się problematyką wykorzystania powszechnie dostępnych informacji w ogóle, nie tylko w szeroko postrzeganej działalności wywiadowczej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

K r z y s z t o f L i e d e L t o m a s z s e r a f i n Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej Z A R Z Ą D Z A N I E B E Z P I E C Z E Ń S T W E M Difin Rcenzenci prof. dr hab. Jadwiga Stawnicka dr hab. Bernard Wiśniewski prof. nadzw. Wyższej Szkoły Administracji Copyright © by Difin SA Warszawa 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione. Korekta Anna Matysiak Redaktor prowadząca Iwona Kuc ISBN 978-83-7930-343-4 Difin SA Warszawa 2011 00-768 Warszawa, ul. F. Kostrzewskiego 1 tel. 22 851 45 61, 22 851 45 62 fax 22 841 98 91 www.difin.pl Skład i łamanie: Edit sp. z o.o. Wydrukowano w Polsce Mądrzy władcy i przebiegli dowódcy pokonują przeciwników i dokonują wybitnych czynów, ponieważ z wyprzedzeniem zdobywają wiedzę o wrogu. Sun Tzu Sztuka wojny Spis treści Wstęp Rozdział 1 Działalność wywiadowcza 1.1. Pojęcie wywiadu 1.2. Działalność wywiadowcza 1.3. Wywiad jako organizacja 1.4. Produkt wywiadowczy 1.5. Klasyczny cykl wywiadowczy 1.6. Dyscypliny wywiadowcze Rozdział 2 Wywiad jawnoźródłowy w zarządzaniu bezpieczeństwem 2.1. Informacja w procesie komunikacji 2.2. Funkcje informacji 2.3. Wartość i użyteczność informacji 2.3.1. Jakość informacji 2.3.2. Użyteczność informacji 2.3.3. Wartość informacji 2.4. Wywiad jawnoźródłowy (open source intelligence) 2.5. Przykłady otwartych źródeł informacji 2.5.1. Pierwotne i wtórne źródła informacji 2.5.2. Prasa 2.5.3. Radio i telewizja 2.5.4. Internet 2.5.5. Geoinformacja 2.5.6. System ekspercki w procesie decyzyjnym 2.6. Proces opracowania jawnoźródłowego materiału wywiadowczego 2.7. Wartościowanie źródła i wiarygodność informacji 2.8. Zagrożenie dla wiarygodności wywiadu jawnoźródłowego – propaganda i dezinformacja 9 15 15 18 20 22 23 24 28 33 33 34 38 41 41 42 44 45 57 57 64 66 67 69 72 75 85 86 8 Spis treści Rozdział 3 Geneza wyodrębnienia samodzielnej dyscypliny wywiadowczej opartej na źródłach jawnych 3.1. Początki działalności wywiadowczej 3.2. Pierwsze jawne źródła informacji 3.3. Technologie informacyjne 3.4. Tworzenie struktur wywiadu jawnoźródłowego na przykładzie Stanów Zjednoczonych Rozdział 4 Wywiad jawnoźródłowy w polskich służbach specjalnych 4.1. Historyczne przykłady stosowania wywiadu jawnoźródłowego w Polsce 4.2. Organizacja i ustawowe zadania polskich służb specjalnych 4.2.1. Wywiad wojskowy 4.2.2. Wywiad cywilny 4.2.3. Kontrwywiad wojskowy 4.2.4. Kontrwywiad cywilny 4.2.5. Centralne Biuro Antykorupcyjne 4.2.6. Podstawy prawne stosowania wywiadu jawnoźródłowego przez służby specjalne 4.2.7. Koordynacja i współpraca służb specjalnych 4.2.8. Wymiana informacji Rozdział 5 Wywiad gospodarczy 5.1. Przedmiot i cel wywiadu gospodarczego 5.2. Potrzeby informacyjne podmiotu gospodarczego 5.3. Źródła informacji w wywiadzie gospodarczym 5.4. Wsparcie informatyczne wywiadu gospodarczego 5.4.1. Internet jako narzędzie wywiadu gospodarczego 5.4.2. Ogólne narzędzia wsparcia informatycznego dla wywiadu gospodarczego 5.4.3. Kryteria oceny narzędzi wsparcia analitycznego Zakończenie Bibliografia Spis rysunków Spis tabel 95 95 95 96 97 98 102 102 102 109 111 112 114 115 117 120 121 123 128 128 130 132 133 137 138 140 141 143 145 151 151 Wstęp Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej to książka, którą można na- zwać przewodnikiem po tematyce otwartych źródeł informacji. Informacje będą tu rozumiane jako nieprzetworzone dane każdego rodzaju, które mogą być wyko- rzystane do opracowań wywiadowczych1. W rzeczywistości jest to skondensowa- ny materiał oparty na wiedzy obecnej dziś w licznych dziedzinach życia, głównie gromadzonej przez administrację publiczną i środowiska naukowe. Opracowując wiedzę dotyczącą działalności wywiadowczej opartej na szczegól- nym rodzaju informacji, bo przecież każdemu dostępnej, zauważyć można duże zróżnicowanie poglądów. Częstokroć odnosi się wrażenie, że przyczyna takiego stanu rzeczy tkwi w uwarunkowaniach historycznych, które wpływały na powsta- nie równocześnie kilku nurtów w rozwoju wywiadu jawnoźródłowego (open so- urce intelligence – OSINT). Każdy rodzaj sił zbrojnych, liczne służby specjalne, organy ścigania, administracja publiczna i sektor prywatny praktycznie w tym sa- mym czasie rozwijały metody i techniki pozyskiwania oraz wykorzystywania in- formacji pochodzących ze środków masowego przekazu, a potem z Internetu i in- nych technicznych narzędzi informacyjnych. Wszystkie te działania łączył jeden wspólny mianownik – gromadzone informacje były jawne i legalnie pozyskane. Ten wielotorowy rozwój wywiadu jawnoźródłowego doprowadził do powstania chaosu definicyjnego, interpretacyjnego i – jak można założyć – długo ograniczał tempo zmian, przede wszystkim poprzez rozdrobnienie środków finansowych łożonych na ten cel. Z czasem jednak doszło do sformalizowania tej dyscypliny, najpierw za sprawą konieczności zdefiniowania jej w ramach dokumentów budże- towych, później zaś w aktach prawnych powołujących do życia pierwsze struktury organizacyjne. W związku z brakiem jednoznacznie przyjętych definicji, Autorzy wielokrotnie formułowali własne, opracowane z uwzględnieniem tych funkcjonu- jących w zagranicznych regulacjach prawnych i pracach naukowych. 1 Definicja NATO uzgodniona 5 marca 2004 r., [w:] Słownik terminów i definicji NATO, AAP-6 (2005), s. 190, www.wcnjk.wp.mil.pl/pdf/aap_6_2005_pl.pdf, [10.10.2010]. 10 Wstęp Pracując z tekstami źródłowymi i opracowaniami, które niejednokrotnie w bardzo małym stopniu dotyczyły głównego tematu, Autorzy analizowali problem możliwości, jakie stwarza dla administracji publicznej wykorzystanie źródeł otwartych. Porównywali skalę rozpoznania źródeł, metod pracy z nimi, wykorzystywane narzędzia oraz struktury zajmujące się tą kategorią działal- ności wywiadowczej. Głównie skupiali się na roli wywiadu jawnoźródłowego w procesie decyzyjnym występującym w polityce bezpieczeństwa państwa. Niezależnie od tego, że w procesie tworzenia publikacji sięgnięto po opra- cowania stricte wojskowe lub opisujące struktury wywiadu jawnoźródłowego w innych krajach, celem Autorów było rozpoznanie tej tematyki, również na potrzeby cywilne administracji publicznej. Przy okazji zostały zamieszczone treści, po które z całą pewnością mogą sięgnąć osoby wykorzystujące w proce- sie decyzyjnym ogólnodostępne informacje lub dostarczające takich informacji innym podmiotom. W krajowej literaturze trudno znaleźć pozycje, które w sposób szczególny opisywałyby proces rozpoczynający się pozyskiwaniem jawnych informacji z zakresu bezpieczeństwa, a kończący się dystrybucją materiału analitycznego o charakterze wywiadowczym. Najczęściej Autorzy opisują działalność wywia- dowczą w sektorze gospodarczym i prawno-organizacyjne aspekty pracy opera- cyjnej, nie licząc oczywiście tzw. literatury szpiegowskiej. Poszczególne elementy wspomnianego procesu można odnaleźć w pracach poświęconych wywiadowi gospodarczemu, zarządzaniu informacją w przedsię- biorstwie itp., natomiast wiedza historyczna jest znacznie lepiej opracowana, zarówno w postaci wyników badań naukowych, jak i w publikacjach popularno- naukowych. W naszym społeczeństwie nadal nie patrzy się obiektywnie i neutral- nie na działalność wywiadowczą. Po pierwsze, jest ona przedstawiana w otoczce tajemnicy, dostępnej tylko dla wyselekcjonowanej grupy osób, żyjącej w swoim tzw. wywiadowczym świecie lub wywiadowczej społeczności, co sprawia, że wielu Autorom z doświadczeniem w służbach specjalnych, podejmującym się pisania o tych zagadnieniach, towarzyszy obawa, o to, czy nie ujawniają jakichś tajemnic państwowych lub warsztatu, ze szkodą dla organizacji. Metodologia badań naukowych nad dziedziną opisującą i służącą rozwojo- wi jednej z dyscyplin wywiadowczych nie jest tożsama z kryteriami przyjętymi w teorii nauki. Wymaga podejścia interdyscyplinarnego, ponieważ łączy wiele dziedzin i nie można zakwalifikować badań nad działalnością wywiadowczą do jednej z trzech grup tematycznych: nauk przyrodniczych, historyczno-herme- neutycznych lub społecznych. Aby uporządkować, zrozumieć i zaproponować rozwiązania organizacyjne związane z wywiadem jawnoźródłowym, niezbęd- ne jest zapoznanie się z licznymi badaniami obejmującymi problematykę zaj- mującą ważne miejsce w naukach ścisłych, przyrodniczych, humanistycznych Wstęp 11 i społeczno-ekonomicznych. Ogromne znaczenie ma tu fakt, iż duża część tych badań na świecie niedawno została zapoczątkowana i nadal jest prowadzona. Rozpoczynając analizowanie zagadnień związanych z wywiadem jawnoźródło- wym – lub szerzej działalnością wywiadowczą w ogóle – Autorzy włączają się w nowy nurt w środowisku akademickim. Wywiad to połączenie wielu sfer życia człowieka. Część działalności wy- wiadowczej, która jest poddawana analizie w niniejszej publikacji, ma rów- nież charakter interdyscyplinarny. Prezentowane są teoretyczne modele funkcjonowania grup ludzkich, ze zwróceniem uwagi na aspekty psycholo- giczne, prawne i organizacyjne. Istotną, szczegółowo omawianą kwestią są narzędzia, które wykorzystują analitycy, żeby osiągnąć postawione przed nimi cele. Metodyka stosowana w pracy z otwartymi źródłami informacji ma największe znaczenie, ale niniejsza publikacja sięga także do opublikowanych fragmentów historii wywiadu, wskazując na te wydarzenia, które mają zwią- zek z przedmiotem badań. Rozdział dotyczący kształtowania się struktur i wyodrębniania się metod stosowanych w pracy z jawnymi źródłami informacji również wzbudzi zainte- resowanie Czytelników. Jego celem było wykazanie, że niektóre rządy dawno temu zwróciły uwagę na znaczenie tego rodzaju wiedzy, a inne bardzo chao- tycznie poruszały się po niej. Pozwalają zatem służbom specjalnym zamiesz- czać w przedkładanych meldunkach informacyjnych, raportach czy też innych materiałach wywiadowczych informacje uzyskane z otwartych źródeł, połączo- ne z informacjami otrzymanymi w wyniku pracy operacyjnej, której koszty są nieporównywalne. Zarządzanie państwem, w tym na płaszczyźnie bezpieczeństwa narodowe- go, w erze cywilizacji informacyjnej wymaga opracowania nowych rozwiązań prawnych, organizacyjnych i technicznych, które zapewnią efektywność podej- mowanych działań i skuteczność decyzji podejmowanych na bazie inteligentnie wyselekcjonowanych informacji. Działalność wywiadowcza zawsze opierała się na źródłach otwartych. Częstokroć materiały niejawne w większym procencie zawierały informacje pochodzące z otwartych źródeł publikowanych w miejscu pobytu osoby je przekazującej, jednak niedostępnych dla pracowników centrali z różnych przyczyn2. Metody oparte na jawnych źródłach informacji obecnie okazują się bardzo efektywne, jeśli chodzi o budowanie potencjału wiedzy dotyczącej zagadnień z zakresu wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa państwa, a jednym 2 NATO Open Source Intelligence Handbook, U.S. Army, listopad 2001, s. V, http://www.oss.net/dy- namaster/file_archive/030201/ca5fb66734f540fbb4f8f6ef759b258c/NATO 20OSINT 20Handbo- ok 20v1.2 20- 20Jan 202002.pdf, [7.11.2010]. 12 Wstęp z powodów tego stanu rzeczy jest ogrom informacji, które codziennie w coraz większej ilości są rozpowszechniane przez środki masowego przekazu, w tym Internet. Jednak bezwzględnie muszą zostać zweryfikowane i potwierdzo- ne zgodnie z poziomem przyjętym dla informacji niejawnych uzyskiwanych z operacyjnych źródeł. Argumentem przemawiającym za zwiększeniem stosowania wywiadu jaw- noźródłowego jest fakt, że środowiska generujące terroryzm wciąż potęgują swoje działania propagandowe, intensyfikując jednocześnie ilość rozpowszech- nianych informacji i ich dostępność. Oczywiście problem jest bardziej złożony, jednak z całą pewnością można powiedzieć, że tempo zmian, jakie obserwu- jemy, wymaga przygotowania profesjonalnej kadry wywiadowczej, warsztatu pracy i odpowiednich narzędzi agregujących i analitycznych3. Niniejsza publikacja zawiera przegląd pewnej grupy informacji, ale formy i metody pracy z informacją w dużej mierze charakteryzują się uniwersali- zmem, co sprawia, że można je stosować również na innych polach aktyw- ności człowieka. Treść niniejszej publikacji jest ściśle związana ze zmianami społecznymi, które pozwalają mówić dziś o społeczeństwie informacyjnym. Ostatnia dekada to dynamiczne zmiany społeczne, technologiczne i mental- ne. Wciąż zwiększają się możliwości przetwarzania informacji, zwiększa się także ich dostępność i powstają coraz bardziej nowoczesne narzędzia wspo- magające pozyskiwanie, selekcję, gromadzenie, przetwarzanie i dystrybucję informacji. Sfera działalności wywiadowczej również podlega procesom modernizacyj- nym. Dystansując się od kwestii rozwoju technologicznego, którego tempo każe zastanowić się nad przyszłością relacji i komunikacji interpersonalnej, należy skoncentrować się na aspektach prawnych i organizacyjnych, które wpływają na kształt służb wywiadowczych oraz form i metod ich pracy. Technologia jest po- tężnym narzędziem wspomagającym człowieka podczas realizacji zadań. Tylko czy wystarczy, gdy system, w którym jest ona wykorzystywana, obarczony jest błędem popełnionym w momencie jego konstruowania? W przypadku admini- stracji publicznej najpierw na gruncie legislacji trzeba przeforsować opracowa- ne rozwiązania, a następnie możemy mówić o strukturze i organizacji działania. Warto przedtem przyjrzeć się rozwiązaniom przyjętym poza granicami naszego kraju, przeanalizować ich silne i słabe strony oraz zestawić wnioski z warunka- mi panującymi w Polsce. Na tej podstawie można modelować i uzgadniać już konkretne projekty. 3 G. Dobrowolski, W. Filipkowski, M. Kisiel-Dorohinicki, W. Rakoczy, Wsparcie informatyczne dla analizy otwartych źródeł informacji w Internecie w walce z terroryzmem. Zarys problemu, [w:] Praktyczne ele- menty zwalczania przestępczości zorganizowanej i terroryzmu. Nowoczesne technologie i praca operacyjna, (red. nauk.) L. Paprzycki, Z. Rau, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 278. Wstęp 13 Kolejną rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę, jest granica pomiędzy wy- wiadem jawnoźródłowym a analizą informacji szeroko ujętą lub analizą wy- wiadowczą wąsko ujętą. Wywiad jawnoźródłowy nie stanowi alternatywy dla działań wywiadowczych opartych na rozpoznaniu satelitarnym, szpiegowskim, a także dla podstawowych jednostek cywilnego lub wojskowego wywiadu. W przypadku administracji państwowej stanowi jednak bardzo duże wsparcie podczas przygotowywania akcji humanitarnych i działań wojskowych. Wywiad jawnoźródłowy tworzy tło historyczne, polityczne i społeczne regionu zainte- resowania, dostarcza strategicznych informacji na temat infrastruktury, aktual- nych warunków i otoczenia, taktycznych informacji pochodzących z komercyj- nych serwisów i system informacji geograficznej (geospatial), które niedostępne są dla narodowych sił4. 4 NATO Open Source Intelligence Handbook, op. cit., s. V.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Otwarte źródła informacji w działalności wywiadowczej
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: